장음표시 사용
81쪽
enimanthymema persecta consequentia, seu rati inatio est: maniuxta Philosophum quoque, Quatuor Prima Figura Motas esse ceteris euidentiores Hierarumq; figurarum modos censeri imperte tos, si cum illis comparentur, nec habere vim concludendi esseacem, ni si quatenus tundantur vltimo in Francini Pri Figura 'deoq; etiam posse a Respondente cogi ad eormandos Sillogismos in Prima figura, maxime cum ratio suadere videatur, ut ad Veritatem latenteta pro virili manifestandam clarius, magis opportunum ad id adhibeatur instrumentum. 46 Pauci ma Argumentationes dissicultatis punctum precedant: in illo insistendum , breuissi .ne, ac dilucide exisplicandus ille, ita ut omnes Auditores percipiant, in quo vere sita sit prono sita di ficultas o . Probet,aiorem, vel morem negatam; auto inaιonem pugnet, ita ut in Conclusione probetur Minor, vel Mino negata, vel directe Distinctio oppugnetur. Caveat vero, ne ad alia probanda que ad eamdem etiam thesim spectarent, multoque magis, si ad distinesam eonclusionem, sue thesim attinerent, digrediatur, etiamsi Respondens id pivstandi occasionem priberet;quod consulto facere potest vi argumentorum iam propositorum pressus. I 8. Intelletae, Argumentationes ad Hominem, siue Petitas e Principiis Doctrina Defendentis, vel ex Verbis ipsius uis putati s decursu presuis esse validissilitas; inualidas vero 1aepe, quae petuntur a quibusdam se quesis absurdis &c. nam huiusmodi sequelae, tanquam necessariε,&congruae admitti.queunt aepe a Respondente iuxta sua Principia.
Is Animaduertat cum Respondens proponat Conclusonem, non
vero Rationem Conclusionis oppugnandam, non cogendum , imo nee posse illum cogi ad illam exponendam, ne duin propugnandam. Ex gri si quis contra Conclusonem asserentem, catum esse orpus eor-mptibile, ita argueret; sicati suci nutibile, maximὰ propter μα- nomemtaremur visa in calor sed bac non probant calum esse cormptinue. Eetoine Potest Reipondens,negare Aiguenti tunc se propter hanc rationem sustinere ais esse corruptibiis; I aliam quaerat arguens, a Srmare merith poterit,ie non teneri ullam afferres sustinet enim tunc reipondentis, non arguentis personam Arguentis munus esse probares: Cautela tophistica haec est , postulare rationem a reipo dente multλαιηas cogendus est respondens ad suam responsionem
probandam , nisi ne negata Inductione petenda sit Instantia, vel negata Consequentia Sillogismi ritium in Forma demonstrandum
sta Non sani confundenda paνtes Argamentantu, aevi pondentu. In Foro etiam Politico Actor impacti criminis pro erant insistere de bet, non autem omissa probatione reum ad ruam demonstrandam
innocentiam coqert si id prestaret, aut calumniari, aut tergiueri
82쪽
m videretur. o. Ne argumena plum simul proponat, sed unum tantummodo pro singulis responsionibu . Id confusionem pareret esse setq; nimis molemam respondentici Qua de Causa etiam , καρνι saliquam propositionem probet, quam a respondente fuerit negata . xt Paucisma, ac perraro, extra Fον om proserat, illaque sint so-ium ad elucidandam propositam dissicultatem Licet tamen arguisenti doctiori laudare breuiter respondentem, maxime si sit Iunior, si laudibus dignus sit,4 ad addendam quoque ili alacritatem pre αcipue dum eum aliquo premi timore conspiceret. Σ. Fargumem tam in Theologicis scholasticis argumenta proponat ante caetera locis Theologi propriis eruta, hoc est, inreb Diuino, siue Scr*t , sue Traditon E concitus Genenilibus in Decretis Pontificus ex cathedra ex Auctoritatιbus SS. Parrum,etiam proba niliter uadentibus: Qui in PlatosFrucis, ac matbematιcis ex Ratione Naturali Oui indu recammico, Ae ciuili, Theotigia , ac Phιι ophia Norao, ex Ratione tamul, Auctoritate. Auctoritates autem, quas asteri sim ieratims, ad unguem , nec ulla particula malitiole ommittatur; eas autem afferre cu antecedentibus, iubsequentibus, ut in origmali praelegerit, iustum, aequumque esse videruris S cum habentur duputationes de TMOlogicis, dedunt Sacrus Codex mcilioluua Volumina GS. Augustini, allorumque Primariorum Patrum c. Libra si dum de Prusis bicis , adessent enitalias Libri si dum deaura Canonico, ac Ciuili, Temus ιri queauris adestent,6 auctoritates,quae asterrentur,in illis recognolceientur,argue magis Sollicitus esset circa textu integre , ac sincere asserendum,4 exquisitior allatae auctoritatis notitia haberetur Certe Maior fructus e dispurationibus quolibet reportaretur. 