장음표시 사용
51쪽
Ο Po . smajorem alterum, alterum minorem, si quod ad terram e turris apice stadium est decurrant, mediam prope curriculi partem aequis passibus metari, inde subito majorem antevertere, et longo minorem intervallo post se relinquere ' Notasti lapidem aequali pondere cum plumbo libratum in aere, si stateram sub aqua demergas ascendere, plus tamen ponderis hunc lapidem quam istud plumbum quod item ad trutinam examinare potes)in fundum aquae derivare Cedo solaris circuitionis praerogativas si vel unam dederis, dabo victas manus . Satis est;
Amor-sapientiae, ferendae sententiae, silentium poscit Pantomime, Scholas nostras deferito Commenta, quae intuleras, Ferto. In patriam, ad Parnassum, quantocius remigrato . Habet . Abitum maturat , et excerpit, quibus abunde libros nostros infarserat, paginas '. Quanta strues jam nunc ut, cum loquimur, accessione perpetua crescit, ut porro crescet lotaque' Hoc sic effectum dabur: Sume tibi statera A, et in una ejus lance pone lapidem B in altera lance plumbum C est quantitate ut sat aequilibrium inter B et , et stateram A sic instructam demerge sub aquam fac libere pendeat in aqua, ita ut nulla pars ejus fundum aut latera tangat. Videbis lapidem Mattolli in aqua plumbum B deprimi. Exime jam stateram A X aqua; et parata sit alia statera major , in cujus una lance sit aquae situla E in altera lance aquae situla F; atque hae situla E et F simul cum aquis, quas continent, aequiponderent. Cape praedictum lapidem , eumque e fune ligatum et suspensum demerge in situlam E ita manu funem tene, ut quidem lapis B in aqua situlae E penitus demersus sit, sed nec fundum nec latera situlae E contingat. Sit etiam alius tecum, qui plumbum C, eodem modo e fune suspensum, eodem modo demergat in situlam F. Videbis illam lyncem staterae , quae continet situlam , cui immergitur lapis , deprimi oppositam ver lancem ejusdem staterae , quae continet situlam , cui immergitur plumbum C, attolli. Horum nobis in promptu quidem ratio; sed hic non promenda. circuitu. Notasti libellam filo suo diametrum signare notasti lapidem culmine demissum unde a saeculo deciderat, eodem quo tunc recidere, idque etiam densimunis in tenebris, ubi lynx non magis videat quam talpa notasti pondus aliqu0 pro mora lapsus impetum et vires augere, motum accelerare justissima proportione notasti majorem lapidem si cum minore funiculo colligatus sit, anteire et primo subjectam aream contingere, si vero solutus, comitari et eodem ambos momento ad terram allidia Confer huc, si potes, solaris cireumvolutionis majore praerogativas, et Obmutescam et efferendae. 3 o Patriam remigrato. 4 Bene habet. 5 add. ille. 6 quos libris nostris insuerat hinc inde quaterniones. Ecce propemodum succumbit sarcinae;
52쪽
humeris subeat, sarcinae suae succumbat tenellus Interea, cum haec parantur ,
Prodeat in judicium ANGo, ornatu et harmoniae Genius. Ades ecce Minio ei et fuco infecta facies in graciles arcus accuratissime detonsa supercilia in pariles utrinque cincinnos, cunctante calamistro, divisa caesaries Collum et brachia inter byssum et vittas circumludunt monilia. Ex utroque humero, in alterna femora pertinentes , pectus et tergum decussant bullatae torques. Acupicta vestis, mille maeandri in se revoluta, mille fimbriis praetexta , mille striis intorta, centum- coloribus laciniis ' digitos pedum lambit , et longo secundum calcem exundat in terram syrmate Gestus ei nutus, incessus, elocutiones, accentus, tussis, sputum, et his quaecumque aut paria aut etiam minora in omnia sunt perpetuum artificium i , omnia affectata, studio composita germanum nihil Patria hujus Geuit, plumariorum et Phrygionum tabernae Educatus est in mulierum gynaeceis, inter puparum mundos, inter nundinarum crepundia, inter conchyliata aulaea δ, inter belluata tapetia i , inter caelaminum pampinos et thyrsos, inter Corinthiorum
operum crobylos et corymbos μ; et si quae his similia, in quibus Artis libidine penitus deflorata Natura est. Cum te tuamque supellectilem contemplor, o ango, non possum quin interpellem, ecquid tibi venerit in mentem, quamobrem ad inamoenos illos et tam tui dissimiles sophistas abieris Quibus a diurna incubatione, situs a nocturna lucubratione, tabes;
decidunt ei aliquot circa scholae vestibulum pagellae has colligunt avide qui sistunt in limine, qui Philosophiam salutant per transennam a miti Interea .... parantur. 3 Facies ei minio tincta. 4 tenue filum. 5 lunata. 6 deciduae. 7 laciniis implicata. 8 imbriis. 9 lambit anteriora pedum. Io post calcaneum. 1 aut minora. I artificium Omnia. I conchiliatas aulaeas. 14 chymaerica peripetasmata. I Corinthiacas operum structuras. 6 capere
satis non possum, qua tandem persuasus ratione ad inamoenos illos et tam tui dissimiles Sophistas te contuleris.
