Hippocratis Magni [Orkos], sive Jusjurandum. Recensitum et libro commentario illustratum a Joanne Henrico Meibomio.

121쪽

libros suos Armeniis , AEgyptii Me, atque etiam Et ficis conita.didit, quos non nisi Sacerdotes legerent,secretim asservarent.1 neque ulli alii communicarent. Ab Armeniis mos idem ad

Chaldaeos, Tensarum Mago', atque indorum Brachmanm defluxit. I 8 Neque aliunde est imbraeorum Cabbata, quae vox acceptioη

significat, quasi doctrina sit aliunde, vel per auditum, aut de

manu quasi in manum tradita ac recepta. Et Esdra lib. iv. Va. ticinii cap. xv. a Deo jubetur, quae ex ore ejus acceperat, perascitis quaedam palam facere, quedam sapientibM abscose trade,

as Cassiar etiam Comm. de bello Gall. lib v. de TDruidis, Gallo. rum Philosophis ac sacerdotibus refert, eos ideo nihil litteris mandasse, ne disciplinarin vulgus efferrentur : & Pomponius Mela lib. II i. cap. o. addit, eos di scipulos clam docerea consuevisse. De Pythagoraris, Platonicis. Philosophisque aliis ita Clemens Alexandrinus Strom. lib. v. 2 ρη filum γ/hago i, re Plato multa occultabant Ged etiam Epicurei dicunι, ε .dam apudMe esse arcana, di nonpermittere omnibus, uι ea cripta legaηι.

ea, ct Stoici dic-t, A Zenone primum quaedam esse coUersta, θνηnon facile pexmittunt legere dscipulos, quorum non priuinue mactam a I ab ipsis periculum, an germane a me ephilosephentur. De hodiernis Indorum Bracbm ibus adfirmat Franc. Xaverius in Epist. Iapon. , quod rudi rector ex antiqua procul dubio veterum Brachmanum consuet idi hoc agat, ut quos habiturus est dist putor Ourejurando compellaι. nunqviam se ea, quae audituri ist, minis 2 a ria revetituros. Et hoc est, quod A ndr. A lciatus, Parerg. libII X. cap. X, Censet denotari per tibrum clausum & venam, qdi hodie solenniter iis traduntur & exhibentur, quibus, praeli 'bitis censuris, Doctoralia insignia ab Academus, sive univer

sitatibus, ut vocamus, conseruntur Admoneri enim eos purrat isto vel uti symbolo. ut indignis libros claudant, nec secrct δ& mystica revelent, doctis vero probisque viris eadem p o Hant atqn e aperiant. Quanquam nescius non sim, hoc ab alijβa 3 alio trasti. Vocabantur autem non injuati Graecis Acηλ' r

122쪽

ἀνο α ι, ἀμητει & ἀμυμώαςοι; initiati vero με- μυηυδνίοι, μυηθενος, ωργο σαυοι & τε πλεσήνοι, qui libere ad secretiora admittebantur, quod notat Pollux Onomast. lib. I. sect. I. cap. XXXI. Caeterum ad uberiorem intellectum Hi p. a pocratis facit locus Alnaldi Villanovani, qui est libro de simplic. Tu audivisu, inquit, quid Hippocrates praecipit in musicis, ii 3uos docebat, quo ecreta non pandam, quia redundant in vituperium Sapientum se infamiam. 'iasi homo sit sapiιηι θ D stans, bene veniet ad ista, ct participabit nobisium dosum Nilus m. δι vero ise non est Agnur eo, ηec revellam, nec intialem, qηicquid dicatur ei, perditur : immo dedecus H, talibus secreta pandere, Qui- a sbus adde locum alium ex Alexandri Tralliani lib. x. sub finem, ubi agit de remedio secreto ad colicam , quanquam supersti

ejusmodi ostendatis, sed virtutis a r. qui ea poseunt celare: quod etiam divisissimus Hippocrater praeceptum dedis Et respicit adHjppocratis hoc juramentum Medicus ille apud Lucianum in Tragopodagra, ubi de remedio ad podagrae dolores agit, quod profari non audet.

Mi; enim ο κ hic, sanctissimum est praesens Hippocratis jusjurandum, quo artis secreta solis initiatis jubentur revelari. Erubescant itaque, quod non incommode hic monendum , 26

profanatores illi artis, &, Magni Zuingeri judicio, Comm. ino a lib.

