장음표시 사용
141쪽
tio. Hujus servum sollicitarat C. Fabricius spe& pretio, ut
Avito , quem Cleophantus curabat, venenum daret. Servus frugi & integer, rem omnem ad Cleophantum Dominum detulit, qui deinde Avitum, ut par erat, monuit, & incolumem et 3 servavit. Tenetur autem Medicus, qui in his peccarit, lege lulia de Sicariis, & capitis fit damnas. Homicidii enim timeas in salute hominis peccare, inquit Theodericus, Gotthorum Rex, apud Cassiodorum Vatiar. lib. v I. Epist. XIX. dc plus est hominem ex in uere veneηo, quam occidere gladio, ut habet rescriptum An. tonini imp. L. 1. Cod. de Males. & Mathemat. Prasertim si id fiat a Medico , a quo salutem exspectas, & cujus medica menta veluti Deorum manus esse debebant auxiliares. Hinc illa Caroliv. Imp. Constitutio in Ordin. Crimin. artic. cxxxiv.
74 Nx supraseu fbed pergamus ad caetera conteXtus verba. Ευμ- , sive συμcουλιη, Latinis est coVitium, a συμcουλεύω, quod est considere, censere, auctorem esse ε υφηγῶ vero commoηWrare, Vendere, dare, seadere, hortori aut auctorem esse, ut docuit n0s pluribus Guil. Budaeus . in Ceo in m. Ling. Graecae. Ο'νινε im Medicorum Heurnius, interpretatur εάρας mu γiωμα , alio consilio meo non praeibo. Vt enim Plutarcho in Pompeio, sipi:γειὶθοκολν, est commonstrare viam ita hoc in loco υφηγμα ς συμcουλίπι, est dare co Irum emoUrare. Ita enim reddidisse etiam videtur Scribonius Largus, loco ante laudat0, ubi de iurejurando hoc verba faciens, ait in eo auctum esse ne pM-
gnanti medicamentum , qu9 conceptum excutitur, aut detur, aut demon
a I siretur a quoquam meaico. Cum Tacito, Annal. lib. iv.&xta
ubi de Eu demo Liviae, & Xenophonte Claudii Medico agit,i
eonficientiam adhibere, & in consilentiam sumi, & Annal: lib. I I- consilentum celeris, &Hist. lib I. conscientiam facinoru, dixeris Cicero in Orat pro A. Cluent. consilia ct confitentiam facissi rum i Columella lib. I. de re rusti conscientiam fraudis, Minutius
142쪽
Hippocrates discipulos adigit ut jurent, se medicamentum
mortiferum nemini daturos, sed neque, ut detur, alicui velle dare, ostendere, auctorem es se , conscire, aut consentire. Huc respicit Cassiodorus , loco quem dixi, quando ait: Si homkἱ-
diu acere nusio moia licet, nec interesse omnino conceditur, nec con
sunt tam perfundat omnis cruor. Neque aliam ob causiam Galenus lib. de medic. fac. parab. cap. xxv I I. & Oribasius lib. de mor- r. curat. cap L XLI i. etiam de Venenis fusius se acturos negant, quod praevideant malefactedi occasionem,quae tractationi ei possit accedere, si qui male facere voluerint. Et lib. κ. de simpl. med. fac. in princ. Galenus idem ait, non minin odio habeodos se, qui venenis aliquid patrant . quam qsi eorum usium docent, esse piis produnt, immortali malitia se obligantes, dum arma pravis hominilus ad male agendum suppeditant. Adde quae Scribonius Largus habet libri sui cap. .Lxvin. Veneficusn mpe non solum a Tis dicitur,& lege Cornelia de Sicariis tenetur, qui malo animo medicamentum alicui propinat, sed &ille , qui hominis necandi causis. M. Marcianus I C. loquitur L. I. & Is I. D. ad L. Corn. de Sicar. venenum confeceris,uendiderit, vel habuerit & pati loco habet Iuvenalis Sat. XII I.
