장음표시 사용
101쪽
Zuingerum Notis ad hunc loc. quando ait fratres intelligi ab eodem patre prognatos, artis futura columina, eoque Euripi. dem trahit, qui in Iphigen. in Tauris, & apud Stobaeum lib.
Quemadmodum autem fratribus germanis, quos natura tales creavit, idem velle convenit esse atque idem nolle, amo que mutuus & non secatus: ita illis, qui animo inter se ae fide fratres germanos aemulantur, eodem nomine sese adinvi. cem jure suo metitoque adpellare licet. Recte enim Demea Terentianus, Adelph. are v. sc. I v. ad Micionem fratrem,cui primo plane adversabatur, postquam in eandem uterque ivit sententiam, tum demum ajebat:
Nune tamihi es germanus pariter corpore se animo.
Neque alio sensu Claeto lib. II. de Finib. alti L. Oe- ser, uratione patruelis, amore germaηus. Prorsus simili itaque ratione heie etiam loci arbitratus sum,Hippocratem praecepto ris posteros fratrum germanorum loco habiturum adfirmare, hoc est,ea fide eo animo atque amore se prosequututum ipses, T quo fiatres germani invicem solent, aut saltim debent. Nam experientia saepe docet, nimis vere scripsisse Plutarchum lib. de fraterno amore: sicut Aristarchi dixerit, olim oti septemfuist
apientes, nunc vero vix totidem, qui non sapientes se puteat: ita se dicere , non tam rara olim sui efratrum odia, quam nunc sint amis 8 iis. Verum si acceptionem vocis paullo pressius contemplemur. aevique Hippocratis morem: aliud omnino quid ipsum voluisse, ac fratres αρ ενοος proprie non germano , sed Θneroseos masca que interpretandos intelligemus. 'Αρρου enim non tantum marem Graecis , seu minatum significat, sed. μnem virilem, frenuum, generarium ac feriem. Id docuit no
jam olim Plato in Cratylo, ubi Ἀρηα, seu Martem in ictum vult Socrates D λεν τε, 6 καυ ra ἀνιθειον , hoc est, ab φρ q
102쪽
is fibulam ct forte est, si vinita. Hinc Epigram matum Gnee. lib. 11. Antipater Thessalus Homerum vocat αρσενα, seu vi ostenuum. Euripides Oreste, φήνας α ρανας, vocat ani vi fortem ι & Nonno Dionys. lib. XXXIV. , est gna audax & fusi. Latini, G raecos imitati, mastulum simili smodo pro forti usurparunt, quod testis est Nonius Marcellus cap. II. Varronem citans ex Satira & explicat Mattianus Capella lib. v I. Namque Ba pulverea est, ct agresti robore fortis,
Ita apud Horatium est rusticorum maseula militum proles,Iib. I I I. Carm ode v I. maseula bilis apud Persium Sat. v. maficula es, ct eharitas, apud Paullinum ad Cytherium. Ita mascula S pho apud Ausonium Eidyll. v I Neque enim eos hic audio, qui de
Sappho sequius quidpiam a Poeta ibi intelligi volunt, quum
alibi maxime eam laudet & Pierisio additam dicat sororem, Epigram. xxx r. Hoc insuper sensu Horatius in Arte Poet. &Apuleius lib. III. Metam. mares animos , & idem Horatius lib. I. Epist. I. mares Curios se Camisior, pro fortibus ac strenuis dixit, Persius per marem strepitum fias Latinae, Sat. v r. intelligit fortem, plenum, qualis Pindari r Comicus Poenulo, ain v. ic. v. mares homines opposuit muliebrosis, ut vocas, & es minaris. Hoc denique sensu Hippocrates- νας hic vocat sta-rret masculos, hoc est viriles, se tes, inen vos, generosos. Hoc sensu idem in Praeception. ἰηκον μελψισιδ ον vocat medicum verum, perfectum. Sed vide Theod. Zuingerum ibid. in Tab iis. Respexit autem Hippocrates ad aevi veteris morem, quo juvenes, qui virilem operam Rebu*ub. navassent, strenuisque facinoribus nobilitati essent, publicis ac privatis ornabant ud honoribus. Publice donabantur coronis: in conventibus, alii s-que παπάοκ, caeteris praeferebantur. Privatim vero Pater euasi filium , qui tale sortitudinis publicum meruerat testimonium, ςxiam qui natu minor esset,alijs anteponebat; unde & tali ga
103쪽
