Omnia quae extant opera juxta Benedictinorum

561쪽

lit jure lenitia properare debuit ad marit uni. nde illi id Eii ripideon quod mirantur plevi lud, unde translatum Sit manifestum est 1it enim in persona mulieris, quae lainhumaritum volebat relinquere, et ad alias petebatur nuptius

Hoc est, Sponsalium quidem meorum palla meus curam

subibit hoc enim non est meum. Ergo quod et ipsi philosophi mirati sunt, servate virgines. Sed etiam, UECreM, Si qua amis cito marito, adolesc0ntula laqueum infirmi talis suae timet incidere, ut si vult nubero, nubat tantum in Domino, ut electionem mariti parentibus deserat; ne appetentiae procacioris aestimetur, si ipsa de nuptiis suis clectionem sibi vindicet. Expolita magis debet videria viro, quam ipsa Virum expetisse Verecundiam praemittat, antequam nubat, quod ipsum conjugium his Commendo Verecundia. Sod illi verba imitantur, opera imitari nequeunt.

XCII. Inesse quoquo in eo praeclarum Ecclesio mysterium liquet, eo quod nemo ausus sit eam ante Christum vocare soli enim Christo haec erat vocandarum nationum reposita prodrogativa. Ocata autem non socii moram, et ideo acceptior Domino; quia populus Judaeorum, qui erat ad coenam Vocatus, dignus non sui venire : congregatio autem gentium simul ut arcessiri se vidit, occurrit. XCIII. Denique ut scias non sine VSlerio OSSE, UmVeheretur camelo, Veniebat ad sponsum eo quod populus Dalionum bellu in quadam horridus meritorum deformitate, qui formae Hae nullum haberet decorem, idem esset atque Consensum Ecclesiae recepturus. Nec illud otiosum,

quod cum veniret Rebecca Vidit Isaac deambulantem; et

Euripides in Andromacha.

562쪽

chim interrogasSet quis esset, cognito quod ipse esso cui duceretur UXOP descendit, et caput suum obnubere cepit, docens Verecundiam nuptiis praeir deber inde enim et nuptiae dicio quod pudoris gratia puellae se obnuberent. Discite ergo irgines, quemadmodum SerVelis Verecundiam, nec intecto capite prodeati ante X traneos, cum Rebecca jam desponsata, designatum maritum aperto a pite non pulaverit Videndum.

XCIV. Quis ille est servulus qui providit has nuptias P nus utique de Apostolis, et ille maximo qui ait : Viri

fratres, O scitis quia a diebus antiquis in nobis Deus selegit ex ore me audire nationes Verbum vangelii . Vel ille qui Doctor appellatus est gentium . Ipsi enim Cum leguntur, aut Joannes evangelista, a quirunt Christo animam ut credat quae ante non credidit et cupientibus Christum videre, sermonibus demonstrant suis. Itaque Abraham, celebratis filii nuptiis, longaeva petate, o bona Senectute complevit dies L

563쪽

Post exposition moralem Sensit m ad profundiorem cuallegoricum transit et quemadmoduin animin Principiatur, ut eaecat de terra tua , et de cognatione Sua; necnon quibus ad Perfecta in urgationem recedenduin i , e licat. Denique promi)Sam Abrahoe Oδ- teritatem rc ieri.

I. MORALEu quidem locum prosecuti sumus, qua poluimus intellectus simplicitate ut qui legunt, morum OS- sint sibi haurire magisteri : sed quia ex utraque parte acuta est acies gladii, ex utraque parte proeliaris; similiter Verbum Dei, quod est acutius omni gladi acutiSSimo, penelans usque ad divisionem nimae, quocumque OnVerteris, paratum invenies et Opportunum, ut animam legentis pertranseat ad revelandum propheticarum Scripturarum aenigmata. Unde non absurdum reor referre ad altiora sensum, et per historiam diversarum personarum, Virtutis formae quemdam proceSSum eXplicare maxime cum jam in Adam intelloctus profundioris exordia degustaverimus Adam etenim mentem diximus, Evam sensum esse significaVi-mUS, Serpenti Specie delectationem expressimus sed ibi de summa beatitudine , et quadam naturali Virtutum amoenitate per circumscriptionem sensus, et dolectationis illecebram refluxus ad culpam est hic autem prosectum

mentis speculari datur. Hoc enim Legislator provido egit, set quemadmodum lapsum mentis demousir vit, ut illas