--. Anifices, mercatoremque Teneni.
Repeti jt eadem Carolus v. Imp. in Ordinat. Crimin. arti c. exxx. etiam olim apud Israelitas lege cautum fuit,ne quis venenum lethale aut in alios usus noxios paratum, penes se haberet; quod si quis habere deprehensus fuisset, morte mulctabatur, ut memoriae prodidit Iosephus, Antiq. Iud. lib I v. cap. I IX. quemadmodum & aconitum possidere, capitale fuisse, auctorost Theophrastus Hist. plantar. lib. IX. cap. AUI. Venenum nempe I eges habere, emere, nodis denique vetaηι, inquit Quinctilia- nus, declamat. x1 Ii. de pigmentarii, ut iterum ait Marcianus, si μι temere cicutam salamandram, aconitum, Vocam K, b pyesia, Gragoras, eantharides, aut quid tu Brumenti dederint poena LegisCρroelia ιenentur. Itaque nunquam Lex ea absolvisset Statium λ 9
143쪽
Annarum, amicitiae fide & arte Medicinae Senecae probatum,
si quis eum oranti patrono ut proUisum Tenenum, quo damnati publico Athemensium judicio e uti Verentur, promeret, id attuli ι , quae verba sunt Taciti Annal. lib. xv. Nec enim dare debuerat,sed negare venenum: aut innoxio medicamento
ac substituto, orantem fallere. Vt enim dicebat Siciliae Rex apud Nicetam, lib 1. Hist. J saaci Ang. cap. III. Miab αμψε ii,
D. eod. 7 ihil interest, occidat quis, an caussam mortis praeseu; quod Canones etiam volunt, c. sicut dignum . de homicidio. Quan. quam idem Vlpianus L. I x. in princ. D. ad L. Aquil. multam latare se ex Labeone IC. dicat; quod M, qui malum medicamentum δε posivit, aut eo unxit , occidaι: qui vero dat, ut offeratur, callffam magis det, quam occidat,atque ideo hoc casia infactum actionem 3I. dandam censeat. Caeterum an υφ σέοις etiam crimen si ijsse dicemus, sive conscieηtim aut demonstrationis, Archigenem Hadriani
Imp. medicum t Xiphili si in Epit. Hermogeηem vocat. De eo enim Dion Cassius lib. Lxix. ait, quod Hadriano, vitae pertaeso, sub sinistra mamilla locum indicarit, qui deinde loco
commonstrato, in extremo hydropis morbo servo se necandum obtulerit. Dico subijsse id crimen . si Imperatori talem locum in sui perniciem scire desideranti, scius volensque indicavit : purum vero esse secundum conscientiam, si Vel longo ante tempore, vel per discursum, aut etiam propositi I pζ-ratorii inscius. locum eundem illi commonstrarit. Nam ut
Seneca dicebat Rhetor, Epit. l. o i. controvers. I x. etiam μ iremedium est mori, feta est occidere . Ac licet iis,qui misere viτον , mori beatumsit; Medico tamen nobili mortem inferre,aut docere sese a di ducitur: ait Aretaeus lib. vi. cap. v I. Quaeritur autem porro, a'
Medicus, quum vi jurisjurandi Hippocratici , omni venedi exhibitione ipsi sit interdictum , recte faciat, si ad mortem da mnato venenum praebeat, sive veneni cujuspiam, sive antidoti virium
144쪽
virium experiundarum id fiat. Equidem recte facere ipsum puto, si eo fecerit fine, ut dexterius subveniri in posterum possit aegrotis aliis, qui venenum sorte hauserint: si fecerit insuper non proprio collibitu, sed vel consentiente Magistratu, vel jubente, quod potius est, in pnblicae salutis commodum. enim Reipub. causea fiunt, non sunt redarguenda, inquit Paullus, L. quod Reipub. D. de jnjur. Ita Mithridates Ponti, & Attalus Pergami Rex, alexipharmacorum simplicium vires in hominibus morti damnatis periclitabantur, referente Galeno lib. de Antidotis cap. I. Iussu Clementis v II . Pontil. Max. Romae, & Imperante Divo Rudolpho II. Pragae, ut antidotorum famosorum vis probaretur , damnatis venena se praesente exhibita testatur And. Matthiolus. Comm. in lib. I v. Dioscor.