clebat praerogativa , ut proximum a patre locum capesseret ipsies ab universa familia proximus a patre honor tribueretur. Et de tali fratre, ejusdemque honore puto accipiendum illud
Ecclesiastis, cap. g. vers. XXI II. In melio fratrum rector Horum
in bonore se ut habet vulgata versio. Sebast. Castalio vertiti inter fratres, qui eis praeest, honorabitu est. Tremellius & Iunius irater fratres, qui dux ipsorum est, honoratuὸ est. vult itaque Hip. pocrates : Quicunque natus fuerit ex eo, a quo medicae artis scientiam accepero, eum aequali amore atque honore prose quuturum me spondebo; quo amore atque honore non qui labet frater , ο -κων , sed illi, qui insignem operam Reipubl. navarunt, & fortitudinis praemia reportarunt, adfici solent. II In caetero contextu videntur interpretes plerique prota quod editiones fere omnes habent, legisse is, meliori prorsus sensu, quam si illud retineamus : quasi dicere voluerit Hippocrates se praeceptoris posteros non quam artem illi: hoc enim praestarc non poterat : sed se artem, quam nempe callebat, addiscere cupierint, eidemque animum adplicarint , edoctu-Ia rum. Addit insuper, se praeceptoris liberos posterosque, sine mercede& syngrapha, μαθοῦ ' συκυι cpis, docturum. Praeceptoribus enim a discipulis merces solvebat ut: quod Iuvenalis innuit Sat. vi I. ubi de ingratis discipulis ait:
Scire tolunt omnes , mercedem Iolvere ηemo.
Quin iisdem, ut de mercede certiores essent, syngrapha caveri solitum, vel ex hoc Hippocratis loco manifestum fuerit. Merces ipsa Graecis antiquis a docendo proprie δι κον vocδ' batur, ut Varro habet lib. II i. de re Rust. R ecentioribus ιαλικιον, ut est in Constit. Alexij Comment,& notat Theod Balsamon ad Conci l. vi. Can xiv. Latinis Minervat & Mi nervale, a Minerva studiorum praeside, cui olim etiam festum solenne in scholis celebrabatur, ut meminit Symmachus lib. V. cap. LXXXI II. Et Romae quidem Minervat praeceptorib.
solvi solebat Quinquatribus, vel paullo ante: sicut Athonii
104쪽
in Σιων festo munera mercedemque Sophistis mittebant, qui vicissim id temporis familiares hospitaliter excipiebant, ut ex Eubulide Dialectico refert Athenaeus lib X cap xo. Caete. Iarum quia Hippocrates praeceptoris liberos posterosque sine mercede & syngrapha te docturum promittit, quaeritur an idem etiam ad discipulos caeteros traduci voluerit Θ & an Medicus, cumprimis qui conductus sit ut doceat,& salarium habeat ex publico, a discipulis exigere praemium pro Opera de-bcat i Quo ad primum dico, Hippocratem praeceptoris tantum posteris ex grato animo gratiam illam grati fica illa, de discipulis caeteris, ut ut sorte mercedem non sumpsit, quum &pecuniae fuerit contemptor, & rebus omnibus ad vitam necessariis cumulate se frui. ipsus in Epist. ad Hystanem, Hellesponti Praefectum, testetur; tamen ne a quoquam quid sumeret, nunquam se obstrinxit. Neque etiam, si textum pressus intueamur, Hβακκον sumere vetat, aut Minervat, a discipulis quibusdam, sed μαθον. M QR enim λαμcta, si apud Pollucem
vendere, mercede servire, pecuniam costigere siplinas Tendere inare, argento permutare, mercede docere. Quique hoc faciunt, eos idem Pollux vocat , κα- 1λικους , με ucολερις ροόρνους ς caupones , tabernarios, propos , mere ede servientes. Lucianus in Nigrino, eos vocat ἄm μΩθω c; ιλοω--Hν ωαπερ ἁγουῆς mercede pacta Philosophantes, virtutem que venalem amyuam de foro proponentes: Scholas eorum nominat-ψ κοι; λ οι. ergasula ct cauponi. Unde aliud Issionge esse videtur m θον sumere , aliud καον; si proprievoc, ut is uti velimus, quae saepe alias confunduntur. Quod vero Medicum concernit salariatum ex publico, &in id praestitutum ut doceat, sciendum est, sive provisionem is habeat eam ob rem, sive praebendam, ut Canonum Doctores in hoc
