장음표시 사용
161쪽
ad Hebraici textus veritatem accedit, ut ex ipso Judaeorum Thalmud Petrus Galatinus pluribus docet, lib. de Areania Calliol. verit. De Latina, diserte & libere soan. Amrius Jesu ita, Instit. Moral. lib. Iax. cap. I. Multi, inquit, sunt, εοipsciatilium Trideatinum scripsere , ut Vega, Sixtus Senensis,sadiis, Undanus, Canus,st fatemur esse in vulgata Latina errores, non solum vitio Scriptorum, Ied etiam ipsim laterpretis incuria, vilqηoranti . Operae igitur pretium fuerit textum Hebraeum considere, atque ad ejus veritatem, tanquam obrus m, versio. nes examinare. Is autem, ut ad verbum rectissime verterunt
Xantus Pagninus, Arias Montanus, Emanuel Tremellius, Franciscus I unius, aliique Hebraearlinguae peritissimi, ita libbet : suum rixati fuerint viri, se percusserint mulierem utero re. rentem, ut eueaut nati ejus, ct non fuerit mors, aut exitium, punire opuahetur, quemadmodum imposeuerit is maritis mulieris, dabitque juxta judices. Sis autem mors fueris, dabit animam pro arima.
N eque aliter habet Omelos, sive Chaldaicus interpres, in transsatione, quam Targum vocat. Verba enim illa, sino, seris mors & postea 'Π' t N si μοι ,s mors; indefinite proseruntur, ut propterea & Rabbi Abenezra,& Rabbi Salomon, in Comm. & Latinus Interpres, male ea
ad mortem solius mulieris restrinxerint. Hoc enim vult &Chaldaeus interpres: si percussionem mors nulla fuerit subseqquuta, puta nec scelus, nec mulieris, percussorem arbitruria poena puniendum; quod prauer voluntatem mulierem sibi occurrentem percusserit: sin mors alterutrius, aut etiam uinusque fuerit subsequutae, capitali supplicio adficiendum Uuanquam enim percussor imprudens matrem aut foetum pri varii vita; tamen animi atque intentionis ratio habenda, qβη fuit vitam proximi petere. Hinc Dionysius Richel, Cartis
1lanus , Comm. ad hunc locum', mortem interpretaturis m veis jam animati. EvThomas de Vio , C etanus Calaumali' ; Et nata eris mors r quoniam negatur m
162쪽
tam matris quam prolis. onsederat enim lex im de percussu musterog ridae duos casis. Alterum, β non erit mors, sive malinis, siue prolis, istum punietur mussor pama arbitraria: alterum in intemvenerumors; δ' tune punietur poena homicidii. Neq; aliter sentiunt, aut rem explicant Corn. a Lapide,Thomas Fienus de format. foetus, quaest. i Ix. sub fin. Tremellius, Iunius,&doctissimus Si tinus Amama, Anti BarbariBiblici lib. I 1.qui addit,legem totama esupervacaneam mors desti mustera sit familigenda quum h mouiser lege generali teneatur. Quae quidem omnia docent textum
Hebraeum, sive sontem ipsum, nihil discriminis ponere inter
laetum animatum,vel non animatum nihilq;ex ipso elici. posse, quod scelus nondum animati excussionem suadeat, sive permittat, aut praedictς opinionis sectariis patrocinetur. Ponamus tamen, licere foetum nondum animatum aliquam ob caussam perdere. Qugro, quo tempore is animeturὸSi enim ex traduce, sui loquimur, propagatur anima, satim traducta cum semine ab initio conceptionis aderit; licet propter organorum defectum operationes ne quidem minimas exercere possit; & propterea excussio ejus, quod conceptum est, etiam primis diebus non abibit ab homicidio. Sin divinitus creando infunditur, & infundendo anima creatur, quae plurium &olim & hodie est sententia, quaero iterum , quo tempore praecise infusio ista fiat, quam exacte sciri necessum est, ne animatus foetus pro inanimato excutiaturὸ Dicunt communiter, fieri id intra xxx & 6oΣiv. diem , quod temporis spatium Hippocrates lib. de nat. foetus, & ex hoc Medici caeteri, id definiverunt, quo scelus jam plene conformatus est, omnibusque partibus, quas informare anima debet, insignitus. At quid prohibet, animam 61 etiam ante id tempus infundi, partibus tantum piaecipuis
delineatis, operationes tamen suas tum primum exercere, ubi Drgana debitam pro operationibus persectionem fuerint indepta ξ Neque enim foetus. xL. aut circiter dierum, licet plene nitormatus, ratione utitur, quae rationalis animae propria est T a Opera-
163쪽
operatio : immo nec statim in lucem editus, licet pridem ani maid temporis corpori putetur infusa ; ut propterea ex paratium persectaconsormatione, de animae praesentia, aut absentia, nihil certi colligi possit. Itaque dissicultates hasce perpen. dens Ferdinandus Mena, Comm. ad lib. Hipp. de septim pati. p. v i v. foetum voluit animari anima rationali die septimo. Nuper vero Thomas Fienus, vir doctissimus, lib. de scelu,
format. quaest. I IX. conclus. XI. pluribus docuit, foetum ani mari rationali anima circa diem tertium,aut etiam citius. Im. si mo Sennertus ο - , Hypomn. Phys. I v. cap. x. solidissimis
