장음표시 사용
191쪽
rium omnibus hominibus, scd tantum parvo numero; &Chry, eam enecessariam ommbus ori . e Lemnit. exam. Conc. Irid. I. part pag. s s. Profecto Deus
non vult, ut sua doctrina tantum sit cognita a viris latinis. Si ergo Deus iussit, ut Doctrina novi testamenti detur αproponatur omnibus cujuscunque generis nationibus, ita quidem, ut Omnes eam possint intelligere, certε hoc
fieri nequit doctrina Scriptura non trans onatur in tiuuas, omnibus posuos notas, quisus Irisus Had caIus es. Ve
riam non recordor,qubd fides Papistarum non sit in Scrip tura,eique sit opposita. Possunt igitur docere Religionem suam absque translatione Scripxurae in pinguam vulgarem ; sed redeamus ad propositum, Quam vis .admittant, ut dolendo traducantur quaedam sententiae scripturalga in linguam vulgarem,nolunt tamen pati,ut sic tota Scripst ctura scribendo traducatur. Quare istud nisi quia volunt sibi reservare potestatem proponendi populo, quidquid lubet, qui populus deinde caeco modo tenetur cre dere, & de nihilo iudicare. Iam h*c potestas non vide- retur tam magna & tam completa, sit populus ipsemet posset Scripturam legere in lingua sibi nota. Propemodum huic simillimum ratiocinium reperi
tur in Authore sex Columnarum contra Iemitas. em admodum enim Iansentani utuntur nomine Τhomistarum. ut dicantur Catholici; sic etiam abutuntur nomine Iesu itarum, ut Ecclesiam calumniis onerent, eique cra fissimos errores impingant: locus ille est pag.467. .col. 4. Ubi Hexaptista ad praesiens propositum tanquam exactus transcriptor haereticorum fic disserit. is Hoc modo appro-Diuili od by Cooste
192쪽
,, bantur omnes technae & molitiones Iesultarum circa ,,' hanc materiam. Genium ipsorum est, ubique occupareis clavem scientiae, aliosque impedire, ne introeant. Hac se via occultum inveniunt medium sibi comparandi fidii ,, clam populorum, quibus nulla eVasio patet sibi consu. , , tendi, seque muniendi contra corrupta horum princiis ,, pia & regulas pastores mercenarii pariam curant in. crementum i hujusmodi corruptelae ; ipsim et in hisce ,, perturbationibus sua commoda reperiunt, sic enim ,, tranquillius super fidem fidelium dominantur. . ,,Quod Pastores labinde interdicant lectionem Seripatu e sacrae , id fit, inquit Author sex Columnarum cum Rem nitio,ut occupetur di tollatur clavis scientiae, ut im
pediantur alii ab ejus ingressu; ut Iemitae &Pastores Ec clesiae tranquille dominentur super fide fidelium, ut fide Ira teneantur credere, quidquid istis lubet, nec possint de minimo iudicium ferre. ,, Pseudo-policismi Iesultarum di Pastdrum Ecclesiae stupenda prorsus argumenta luem Tremit. ibid. p. so. Etiam bardissimorum hominum fides nedum est fides implicita Papistarum : illa enim fides ipsiusmet Scripturae sententias& eloquia includit Dixi, quod omnis alia fides non sit vera fides, sed opinio
servilis, quae proveniat ex persuasione humana, Jc non ex verbo Dei. Hanc quippe servitutem imponunt non tantum simplicibus, sed & maxime spiritualibus, ex metu , ne videant, ne quaerant, nec intelligant, utrum id,
quod ipsis proponitur, sit fundatum in Scriptura,vel non fundatum, sed ut simpliciter credant, quia ipsis proponitur, et quoniam Pontifex M alii Ecclesiae Praesules
193쪽
ita ordinaverunt .... Chrysostomus saepe reprehendit Lateos, quod lectionem sacrae Scripturae relinquant selis