564쪽

554 s. auhBOSII ei roris caVeremus Semitas cita etiam processum mentis, et quemdam superiorem reditum significaret, Ut quemadmodum infracta mons res Ormare SepOSSit, Ogno Scerem I S. Purgaverat ni in terram Dominus diluvii infusione laxo rat human: colluvionem fragilitatis sed non salis erat ad virtutis prosectum, nisi ii instrueretur homo quemadmodum e regeret et gubernaret, Abraham mentis loco inducitur. Doniquo Abrahati transitus dicitur 45 . Ei g tituiens quae in Adam lolam so delectationi Et illec0bris corporalistis dederat, in formam virtutis pociemque transiret, vir sapiens nobis ad inlitandum propositus est. Denique Abraham secundum obraeos, secundum Latinos paterdictus est, eo quod mens paterna qua dati a Lictoritate, consione 46 , et sollicitudine lotum gubernet hominem. II. Oec ergo meus orat in Charra, id list, id cavernis obnoxia variis passibulbus Ideo quo dicitur eici si xi illis terra tua, s id est, de corpore liuo. Exivit de hac terra ille, diijus conversali in coelis est si Et de c6gnatione, sin quit, tu Cognati sunt antium Ostrae corporis sensus Dividitur enim in diu anis uti nostra : in id quod strationabilo, et in id quod lis ii stationabile. In o autem quod est irrationabile , setistis uii : fgo Oghali tantpartis ratiotiabilis; 6e 9t, mentis hil de dolii hin, inquit, si a Domus mentis prolativuli est Verbuli1 47). Sicut eniti pallirsamilia habitat tu bino sua, et in potestate habet 'luseni admodium se gal douiuiti guaui illi liliatii mons in sermonibus nostris habital, t guberna tori and stra, set vis j iis ac dis hiplina in di 1 Uno lueef. t honus pathrsamilias a prlino vestibulo diiuiti aestim alii PQ ita otia iii illi di intinibus titisti is mens nostra perpendiiiii Deniquo ollati inodulis vocis pulsa es revbcal.

565쪽

disjungat se ab his tribus, a corpore, a Sen SibiIS corporalibus, a voce, in quibus sunt omne corporis p 3SSione , et Circumscriptiones sensu una quibus decipimur et illudimur. In nullo enim horum rium bonum. Non in carne quam is picuri schola, plerique etiam voli pluarii dis rumpantur laudantes corporis delectationem ς neque in sensibus qui sodpe luduntur; neque in sono vocis quae salsi plerumque animam demulcet cantibus, est persectium bonum haec enim incorruptibilia quod aliten vere bo num hoc incorruptibile. Manifesta aulem fides. Mortuo

etenim homine, caro corrumpitur, Sensu pereunt, VOX amittitur, remanet mens immortalsis, incorpoream Vitam

recipiens. Unde in alteram terram vocatur plenam beatitu dine, ubi non salsa pro veris, sicut in hac vita sed ii valli rerum ornat Substantiam is quod excitissa corporis, et Sen Suum, et deis nebulosa quadam imagino, corruptibi lem caliginem deponat, et revelata acie beatae vitae gratiam lustres Obtutu . IV. a Benedicam, inquit, te, et sactam te in genter rhag-nnam Immortalitatem spondei, cum genus promittit. Genus enim immortale videtur esse, personae mortales sutis singulorum, ut hominum, ut equorum, Ut aptiui De quibus ait quidam.

At genus immortale Bnet ...

Tamen multo illud melius quod genteii magnam dixit Ecclesia perpetuam posteritatem, et generationem illam