3. Ubinorusuas argumentationes olutas, ne manibus verbis tempus terat aut aliam Conclusionem , vel eamdem etiam nouo medio termino exagitet 3 aut sileat omnino: dum adequata. Omnino promuto a te argumento tolutio data fuerit, ne ex quadam animi elatione contrarium ullo etiam corporis motu signincet: Commendet tune potius respondentem. Fieri quidem potest saepes ut Respondensidoncam praebuerit rei ponsionem lutS conturmem a Principiis , quet tamen haud talis arguenti minia, docto videatur. 1 minia ero apte sibi re vera responderi nouerit , ne ita vallia spremat respondentem , ut velit illi rubinem iniicere: urgeatur
aliquantulum diricultas , ac postea silentium sibi imponati H Prudentibus viris , in adstabunt talpurationi , am doctrinae , is modestiae laudem inmmam tunc enimuero arguens conieci tur Uiare doctiori arguenti erit lauciabile etiam rei Pontionem lug ιere A
Respondenti aptam ipsi intaigumini, quia proponiit, vesatam,
83쪽
14. Dum videt , μι audit , esse auditoribus molestima; ut ipse Sprosequatur argumentum , licet illud esset valde essica , desistat; nec licet Respondens, assistens innuerent, ut prosequeretur, ii iis morem gerat , dum hinc clamores, strepituique ciendi rent, idque ingratum circumstantibus futurum esset. Ad quid enim illa tune ingenii , eo orasque virium exinanitio e Pertinaeia solum a cuiusdam potest non raro id esse argumentum, maxime , cum a vetetur dissicultas , sed eadem , quae ante premitur , vocibus quibusdam rantummodo immutatis: Si arauem magis veteνα- dissicultas 3 Cur non ante id praestitum, tempusque impentum in alijs , quae leuis erant ponderis monambages , ac circumlocutiones amplectendierant initio arguenti: Sibi ipsi tribuat auod
tunc argumenti sui vim , siue virtutem aperire, ut par esset, auditoribus taedio affecti, ex praecedentibus argumentationibus , nequeat. 13. Ubi finis disputationi impositus tuerit , secum reuoluatium argumentationes a te propositas , tum solutiones expositas , sue a respondente , siue ab Assistentes Examixetque An illae magis urgeri , amplificarique poluminici uitae adaequatae,in quae vires argumentationum enervenis an aptiores preberi potuerint; Attendatque presertim nouas argumentationes, qujsbi forsan tunc occui rerunt , ac nouas solutiones , quae in mentem sibi haud venerant , etiamsi in eadem cum Responderite staret sententiaci Qua ratione aptius eadem thesis oppugnari posset. si μιν Dinas Disputationi praesens obsecretur , ut argumenta proponat , vel prosequatur a lauius arguentis argumentationes ,
haud renua , si id cum laude pre stare possieci sunt enim nonnulli valde sapientes Uiri , qui ad arguendum iunt parum apti et licet autem ad id sit revera habilis , si argumentatio iam proposita si leuis , vel iam soluta , illam non prosequatur , sed nouam efficacemuue rationem proponat ipse contra eamdem conclusionem; Qus si sibi non occurrat tunc, aut etiam Conclusio eam non admittat , aliam thesmoppugnandam suscipiat Grauitatis autem, Nisenia , ac Brevitatis sit maxime memor et Dum cognosceret tamen,id Bre ingratum Auditoribus , licet gratissimum Respondenti, curassistent , eo quod taedio longius protractis iam disputati nibus affecti sint , elim: ri cum attentione audiendus sit , sileat omnino. Nunquam vero prosequatur argumentationem iam propositam ab aliquo viro Docto, vel Magistro &c videretur enim illi iniuimaneri, quasi non tuer.t ad id ille habilis praeterea se videretur profiteri Praeceptorem illius , vel illo Doctrina praestantiorem Quod licet re pia verum esse possit quandoque, hic tametr
84쪽
medio oppugnare ipse puterit. In hoc , se ut in aliis,laudabiles cuiusque Academiet. ac Loci seruand Coninsuetudines.
85쪽
Perillustribus, at lxcellentissimi. D.