3 onachis, ' quod V et nolim necisere, nec inquirere, an, quod docentar m Ecclesia , fit conforme Scripturinas. Nonne ex his ipsis principiis Quenellus vult statuere necessitatem legendi Scripturas universae plebi. Franc Gomar erat. Dist. ad ML. CV. 4. pag. s74. Clina verbum Iesu Christi debeat habitare in nobis cum ahUndantia, hinc sequitur, quod Concilium Tridentinum fallatur insigniter,dum non vult,lectioneret Uerbi Iesu Christi communiter permittendam esse omnibus Christianis, quos vocant Laicos, sed tantum quibusdam, illis videlicet, quibus Episcopus vel inquisitor id concedit ex Concilio Parochi vel Confessarii, prout statutum est per quartam regulam indicis librorum prohibitorum et quod
pariter refutatur in vetustis commentariis, quae tribuuntur Hieronymo, & per Chrysbstomum. Idem anal. D. I. Pan. GR. a. . 27. Verbum Dei scrimeum est non Q lum pro senibus ,sedo pro foenibus, imὸ pro pueris. Debet ergo leti ab omnibus. Quapropter est impi tas Papistarum , cum docent contrarium. Verbum Dei debet habitare in nobis per legem, ut habeamus fortitudinem resistendi Daemoni , elimque Vincendi. .amobrem Papistae , libere permissunt populo lectionem Herbi Dirini, sed qui eam sariuns dependere a voluntate Pastorum , tollunt Christianis, eum Daemone certantibus, arma n cessaria defensioni, stinique causa eorum ruinae. Chamur de usu n. I. Io. cap. 4. p. 367. Amplectimur opi-
194쪽
opinionem illorum, qui dicunt lectionem saerarum lititerarum debere esse communem sopulo fideli, saltem ex manis dato Dei , is quρdhae Idmost ne seria uecorare stra pti. Habemus rationes certissimasmostrae opinionis, primo in Scriptura, deinde in Patribus. Idem ibid. . 363. Si quaedam distinctio sit facienda, istisi specialis secundum capacis tem cuiuslibet. Interim non credimus, unquam P Osse contingere casum, in quo generaliter prohibenda sit lectio sacrae Scripturae, sed statum modb partium illius .... Non enim aequum est, ut omnes personae piae priventur suo bono propter exisguum numerum, re quidem Proptex Plures perversos. Talis est modus agendi Papistarum: non timent pros nare ipsum Corpus Iesu Christi, illud iaciendor in stoma chum, vino repletum; & tamen clamant,esse sacrilegium Iegere Uorbum Dei. Sicuti ergo non debet ex toto prohiberi usus vini, quia complures illo abutuntur, seipsos ingurgitando , sed severe reprehendendi sunς ebriosi: Ita pariter Nn est muraecemia lecyto Scriptura Iruera eo quod nonnulli eam sinistro interpretentur sed puniendi sunt duntaxat propter sacrilegium. ips,
Procul dubio Author sex Columnarum ex hoe soniphalam , quidquid eructavit ad propositum pro desensio
Quenelli; conformitas ratiociniorum α comparati MUm, quibus utkur,mideus est.
195쪽
Probatur Veritas Catholica, Propositionibus
, damnatis opposta. Ex Ratione. Notavimus in propositionibus Quenellinis contino
ri tres er ores praecipuos. l. Concedendam esse lectionem Bibliorum indiscriminatim omnibus,sime delectu aut discriminatione characteris, personarum, aut librorum scripturalium , qui traduntur in manus fidelium. a. Hanc lectionem esse necessariam omnibus Christianis , omni tempore, omni loco. ν Ecclesiam non posse ex j stis rationibus legitimam facere prohibitionem gener liter omnibus fidelibus, non legendi Biblia sine permissione Superiorum. Singuli ex his erroribus postulane probationem specialem , pro demonstranda eorum salsitate. r. Nemo cubitat, quod & ipsimet concedunt haruretici , posse fieri abusus circa Scri pluras, earumque te tionem posse esse funestam pluribus perlanis male dispostis. Insuper certum est, dari quosdam libros & Ioca scripturalia, ea quibus pauperes & debilesspiritu facilius possint scandalizari quam in aliis. Hoc supposito, nonne patet ad oculum S evidenter instar istis meridiani, esse de prudentia & charitate pastorali , sollicite explorare conditiones, characteres , capacitates, bonas aut m Ias dispositiones personarum, Scripturas legentium, ut
196쪽
his id permittant , illis prohibeant , restringant, ex
toto vel ex parte i quis unquam Matrem aut nutricem vidit concedere filiolo suo adhuc tenero manducandas carnes, tametsi in se bonas , stomacho tamen delicatiori onerosas e Quis unquam vidit Patrem relinquere in manibus parvuli cultrum , aut tormentum ignarium , quo vulneretur parvulus , cum nesciat adhuc ejus usum moderare vel mediocriter se
satus & oculatus videt ineptiam hujus primi erroris Quenellini. a. Ut pateat salsitas secundi erroris , Elam attendenda sunt duo verba Apostoli: Fides ex auditur Paulus non dicit fides ex visu , sed ex auditu. Unde concluditur, posse sine scripturis addisti , quidquid ad falutem scire opus est , & consequenter lectionem Bibliorum non requiri necessario in quacunque tandem circumstantia. Eapropter sine dubio Christus D minus Evangelium suum non scriptotenus sed orεte. nus tradidit, & cum misisset Apostolos suos per mundum universiam , non praecepit eis, traducere Evangelium in diversa genera linguarum , sed tantum iussit illud annuntiare viva voce cunctis nationibus: Prad
Equidem Veritas est irrefragabilis,qubd post Ascensione Christi plures anni emuxerint, antequam unicus libernovi Testamenti fuerit conscriptus, cum tamen Religio A a a Chri-
197쪽
Christiana tune substiterit in tota sua puritate, & post- qu m. tandem apparuissent novae paginae divinae, non statim in lingua vulgari videbantur , sed in lingua graeca, excepto Evangelio secundum Mathaeum, & Epistola ad Hebraeos, quae, testante S. Hieronymo, imprimis haebrai- scripta sunt: quidam alii etiam excipiunt Evangelium secundum Marcum, originaliter lingua latina exaratum: omnes hae linguae, videlicet graeca , haebraica & latina tunc temporis potiori fidelium parti incognitae erant.
Sed quid i si imo omnes libri acri .statim fuissent stripti
vel . traducti. in linguis vulgaribus omnium nationum,
quae utilitas inde accessisset potiori parti fidelium t numquid omnis Christianus didicit litteras, ut saltem stiat imgere e Et inter illos, qui sciunt legere, quantus numerus eorum , quibus vel deest tempus vacandi studio Scripturarum, vel deest sussiciens capacitas intelligendi, quae leguntur, S per consequens colligendi exindi fructum chimera. proin riducula ac longε lepidissima haereticorum , qudd velint lectionem sacrae Scripturae omni gen
ri per senarum, omni tempore, omni loco, esse necessi
riam, cum tamen haec lectio non solum inutilis, sed & impossibilis sit maximae parti Christianorum. 3. . Duabus his veritatibus ita firmatis, videlicet, te tionem sacrae Scripturae posse pluribus personis math duipositis esse damnosissimam; a. Hanc lectiooem fidelibus non esst necessimam; nonne consequitur manifeste, penes Ecclesiam eri potestatem mohibendi ex iustis causis legere Biblia sine licentiat de quae validior aut urgentior.