supernam, quae Vere magna est, ut peccat moriamur, Deo

566쪽

Post Abraham exit uin Deus illi tanquam amico loquitur. Idem nobis proponitur ad imitandum y ut meaλsNOStra ejus eae mρto reformetur. Quare Lot cum illo egreJSu quidve Sexagesimo anno signisicetur. Quo tandem Pacto saρiens amicam Suam Possideat. V. AExii Abraham qiiemadmodum locritus est ei Do- η mimis os in serunt gentiles septem Sapientum Sententiam : Sequere Deum, quasi inventum suum cum longe Bialerior, non dico, Abraham, sed Moyses fuerit, per quem lex data est, dicens: si os Dominum Deum tuum ambu-hlabis L , Exivit ergo Abraham in quo non tam persectio ejus, quam animae ejus devotio, et mentis libertas exivit de corporis vinculis, de illecebris delectationis Donique sic habes Exivit Abraham quemadmodum locutus e St, illi Deus , Supra habes, uixi h dixisse Deum , in quo apertum imperium jubentis expressum hic habes quemadmodum locutus est illi Deus. Quasi quida in consubulationis asseclus compreheDditur omnia enim socii quae statula sunt. Anto factum igitui Deus dicit quasi obnoxio, post factum loquitur quasi amico Amicus est enim Deo qui facit quae imperata sunt. Unde et in Evangelio suo dicit Dominus Jesus Vos amici mei estis, si s ceritis, quae

η ego praecipi vobis. Jam non dico vos servos Sod, ut dixi, processus viri sapientis propositus est nobis ad imitandum, scriptus ad experimentum, non persectio. Adhuc enim reformat se mons in Abraham , quo in homine primo lapsa est. Et ideo per gradus et incrementa se colligit.

567쪽

Id. ndo et addidit et Et exivit cum eo Lot , , hoc est, declinatio. Id enim nominis significat interpretatio:

eo quod ut viantes incognitam carpentes viam, semitis aliquibus saepe saliuntur, ut a directo desectant tramitu et tamen si prudentes sunt, non deviant, sed cunctabundi licet, regionis ipsius contuitu iam colligunt ita et Abraham nutabundus qui dom, tamon tramitem Veri sequebatur Ducebatur plerumque salsa specie bonorum, sed non penitus inclinabatur Persecti est nim non deflectero, prudentis non penitus declinare. Solus autem ille nunquam deflectit, de quo scriptum est Ecce Virgo in uter accipiet, eth pariet silium, et vocabis nomen ejus Emmanuel bul rum, et mel manducabit, prius quam Sciat aut proserat mala, seliget bonum quoniam priusquam Sciat puer bonum aut η malum, non credet militiae, ut eligat quod bonum est' Hoc Abraham sacere non poterat. Ut prius bona eligeret, qui in mala Sciret, sed praeceptis inhaerebat coelestibus, ne declinaret a vero Ide etiam septuaginta et quinque annorum describitur xisse de Charra , quod septuagos imo profecto remissionis iam ei O sensus is sit qui possit in flecti 48; Delectationes enim horum sensuum faciunt, ut

non semper erecta Sit mens OStra, sed aliquando se in-sseelat ut non intra cavernas corporis, Sed se intra lati bula voluptatis abscondat. ΙΙ Τ amon etiam in his cuniculis positus ita evasit, ut

sumeret Xorem Uam, et epotem, et Omnem animam quascumque possederat in Charram Prudentes enim et continentes virtutis atque animae OSSCSSOre sunt, decorem morum mansuetorum eligentes. Qui autem amatores

corporis sunt, delectationibus ejus irretiuntur; quia irra tionabilium in corporis habitudine omnis Virtus est rationabilium autem in virtutibus animo ac disciplinis. Prop-

568쪽

558 AMBROSII terea scriptum εt, quia possidebat animam suam 49ὶ, tanquam liberam regens, et nulli servituti obnoxiam . Huc ergo habet intentio doctoris et eo quod otiam in illis diverticulis et anfractibus constitutus, Vel adhuc aevi recentioris, o nondum persectioris disciplinae, vel loci patentis d vitia habitavit nouita inflexus ad culpam, ut demigraretion posset. Denique mentem suam ab illa lubrica posses sione defendit et transtulit.

Perambulat Abraham usque ad Sychem, qu B Oae exerciιationem denotat. Ibi Deum, quem, dum esset Chaiadmus, videre non potuerat, cernit cui aram quidemeat ruit, sed non acrisicat et qua de causa Iterum tamen, incitat ara, nomen Domini invocat.