53쪽
a rimandis minutiis et in argutiis, conniventes oculi, distorti et introrsum acti ab obstructis hypochondriis, squalor caperata frons, impexum capillitium, neglecta barba ab oleo foeda foetidaque , a vetustate detrita, ab egestate pannosa lacerna . In eorum Scholis nudi parietes, dis acta vitra araneis obducta tabulata, ignotum sub pulveribus pavimentum, iisdem oppleta scamna cathedrae, pulpita, nisi qua parte natibus et cubito verruntur. Ita sane austeros illos incultosque viros, fuco, bullis, et phaleris istis ' perstrinxisti, fascinasti, ut quidquid aedibus alibi, quidquid templis et coenaculis et vestibus inest mangonii, totum hoc eorum cerebro transcripsisse videare. Tot sunt in smegmate, imaginariis distorquent omnia perfectionibus si pulchri concinnive quiddam otium suggesserit aut somnium, id Naturae rerum obtrudunt liberaliter et plena manu . Palam vociferantur: undo nihil abesse potest hic aptus undique, perfectus, expletus est omnibus numeris. Quod ad ornatum et harmoniam ejus facit , nisi Sensus ad ravim usque reclamet , extemplo
concedendum est ' Hoc in Philosophiae fundamento reponunt; hoc velut jusjurandum, quo angoni se obstringunt ii, non Philosophi jam sed Philomangones. Aliquot fraudes i tuas, Mango proferemus in medium, quibus devotum istum gregem deludis omnes prosequi i voluminis opus erat. Tu eos tot ambientium inter se, et aliarum alias implicantium i Sphaerarum capsis inclusisti, ut spes nulla suppetat expediendi,
et in communem eos, qua caeteri mortalium fruuntur, libertatem vindicandi. Nam principio ' quidem terram et aquam,
in unum globum conflatas 7 Centro dedisti huic aerem orbi-
omiti minutiis et et ab oleo pinguis 3 detrita lacerna. 4 subtexta. 5 in-c0gnitum. 6 viros bullis istis et phaleris. 7 id protinus. 8 obtrudunt ambabus manibus 9 Palam vocis et principii apud eos loco est, quod ad ornatum et harmoniam mundi facit. Io esse. 11 occe Sacramentum quod angoni dicunt, I imposturas. 13 recensere. 14 tot implicantium se mutuo. I supersit. 1 expediendi. Nam primo. unum in globum conveXas.