198쪽
retib talis prohibitionis, quam ordinarius & experientia edoctus abusus huius lectionis, ac enascens inde peric tum amittendi fidem t
nT. 4. lndis. I. ρυε. Com. Trid. Cum experimento manifestum fit, si sacra Biblia vulgari lingua passim e d rinis--permisiatur, plus inde ob hominum temeritatem detri menti , qu m utilitatis oriri: hac in parte iudicio Episto. pi aut inquisitoris stetur, ut cum consilio Parochi veIConfessarii Bibliorum,1 Catholicis auctoribus versorum, lectionem in vulgari lingua eis concedere possint. Canc. Nark AI: Is .c. 3: de lib. erat. Biblia vero siera Idiomate Gallico conscripta legere, aut domi retinere nomini liceat s nisab Episcopo aeut usu Luariogeneriai ex resiam. Irri'is obienia licearia; quam non concedent, nisi iisdem visis, lectis re approbatis: ne venenum ab haereticis spar sum in permultis versionibus leniter serpens animas alio quin pias inficiat . Tolosan. A.' Ia 28. c. . Prohibemus, ne clisses veteris omisi Isaranemi Laicis 'rmis tur ha re ; nisi sorte psalte Hum aut Breviarium pro divinis ossiciis, ac horas B. Vir ginis aliquis ex devotione habere velit; sed ne permissos
Dinoc. IILep. ad uisc. o ρυ. Merem Significavit nobis venerabilis frater nostem Metensis Episcopus ; γod L Leorum o mulierum multitudo non modica, tracta quodam inoo desiderio scripturarum , plures earum libros sib Aa 33 fecit
199쪽
fecit in Gallico sermone transferri, translationibus adeblubenter intendens , ut secretis quaestionibus talia inter se Laici Si mulieres eructare praesumant,& sibi invicem praedicare. . . . QUOS, cum aliquis Parochialium Sacerdotum super his corripere voluisset, ipsi eis in faciem restiterunt, conantes rationes inducere de scripturis, ab his non deberent aliquatenus prohiberi Id ibid. Arcana quoque fidei Sacramenta nonfunt passim omnibus exponenda; cum non possint ab omnibus pacsim intelligi; sed eis tantum, qui ea possunt fideli concispere intellectu c a , .
Ei insta. Tanta est divinae Scripturae profunditas; ut non solum simplices &illiterati, sed etiam prudentes dedocti non plend sufficiant ad ipsius intelligentiam indagandam. . . . Unde recte fuit in divina lege statutum , ut Bestia , quae montem tetigerit, lapidaretur: ne videlicet aliquis simplex se indoctus prafumat ad sublimitatem sacra Scriptura pertingere , Vel etiam aliiS eam praedicare. Perluc de prasi, Satis Christianis est, fidei tenere regulam. Regula autem fidei est, ut iam hic, quod credamus, profiteamur : illa scilicet , qua creditur unum o ninci Deum esse .... Novissime ignorare melius est, ne, quod non debeas, noris. Fides, inquit, tua te salvum fecit, non exerratatio Scripturarum. Fides in regula posita est rhabet legem & salutem de observatione legis. Exercitam autem in curiositate consimi, habens gloriam Biam de peritia studio : Cedat curiositas fidei: Cedat gloria saluti. clem. Alex. I. 3. SIrom. Qui Spiritum Sanctum possident,
200쪽
'Anti - Hexapia. I9I profunda Dei scrutantur: hoc est, ii , qui ea assequuntur,
quae latent in Scripturis. Sancta autem canibus imperisti re vetatur, donec bestiae mansierint. Mn oportet enimi Missor perturbaris adhuc infidelibus er rinprudentibin , ad laborandam adversus inquisitionem, unquam temperare divinum & purum fluentiam aquae Vivae. M inis fundamiar, inquit , aqua extra fontem tuum: in tuas aule, lateas transeam aqua rua. Non enim hoc multi perci. piunt, qui in ea incidunt; sed nec cum didicerint, cog noscunt. Id. l. 3. Pae et c. II. Fides non sapientium secundum mundum; sed eoium, qui secund- Deum sunt sapientes , est possessio : IEa autem etiam abrique lituris scitur: Eius autem scriptum, quod se ad ruisi ignaros pertinet , est divinum, & vocatur charitas. Origem Hatit. in Cant. Carit. Verbis enim Cantici Can ticorum ille cibus est, de quo dicit Apostolum: Perfectoram est solidus cibus: Et tales requirit auditores, qui pro postubilitate sumendi exercitatos habeant .sus ad discretio nem boni & mali. . . . Si aliquis accessetit, qui secundum carnem tantummodo vir est, huic tali non parum in hac Scriptura in riminis , periculique nascea r. Id. Asia, ob hoc ergo moneo, & consiflum do omni, qui nondum carnis & sanguinis molestiis caret, neque ab affectu materialis naturae ui a Iectione 5besti jus, eoramque , quae in eo iucuntur penituis temperet. Αjunt enim observari etiam apud Hebraeos, qudd, nisi quis ad aetatem perfectam, maturanaque pervenerit, libellum hunc ne quidem in manibus tenere Permittatur. Disiligod by Cooste