장음표시 사용
81쪽
sumptas, indicare .voluit; per Hygelan nempe sanitatis in tegrae conservationem, per Panace iam amillae restitutionem ΘPer reliquas enim emolumenta maxime atque utilitates, 37 quas ex medicina percipimus, intelligi videntur. Quut vero filiabus maluit, eam tribuere auctoritatem, quam filiis ' An quod prolem masculam suis sibi virtutibus gloriam parare, ac coelum meritis aperire, par esse putaret ι illas vero in paren. tis gratiam, gratique animi testandi, ac posteros ad similem benemerenti gratitudinem praestandam invitandi caussa mactate isto honore voluerit ξ ut Petro Memmio visum Comm. ad hunc locum. An vero, quod Theod. Zuingero in Tabulis
ad Iusjur. Hippocrat. placuit,& qui illum sequitur, Heurnio, Notis ad hGν, quod per filios staculapij ipso sinet artifices
medicos ingeniosia exprimere voluit antiquitas : per filias vero ea, quae in ipsis requirebantur officia, quaeque consequebantur ornamenta: quorum & adeptio & possessio Deorum benignitare obtineretur & confirmaretur.
82쪽
N quibusdam Editionibus hic legitur, Θn ς π re ααας. Basileensis habet, ε Θεους me πάας. Lectio ubique bona est, nec sine exemplo bonorum - auctorum: sensus idem. Invocatis autem nomina- atim A polline & Esculapio, Hygeta & Panaceia , DIs Deabusque praesidibus Medicinae, pro seculi more per Deos
Deasque omnes caeteros una nunc opera discipulos Hippocrates adjurat, omnesque invocat testes & conscios. Atque id, tum ne praeterire aliquem,aut cuipiam Deorum quid derogare videatur, homo devotus; tum ut jusjurandum tanto augustius& religiosius habeatur, majoremque juranti terrorem incutiat. Q01 enim Deorum quenquam propitium se habiturum speret, aut in vindicando perjurio residem, si sciens volensque omnes fefellerit, fidemque jurisiurandi per universos datam violarit ξ Et fiebat id usitato solennique apud ueteres ritu. Ju- 3raturi nempe, nunc , atque uno complexu, nemine nominatim compellato, Deos Deasque jurando invocabant. Demosthenes orat. advers Conon. Oμ ω cvir' Θεους, - ς Θεαla, απανῶς ε πάσας. Longus sophista lib. I v. de amor. Daphn & Chloes . . πάοῦ- - Ελεων. Plautus Casina, adi. I M. sic: v. Ter omnes Deos o Teati deieravit. Terentius Andria, adi. IV. sc. II. Per omnes tui asino Deos. Apuleius Metam. lib. I x. Idque deierans etiamcoormat per omnia divina numina. Virgilius lib. v i 1. n. - . Per sidera juro,
Per peros se qua fides ulluresub ima. Alias vero, post insignium aliquot Deorum nomina contestata 4
per omnes universim jurabant, ut docet Servius ad lib. I. Georg. Virg. Pos ecialem invocationem, inquit, trans Poeta adgeueralitatem, ne quod numen praetereat. More Pontscum, fer quorveteri ritu in omnibus δεινὼ post speciales Deos, quos ad ipse acrum, I a quod
83쪽
nuo fiebat, nocus erat invocari, Iese aliter omnia numina in dio a.
Lutur. Exemplum est in hoc Hippocratis juresurando j &luculentius aliud in fragmento foederis in Creta reperto , quod est apud Gruterum in inscription. pag. D V. Ο-ύω γα,
tiam , Dianam , Matrem Simonem, Apollinem in Pandu es νιθ- quos Deos Deasque omnes. Et in sermula juris jurandi, quo foedus
sanciverunt Hannibal & Xenophanes , Philippi Macedonum. Regis Legatus, quae est in Eclogis ex Polybis lib. via. Et est
foedis hoc ictum coram Iunone atque Apolline: coram lea Carthaginensium , Hercule ct Iolaor item coram Marte , Tritone, Neptuno: coram Dis expeditionis comitibm: Sole etiam, Luna ct Teutire: coram uvio, pratis θ' aquis: coram omnibus Dis qui Curthaginem imperis tenente coram D Is universis qui em cedoniam se rei quam terram Graeciam imperio suo obtinente coram Dis omnibus praesidi Arei belgicae, qui huic sanciendo foederi praesentes intervese I rint. Virgilim lib. xi I.