lotus, ut terrae sigillatae Silesiacae virtutes probaret, furi ad suriscam damnato Mercurii sublimati drachmam semis, & ex intervallo duplum terrae sigillatae in vino veteri Medicos exhibere jussit; fure post ex antlata gravissima symptomata, & morti &furcae se subducente ut refert Andr. BerchioldusTract. de Teris ra sigillata. in Galliis, quum non pauci calculo laborarent, Sagittarium Modunensem. latrocinio infamem, Scalculosum, morti adjudicatum, sibi dedi rogarunt Medici,& impetrarunt, ut ventre viventis resecto calculum,calculique locum, aliorum simul saluti inveniendae perquirerenti qui mox calculo reperto& extracto, non tantum sanitati hominem restituerunt, sed sententia etiam iudicii rescissa, supplicio capitali subtraxerunt,& ut magna pecuniae summa donaretur, effecerunt. Me minerunt Historiae Ambr. Paraeus lib. XXIV. cap XIX. Franc. Roussetus Tract. de partu Cars sect. III. cap. VII. &IO. Riolanus fit. Anatomicus celeberrimus , Anthropographiae lib. I. cap. X. Verum enim hic est, quod Crorn. Celsus ait, in praef. lib. I. crudele non sis, homiaum nocentium, o borum quoque R pauco.
145쪽
; aucorum supplieiis, remedia populo lavocemibus seculorum omnium queri. Neque hoc modo peccatur in salutem hominis, qu6d homicidii crimen paullo ante diximus. Damnati enim illi, jam tum servi erant poenae, antequam necarentur, hominessa, sacri, hoc est, ut Festus explicat, is populo jadicati ob mal dium, quibus occisis, ut lex habebat Tribunicia, reus parricidii da. mnati non poterat. Ne dicam mitius secum agi putare ipsos da mnatos, si in carceris secretis veneno perire jubeantur, quam si in crucem aut furcam sublati, aeque magnos su i in eant cruciatus, 33 maioremque in omnium conspectu ignominiam i spe interim ipsos consolante, fieri etiam posse, ut exhibito simul cum ve neno antidoto serventur, vitamque ex ipsis Orci faucibus, spolii instar secum asportent. Alia longe res esset. & maximum profecto conscientiae scrupulum inij ceret, si quis Hempta mimitatus, aut lacobum Carpum, aut empiricum illum Bononienissem, Leona dum Horavantum horrendo ausu viventium corpora
ferro aperiret, & in visceribus spirantium latentia, digitis oculis. que crudelibus rimaretur. De Herophilo certe Corn. Celsus
loco adducto refert quod nocentes homine , ex carcere accepisti, vivos inciderit, ut consideraret, etiam iritu remanente, ea, quae naturo
34 arte Hauserat. De Carpo auctor est Gabriel Falloppius, lib. de