Qui Bononiel EMiNENTis Philo hi Cathedra decoratus In qua post FEDERiCvM PENDASiv Mantuanum Philosophum Celeberrimum, Suumq; Praeceptorem Nullus quadraginta ferme Annorum spatio docuerati In Antenoreo deinde Gymnasio Ad Suprema euectus est Theorice, Medicinei Cathedram, Quς pluribus annis omni Sessore Vacua fuit Post illustrisi Viri PoMptat MM Vtinensis obitum Cuius in Gedicis Laudes,nunc in Caesare Imre Mirifice Comes IACOBvs AiMvs Nepos aemulatur Atq; praeter complures editos multiplicis scientiae Libros Scriptis modo Duobus de Lucernis,ac Gemis Voluminib. Monumenta relinquit omne in Euum comendandae
Patauinae Aeademiae Philosopho Primo , In Obscurissimis Naturalium Rerum Quaestionibus Dilucidandis optimo sane iure Laudatissimos Adeo in Aristotelici extus Exmsitione Accurato, Ut Celeberrimis Peripateris Doctrina Interpretibus Multis praeserti merito possit In cuius libris multiplex Eruditio,cεmendabilis Elegatia, ingenium, ludiciumque Sublime Elucent: Animaduersones igintiquinque PRO RESPONDENT ASSISTENTE
Placentinus Comes&C. Amborum Sapientiae Praeco D. i. D.
87쪽
'ο eerto habens decoris, vel dedecoris,quod Respondens re-
- portabit, magna ex parte saltem te participem futurum, omnes industriae neruos adhibeat, ut Respondens partes suas cum laude obeat. a. cum Disondente singulas exa minet Conclusiones inarum a Respondente Rationes exquirat simul cum Prinιipiis,ex quibus illa deducunturi argumenta, quae probabiliter putat coatra illum afferenda, ipsemet proponat, repetiq; ab illo diligenter, responsiones'; afferri iubeat; si nos apte respondeat, si quid minus sciat &c Suggerat ipse doceatque Ut Fundamenta Classicarum,controueriarumq; opinionum inter Scholas praesertim, ille teneat, enitatus; nec aliqua ex eo quod videri possent levia , in medium afferre omittat, tum Fia sepe errari in huiusmodi iusicio ipse Bria animaduertit tam quis etiam proprio periculo aliquando ipsemet experiri potuit aliqua huiusmodi argumenta , dum a Viro doctiori urgebantur, molestissima sibi tuisse, mon latis quandoque congruas responsiones illis exhibitas. 3. Fasdam Plinctisnes, quae tamen non uni verborum lusus, in quibus sita esse potest quaestionum enodatio, quarum legitima virtute arguentium ictus declinare potest facillime, Respondenti tradat, easq; argumentis applicari velit. 4. HaudMaι diebus Disputationis proximis, ac praesertim die illo, quo habenda est Dil putatio 'esp. curis spectantibus ad Con
clusiones, ad locum Disputationis etiam ornandum, ad Auditores&α distrahi; sed ipse, vel alius horum curam suscipiat omnemque corporis, ac multo magis animi molestiam a Respondente amoueat. Experientia saepissime patuit, nonnullos , qui censebantur, ac non immerito,praeclare huiuimodi respondentis Prouinciam administraturi, aliqua animi aegritudine praesertim prestas tempore Disputationem praeeunt vituperationem sibi, suisque comparasse. 3. UMais minutationis hora, alacritatem Respondenti addat; pondeat,se illi opem laturum, cum opus fuerit ac illius honorem sibi cordi futuis eum&c. 6. Disputat is initio, ubi Relpoelen duo,aut tria aput epe
tient argumenta,adaacili, animos auerens ipium praeclare se gerere&c. Si auterna apte , vel erret in relponsione, ne in illum, tunc maxime, inuehat; timeri enim rationabiliter potest , ne Respondens animo cadens, siue despondens se inhabilem reddat ad arma , quae in niueri Disputationa confictu ad se tuendum necessaria sunt, arripiendaci ac denique arguineutorum teli penitus succumbat. . et Mentem Uuquam inerrumpit, dum apte respondet, licet non
aptissima. praebuerit reipoliuouem, multoq; minus priorem aptam responsione.u reuocare iubeat larique i alcem ex auditoribus gnorarii eat, an api utina, an uxta licipondentis Principia aptior
Illa praeberi potuerit. 8. Naesse en planc, Assistens conuenetit ca
88쪽