- - Terram, mare, trajuro, Ialynaeque genus duplex, Ianumque hiprontem
Vimque Deum infernam, o dirisacraria Ditis. Iuvenalis Sat. XII. Per
84쪽
δεν Solis radios , Tarpeiaque fulmina jurat, Ei Marιis frameam, se Cirrhaei opicula vatis , Ter calamos Venatricis pharetramque puellae, Perque tuum, Pater rilari Neptune, triaratem. Addii ct inretilios arcu3, hastamque Minervae uidquid habent telorum armamentaria caro .
Iurasolum terrae, ct Solem patrem patris. Mei, Dearumque in mal tot in genus.
μjuro terram ct fulgidam Solis Dbai
Non per tuum Tuirem, δ oclops, Deum maris, Magniimque per Tritona, perque Nereum
T r ct Calyuso, filiasque Nerei, Fluctus sacroiaque, ct omne piscium genu . Sed pergit Hippocrates, & addit, ἔπος--. λ ηυς 6 i, lsocrati in Evagora, & alibi, est μα τυ -i ο- ω enim , explicant Schedae Nobilissimi los. Scaligeri, ex MSS. Regiis excerptae, quas Heurnius ab ipso habuit. & ad hune locum exhibuit; & Hesychius in Lexico. Σμ ορας ορκων, dixit Philodemus Anthol. lib. vi I. Vndc Hes, chio συνiςωρ, μάρτυς. Pro , libri alij habent quanquam illud ut Ionicum, magis probem. So
85쪽
latine autem & hoc iuraturis erat, ut usitata sermula Dedilib/αι &-cofisos juris jurandi invocarent. ita Atheniensium: Ephebi,ut est apud Stobarum in Sermon. jura
mentum, quo se legibus convenientem vitam acturos jura. bant verbis solennibus finiebant : ICTO PEC O EOI ΤΟΥ. ΤΩ. . Et sacramentum militare Epheborum Atheniensium apud Pollucem, ib. I IX. cap. I x. hac formula claudebatur. I Θεοι, Ακάυλοι, ' Aρης, Ζά ς, Θαλλώ, Αυξω , Η'γριον . Testes Pityuηto, Agrauliivata Mars, Iupiter, Uutritia Thr. 7 ra, Diana Homerus iliad. a. invocatis D I s pluribus, additiae μή μἀῆυροὶ & Iliad. Nωi, απι ες Mαρτυροι ωο 32πε- Θεοi. mmiηa sub terris ni testes. Galenus lib. III. de Crisiit, cap. X. 6 Θεοὶ, ε καλώθ - μ si ρες ; Noruηι hoc Di, vo catique sint tristes. Euripides Hippolyto :
Virgil. Tn. lib. IX. --. Coesum hoc ct consita sera testor.& lib. XI Vos aeterni ignes, o non violabile τestrum.
Item lib. XI I. Esti nune Sol testis, ct haec mihi terra precaηti ait Pater omnipotens, ct tu Saturnia juno.
8 Paullo alia est formula illa apud Plinium Secundui Panegyx
86쪽
Traiani: δε- in utem attendentihm D IS ; & apud Senecam o Rhetorem Controvers lib. v D. in praefat Di immortales rerum judices adeste. Plato lib. H. de L L. & Herodotus lib. 1ii dixerunt ἄλκαλεω, & δὶ ιθ Θεους : qua formula u sius e s loetiam D. Paullus, Epist. I i. ad Corinth cap. o. vers. XIV. 1 IEγοι θ μάρτυρα - Θεον ἄπικαλῆ- , δά άω εμίω ψυχία ; Ego Deum testem invoco, in animam meam. Sed pergamus.
mλα veteribus dicebatur jusjurandum per- Isectum, quod omnibus observatis cerimonijs praestitum erat : & τελα/τἀν-ορGν, erat jusjurandum religiose praestare seu perfecto. Ita capio Homerum
Hoc sensu Virgilius fabrificium perse tam vocare, quod rite per- a actisque omnibus cerimonijs exsolvitur, quando Tn. lib. II i. de aenea ait, quod fuerit - perfecto ut m boηρη ; nempe
87쪽
nempe sacrii κω , quod honor est Deorum, ut explicti ibi Ser. 3 vius. At δάlελia miειν ορ,ων, ut modo loquitur Hippocrates, non est. Ienniter praestare 'murandum, sedμncte servare. Itaque Glos e Scaligeri, jam ante nobis laudatae, Πλia kGν eYpli.