morbo Gall. cap. LXM I. quum insemus esset Hispanis, gemissis meis, labor tes morbogassico cepissi, se vivos anatomicis administrationibus destinasse; eamque ob rem patria profligatum, Ferraria obii c. 3 7 Floravantus ipse, lib. II. Chirurg. cap. I IX. non mortuos tantum, sed υ vos in risio contra Mauros i delesse incidis gloriatur. Sed carnifieis hoc munus est, aut lanis, ut Herophilum vocat Tertullianus lib. de an. cap. x. seu medici latrocinantis, quam vocem
146쪽
cere. y ἀμύλωῖκα. Io. ἀγώγιμοι. D. Foculum abortionis. I 2. Uωσμὸς , -ρυας, αμβλωας. i . εκρυος dissere. ωteris. I s. aboram ct aborsus disserunt. i 6. Faminarum maximum munuε , accipere S tueri conceptum. 17. Abortum provocare , summum scelu . 38. Hippoeratis religiositas. 19. Sub pes corruptorio etiam alia Oeμα comprehenduntur. 1 o. Hippocrates ex Scribonio explicatu . M. tenm Hippocrati οριοψηφ . a a. Excussim poena in sacris litteris. a . Ex Canonum iure. a . Sixti V. Nulla. 2 . Solonis ct Lycurgi in abortionum auctores animadversio. a 6. Iuris Civilis sanctiones Paria. 27. Valentiniani, Valentis , oe stratiani decretum. a 8. Supponere pessum φλοιον, ct dare ut supponatur, an disserant ' a' . Canonum sententia. 3 o. onstentia ut consilendum y 3 I. Abortum quando procurandum nonnulli putaverint 3a . Et quidem Hippocratis exemplo muniti. 33. O' Exodi loco seveν distinctione foetus formati a non formato. 3 3. quam Cainnones etiam recipiunt. 3 s.ct Constitutiones Imperii. 3 6. 2Yon suntD-cienda mala, ut eveniant bona. 3 7. Parvitas uteri non est causa, ob quam excuti debeat foetin. 3 8. Famina etiam parva De sime periculo pariunt. 39. Vteri parvitatis an certasint Igna o. Angustia colli uteri non iudicat fortus corruptionem. ΑΙ . Famina απη m. imperforata. 1 2. Sectionis Casaria in gravidis adanistratio. 43 . Ob vesicam imbecillam non
provocandus abortu . 4 . nec ob morbum matris acutum. 43'. Abortus
perse periculosi: 6 ct magis accedente morbo acuto. Αγ. ε υίς ingravida non solicitanda. 68. Tertulliani de hoc sententia. 49. Historiam Hippocratis de Psitria , ut quidam excusent ' so. liber de natura pueri βη Hippocratis p si . Exodi locussub trutinam vocatin. 1a. Graci inter
147쪽
pretis sententia. 13. ct Latini. 14. translatio non authenti vi Texim Hebram ad verbum redditin. 1 6 . Rabbi A vener a ct S. timon notat . 17. Hebraici textu βη . 1 8. Dionysiii Richel, ct ali
orum sententia. 1'. Foetm quo tempore snimetur. 6 O. an circa xxx. ν l
xxxv. diem i 61. Probabilim esse , citim foetum animari. 62. Et qui dem in ipsa statim conceptione. 63. Sixti C. Tulia laudata. 6 . D. ρ..tationis conclusio, 6s. Hippocratis senilutia a rea. 66. a Gingero ex plieata. 6 . Zenonis Alexandrini lavi 68. ct Daphni Eph ii. 6,.s Iamblichi.
