장음표시 사용
131쪽
sunt accipienda, minime vero de spuriis, imperitis, artisque. 1 - propudiis & dehonestamentis. Hi namque sub Hippocratica illa phrasi δυναμιν εμον, latebras quaerunt & essu.gia, sive pessimis aliquando modis aegrotos exceperint, sive Urco etiam victimas demiserint ; & saepe plures, quam Achilles ille Homericus, iliad. α.
Πολλας ψυχας προώίων. Isi res animas multas sub Tartara mittens. .
Nihil enim fere aliud circulatoribus istis in ore, quo scelera sua vel excusent, vel palliant , quam se omnia pro ηus ο ρ
de quantum viribus animoque valuerint peregisse; artis omnis in.
terim ignari, nec quidquam ex artis praescripto agere prompti parati. Neque aliud mantellum suis animarum nundinationibus quaerunt putidae anus, quam omnia aegri commodo se fecisse, bonoque animo; quod nostrates triobolariae, suo 1 s loquendi modo dicunt: aes ili geminet gemeses . Verum
hoc genus bipedum illud est, in quod Leges &Constitutiones Imperii animadverti jubent, Magistratusque ossicium flagitat, severe serioque inquirere, ac delinquentes sine discrimjneae
respectu ad commeritas poenas vocare, & cavere, ne delicta in Republ. maneant impunita, nec maleferiati & scelerosi grassatores liberis civium capitibus impune illudant. Nec is, quum enim videtur, infirmitas simmo inscitio culpae adnumere. tur; quum adfectare quisquam non debeat, in quo intelleis, τοι intelligere debet , i rmitatem suam alij periculosam futuram, dice bat Gajus Ictus, L. I ix. D. ad L. Aquit. Videtur autem inter illa hoc esse, quae ut corrigantur, optanda potius, quam spe randa cordati omnes judicant, & querulantnr. Caeterum nodcontentus Hippocrates sancte adfirmare, aegris salutarem vi ctum se praescripturum: addit porro, se eosdem a victu con trario, qui perniciosius sit & noxius, adeoque ab omni in victu.η σήκ, Uiκia ειοξ ν, hoc est, ab omni nocumeato injuriaque τρ
17 lantatria eosdemptat biturum. Veneficium enim nablibi astutim fallit,
132쪽
inquit hic Heurnius, quam in M. Livia Ausustum ficubus medicatis, ne Agrippae Imperium traderet, sustulisse credita
fuit, ut Dio habet lib. v v I. & boletis, opimo quidem cibo, sed immenso exemplo in crimen adducto , Claudium imp. uxor Agrippina sustulit, inquit Plinius, lib. xx I II. cap. XXI I. & tangit Suetonius in Claudio. cap. XL I v. & in Nerone, cap. XXX III. Nero imp. libertos divites &senes, olim adoptionis, mox dominationis Bae fautores atque rectores, veneno partim cr- . bis, partim potionibus indito intercepit: & damnatorum liberos cum paedagogis & capsariis uno prandio aliquando pariter necavit, ut auctor Suetonius in Nerone, cap. Xxxv & XXxv II. L. Verus Imp. Faustine socrus dolo adspersis veneno ostreis, exstinctus creditur, ut habet Iul. Capitolinus in Vero. Commodus Imp Metylenum, praefectum praetorio , per ficus veneno interemit, teste Elio Lampridio in Commodo. E manuel Bymii Imp. exercitum sere integrum Conradi m. delevit, gyptum contusum,& in farinae speciem redactum triticeis commeatibus remiscens, & ByZantio in castra militi cibando submittens, ut refert Sabellicus lib. I v. Enneade Ix. nec negat e Graecis ipsis Nicetas Choniates. Annal. lib v r i. Exempla passim occurrent alibi alia. Est autem a 1τλλεω, noceo; tiro,& nocumentum, damnum, immo & venenum
aliquando significat. Hesychius inter alia κακου αν, λως ων, ς θολών interpretatur. Hinc δἰηλη-υον, monserum A in est . tWuria & noxa quae insertur ,& quidem deliberato. Differunt istenim ἀδα- & ἀμάρομια, sive iηjuria, & delictum , quod illa semper cum deliberatione sat, hoc etiam ab errore r quum, sit consulto, o ex malitia peccare, ἀμαρταν ν, risu quodam delinquere. TO , dicebat Philosophus lib. I. Rhetor.