cant es λῆ, ά γε v, hoc est, verum, nec fallax jusjurandum . Eandemque ob caussam Nonnus Dionys lib. x v I I. juramen tum amantium fallax, ατελήςον vocat, similique ratione apud Herodotum lib. I. cel ,λεσα , non est, votum dare, sed
4 exsolvere. Id Hippocratem velle, innuit vox adjecta ξυγ-c sives On om ex scripto, quam jurantes se e El ηαν, hoc est, perῬaturos pollicentur. Idemque adhuc manifestius liquet ex ijs. quae sub finem τῆ ορκου adduntur, ubi, qui jurejurando se obstringit, optima sibi quaeque ἀν Ἀ- ἴ lελεα mi ,hoc est, sancte jusjurandum servant i, & vici sti m συγχεο,2 e ,
sive confundenti ct transgredienti, contraria omnia ab L IS im. precatur. Est autem ρογγυφή, sive, ut communiter dicunt, συγκαφη, Σπη πό συγγράφειν, quod inter alias notione ri tacavere, si vepondere significat: συγγυφ sonsio exsopto, sive perscriptum facta cautio, aut pactum . Demosthenes aliubi:
Eriδίω συγ γρας ι σια γράψοὐνταε ναί2κίω. ex quo stipulation nautica exseripto caverint. Vide Guil. Budaeum in Comm. Lin- guae Graecae . In Glossis Maligeri συγγραφη exponitur συμμψωύοι, pactum, a pacificor. Legicon Graeco- Lat. Cy rilli: μμ αρνον, pactum, compactum, conventum, pactio. Hesychi06 συγγραφῆ est ἀσφάλ α, securitas, cautio. Graeci alio nomine
χ ρογραφον vocant; quod propria manu in fidem rei scribi soleat: idque Attici olim simpliciter α vocabant, ut ex Hypζ'ride notat Pollux, lib. o. cap. 1 v.& Suidas. Quanquali Ausonius Popina de differ. verbor. lib. i. inter χωρογρας συγκοιφίω distinguat. dc χωρογραφον dicat elie privatam ri'pturam manu cujusque subsicriptam; συν- αφuxeto, quam sim pluuisubseripserint: sive quae exuibusque stipalatoris consensu θ'
sit, ct ab utroquesubscripta se obsignata, ut vult tui. Caes. Scaligςx
88쪽
Comm. in lib. II. Theophr. de causs. plant. cap.Xv. Sed vide etiam Galliear nobilitatis apicem Salmasium , lib. de modo usiurar. cap. x. Vsu autem vocabulum συγγραφia Latinum factum est, uisurapha & graphm dicerei et ur;& utraque ter- minatio non gno in loco apud Scriptores occurrit. Cicero de Arub. respons. Alterum habeo Regem habuerit unde tibi olvat, quod ei persemgrapham credidisti. Plautus Asinaria act. I v. sc. I. Aga, sum ostende, 'quem consis etropόam: Inter me, se amicam , ct lenam Alio nomine Romanis, dicebatur sipulatio, de cujus vocis 8 originatione prolixe & curiose agentem videas Goeddarum tract. de stipulat. cap. I. conclus. I. Interest tamen inter stipura slationem & syngraphum, quod stipulatio sit solis etiam verbis data promissio; syngraphus vero sponsio, vel stipulatio exscripto facta. Non contentus itaque Hippocrates futurum IoMedicum adjurate, simul , ut syngrapha sponderet, quod jurasset, ipsum adigit, ut eo fortius ad promissa servanda constringat. aeque enim ut ex praestito juramento; ita ex stipulatione conceptis verbis facta; & syngrapha data, obligatio nascitur, & utroque modo etiam apud Romanos exigi solebat. Testis Suetonius in Iulio, cap. xx Iv. Cujus pacti non dubitavita quibus am Jusjurandum, atque etiam sngrapham exigere. Et in Caligula cap. xi I. meque ea re ct jurejurando ct chirographocavit. Et jam ante in Augusto cap. xc I i κ. jusque jurandum se cautioram exegis a ngulis. Sed pergit Hippocrates, & addit, II
heniensium cum Argivis apud Thucydidem lib. v. idem ex-Ia K primi.