105쪽
passu loquuntur non posse ipsum a discipulis exigere pretium
cujuscunque etiam consuetudini S praetextu, & dimovi am com
mithere, quotiens quidpiam exigit, ut placuit Hostiensi,& pa. normitano, cap. quia nonnullis. de Magistr. Maxime autem hoc ita se habet, si discipuli sint pauperes & egeni. Hos enim gratis doceri, vult textus, in cap. quoniam Ecclesia Dei. de Magistr. & gratis veterum nonnulli docuerunt. De Da Is miano Sophista enim auctor est Philostratus in vitis sophist. quod egenis mercedem dimiserit, ne pecuniaria inopia bona ingenia laterent. Taber ij quoque Hierae Grammatici ex Sue. toni j libro de Illust. Grammat. nota est honestas, qui Sylla. nis temporibus proscriptorum liberos gratis, & sine mercede ulla, in disciplinam recepit. Neque alio aliquando animo fuit Isocrates. Demosthenes enim, quum pauperior esset, quam ut c I I drachmas solvet et, quantis lis rates docebat, ccipsi obtulit, rogans ut quinctam saltim partem se doceret.
sciplinam, o Demo eηes; sed eorum more, qui homs piscea integros vendunt, agirem: tibi, si uincere animus est, totam tradituri artem. De discipulis aliis vero ac ditioribus id ita demum obtinet, si provisio, ut loquuntur, talis sit, ut reditus docenti ad sustentationem honestam sint sifficientes, atque Vin necessivi, ut est intextu adducto, relevetur. Atque hanc Hippocratis etiam mentem suisse liquido patet. Tamenetsi enim artes ad quaestum transferri nolit, atque ab iis, qui mercede opera uam l cant, secuη-1IMobervi in semiiutem captivas duoi, in Epist. ad S. P. Q. Abderit. dicat: tamen secus res habet, si pauperior sit docens nec proventus habeat sulficienter adsignatos. Talis enim, qae sit, ci, utpote χ ρεῶν χροὶ ον2 & necessarijs rebus indigenti, ut paul Io ante loquebatur, se quovis modo subventurum jurejurando adflamare non dubitat Hippocrates,, ejusdemque necessitatem
106쪽
esse sublevandam, etiam Canon ait in d. cap. quia non nullis. Ita Zeno olim quum fecisset vasculo cavum operculum, circumferebat pecuniam, ut Crates praeceptor haberet promptum ac paratum necessarium victum, ut est apud Laertium lib. v o. in vita Zenonis. Ita Masurium Sabinum I Ctum, quod tenues facultates haberet, ab Auditoribus suisse sustentatum, notat Andr. Alciatus Parerg. lib. IX. cap. IX. Ne que hoc est Ῥιndere sientiam invenibilem , sed locare opera suas, ut ait Lex II. de orig. Iuris. Quare etiam praeceptori, i 7 qua praeceptor est, non secus ac Medico, qua Medicus, non rei quam communicant, sed operae, quam locant, pretium selvitur. Salus enim hominis nusio beneficio pensetur, inquit Amm. Marcellinus lib. xiv. & doctrina pretio nummario aestimari non potest, ut de civili sapientia dicebat Ulpianus, L. I. g. v. d. de extraord. cognit. Et eleganter Seneca lib. v I. de benefcap. xxx Iv. Emis, inquit, a Medico rem inaestimabilem, vitam aevaletudinem bonam: a bonarum artium praeceptore sudia liberalia, ct animi cultum. Itaque his non rei pretium, sed operae Iomitur, quod
deserviunt quod a rebus suis avocati nobis vacant, mercedem non meis
riti, sed occupationis serunt. Praeterea possunt Doctores 1 8sponte oblata recipere a discipulis, eaque ratione aliquando
a gratis discipulis plus ferunt, quam si de mercede cum iisdem fuerint pacti. Id obtigisse M. Antonio Gnisoni meminit Suetonius, lib. de illustr. Grammat. cap. vo. de quo ait, quod fuerit erga discipulos comi facillae natura,nec unquam de mercediis bus pactus, eoque plura ex liberalitate discentium consequutu3. Sunt enim quaedam, quae licet inhonestipetantur noneste tamen accipiuntur, ait Ictus, in L. I. g. & quidem res. D. de var. & extraord.