123쪽

lib. Hipp. de vet. Medic. flagris digni, quotquot h Medicis rea media aut medicamenta καλώ τψα,ut vocat Heurnius inNo. tis ad jusjur. sive vilis lucelli, aut turpis adsentationis caussa, hominibus idiotis,aut scraptis aniculis communicant. Etenim& in sanctissimum hoc jusjurandum peccant, & Medicorum res eo devolvunt, ut ganeonibus, carnificibus, aniculis, agyrtis& cuivis ex infima populi faece, tantum in arte fidei atque au. claritatis, & saepe plus tribuatur, quam iis qui in ejus praeceptis vitam fere consumpserunt: & ansam praebent imperitis pro libitu in hominum corpora grassandi atque animas aegro-α tantium negotiandi. Licet enim recte medicamenta Herophilus , apud Galenum, οιόν mo θεων , seu Deorum velutimantu vocarit, lib. v I. de compos. med. κατὰ reπους' tamen id

de re in illorum usu intelligi oporter,ubi ab artis perito,atque ad artis praecepta, ac veram veteremque arandi methodum administrantur: quum temere & ab imperitis adhibita, id sint utentibus, quod gladius in manu furiosi. Erubescant qui medicinae praeceptao remedia aut ipsi lingua vernacula conscri-hillant, aut bonorum medicorum labores in eam transferunt, in quos jure invehit Ant. Niger, lib. de Error. Medicinae, errore Iv. & Ioan. Frestagius Nore Med. cap. xv. Profanatione enim ilia ac prostitutione se ructoritatem arti, o propter e te rum etiam Ouaciam videntur sussurari, inquit iterum Zuingerus, , ct rienes avi vulgo aperiunt ad omnem deceptionem, nequitiam , 28 omnisque generis latrocinia ct ivurias exertandas. Et graviuS pro

secto hi peccant, majorique cum periculo, quam illi, quo Udatricus Zasius traducit, in L. II. D. de Orig. Iur. Col xv II &xliv. qui sus civile, ac Lo0m quorundam scripta, vul gari lingua traducunt. Nec obstat, Hippocratem ipsum, vo teresque alios, non peregrina olim, sed sua sibi vernacula linas gua omnia divulgasse. Etenim & ipse, & ad unum fere vete res Omnes,ut capite praecedenti monuimus, non omnibus scripierunt, sed initiatis atque in arte provectis, scriptaque suauedi.

124쪽

ediderunt, & non ediderunt. Ediderunt doctis & eruditis,

non idiotis. Σφαασα -ο απ6m, inquit Clemens Alexandrinus Strom. lib. v, f αμαεις ' καGλαμύαν θ όγνω se. Faia Solitur quidem indoctus se imperitus: comprehendis vero qui est cognitione praeditus. Nemo unquam Hippocratem recte intellexit, nisi per Hippocratem hoc est, sola ejusdem ac sedula lectione, uniusque loci cum altero collatione, nullis interim praeoccupatus interpretationibus, Nassim additam jurare in verba e Magistri. Nemo etiam plane ipsum adsequetur, nisi in artis operibus optime versatus: neque tum unquam resumet in manus, quin doctior evadat peritiorque. Prius tangit Prosper Martianus Vir eruditissimus, & qui olim Romae mullia benivolentiae nobis documenta dedit, quique nuper adcuratissime omnium dissicillima Hippocratis loca mς--πά - eXplanavit. Tan. 3Igit, inquam, Praefat. in Annotat.suas ad Hippocrdum caussam, quur multi docti viri, qui Commentaria in Hippocratem sci ipsere veram auctoris sententiam non fuerint adsequuti, non tam referendam censet. in negligentes exscriptores & textus corruptores, ut vulgo fit, quam quod plurima ejus viri dicta, non ex ipsius Hippocratis fundamentis, ut par erat, sed aut Galeni alteriusve Medici aut Philosophi interpretationibus exponere conati fuerint. Valenum enim ait, & sorte non sine 3 aratione, quod doctiorum etiam plurimi hodie non inficiantur,

minam Hippocratis nomine potius, quam re vera insequutum esse, atque in ejm librorum tensura magis, quam expositione laborasse: Dqμo loriae et avidissimus, contradicendique sudium conuatum habuerit, ut nudum alium . ita nec Hippocratem irreprehensium reliqui se.