89쪽
primitur per verba καα το δυωρον, & Graecis aliter etiam diei. tur εἰς δύναμιν, εις δυνατον; qualitum fuerit posmiis : hoc est. quantum vires animi & corporis, judiciumque humanum injurisjurandi observatione praestare poterunt. Solenni enim formula jurantes omnia, in quae jurando adiguntur, servaturos se pollicentur, sed quantum viribus suis, judicioque valuerint, a 3 sine pro mospoposse, aut juxta intelBΠηliam, ut alias verba in juramentis concipi solent. Ita juramentum fidelitatis, qu6d Domino flaudi praestat vasallus ib. I i. Feud tit. v I I. in haec
concipitur verba : Sisci vero , vel audiero de aliquo, qui velit ali quid contra te facere, PRO POSSE M E O; ut non fias, im vimentum praestabo Item: Contra eum, prout P O TE R O, auxilium prist M. Item: Meum tibi, SIC UT POTERO, auxilium praestabo. Ita Carolus M. in juramento quod Leoni I 1 I. Pontifici anno Io. ccc . prastitit, omnia ad quae se obstrinxerat, servare velle promittit, quatenus divino rasti fuerit ad utorio rostscierit, potueritque. Formulae si miles alior videri possunt in Constit. de pace Confluentina; in Clementina, de jurejur.&cap. Tibi Domino. Distinct. xx ro. Pipinus, Galliae Rex,
in Decretis cap. xvi. ut habentur in Constit. Imper. Tomorq io. judicibus praecipit, ut jurent, quod secundam ratesistentiam velint judicare Aurelius Cassiodorus lib. H. Divinar. Lect. IF cap. XXXI. Medicos hortatur, ut languentibus siseera studio serviant: quod Ferdinandus. I. Imp. de iisdem agens in Re-larmat. Politiae, anno cla. la. LI i. publicatae, vernacula 16 lingna exprimite aretulichi init bellem In fraomento foederis antiqui, apud L Gruterum in Inscript. pagi Iav. 1 est 1 ν' omni ui ct facultate. Iure autem sermulae ejus
18 cemodi in iuramentis addantur. aum enim tria requirantur in a eudo, ut de Qrmula Hippocratica ait Theod. Zuingeru , in Tabb ad Hipp lusjur, psisse, sire, vesier voluntas reliquorum veluti pedissequa est. Mum nemorianae mentis id velit, quod nequo
possit, nequ sciat ; mulit e contra possint o sciant, quod tamen nolayt
90쪽
Eoisse igitur , quod jurat quispiam, voluntatem suam explicat, non absolute tameu , sed humanitatu suae memor καs δυναμιν se κε m. is selere in arte medica se contaminant,inquit Heurniu4 Comm. ad hunc locum, qui, quumpsi ijuvare, ηolunt e ct temeritate ,
quum volunt quae prsare nequeunt '.
Taremes honorandi. s. pose illos maxime Praeceptores. 6. ct merito. 7. Praeceptorum honoratorum exempla. 8. Fraceptoribuι post Deos libandi mos. 9. Discipulorum in Praceptores impietas . IO. Tarentes alendi. 14.-ἀν πιλαργημα . ia. Praeceptor salendi. I 3. κω μειν βίου. ig. Exhibere. 11. F. tauemmius notatu . I. 6--, - λυσημον. 17. Τοι ἴλώδειοι. 18. Xρεία, ενδ α.r9. Sirasidis locus a Goldasto explieatis. 2 o. 2I. Mε ταλαν amsic . 11. Exempla eorum qui Praceptoribu benefeceriotis.
Idimus primam hactenus Jurisjurandi Hippocratici
partem, quae Deorum contestationem continet, ct juramenti sancte servandi stipulationem. Sequitur altera, qua conceptis verbis pleniuS proponun- tur articuli , in quos servandos juraturi adiguntur. Quaedam diem exemplaria, ut hoc primum moneamus, του ἡγη me , habent hi ut sit futurum . pro aoristo: quemadmodum eZemplaria ea de in consequentibus pro κυνώσαι & πιιημο ,
legunt κοινωαι , & αι - , sensu non parum liquidiori; prae K a sertim