133쪽
praeterea cap. XI I. distinxerat inter .& αλ-
jucta facere, ct iniuste: quum illud casu fieri possit, hoc non fiat
nisi ex ωγαρεσ ,seu nae teri e .ltaque Hippocrates paullo in fra, ubi pro mittit, se in quascunque aedes ingrediatur, alienum futurum ab omni injuria, addit vocabulo epitheton μου ns ut vocis significatio plenius explicetur, atque id quod zo implicite hic dicitur, ibi manifestius. exprimatur. Vocabu .lum , Glossiae Scaligeri explicant per semAήν, quod Hesychio proprie significat pedes implicare, a t. obstacuum injiceret: quasi is non simpliciter proLiberea mala diaeta, aut anor, sed omni conamine impedire atque avem a I tere. Itaque verba textus commode ab interpretibus fere omnibus ad aegros referuntur, quos ο ομνυψ ab omni in victu
noxa & injuria se vindicaturum promittit. Et a qdidem eos vindicat si opιimo cibo utatur. ct videat ne victm mox'iquid alat, ut inquit Heurnius, se ut philtra ab ηι. 'autem, si bono etiam cibo recte& suo temporc utatur. Nam &qui talis est. enecate potest, si indebito loco & tempore exhibeatur ; ut si detur in vigore morbi acuti, ubi nihil erat dandum, aut pleuriticis, dum os madet a ptyalo, quod notat divinus Senex lib. de victu acui. in Princ. Quo in loco etiam, licet summis laudibus efferat decoctum hordei, si non loco dijure in usum veniat, idem summe noxium esse ait, & veneni modo interimere. Simili autem circumspectione uti conve nit Medicum in exhibendis iis, quae venerem stimulant, a somnum inducunt, quibus improbos saepe sceleste abuti con' et a stat. Caeterum Fabius Calvus verba haec jurisjurandi ad jurantem ipsum, quam ad aegros, referre maluit, quasi is, qu0 sanctius medicinam tractet, juret se ab omni sibi maleficio Smalitia temperaturum, longeque omnem a se culpam amotu
rum ς ac si verborum sensus ad dignitatem Medici & integri- ratem spectet. Quae interpretatio licet inepta prorsus non sit, tamen repetitionem minus necessariam, & ab Hippocrati
134쪽
stilo alienam secum trahit. Quum enim in mox sequentibus praemeditato ejuretur omne maleficium, atque improbitas, quorsum attinebat idem hoc etiam in loco facere, ubi alia de re, & quidem de diaeta agebatur.
ι . Tres negationes apud gratas summe negant. 2. Φαρμάν e etymοη ἐν-ysex. s. ct significatio duplex. 4. ut 2 medicamenti. 3. ct veneni. si s vir M. 7. φαρμακsν ναειριον. 8. Medicvi nec hosti det venenum. 9. Iul. Alexandrinin notatus. Io. 2 Iulius Vel m. M.sed dubitant r. m. Hinocrates an in hoe passu aliquando peccarit Z i 3 . Romani ve- η ηοrum fraudes nec in hostes probarunt. I 4. Fabrici' os Romani momorabile exemplum. is. M. Aquilii factum improbatum. 3 6. Eudemi ct Xenophoniis Medicortim scelera. r7.9 Fridanci. i 8. ct Zedesbia Iudai. 19. ct aliorum. 1 o. Servi pim dolvi in Domitium. 2I.σ Medici apud Apuleium. 21. Consimilis Cleophanti pietas. 23. sed; ci occidentis poena. 24. αμύουλιόω ηγησα , & υ p γῶα . kJ consilentiam adhiberet aut sumi. 26. De venenis ut agendum Medico. 27. Teneficu quia ' 18. Eliam venditio veneni prohibita. 29. Statii Annai Medici s.ctiam improbatnm. 3 o. An disserant exhibere venenum, ct dare ut exbibeatur. 3 i. Archigenes Mediciti an peccarit in ius jurandum Hippocratis 3 31. An liceat Medicis veneni vim ct alexipham maci in morti damnatis experiri y 3 b. Herophoti carnific*na. 3 3. σCarpi. 3 1. 2 Floravanti.