Certe I. C. Scaliger Galenum eandem ob caussam vocat longe Ovidissimu- carpendis meliores. Sed vide plenius de hoc di serentem virum doctissimum, Thomam Reinesium, Variar. LM. lib. I. cap. xi I. De altero audiamus doctissimum loan.

125쪽

oo COMMENTARI us

mum, qui Epist. inter ScholiZianas ex IIx, Lectio Hippocratis,

inquit, excelsentem Physicum, se usi peritum Medicum requirit. Et pauc is interj ctis: Saepe roι in θηtratiae cognitio in unim vocatuli ex plicatione eo istis. Et disertius Epist. c LXI v. don parvosudio iamppocrate sem versa in , dux verissime dicam quod flatio, nulla commentaria tam me in botione 6m a uvare potuerunt, quam ima praxis. Haec cum ii , qui nunc Hippocratem nobis ligustare pudent, dela, quam frigide saepe ηos doceant, animadverto. Atque hoc est, quod doctissimus Hieron Mercurialis ait in Praefat. Lection. Bononiens eos, qui Hippocratem inteffluηι, vere e edicos aene 3 Muri posse. Et quamvis dissicultas illa, ut verum fatear, Medicorum plerisque auctorem omnium maximum e manibus excutiat : tandem tamen illi ipsi, Adrasteia puniente, aut errorem sium falcri coguntur, & poenitentia ducti, sero incipiunt sapere;aut saepe non sine ignominia, aut conscientiae exulceratione, negligentiae in artis exercitio dant poenas. Similiter vero, ut

de Hippocrate dixi, res habet inscriptoribus aliis, qui sua sibi 3 3 vernacula lingua scripsere. Galenus, qui Asiatico dicendi genere prolixe luxuriat, ex se quidem minus obscurus est, investibulo tamen libri via. de simpl. Medicam. facult. diserte

fatetur ipse. neminem Fa recte intellecturum , nisi in praecedentibin non obiter, se velut aliud agendo, sed eri uerit vestus; nec se A i- esse, G τα γγυμνασρόοις IIve circa principia exercita-3 6 ior Arabes idem passim de se suisque scriptis praelati solenne habent. Haly in princ. Theoricae, lecturum libros suos . ait,

37 oportere sise perfectum, scientem omnes araes liberales. Averrhoes lib. I. Collectan cap II, Scim, inquit, quod aliquis noηpotosa resuper nem huju3 libri, nec late iligere pariem ejus, nisi ille, q*itantum legerit in logica, quod ad mintra post eo osere modos trium 38 demonstrario m. Et simpli liter Rhases Aphorism. lib. vi. aph. v, eum , qui ex scientia naturali, ct Philo phia, non fuerit adla- ud, nec ex canonism isticae, nec ex hori onsibin sapientia, dubitabilem ait Omesum hoc est, non aeque aptum ad artis scita&de 4 creta

126쪽

ercia percipienda & intelligenda. Sed desino haec, & abium-po. Lector,cui ita visum fuerit, post Zuingerum&Ηeurnium, etiam Petti Memmii Commentaria in hunc locum inspiciat.

CAPUT DECIMUM TERTIUM.

δὴ pal Heodoxus di ingerus αν- ἔ- legi notat ira ut sit aotistus. Ego cum Obs pCeo legen-M dum prorsus censuerim in Q, ut sit temporis su

turi, caeterisque verbis, quae praecessere in eodem tempore , respondeat. Quod fi quis pertinacius contenderit retinendum essEχρήσιμα , vocabullam ει ξει quod mox sequinxur, mutandum crit in s ρξω, ut cum . τω χροσομαι, & quod sc itur, ύωσω, conveniat. E. αλει,1 1ι πιιντων, est, in ta a Myantium falutem, sive in auxilium Iubo ηtium, ut transtulisse videtur Scribonias Largus Epist. ad tui. Callist. qua loquutione iterum alitur Hippocrates, ubi se in aedes omneS, ἐ-