54쪽
complecteris Lunarem ercuriali, Mercurialem Venereo, Venereum Solari, Solarem Martio, Martium Joviali denique Iovialem orbe Saturnio coerces. Osce Planetarum coelos magna impensa, magno Excentricorum Epicyclorumque instrumento tueris hosce , quo dissidentes inter se gyros et attritiones
constantius ferant, poliisti jam pridem et solidasti SpiTum
opus et operosum l lanetarum coelo majoribus gremiis complectitur Firmamentum hoc Sphaera crystallina , haec Primo Mobili continetur . Et aliquot adhuc forte coelis interjectis, tandem, tandem Empyrei peristromatis clauduntur omnia. Ultra haec nihil Sed nihil illud non nihil est, imo vero ingens circum Palatium illud area, quam Mundorum, qualem hunc angosanxit, myriades quotquot nunquam expleVerint, patium, inquam, imaginarium, quaquaversus me fine vastum, desolatum, ab omni corpore, sed magis mente Vacuum. Euge Mangol Euge Belle Καλῶς tua sunt haec omnia et inventa et commenta praclara Verum inter hasce faustas acclamationes aliquid est, quod frontem feriat . Exleges in tellure nostra tuberes et colles male te habent reconcinnare velles, si liceret, complanare terram, eamque in perfectum globum ornare, atque adeo ' nos omnes superfusis aquis demergere; nam tersa sic et
limpida et politula in Mundi meditullio staret resi'. igitur, si id liceret Non licet per Sensum, inquam, non licet. Olympo hic nobis et Pindos exhibet, et
Immanes scopulos Acroceraunia.
Ergo conclamatum est, quando invito Sensu nihil potes, o
circumflas a complecteris hunc Veneris, Mercurii, et superiorum Planetarum coeli simili sequuntur ambitu cum toto eXcentricorum epicyclorumque apparatu hos etiam 3 periodos et affrictus. 4 miti jam pridem 5 miti haec
4 verba. 6 dein non sphaera. 7 dein primum mobile. 8 primum mobile, et si quibus aliis adhuc coelis partem aliquam demere placeat de desolato illo et horribili Imaginario. Omnia belle, Mango. Video tamen quod displiceat etiamnum. complanare velles et Io nam tersius ita esset et limpidius.
55쪽
Mango. Sed hem Sensui intercedunt Theologi quidam, caperata fronte, male feriati; nam magna cura magna nuga tuentur.
Hi terram olim non ita multo post Diem judicii abraso montium rupiumque scabro, reformandam in globum concinnissimum; post haec, aequali circumquaque profundo involvendam praescribunt. Proinde, ango, exspecta cum patientia, et hoc tantisper utere solatio. Sed ab hoc parumper abeamus Entium etiam Rempublicam quamdam commentus est ango, quam dignitatum et officiorum insigniis eleganter distinxit. Nam inter Entia, Substantiae praestant Accidentibus. Inter Substantias, Spirituales nobiliores sunt Corporeis. Inter has quae essentialiter incompletae sunt, velut Materia prima et Forma Substantialis, ultimo censentur loco. Quarum illa vix in aliquem numerum venit tota deses, nihil agit, omnia patitur, parvo intervallo distat a muto illo et penitus penitusque mortuo Non ente. Inter Substantia corporeas completas patricii sunt Coeli eorumque Stellae, tum etiam Ignis Aer nobilium ultimus, citimus plebi;
plebs ipsa, qua Terra, et hi Terrae filii, silices, argillae,
rudera, quisquiliae. Non enim omnes gigantum fraterculi plebejisunt in hac Republica. Quidam, quando admodum opulenti sunt, jus sibi et insignia Nobilitatis coemerunt, ut Aurum, Argentum, Gemmae quorum ideo, in sanandis et exspoliandis aegris, Virtutes et potestates mirae notae sunt Archiatris et Pharmacopoeis. Omnibus 1 inter se communiter constitutis et quadratis, Genius noster mangonigatum vadit imgula et Coeliquidem Phale simplices, id est, Materiae primae et Formae