Ulgatum apud Graecos est, duas negationes non adfirmare, ut apud Latinos, sed vehementius negare;& superfluum fuerit rei probandae exempla profer re. At tribus negandi particulis copulatis intensius negari non adeo est frequens. Exemplum tamen est in praesentibu S
135쪽
no COM MENTA R I u stibus Hippocratis verbis, ubi ait, ου Mim 3 φάρμα ν
νασμον; quas negationes omnes simul includens, Latine simpliciter efferes nemini prorsus dabo medicamentum morti ram. Simie exemplum aliud est lib. de arte: εγω ista cita tam ia - ουδ' ιατοστ τυχί- εργου μος : neque ego fortunam frando alia facia. Neque aliter Plato aliubi j οὐ δαυ- μπω m, τάτων πώεο ν: impstbile horum quidquam facere. & Demosthenes ι κλάε ουλν ου μή βο τ δεον,ν: nunquam quidquam iaeorum quae oportet. Et occurrent exempla interdum apud alios alia. Guil. Budaeus Attici idiomatis proprium id esse docuit, a in Comm. Ling. Graecae . Caeterum τὸ ζ ψαρμάκου nomen Suidas deducit Σαώ ἔψερειν αμα - Pi. Agellius lib. XII. cap. I x. vel - ζ φέροιν , vel sim, quod velmediam vel dolo-3 rem adferat, deducit, prout in bonam malamve partem accipi. as; quod Auctor Etymologici etiam monuit, & Eustathius Iliad.4 ubi ait, is φάρμακ&ν δίε Hai, em N με ἀγαθου λαμ-cπιοιδ η, τη φερειν - , S, ζ ἀγαθῆ, eta lis τε φερανδιρο, quemadmodum & τ, φαρμάξαι, quod est pharmacum exhibere , ἀμφίαλον esse ait Pollux , lib. I v. cap. X X v. Etenim simpliciter pharmacum & sine epitheto positum, nono secus ac medicamenti apud Latinos vocabulum, nunc medici I nam aut remedium, nunc venenum notat. Quemadmodum ipsum etiam meneni vocabulum ambiguum est, ut proptereδCajus I C. in L. qui venenum. D. de verbor. signis. aiat: venenum dicit, alicere debet, utrum malum, an bonum: quum ct V 'nenum aliud sit bonum Aliud malum, non steri ac dolis alius bonin alim
malu et de qua re prolixius videri potest Ioan. Aloysius Catalanus, tract. de Amnestia. cap. xxxvi I. & Scipio Gentilis 6 Parerg. lib. o. cap. XIv. Neque aliter quam medio modo sthabet vim vocabulum. Malum enim viris, pro veneno, diZix Princeps Poetarum, Georg. lib. I. Isse malum vim serpentibu3 addidit atris.
136쪽
quod in bonam partem pro odoribm vit Statius Papinius,
Virm, odoriferis Arabum quod crescit in honis. Hippocrates ut per pharmacum hoc in loco vere venenum jaccipi sciremus, cum adiectione id vocavit ,ναmμον , sive morarale ; quo epitheto etiam usus est Euripides in Jone, & os phus Antiq. Judaic. lib. Iv. cap. I IX. & Dioscorides lapius. Nicephoro Calisto, & Herodiano, est δελ- ριον, seu nocivum; Homero Odyss. λ ἀνὰγοφόνον, occiMorium, & Odysin. κ. ουλορδνον, pernicisum, Xenocrati apud Galenum lib. X. de simpl. medic. facult. in princ. - ποιον, sive ut Galenus ipse explicat,
μον, mortirierum; Pollux lib. v. cap. xxv I I. ολεθυον vocat, &φονiGν, perniciosum & occisorium. Marcianus I C. L. III.
ejusdem. D. ad L. Corn. de Sicar. Hyginus Fab. cxxx. &cxxx II. Scribonius Largus Epist. ad Iul. Callistum, Plinius lib. XXII X cap. IX. & Apule jus Celsus lib. de herbis cap. x.
medicamentum malum vocant; L. Florus tib Q. cap. XX. impurum. Lucius Apulejus Metam. lib. X. peremptorium. Eleganter autem totum huncHippocratis locum Scribonius, loco laudato : Ne hostibin quirim, inquit, malum medicamentum 8 dabit, qui medicinaesacramento legitime sit obstrictus: sed persequetuν est , cum res postulaverit, at miles ct civis bonus, omni modo. uia Medicina non personis homines Uimat, et erum aequaliter omnibus implorantibus auxilia 6 uecm Luram δε pollicetur, nullique unquam nocituram profitetur. Et paucis interiectis r scientia enim sanandi, non nocendi, es medicinae qua ns omni parte sua plene incum bat in σμxilia laborantium, non praemi, quam pollicetur hominibus, m sericom
iam. Neque alio respexit L. Apulejus , loco adduicto, ubi dei strvo venenum comparante agit: Uuum Tenenum, inquu, per-ς istrium comparare, pomis ise gestiret, nec meae Seritae crederem ρηvenire, causifias ulli praebere mortis: nee exitio, sed saluti hominum,
micinam qui iam et e didissipem,&c. Aut Seneca lib. I v. de
137쪽
benefic. cap. xx IIx. dum ait: Medicina drsceleratu opem dilui. stat: ct compositiones remediorumsalutarium ηemo siuppressi, visu.