127쪽

iii COMMENTARIus

--wαεμώran. ingrcssivum jurati Carterum ι--quam vocem & alibi tape usurpat auctor, & non uno in loco Thu cydides , idem est quod ΣαG, victus .nempe, sive vivendi ra tio , modusque & lex quaedam. Vero in iar, est vi g ratione uti, sive ipsus ea utaris, siv e alii, ut Medicus,prae sci ibas , quo sensu Hippocrates eam phrasin heic effert. Olim

tamen Am vocabulum tum apud Graecos tum Latinos aequivocum erat, nec victus tantum rationem ζ sed cenaculum insuper stae cenationem notabat. hoc est locum in quo cibus sumebatur, & domicilium. Pro cenaculo accipit Suetonius in Claudio cap. X. In diaetam, cui nomen est Hermaeum, secesserat: &aliquotiens Plinius Secundus lib. v. Epist. v I. & sarp e alibi; qua de re vide Fulvium Ursinum, Adpendice ad P. Ciac conii tract. de Triclinio. Thucydides Histor. lib II. larulis Amos, vocat sedem, sive domicilium commodum aut se ficiens, ut in eo habitare quis possit: similique notatione Herodoto lib. III.

xα-ν mira , est diversari, aut domicilium deligere. Dicta est Ams arara δατις, sive δωτης, quae voces epulum significant; ζδmis αι epulor,quod rursus est agmω divido,s artior: quam vis Varro dictionem Latinam esse censuerit, dictam quod ins dista, sive cenaculo , de die edere solabant. Caeterum apud Medicos , ut dixi, communiter victus rationem designat Victus autem ratio, licet proprie de cibi potus': regimine in telligatur,tamen recte Theod. Zuingerus &Franc. Ranchimis, Comm. ad jusjur Hipp., per diaetam caeterarum etiam rerumi quas communiter non naturales vocamus, administrationem 6 heic loci notari censent. Fas etenim omnes jam olim hoc Πο-mine venisse, testis est Galenus, tum lib. ad Thrasyb. cap

ΣXXv. & lib. art. Med. cap. LXXXI I I. tum lib. I 1 I. Epici comm. Io. teXt. IX. ubi & otium, exercitationem, balneum venerem, Emnum, vigilias & alia eo refert: idemque ex Hip

pocrate ipso probare satagit Mutius Foesius in Oecon. Hipp-

128쪽

De diaeta autem, quod notatu quidem dignum sit, veteres vix quidquam scriptis mandasse, Hippocrates ait, lib. de victi rati

in morb. ac. seci. i. t t. vi. additque, magni fuisse momenti, si id praestitissent. In diaeta enim rite ordinata atque observata, et corpora atque animae consistit vinculam, vi ue δε entaculum , inquit Memmius, Comm. in jusjur. & immane , quantum ad bene medendum ad ferat emolumenti. Nec quisquam rectius id discat experiaturque, quam ij, quibus quotidie cum morbis .colluctandum. Congruente enim diaeta, vires aegrotantis conseIvantur, augentur, facultas ipsa erigitur: at indebita quae sit, vires dissolvit, morbum auget, naturam prosternit. Ac rem ita habere pulchre docet Hippocrates, lib. de vet. medici nec adnrmare dubitat Galenus, omnia alia remedia, quantumvis generosa, irrita esse, si vivendi ratio accommodata non accesserit, lib. de diff. seb. cap. ult. lib. de usu th riacar ad Pamphil. &. lib xi. meth. med. cap. xv. Cui fini getiam ne diaeta male sibi verteret, aut in ea peccaretur, Romani Victam & tuam, peculiares diaetae Deas coluisse, testis est Arnobius lib. Io. contra gentes. Itaque merito hoc in loco Hippocrates victus ratione aegris convenienti, quantum licuerit, usurum se jurat, aut discipulos potius, ut id jurent, adigit; qualisque ea pro morborum aegri diversitate ac differentia esse debeat, cum passim alibi, tum praecipue lib. I. Aphorismor.&lib. de vict. rat. in ac. adcurate docet. Repertus tamen fuit snostro seculo Paraces , qui quum ad principia artis convellenda de Chymiati illius studio nihildico) -νῶς παρεπιρυφά-

, animum adjecisset, diaetam quoque & inseper habuit, & in morborum curatione, ut inutilem , imo noxiam damnavit, Comm. ad Hipp. aph. sein I. Aph. v. quod remediis, ut putat, in morbum pugnare opor. Rat,morbusq; diaetae beneficio abactus diaeta rursus immutata soleat reverti. Vnde aegrotos, quos curandos recipiebat, si

129쪽

Π COMMENTARIus

arbitranda, nulla victus ratione praescripta Aut observata, sed noctes diesque cum ipsis potando , pleηρ ventre,ut aiebat, euraraio gloriabatur. Verum ut paucis haec refellamus, quemadmo dum negari nequit, remediis in morbum estis pugnandum iita victum quoque, sive cibum potumque, eX remediorum numero exterminare non licet. Nam & diaeta, si adfectui contraria praescribatur, morbum oppugnat, & saepe nullo re medio alio interveniente expugnat. Quid potus abstinentia potuerit in Hydrope exemplum docet Iulii Viatoris, equitis.