I UT E ωοὶ,& mμα, communiter Graecis dicebantur caliubis L Istii, aliquando etiam ipse calculorum tuum ; quod docent Hesychius, Eustathius,& Etymologici Auctor, vocem que deducunt Dra .mσῶν, quod futurum est 18-άειν, tanquam intera jaciendum calculi decidant. At Medicis moro , quae & mωά- ωα adpellant, remediorumsunt sormulae, in mulieribus intra uterum, partesque illas, qua sunt fete minae, adhiberi solitae. At.que ut ex Paullo iugineta, lib. I O. de re Med. cap. LXI. col-Ijgere t ic t , erant olim pesti lana pexa vel aliud quidpiam, quod teres pyramidali figura,& in digiti humani formam esn. gebatur, excipiendis medicamentis , quae , pro diversia intentione Medici, utero ad ejus adfectus necelsum videbatur im-3 mitti. Hippoeiates in libris de morb. mul. & saepe alibi, atque
etiam Aristoteles lib. o. de gen. an. cap. ix. vocant alio nomine προθύS, Funsitoria nempe, aut i eode inque
sensu Dioscorides lib. i. cap. xv. & alibi, Aliis
εγω mσμῶ dicuntur, quod intra pudoris sinum applicentur Quanquam Tia eod. Priscianus lib. I U. Cynaec. cap . yy distinguere videatur inter iis c πεμώ, G. Ait enim ;PUM encolpismo uti convenit, o pos mancis delavatronem , ex eodem
mediis ento sepi ore pesGriam ea hibere. Ut ita incolpimus stmedicamentum liquidum, ac veluti clyster, qui utero colluen do immittatur : pessarium vero solidius , & tale, quale jam ς
1 Pauso descii psimus. Hoc a se ripa virilis. fascini, aliis ctiam
148쪽
Pessius vero sive corruptorius, ν φθείρειν dictus, ille 6 est, clur in gravidis tantum, nec alio fine adhibetur, quam ut id, quod utero conceptum est, corrumpatur. Plutarchus lib. de Formna,non pessos hosce tantum,sed quaevis alia medicamenta, quibus foetus eijcitur, φαρμακα ΦFρμα vocat: Dioscorides
lib. II. cap. LXil I. atque idem Plutarchus loco adducto, cολια, quae Latine dixeris eiectoria. Siquidem risere, Latinis 8 verbum est, quod abortum respicit. Unde in L fornacarius. ad L. Aquit. Si mulier pugno, vel equa ictu a tepercu se, ejecerit, cte.& Plinius lib. xiv. cap. XI ix. uvam in gypto, abortum facientem vocat ecbolimam, sive ut alii legunt, ecbolada F cάλλων, eodem sensu; qua de re vide magnum Buda um, jaanno t. prior. ad Pandect. Hippocrate S lib. v. Epid. aph. LIII.
tum ejectorium; 2- F Σαπφθειριν, quod est disteriare. Attici, steste Galeno lib vi. Epid. I. comm . texe t. m edicam emaea dem appellabant αμλωῖικὰ, Suidas& Pollux lib. 1 v. cap. XXVI .eu c θυλοι. Xenocrates apud Galenum lib x. de sim 2 ioplic. medic. lacuit in princ. ἀγώγιμα, hoc est,sub ducentia vocis significatione leniori magnitudinem sceleris extenuante. Paullus I C. L. xxxi IX. f. qui abortionis. D. de poenis, quod Irsrpius per os adsumptis medicamentis & potionibus concep tus abigatur po usum abortionis vocavit, id quo foetus perditur.
Est autem abortio ut Galenus lib v i. Epita, comm. I. teXt. M.
definit, imperfecta fetuum emssio, fiure foetus immaturi ante ju- si um legitimumque terminum ejectio. Graecis dicitur λκωρια. 1 ις ζωσμος & iaetiorς: F ippocrati iaeta seu d perditio. lib. VI. Epid. sect. i. text. 11. Atticis, teste Galbino in comm. cλωας 3 item ἀμύλυωας & άμβλυωσρμὸς , teste eodem ita CXplic. vocum obsolet. Hipp. Antiphoni apud Pollucem lib.