cognit. Observanda igitur & Medicis unice est moderatio illa, roquam Prudentibus & Advocatis ex publico, ut moris olim erat salariatis , in acceptandis Xemis& donativis a clientibus praescripserunt Severus & Antoninus Impp. Verba rescripti in L. v I. q. VI. D. de offici Procons. & Legati, sunt ista: euanium
107쪽
omnibm; Nam valde inhumanum est a nemine accipere: sed pus et o vili um est. ct omnia avarissimum Qtiae si pe nitius ali quanto in animum demisisset lacobus Silvius, Vir caeterania. gnae eruditionis, & Medicinae , sub renascentes arvo superiore litteras , instaurator non e vulgo, non tam male apud omnes audivisset. Collatitia enim merces, quam e lectionibus priva. tis paullo exigebat sordidius, gravem ipsi inussit avaritiae no tam . Nec defuerunt exauditorum numero, qui inter fiuneris exequias hosce Buchanani iocosos in eum vel siculos, ipsis templi valvis, quantu mvis non pio in praeceptorem exemplo, adfigerent: Silvii biessim es grai h qui nil dedit unquam, Mortuus O , graiis quod telis isti, dolit. ai Testis est Scaevola Sammarthanus Elogior lib. I. Ante vero, quam hinc abeamus, notanda nobis venit insignis hallucinatio Andreae Alciati. icti alias doctissimi, quam is ex Hippocratis hoc loco hausit,& erravit, Comm. ad L. Sanum mente. xxv O. D. de transact. num iv. & v. Postquam enim comtractum aegroti cum Medico, ossicio Iudicis rescindendum
dixerat, addit Tutarim autem Medicum quoque ipsum, ceu peris. rum puniri posse, cum in tirocinio arto, ex formula juram uti Hippocratis, bijurent nem ye medicit ab que mercede se ullis pactioniis
i rmisse curam a ibituros. De pactione quidem Medici cum aegroto. res est in controversia, & nos alibi de ea rem expedivimus. De caetero, omnes appello, qui vel a limine Graecas litteras salutarunr,& Hippocratis jusjurandum obiter inspexerunt, an is tale qujd vel somniarit. De discipulis enim saltim gratis instituendis ille agit , neque eos omnes sine mercede αpactione artem docendos ualuit sed praeceptorum tantum li' besos in grati animi contestationem, & meritorum compens 'tionem. Infirmos vero sine mercede & pactione curandos, α
108쪽
medicum, qui contra fecerit. perjurum sieri: hoc illud est quod, tantum abest ut litteris hic consignarit Hippocrates, ut nec in mentem quidem ipsi venerit. Nec per consequentiam etiam id inde elici posse quisquam judicabit, nisi cui pepo pro capite obtigerit, aut mens laboret. Sed mitto haec Eυηθες - Λτους ευηθiς τ λιγων λίαν dicebat Philosephus lib 111.