nubstantialis expertes ponuntur Spectat enim ad Mundi ornatum et complementum, ut corpus tale aliquod complexu suo teneat; mutila videri posset, si hoc Gradu entis destitueretur Rerum Universsitas. Ex simili delirio corpora coelestia non generantur,
non corrumpuntur, non crescunt, non decrescunt, non gravia
sunt, non levia. Post haec potestatibus miris donantur sidera, in entiis et qualitatibus a nomine occultis, a re tam notis quam
56쪽
γr a Dii I. quae vulgo notissimae putantur, Gravitas Levitasque x. Elementassi ornantur duae dantur singulis qualitates ex quatuor primis; Ignis summe calidus et excellenter siccus Aer summe humidus et excellenter calidus Aqua summe frigida et excellenter humida; Terra summe sicca et excellenter frigida . Textus perquam amoenus est et versicolor Quo exemplo, in quatuor Humoribus, Bile, Sanguine, Pituita, elancholia in quatuor anni tempestatibus, Vere, Aestate, Autummo, Hieme in quatuor vitae aetatibus, ueritia, Juventute, Aetate consistente, Senectute ac in multis aliis eadem illa tela texitur. Hinc etiam Elementa quaedam Θmbola dicuntur, quae nempe in eadem
qualitate prim conveniunt ut Ignis et Aer in Calore Aer et Aqua in Humore; qua et Terra in Frigore Terra et Ignis in Siccitate haec inter se orbem saltatorium versant . Quaedam fmbola: ut Ignis et Aqua Aer et Terra haec disjuncta
tripudiant . His momentis examinant Elementorum aliorum in alia faciles ac dissiciles commutationes in his observantur praeterea multa ficta, frivola, ad quae longum est abire. Sensus interpellat subinde, et alia testatur non credunt, ne jurato quidem . Obstrepit importunius os et batuunt, consputant, improperant ' Omnes, quas aliquando machinatus est, impo- sturas. Conticescat ocius qui lubet, et decet, et debet ' shquidquid adeo ' speciosum est. Haec de Coelis et Elementis, quae angoni Corpora simplicia dicuntur reliqua ei corpora sunt
limpidius. Id quidem sensus negat tibi hodie, sed exspecta tantisper cum patientia nam post diem judicii concedit otiosa quorundam Theologia. Generali ordine statuto genius noster anganigatum vadit singula. Et coeli quidem physice simplices ponuntur; quia spectat ad ordinem universi mutilum videretur si hic
gradus entis deesset. Ex uniti deliri nec crescunt nec decrescunt, neque graVeS neque leves sunt. Post haec energi mirabili donantur sidera, infinitis virtutibus horum inferiorum motricibus, et influentiis tam occultis, ut praeter generale hoc nomen vi quidquam habeant quo noscantur a miti ubique summe et Xcellenter. 3 frigida. Quam pulchra ludit per binarios istos voluta Phidiae diceres inventum, non Aristotelis aliud clamet sensus, non credimus. Si obatimus, improperamus. add. ita quod tam.
57쪽
Μixta, quae hic in Terrestris globi superficie aut prope ab illa generantur, etalla, Lapides, Stirpes, et Animalia quibus
conVeniunt quatuor qualitatum primarum variis modis inter se temperatarum complexiones Variae . Igitur marmor calorem
habet, etiam dum gelida plus urit glacie; et humor est in
pumice, cui ne guttam quidem unam exprimas sub arctissimo torculari. Inter haec, et id genus alia , a quorum longius persequendo catalogo deterreor nausea, nulla ratiocinantium sensa , omnia sic volentium placita sunt . Ac miror Placitorum etiam nomine 7 censeri ab iis, quibus oraculorum instar sunt. Nempe quaestionem gravem in mendaces habet Veritas; et quae rebus nomina conveniunt, ea nihil ejusmodi cogitantibus, et alia prorsus agentibus extorquet . Sic auritum