149쪽
duae idem quod φ QM, ut tam apud Pollucem est, quam apud
rq Suidam. Ubi hoc tamen notandum, Hippocratem lib. de se ptim partu; & ex ipso Aristotelem, lib.vi l. de nat animal cap. III. Oιρυσιν quae vox proprie ess*xiρη m significat eam linatum vocare conceptus ejectionem; quae intra septimum fit diem : ωικωσμει autem, & illam quae intra quadra. oesimum. Latini abortionis, aborti & abosis Vocabulis utuntur. 11 Distinguit tamen Nonius Marcellus inter obortum etiam, &abosum: aborsumque dicit esse, qui primis fit mensibus, ubi conceptui factum est exordium ; abortum vero, qui prope 16 tempus pariendi obvenit. Quemadmodum autem maximum ct praecipuum munus semiηarum est, accipere re tueri conceptum, ut 17 inquit Ulpianus, in L. quaeritur. D. de aedilit. Edict. ita sum mum scelus est abortui conciliando operam dare, sive mulier ipsa visceribus suis vim intulerit, sive alterius auxilio conceptum abegerit. Neq;enim ab homicidio abit, ubi vita adimitutei, cui non nos, sed natura Deusque illam elargitur, unaque opera ut Cicero ait,in Orat. pro A. Cluentio; stes tollitur pam- tu, memoria nominis, subsidium teneris, bare mim , iugau Reipub. civis ; ipsi denique matri ex abortu periculum arcessitur manifestarium. Ne dicamus, qui Christiani sumus, de sanctisssimo lavacro regenerationis, quo foetus in peccato originali 18 conceptus, .data opera priVatur. Religiosior divinus fuit praeceptor, quanquam Ethnicus, atque uti omnibus aliis in rebus pietatem semper ob oculos habuit, castamque & ab omni scelere puram, tum vitam, tum artem suam servare annixus fuit: ita hoc etiam in loco simpliciter, sine ulla circuitione,mu 19 lieri pessem corruptorium subdere nefas putavit. Ac licet pessum
tantum corruptorium nominet, nihilominus tamen medicamenta omnia alia, quae conceptum abigunt sub illo sunt intelligenda. Quum enim non alius pessus hic duretur, quam qui sit seu corruptoram, neque id aliam ob caussam, quam quia corruptorius; facile liquet,una opera medicamenta etiam
150쪽
omnia alia,quae parilem vim sortiuntur, ejurari. Unde Scribo - aonius Largus, E pist.ad Jul. Callistum. πιμον φθουον Hippocratis
interpretatur no psisum, sed medicamentum quo conceptum excutitur ;Theod. Priscianus Gynaec. lib. III. cap. v r. simpliciter aboristivum. Praeceptori ac Dictatori consentanea sensisse Galenum at ex lib. de simpl. med. fac. in pr. satis liquet; ubi gravissime invehit in Xenocratem medicum, quod medicamenta, amorem, aut odium, aut somnum inducentia, & abortifera temere cono signarit atque evulgarit. Nam & ignominiae id ipsi es te docet aededecori, ac si exhibeat, hominem impijssimu vocat,& summae malitiae, omnique odio prosequendum. Nec defuerunt ossicio suo illi quibus incumbit operam dare, ne delicta maneant impunita, sive sacras litteras, sive Canonum decreta consulas,aut ralegum civilium. Exodi enim cap. XXI. versu XXI I. qui mulierem percu erispraegnantem; ut egrediantur nati e 3, ηec mors subsequatur,pηriendo , puniri jubetur, se dare judicibus , si vero mors subsequuta
fuerit, animam dare pro anima : ut sonant verba textus H ebrari, de quo postmodum plura addemus. Canones vero, qui abortum proturat, ct exiluam venena exhibet, homicidam sisse, ajunt se mortaliter peccare. XXX II. quaest. II. aliquando &c. si aliquis. de
homicidio. quo respectu in Synodo Constantinopolitana v I.
Can .XcI I I. sancitu, τας τί ἀμCτῶτ φονεων ἴλῖμίω καὶ dim σαλεῖ tam e s quae propinant, quam quae adsumunt abortiva, homicidarum porn ιιὼν ciendM. Eosde Con-eilium lierdense Can. 11 . poenitentes ad Eessia mansuerudinem redierint, omne vitae tempus reliquum in eiu ct humilitate tran6gere
jubet. Sixtus vero V. Pontifex in Bulla quam IV. KAL. IX BR. a publicavit, Anno cla. D. xv c IIX. eosdem simpliciter puniendos sancihi, ut homicidas qui voluntati hi homicidium actu pa trarint Ex Legumlatoribus & Jctis, Solone olim, S Lycurgum, in abortus auctores indicta poena advertisse, testatur Auctor libri Caleno adscripti, an animal sit, quod in utero contin. cap v. ure Romano nonnulli olim satis remisse id climen punien- et 5 dum