VIIJ. in perambulavit, inquit Abraham usque ad η locum Sychem, ad quercum altam . Nonne idolatur superflua esse, nisi rationem requiras, cum et allitudinem quercus non a determiseri P Sed ubi alio ost, niliti superfluum Sychem enim vel humerus, vel cervix sigitiscatur. quod est laboris et exercitationis indicium. Dd o Jacob vir exercitatus silio suo Josopli cana praecipuam dedit. Ergo quia neque sine dote naturae exercitati ipsa per se persectionem conferre potest, et natura gratia dos lituitur, si do- sit exorcitatio os enim ingeniosi adminicutitii diligentia is vir ad cujus imitationem formaris, ad alii rod gratiam adjuncta exerciuilione, ita sundatior et exelsior factus, ut

569쪽

nsque ad quercum altam pertransiret. Quae arbor ut alta ita etiam robusta indicio ei non facile animam sancti Abrabae sarculi hujus procellis esse CurVatam, sed an sis o sublimem ut se a terrenis inquisitionibus ad altitudinem divinae cognitionis ele Paret.

IX. Donique continuo apparuit illi Deus usquam superius habes quod visus esset illi Deus indo liquot eo reserendum, quia quandiu Chaldaeus suit, hoc est, non solii in regione, sed etiam in opinione Chaldaeorum, non

poterat Deum Videre quem intra mundum quaerebat Chaldaei enim mundum superiorem Deum dicunt, et etiam sticarum domo oo , et stellarum cursu ferri asserunt ea quae terrena Sunt, et Uodam inculo coerceri L nde et deos stellas appellaverunt, eo quod eas dominatum quemdam habere supernum redant, quia quaedam stellis ad terrena compassi est. Oportuit autem eos aestimare, quia quod compa litur, non imperatorium us, nec dominaliam, quasi Deus, possit habere in eis quorum egrescit compassione; cum sit et ipse mortalis et corruptibilis. II indus quoquo cum sit factus, Utique ipse Deus non est, sed Operator et conditor ejus argo mens quandiu chaldaicis erroribus inflectitur, non Videt Deum, quem in iis quaerit quae vi

dentur, non hi quae non Videntur : Vae autem Videntur, temporalia sunt; nam quae non Videntur e torna. Sed non tomporalis Deus non igitur Videtur. Non ergo mens ea

vidot Deum, quae disciplinam Chaldaeorum sequitur L nde nec Abraham primum Videbat. Quomodo autem poterat Iidere iam, Supra quem alterum esse arbitrabatur Pabi ex ad alium demigraxit non regionem , Sod veram religionem paratam humilitati, hoc enim significat Chanaan,

tunc Deum videre coepit, et eum Ogno Scere esse Deum

cujus invisibili virtute ad Uerlit omnia regi et gubernari.

Gen. II, 7.

570쪽

Hoc ergo Scripti ira docet, qlii Abraliam a Stellarum observatione demigrans Domi vidit. X. Confirmatio testimonii adjungitur, quia in loco aram Domino aedificavit ei, qui sibi apparuit . Impressus est enim typus isto alidus in anima ejus, et manisosta fides veritatis. Suppetit enim grato Viro memoria , ingrat irrepit oblivio. Illi haerent a quibus adjuvatur, isti labuntur

omnia quae conseruntur. Statuit autem aram , sed non a crificavit. Posset OVere miSi meminisses processus meniis , hujus Scripturae serie servari. Et ideo spectabat a Deoo enus discere sacrificandi. Advertebat enim irrationabilis animantisci mulae pecudis sacrificium dignum divino cultu hostiam non videri. Ondiam in Isaac typum cognoverat passionis suturae, nondum Melchisedech dederat ei bene

dictionis gratiam, Ut Sta cogno Sceret. XI. Recessit, inde in montem, contra Orion leni o hihel . Incrementum ex Olionis montis significat emi nentia, cuius ascen Sio indicium CStilberioris processus Contra Orientem ideo, quia propheta: at venturum histitiae Solem quod illic Sapientia pararet sibi donaum, et inde per

Viro inem suum praedestinaret eXOrtum Volebat ergo cognoscendorum jam mySteriorum lumen accipere. Sicut enim sole mundus, ita splendore sapientia tota mons dii

minabitur ueritoque posuit contra Orientem Bethlohem. Domus enim Dei dicitur Bethlehem, in tia natus est Christus. Unde ait per rophetam Deus si Et tu, Belli stolium, non es minima inter principes Juda ex te enim sexiet princeps, qui regat populum meum sinon dixit contra Bethlehem, sed tabernaculum ipsum Bethlehem appellavit Ecclesia enim justorum est tabernaculum Jtim illa quis non miretur mysteria, quod Bethlehem juxta maro Galilaeae est ab Oriente Etenim Vel anima, quae me