Romani, cujus Plinius meminit lib. VI I. cap. XI IX. & r stici, quod habet Beniventus lib. de abd. rer. cauis. cap.XI II. quodque his addit Heurnius lib. v II. aph. Comm. L I x. Quin experientia ostendit quotidiana, quantum cibus potu que inconvenienter sumptus, aut qualis non debebat, febribus obsit, easque ex brevibus diuturnas, ex minimis maximas faciat , aut recidivam morbo principali nocentiorem inducat. In arthritide vero bonam victus rationem dimidium esse fanationis, recte prorsus adseruit Erastus Disput. Antipa-rac. Tomo iv. Quod vero Paracelsus diaetam ex eo improbabat , quod morbus diaeta mediante abactus, eadem immutata recurrat, risum meretur, quum id non fieri omnino non possit. Neque enim unquam lautus erit, qui statim a lavacro iterum coeno se immergat: neque a morbis manebit immunis, qui vix aliquo abacto, licentio a vivendi ratione novam rursus vel eidem, aut aliis, materiam suffecerit. Si forte etiam fortuna in uno aliet ove aegroto medicatio illa, citia diaetae observatio nem instituta. Paracelso bene cessit, naturae potius robori,aut morbi vi imbecilliori id fuerit adscribendum, & rectum ex er rore judicandum, quam ut universalem ex eo conclusionem II formare liceat. Itaq; ut ipsemet Paracelsus sive errorem suum agnoscens, sive praegnimi inconstantia, atq; ebriositate parumpensi habens quid loqueretur, alibi diaetam magni feci ite loqgitur, cumprimis in iis, quos de morbio Tartareis conscripsi libit,

130쪽

libris. Quemadmodum etiam lib. X. Archidox. varias aegritudines corporis ex inordinato vitae regimine oboriri fiatetur. 'Poterit lector plenius de his videre apud Mich. Doringium

de medicina & med. lib. I. pari. II. sect. v. class. II I. capv. quaest. via. Nos ad Hippocratem revertimur. Is igitur diae- Iatam non plurimi solum fecit, &scriptis illustravit, verum ejus etiam usu in semetipso tantum paestitit, ut integra & illibata

sanitate vegetam attigerit senectam , aetatisque annum xxxx. velut alii volunt x c. alii civ. al. vero cIX. Sorano in ipsius vi.

ta attestante, felici exemplo adimplerit. Sequitur in textu, is καὶοὶ δυναμιν s κώειν ἐμί- , pro nos acptis mest , de qua loquutionis formula supra egimus. Non vero citra rationem denuo eam heic inculcat Hippocrates. Nam diaetam quidem aegris salutarem se praescripturum promittit, sed quantum ejus a septiestari queat. Neque en jm si sponte, & contra medentis praescriptum , in diaeta ager peccet, quod Hephaestio faciebat, apud Plutarchum in vita Alex. & absente commodum Medico, victus tenuioris impatiens, gallo gallinaceo adeso, &ingenti vini frigefacti cratere educto, mortem sibi conscisce bat medico mortalitatis eventus debet imputari. Neque I etiam Medicus saltim sic comparare se debet, ut faciat, quae

facto sunt opus, sed & aeger, & qui praesto sunt, dicebat Praeceptor in princ. Aphoris m. Itaque Innocentius III. Pontifex cap. tua nos. de homicid. Monachum, qui Chirurgiar deditus mulieri tumorem in gutture ferro aperuerat, atque eidem, ne ante vulneris consolidationem vento se aut aeris injuriae exponeret, iniunxerat, postquam illa consilio contempto , mortem sibi aeris mutatione adscivisset, ab homicidio absolvit. Ab argiolis enim, aut adstantibus, siquid delinquatur, medicus erit extra culpam; qui etiam, si prudens sit, ad ea, quae extra suam sunt potentiam , nunquam se obligabit. Verum ista omnia, quod recte hic monuisse video P. Memmium , in Comm. hujus locii de vero Medico, & artis petito P a sunt