illud animal, quod ad clavum subinde sedet in Republica,
et ' sub leonis adorandum est exuviis, etiam tunc, forte per oblivionem ' audit vetus suum Verumque nomen, AsmUS. Fateor ii quidem in hac Rerum Universsitate reperiri quamplurima, quae humanum animum, Ordinis ac legantiae cupidissimum, specie sua delectent et mirum in modum rapianti :Ιn his etiam tam industria sunt quaedam, et ad meram quas i βpompam elaborata, ut Natura, quae Artis exemplar Se solet, reciproco lusu capta, videatur Artem imitari voluisse. Quomodo minimas aliquas nivium quisquilias in eleganti imas stellulas crenat et circinat, mille gyris et spiris marinas conchas exsculpit, mille modis Tuliparum flores, pavonum caudas, Olla columbarum distinguit 3. At vero si animum i attendimus, sunt
speciosum est. Reliqua corpora sunt mixta, quibus dantur quatuor qualitates in temperiem redactae ab aliaque id genus 3 prolixiore 4 absterreor. ratiocinii conclusio. 6 sunt fictionis placita. 7 add. subinde. 8 Habet vim istam veritas, ut convenientia rebus nomina ab insciis saepenumero ac aliud e0gitantibus Xtorqueat. 9 quod quandoque I per oblivionem forte II Fatendum. I mire rapiant et delectent. 13 ut apparet. 14 volui e Uelut in marinis conchis exsculpendis, nivium stellulis circinandis, maculandis tuliparum soliis, variegandis pavonum caudis omiti animum-
58쪽
alia non pauciora, quae tumultuaria quadam confusione et maligna specie terrent nos et turbant. Sunt cancri et araneae, sunt foetore i tetri sunt horribiles ululatus, sunt nocturni lemures, qui diro mentem nostram percellunt phantasmate. Cur
igitur Naturam Rerum egregie comprehendisse nos existimamus, s eam pulchritudine, quae nobis arrideat, et concinnitate definivimus si limatula, si politula cuncta confinximus Ultra
sepem istam ludit, et si genium ejus percipis rudi interdum,
incondito, ac robusto delectatur magis. Hoc amplius . multa sunt, quae magis ad regulam exigere posset , si genio nostro morem gerere Natura vellet. Quid si serenis noctibus pensiles illos sub coeli camera lychnuchos, confusos jam eos et nimis temere dispersos, ita redigeret in quadrum, ut Deorum formas et signa, quae Poetae pariter ac Astrologi notant, repraesentarent ad vivum Non defigendus esset obtutus, non vis adhibenda hantasiae primo statim in fornicem illum conjectu
Plejadas et Madas, claramqne secaonis Arcton,
Aemoniosque arcus, iolentique ora Leonis, Saevaque circuitu curvantem brachia longo Scorpion, atque aliter curpantem brachia Cancrum . Quod si Lunae nostrae sororem dedisset Natura, tum verorem et visu pulchram, et humanis ussibus ' oppido fecisset commodam. Tunc inter se' pari sorte nocturnas stationes partitae, altera semper pharum aegris mortalibus extulisset . Nun quam ferales illas et tetras, et tam germanas morti in hibernis interluniis ire 1vussent ' noctes alterius in interlunio 1len-
odores et si eam adlubente nobis pulchritudine et concinnitate circumscripsimus 3 Ad haec. 4 in quibus concordantior harmonia statui posset. 5 Quid si firmamentum ita camerasset, ut coeruleis istis sapphiris in lacunaria emetitatis parallelos fornicum arcus haberent stellae numquid placidius hoc amoeniusque futurum erat usibus hominum. miti inter se. 8 efferret paterentur.