Respondente eirca quaedam Principia, dum Assistens non laeest a Respondeatis Discipulus; nam eluidem etiam Scholae sectatores noeamdem semper sequantur sententiam, ac saepe, licet in sententia conueniant, non tamen in ratione, vel modo illam tuendi e Nisi id attendatur, fieri potest saepissime, ut iuxta sua Principia Remo dens apte caneedat, vel Neget aliquam propositionem, non vero apte hixta Asnentis Principia quis velit, ut Responsio afferatur iuxta sua Principia, Respondens, qui in aliorum incubuit studium, mi turis habitur facillime non consequentes ad haec Principia sibi noua responsiones priebebit, vel modo iuxta haec, modo iuxta propria ibbas proseret. . cum probabilite emnimat, propositionem aliquam esse Respondenti minus notam, siue ignorare Respondentem, an Concedenda, an Neganda sit, ipse Capitis nutu, vel submissa Voce, vel alio exteriori signo indicet, Quid a Defendente praestandum sit. Nunquam vero innuat esse distinguendum,nisi noritisinctionem es.se Respondenti notam; secus enim ubi hic dixerit, Distinguo, obm tescet. Non permittat autem, ut ullus,&maxime si tuerit e condiscipulis, ac imperitioribus, Respondenti proxiknus Responsionem iugis gerat; tum quia ad rem hse sepe non erit tam quia saepissime Respondentis intellectus perturbatur, iraecipue si diuersa suggerantur . O. ι quod erret Respondens,in aliquem rectum sensum uius verba interpretari conetur: Quod si nequeat, breuiter suggerat, quid re. spondendum sit, vel ipsemet in medium proserat humaniterque Re spondentem moneat, ut allatae responsioni subsequentes accomodet responsiones. Noapermittat autem, ut responsiones no rectae longius protrahantur, sed statim Respondentem moneat Caveatq; ne ineptas, incongruasq; exhibitas responsiones mordicus tueri velit. Tale patroeinium homine sapiente indignum plane existimet. ειtendat peculiariter; ne Respondens concedat aliqua arguenti, quae extra forma ipse tanquam vera captiose petit concedi nam potest uuia in hac latere herba c. I. Iuuetis e vacillantem aliquando Reip dentis memoriam, cum latis est unam, aut alteram luggerere avocem c. Ne verba multiplicet; secus molestiam, tam rei pondet ii, tum caeteris auditoribus allaturus c. 2. Ubi primm argume tationem audit, mentis oculum in difficultatis nodum, quem ultimo, petit argumentatio,defigat, solutionemq, excogitet; juxta illam Respondentem dirigat. 3. Si quando auumenti propositiones nimis protrahi videat, nec arguens etiam monitus illas contrahat, sue quia nolit, siue quia non valeat, ipsemet breuiores illas reddat IO-tamq; argumentationem Rei pondenti proponat soluendam. Simi. liter dum arguens non vult, aut ignorat argumentum m Sillogistica
Brina, eaq; congrua construere, id ipsemet praestet, iubeatq; a Re
89쪽
spondente repeti. Si ad hec habilis fuerit Respondens, illi hec omnino permittat. q. Artendat solbσιω, an argumentum propustumst in Sillogistica forma orem conta ullam Sillogisticam Regulam,&maxime, an si Sophisticum, ac obnoxium viiij , quae ab Aristotele in libris Elenchorum reponuntur ἐωan, licet etiam Relpondens concesserit maiorem, ac morem , adnu possit distingui aut Negari consequens, vel etiam Negari consequentia Lindicetque et pondenti, si hec non animaduerterit ipsi quidem curandum ut quam maxime, ut ad assequendam Disputationis virtute veritatem aptius instrumentum pro viribus adhibeatur, viaq; breuior, ac certior ad illam adeatur,&quidam tortuosi flexus declinentur. Hine illi adhibenda qua maxime opera,vt eges Disputationis, hoc est tu Arguentis, tum Respondentis exacte seruentur Seiat vos multos abusus in Disputationes irrepsisse,e quibus fit, ut epissime nullus, vel leuissimus ex illis fructus experientia teste reportetur, cum tamen ad veritatis assecutionem quam maxime utilem esse Disputationis usum apud omnes Sapientes fuerit, sitque in Conseo. s. Si Respondens fuerit minia aptus ad explicationem doctrinae m. haud sinat illum id praestare, multoq; minus iubeat id ab illo praestari . Inuuigat autem, tunc Reis spondentem suas perfecte obire partes, eum Negat, concedu, ων--guitq; apte propositiones nec teneri illum afferre rationem sitie ' missionum expositarμm, siue Negationis, omeesoma, ac oblinc upropositionum Sillogismi ab arguente propositi totumq; aliquam