h. b.f., tisi hi. Frustra itaque est Iul. Aleaγndrinu , qui hosti
auxilium a Medico penitus omne denegandum censuit, quod putaret beneficentiam ab officio suo recedere, & maleficam evadere, si in hostes exerceretur. Ratiuncula enim haec jampridem a Scribonio, iis, quae adduximus, verbis consutata est: quum Medico quidem liceat, qua civis est bonus , repostu- lante, hostes persequi: qua Medicus vero, non personas aestimare sed aequaliter cuivis imploranti auxilio suo succurrere,& ut ille ait:
Tros Rutulusve suaι, nullo di crimiae habere. Io Neque audiendus est iustus Velfius, cuius in proscentis Medicor. cap. IX. meminit Theodorus Zuingerus, qui improbam hominem non curandum dictitabat, ne propter peccata immisseum morbum tolgendo, videatur emedici ire removendo id, quod
II Dein adesse volebat. Quanquam ubi hoc Velsus statuerit, equidem nesciam: nam aliquot edidit opuscula. Ex Commentariis sane ejus in Tabulam Cebetis lib. I v. contrarium elicere me posse putem. Rhetorices enim finem ibi ait esse, dictione persuadere. Bona autem an mala sint, quae persuadere cona' tur, quod ad artem pertinet, nihil putat interesser quod ad hominis velo& civis ossicium,plurimum. Boni enim hominis& civis ossicium non esse, persuadere mala; bonum nihilomi nus Oratorem,qui id possit Accidis autem ivi, inquit, ' in alis ar- tibin,ct in ipsasatim Medicina. PYam bonum appellavim Medicum, qui quamplurimos ct eommodissim anat. Siniae uatem Graeci fili μηBarbari, Uraecorum hostes, quod ad artem pertiset nihil interessp min. Ex quo colligas non eam ipsius fuisse sententiam, quam putavit Zuingerus. Sed quod dubium est sit in medio, dicebat alicubi Suetonius. Medicus certe, improbo homini manum auxiliatricem adhibens , opus charitatis facit i aegrumquς
porro , si pius sit, hortabitur, ut vitam emendet, Deumquς
138쪽
sagitti, ut & medicamentis benedicat,& delicta resipiscenti condonet. Non est vero, ut Hippocratis exemplum huc tra. Iahamus, qui ad Regem Persiarum, maximis muneribus invitatus ire noluit; ne sui ipsus ait, in Epist. ad Hysthanem Hellesponti Praefectum in barbaros a morbis liberaret, qui j corum essent boses: patriam vero magnificis praetulit hostis pollicita. tionibus. Aliud enim omnino est patriam deserere, & pretio conductum ad hostem secedere ; aliud unum aut alterum hostium, artis auxilium implorantem, salvis patriae rebus, operasta juvare. Venenorum vero in hostes fraudem, nec prisci taprobarunt Romani. Id in vulgus etiam nota nos docet historia, quam habent Plutarchus in Pyrrho, & Apophtheg. Hlianus
hist. var. lib. XII. cap. XXXm. Val. Maximus lib. VI. cap. v.
Agellius lib Ir i. cap I1 x. Aur. Victor. de Viris illustr. cap.
xxxv. Eutropius lib. II. atque alii. Quum enim Timochares -mbraciota, sive Aficias, aut Cuem quidam, Pyrrhi Regis Epirotarum vel familiaris, vel Medicus nam variant utrobique Scriptores C. Fabricio Cos. Rom certo praemio pollicereis tur, se Pyrrhum veneno sublaturum Fabricius per litteras monuit Pyrrhum, ut circumspecte agereti sibique caveret a proximorum insidiis, ac salutem tutaretur. Se interim malle virtute & armis hostes suos quam veneno vincere. Et in M. Aqui. IIlium, qui Asiatici belli reliquias confecturus, mixtis veneno fontibus ad deditionem quarundam urbium, maturam sed infamem obtinuit victori mi graviter florus tib D. cap xx. invehit, quod contra fas Teum Noresue majorum,medicaminum impuῶris, in id tempm Macrosancta Romaηa arma violasset. Nefarie vero egerunt Medici quotquot contra hoc jusiurandum crimine homicidii se polluerunt, nomenque cum sempiternar infamiae dedecore ad posteros transmiserunt. Ex iis Eudemio Liviae, &Xemophon Claudii Imp. Medicus. De utroque testis Tacitus, S de Eudemo quidem tib 1 v. Annal. ait, ipsum a Livia Druso necem moliente in confitentiam sumtum . De Xeno-
139쪽
phonte Annal. lib. xii. ubi de Agrippina agit, Claudii uxo
re, maritum veneno tollere satagente: Provisam, inquit, bi Xenophontis Medici conseientiam adbibet: isse enim, tanqua nisu evomentis ad avaret unam rapido veneηo iistam faucibus eqvidam Use creditur: haut ignaru3. ita pergit Tacitus , summa Dasera incipi cum periculo, peragi cum praemio . Consimilis horum fuit Zoes Augustae Medicus, cujus illa scitu & opera Ioanni, Michaelis Paplagonis Imp. fratri, venenum misceri curavit, 17 ut refert Cedrenus. Gum herum quoque S artZebur cum Caroli 1 v. Imp. instinctu Fridaacm Medicus , Gunt heri familiaris , potione venenata interemit, ut est apud Oancium Metropol, lib. 2X. cap. xxix. & lo. Cuspinianum in Caesarib. Nec alio fato periit Sanctius Castellae Rex, cognomento Cras sus, & Grimoaldus Rex Longobardorum, quos a Medicis in- toxicatos referunt Ritius Neapolitanus lib, Ii. de Reg. Η, span. & Paullus warnefridus tib v. de gestis Longobard. cap.