59쪽
tium et ferias, alterius in plenilunio compensasset sedulitas et vigilia simul dividuae, vespertinas illa, haec matutinas tenebras diluiiue deinceps illa δ crescendo plus, haec decrescendo minus excubuisset ' sequens vices et onera mutasset mensis. Id si ita esset, post homines natos, nihil aptius, nihil pulchrius esset cur autem ita esse confirmat ' nemo Quia sensus reclamat; potis ille est Philomangones exsolvere sacramento. At vero adversum clamores ejus aurem obturabant alibi cur hic non item Quia hic vocalis nimium est, et ingenti, quidquid aures opplet , pertundit Oatu. Si ergo non altum increpet, 1 non stentoriis clamoribus objurget ille Censor, putant rem salvames Te, bene geri y omnia Alias raucus est , diutina cum surdastris vociferatione, alias hebes, alias ' coecutit et delirat ipse. Quid ergo Capio. Errare non recusant; quin imo formosos istos errores suaviari cupiunt ii, ita dulces videntur; s i liceat impune, si abssit reprehendentium stomachus et irridentium ciconia. Ita est amabili quadam deludimur insania, dum posthabita Ratione ac ' Naturae phaenomenis, arte nostro undum i digerimus. Et sicut fabulam qui legunt, initio quidem
fabulam esse satis meminerunt ' ideoque non tam ea quae narrantur Xpendunt ' quam 37 narrandi modum narrantisque indolem, affectus, ac studia longius autem y profecti
et inescati, tota mente atque omni animo pendent ' , sperant modo, et modo metuunt, tum gemunt, et serio tragicis illis
nugis illacrimantur ita etiam Philosophi, quod praeopt-
tunc unius in conjunctione ferias alterius in Oppositione compensaret u in semiiuniis vespertinas una, matutinas altera dilueret tenebras. 3 una. 4 altera. excubaret. 6 Pulchra sunt haec et harmonica cur asserit. 7 operimentum omne. 8 Si ergo non increpet ille censor et objurget altius, putant, bene habent. 9 Raucus est alicubi Id hebes alibi, alibi. 1 in formosis istis erro-sibus suaviant Ia omiti ita dulces vid add. 1 modo. 13 dum neglectiS. I universum hoc marte nostro. I ludicra noverunt omnia et ab ingenio poetae conficta. I ad eam. n. attendunt. 17 add. potius. 18 ulteriuS Vero. 9 pro-Vecti, quasi jam in serium abierint commenta, ita sunt impensi et inhaerent penitus is gemunt etiam rubinde et non falso lacrymantur.
60쪽
34 o . nandi libidine dogma condiderant , id usu disputationibus , altercationibus, frequenti docentium inculcatione , flagitiosa discentium credulitate , superstitiosa vulgi de Philosophorum
placitis ' imaginatione, tandem Vertunt in fatale et inconcuTum 7 Elementum. Sic vis adhibetur Veritati . Hac deinde ligamur ' et per errore trahimUr in catena, cujus omnes hamos et annulos humana procudit stoliditas i et vecordia.
At tibi repente de via deceditet Amor-sapientiae depellit
Mangonem ab ansa istius, quae nos tamdiu compedivit, catenae Ita enim invehitur: Exi de ambulacris nostris ocius, inquam, te proripe, fucate, adulterate ango, cum intolerabili redundantid δ, cum tapho, quo cires meos infatuas et fumis et apparatis loco cede genuinae, nudae, simplicique Rationi. Stupet ad hoc tonitru leno; et correpta temere sub axillis cosmetice, discedit ibubante passu; quaque gradum incertum facit dissipat, quae brachio non satis astrinxerat, crotala, mitras, redimicula, fibulas. Pone cum scopis Amoris-sapientiae satelles b, et everrit, ne quid nudam Rationem, mox praesto futuram, ad pedes offendat h. Video judices, jecto antomimo exterminato 'Μangone, evulsis simul eorum de libris nostris dictatis, commentis i7, et
placitis, Scholasticam pene totam cum illis abiisse ' Ρhilosophiam, et de turgentibus illis in Bibliotheca voluminibus nonnis exiguam superesse farraginem. Vix quidquam comperio
quod absente fecerant experientia figmentum a mutuis. 3 crebra doc. impostura. 4 disic superstitiosa cred. 5 Xotica. 6 sententiis. 7 in irrefragabile vertunt. 8 omiti Stes... Veritati. 9 imposterum stringimur. I raptamur. 11 annuli de humana cuduntur stoliditate. 1 Sed propere huc animum advertite Amor Sapientiae dejiciet angonem ab ansa hujus catenae. I superfluo. 14 quo nostrum cerebrum dementas. Η0 Satellites descriptos vide infra pag. O. 15 passii Cadunt hinc inde, quas brachio non satis astrinxerat, bullae has humo et suspiciunt otiosi, degeneres, pigri sententiam eXplorare et eXperimentum.16 abacto jam post Pantomimum. I omiti commentis 1 scholarem in immensum decrevisse.