Ro et ''γγε Πης Zuingerus hoc loco apud se legi Inotat Q ,κληin , quae vox hortationem significat. Pitus tamen vocabulum potius retinendum, ex iis quae mox dicemus, manifestum erit. Est autem a' ,γγελία a QMιγγελειν, quod inter catera monere significat,
109쪽
ui et, υγγελία mositum sit, aut pr ceptum. qua notione etiam ,γγελμα, quod idem est cum Q ιγγλia, ab Isocrate in Orat . ad Demonic. usurpatur ,& ab Hippocrate ipso, lib. de Medico. Suidas in vocat, praeceps m. 3 ' A κροασος vero ausiuitatio est Latinis, & de discipulis potissi inum dicitur, qui Praeceptores docentes auscultant: quemad-NPia . . a. modum ἀθρό ν mi sic , Hippocrati in Praecepi. est, de re aliasiuia, coram auditoribu3 dsceptare. Vult igitur hoc dicere Hip. pocrates, se discipulos suos participes facturum tum praeceptionum medicarum, tum auscultationum,atque adeo artis uni. versae. Vt vero plenius intelligatur, quid in arte perp-epti nes ,& auscultationes, proprie sibi velit, res paullo altius fuerit 4 arceΙsenda. Sane ab omni pene arvo priscis in more positum fuit, Floriferis ut apes in saltibus omnia libant, 'omnia sic itidem hinc inde decerpere, resque plurimas, atque omnis generis colligere, ut notat Ioan. Heurnius in princ. Comm. ad Aph. Hipp. &Mars. Cagnatus Var. Lect. lib. 11. cap v II. Id vero proprie λεγ ν dicebant, ut docet Guil. Bus daeus in Comm. Graecae Linguae, in cπιλέγω. Collectanea ipsis κλοπις adpellabant : Plinio Iuniori lib. I II. Epist. v. sunt Eelecta. Auctor vitae Thucydidis videtur nominare: Breviator Athenaei παρεκcοιλας. Seneca Epist. xxxi II. dixit Excerpta. Eadem porro Collectanea, qui collegerant, per Ocium solebant digerere, singulaque in suum locum,& congene rem referre materiam , deque ipsis judicare, ac tandem discipulis tradere, aut in publicum emittere. Ut autem in Collectaneis istis alia erant sui natura vulgaria, alia sublimiora: ita
illa etiam minus curiose tractabantur, haec adcuratius elabora 6 bantur, ac certius determinabantur. Unde duplex passim apud auctores priscos invenire est scriptionum genus, rerum tractan darum humilitate ac sublimitate, tractandique modo, immane
110쪽
& usitata atque hinc inde collecta & excerpta pertractantur,neque id admodum accurate, sed atque ω quod
Philosophus dicere solebat, ut discentibus tantum & tironibus
adnotata aut edita videantur. In caetero genere minime protrita, certo definita & recondita, atque subtilia magis, summa cum adcuratione tradebantur, eaque vulgo abstrusa, & solis doctioribus reservata. Hoc modo Aristoteles, ut est apud Agel- Ilium, Noct. Attic. lib. xx. cap. Iv. scriptorum, quae discipulis tradebat, duas habuit species. Alia erant, inquit Agellius, quae
εξοlεωκα, alia quae ἀκροαμα κα appellabat. 'Eξοτευκα dicebantur, qua ad rhetoricas meditationes, facultatem argutiarum, civiliumque rerum notitiam conducebant: 'Aκροαμαὼκα autem Vocabantur , inquibin Philosophia remotior Gubtiliorque agitabatur, quaese ad naturae contemplatianes, disceptationerique dialecticas pertinebant. Et Acroamatico quidem, ita pergit Agellius, tempus dabat matutinum, nec Mea quenquam temere admittebat ni quorum ante inrenium di eruditionis elementa, atque tu disceudo studiam laboremque exploras eie olertia velleri tradebat, eaque vulgo juvenibus dabat ne delectu. Hinc Plutarchus, in Alexandro. Acroamatica πις - τας eβαθυτερας ηιδασκαλίας, siruesecretiores di profandiores disciplinas vocat, atque alio nomine ε-ορικὰ dici notat, quasi minime protrita, recondita, non nisi a paucis visa,&quae non efferebantur in vulgus , sed solis μερινηώνοις seu initiaris de γνησ3οις α - ς communicabantur. Simplicius,lib. I. de Coelo,vocat αουλωο - ροι sive adcuratim conseripta. At Cicero lib. v. de Finib. Avulariter ripta interpretatur. Clemens Alexandrinus Strom. lib. v. κρινοὶ vocat,& opponit ipsis εσοώδευκὰ. Vnde P. Mosellax 8nu S, Comm. ad Agellium, dici ea vult, quasi praeter auditum ηρta, & citra auscultationem perceptibilia , voce a particula&' υ ταω, deducta. Themistius lib. 1 v. Physic. de tem pore agens, τους ἔξωθεν λογους vocavit. Neque enim audiendus Ioan. Sepulveda, Notis ad Arist. Lb. vi i Polit. cap. I. qui il/- interpretatur, aliud, ait qae Aristotelem, quando libros