XXX Ii I. Carolum vero Calvum Franciae Regem, Roma re.
deuntem, sive silete, sive alienae obsequens libidini,Z c tu. darus medicus veneno sustulit, ut est apud Sigebertum& Reginonem lib. II. quo modo etiam superiori seculo Bajagellaem II, Turcarum Imp. filius Sehymus Hammonis ludarias medici opera interfecit. Neque excludendi ex horum numero sunt Medicus ille Oppianici , te Pharmacopola circums0raneus, apud Ciceronem in Orat. pro A. Cluentio Medicii enim , quod ejus opera. Oppianicus pridem plures intere
inisset Jam cetoitum Cicero vocat, ct epe victorem: pharmaco
polam vero pactis L L S. quadringentis Oppianici socrum s i neam prima. potione sustultile narrat. Nec alter ille, apdd
Apuleium libi X. de quo ait: Medicum convenit quendam ηριηρθυι is, qui jam multarum palmetrum o ditat praeliis , magna dexi μα ι opaea nureexabοι. Nec Gabrina, cujus meminit Lud. Atio eu Canto xx I. stanZa Lix. alterius est farina
140쪽
Vn Medico. inquit, trovo dcinganni plexo, Sincientὸ se aiio a simit vopo: a sapea merito uccideν di veleno. e ri ar gi'infer mi di silvo. Sive, ut Latine dicamus:
Medicum malignis repperit plemm dola Aptum paratum . quodνο viscere laua ui rectius borat veneno tot ere, uam ibitu inero mederi pharmacis.
Quanto vero omnibus istis religiosior Domitii ille Medicus λ rode quo Seneca lib. II I. de benefic. cap. xxiv. Corfinium, inquit, Caesar obsidebat tenebatur inclusus CDomitius. I 8ravit merico, eitimque servoso, uisibi venenum daret, uum tergiver santem videret, quid cunctaris f inquit, tanquam isa in potestate totum istud sit g mortem rogo armatis. tum ille promisit is medica m- tum innoxium bibendam illi dedit. Quo quum septim esset, accem a filium 6 3. Iube me, inquit, adservari, dum ex eventu intel is, an venenum patri tuo dederim. Vixit Domitis, servati a Caesare se prior tamen illumservus servaverat. Meminit historiae etiam mi nius lib. VII. cap. LIII & Plutarchus in Caesare. Non alia a Ipietate fuit Senior ille apud Apuleium lib. x compertae praecaeteris fidei Medicus, qui quum a novercae cujusdam emancipato se ivo venenum privigno Patronae occidendo rogaretur mniferum dedit. mmy venennm peremptorium , inquit Vedicus ipse, comparare pessimus iste gestiret me meae Sectae crederem convenire , caussis ulli praebere mortis: nec exitio id saluti hominum M dicinam quesitam esse diduissem: ve ens, ns dat urum me nega6Λm,inte sva repulsa viam stiri subministrarem sab alio mὰμ caim hic potioηθm, vel potiemum gladio, vel quovis telo neuem inchoatum perficeret : dedi non υ ηenam, sed homniserum mav ira oraisini gravedinis comperta fumGum, se mori millimi se in escam Neque aliter animatus fuit Cleophantus, Medicin quidem uno 2 Σέilus homossent sud vocat Cicero ita orati pro A. Cluen-