posse afferre explicationem doctrinae extra Formam, cum aliqua vi. detur concessa, vel negata propositio,quet auditoribus peritis videaritur, aut videri possit immerito concessa, vel negata. Multo minus ipsemet explicare, longius maxime,doctrinam ullam aggrediatur, si inexplicatione multas non habeat laudes. Norit autem huiusmodi exinplicandi munus in Disputationis loco haud ad ipsum spectare; un Luser et cum laude munere tuo, si Respondentem in disputationisc mctu cadentem, aut sustentet,aut erigat, aberrantem dirigat,&PKulate legerentem foueat. Norit,tunc se laudes Assistentis promeri, to obtulere copiolas, se ipse taceat omnino, eo quod Respondens aptissme munere tuo fungatur Gloria Assistentis quam maxima est, inmiem instituisse Respondentem qui ipsas opera baud indigeat. Certhnisi quid nouum , ac praeclarum, siue totam vere dirimens quaesti nem afferat Assistens, vel ad quemdam maiorem Arguenti, qui sit vir aliquis Primarius, honorem exhibendum, etiamsi idonee isti re spontum merit, quidquam proserat Assistens,in tunc paucioribus
verbis pro viribus Ioc. Ninquam Respondentis aera Diumat , vile scillim Allistentis munus, ac intendenti honor detrahitur, dum
haud arguens iam habet sibi propositumRespodentem ed Nuiten
90쪽
tem oppugnare: Dedecus autem summum reportaret,si non coner,nas afferat responsiones Peccaturin bor grauissim/ὰρ ba qui ct reostendunt se habere, ut vulgo dicitur, pruritum loquendi, sonoras voces suas auditoribus mana se standi, te mones publicas habendi c.
Si non apte respondetur, neq; Rei pondens potest dirigi, ita ut apte, ille respondeat; optabilius est , ut quantocius disputationi finis impon itur, quam ipsemet Assistens, plurimum Respondentis vices
sustineat. 7. cum nusio ex Au oritas, saltem longis, loquatur, sed iopicite totam Disputationis eriei attendat piaeterquam enim id c teris Auditoribus eri exempli, Respondenti adduntur animi, cum videt accurate sibi Assistetem inuigilare, ne quid eiurat eo the tro mittis dignum, minusq; suae eongruum doctrinae e. 8. Num..uam cum Respondente contendat, multoq; minus, licet no a pie respontiat, acrita bus, vel acerbis, vel iniuriosis verbis in illum inuehatis ' c indignissima lunt viro graui,disputationis loco, & auditorum omnium consessi Praeterquam Respondentis animus ira simul ac maerore ita conficitur, ut si ineptas prius rei ponsiones attulit, ineptiores postea sit allaturus mult, nus in Arguentes, siue in illorum Doctrinam dicteri . scomatibus, malediectis,sive notis quibusdam,
accenturas animaduertat Esset tunc Urati prorsus animi,ac mροι, Cantare, ac iumtra penitus destituti, contrariam, quam in medium Prorerat arguens, tententiam,argumcntationibusq; fulcire conatur, damnare tauquami iesipi r ημον periatus disrmem Iurimum , vel Narmis .erroneam ., maxime, dum ad eludendam tantum ain metitorum vim haec diceret. 9. NMquam ostendat,se in paruo habe.xe pretio argumentationem petitam e S. Scriptura, Concιlijs,ac I. Pa.
21ιbus,duin oppugnantur Conclusione vere Theolog:ce imo intelliis tense actores in Theologia argumentationes deium e locis pro. pn, heologiae, qui nuciscitati innituntur, non permittat prorsuginaelvium remanere argumetum, quos deturia verbo aliquo Ἀ- uino , iuemst , siue tradito, vel in Cencisi alicuius decisione pertianente ad riden &c siue illud sit Generale, siue Prouinciais approbaeum tamen inuerialiter a tota Ecclesia c. Cuius certe auctoritas praelatenda ei cuiq s. Patris auctoritati; sicuti haec cuiusq; Theologi au inritati: Insipienter, ac nept. faceret, si cogeret argumentem inaneologicis ad proserendas tantum rationes contra Concluti ies a Rei pondente propositas, maxime eo quod aptam Nesciret redirerere,ponsionem Ioco Scripturae, Concilij&c. Inget ι espondentis, mota Assisientrierit fateri ultro ignorantiam reipOn- u. aia anquam inguia1entationem, quam in1olutam resinqui vident i aptentiores ex uia toribus, licet multa proserantur,vel ad rem