fundamentis ostendit, animam humanam, sive per traducem propagetur, sive a summo Numine inspiretur, statim ab initio,&in ipse concepti e , aut conceptionis momento adesse, operationesque suas exercere. Qua de re etiam vide virum doctissimum, Vop. Fortun. Plemplum. lib. II. de fundam. Medic. cap vi I. Consideret vero haec Medicus, atque id eligat, quod est tutius, neque ullo tempore abortum provocare 63 in animum inducat. Rectissime enim censuisse autumo Sixtum v. in Bulla, cujus paullo ante meminimus, uis aedifrimititum sigi, qui sarium sive animatum sve inanimarum abegeriηι,vi k-misidae punirentur: tum retiam, quiserit talis venena, θ' potioni mulieribu3 'Daverint: vel quo mimo fetum concipiant imperie νint ; aut talia facienda vel exequenda curaverim, e qaovis moto is his consiluerint. Ac, licet minus omnino videatur peccatum, sterilitatem inducere, aut effluxiones ciere, quam abortum
prolicere ; aliudque sit pessus corruptorius, aliud effluxio, aliud , seu serilitatis medicamentum: tamen Pontificem, ut aequali poena in delicta singula animadverteret, vel illud movisse puto, quod tum effluxionum. citatio, tum sterilitati inductio, sit res mali exempli , quod in caussa esse solet, ut
gravius crimina puniantur, arg. Can. praecipue. xi. quaei, ID. Siquidem plin aliquando malo exemplo , quam peccatρ,
εο ηoceatur, ut ait Cicero lib. III. de Leg. Itaqu e ut finiam, si
164쪽
abortam Medicorum quispiam procuret, aut effluxiones pro . lietat, aut sterilitatem inducat, idque animo deliberato, quocunque etiam modo id fiat, quibusve mediis, sive etiam ejus rei conscientiam saltim habeat; is nefario scelere vitam artem que contaminabit, dignus eas sustinere poenas, quas criminibus istis leges ultrices destinarunt. Sunt enim caeliqui argisnt, elementa quae seviunt , o non aliud, superest inposterum cruciat in
gehennae, ut ex jo. Mesue, in praef. lib. de morb. particul. Iasona Pratis hic ait, lib. II. de uteris. cap. v. Caveat vero Medi. cus ab astutis etiam mulierculis, nec nimium iis fit credulus, dum varia saepe remediorum genera, sub praetextu gravium morborum , pro absentibus a Medicis petunt. Nec facilis sit in vehementioribus purgantibus, aut menses ducentibus piar. scribendis remediis, nisi omnia prius exacte perpria derit. & de laborantis persona, morboque ipsi constiterit, ne abutantur iis malitios, istae ad foetuum expulsiones nefarias,& festina homicidia. Elegans vero est,& aurea Hippocratis sententia, qua ea, 6 quae praesenti ac superiori capite explicavimus, cocludit, rationemque redditi quare nec medicamentum mortiferum, nec pessum suppositorium, aut dare aut commonstrare velit; aitque , ἀγνως e OAως bli e γησειν τβω τ έον, e ἡχαί-r εω , tum vitam suam, tum a rum, castam se ab omniscelere paramse praestiturum. Et A'γνῶς quidem, iri ait Zuingerus in Coin m. semetip- 65 sum casiam atque purum conservel ab omni animi libidine. 'Οιάως vero,ste qaem anu Auae operibus quomodocunque iadat. Eruditissimus
tamen Heurnius, Notis ad Iusjur. ἀ ἀγνως f οσίως etiam de
illis accipit, qui Inaocentia se Iustitis aure meicinam actunt n nverogemmatis di inique appreciat. remediis in alienaου opes degrassanior. inales hodie sunt vulturii illi, & noctuae ad aucupia crum enarum , qui credulos magnates & imperitum vulgus cim
Verbo apposite hac in re utitur Hippocrates in Rui non auri tantum ae gemmarum, sed quarumvis aliarum T 3 IeIum,
165쪽
rerum mera jactant secreta chymica, quae non nisi a se Alis νε cultati cheirotechnias, & pynotechrias modo elaborari que. ant. Qui his iisdem miracula se confecisse gloriantur, ae
propterea minὶ , νεφελως haberi volunt, prae quibus alii ve lut umbrae volitent. Quorum tamen si scrinia excutiendi si cultas sorte se sistat, aut occasio, mera saltim deprehenda, aliorum inuenta, ac remedia in vulgus etiam nota , quae si tollas,
Aui ousas repetitum venerit olim Vrex avium pluma ,
nihil offendas reliqui praeter jejunam maciem, Aut apinas ιricoque, o quid vilimisu, quibus eruditiorum choro
ἀ- deplumis moveat comicula ris .
Sed revertamur ad Hippocratem, & ad ejus mentem cum Erasistrato ex Sorani Ephesii I oges cap. I .dicamus elicissimi me e si utrumque coincidat , ut ct in arte sit Medicis perfectis, se 67 moribuι optimia. Talis post Hippocratem nostrum, quem propterea in Hipp. vita προον κοπιις Vocat, fuerit Zeno apud Alexandrinos. Eum Iulianus Imp. in Epist. ad ipsum scripta,
ait non tantum M Mχ- ές - κώ- αν-ειν, verum etiam S ἄλει-- , κ, σωφροσννει ς μφώνως πιπρος τ τεχνία εχειν. non ad ummum tantum'medica artis gradum pervenisses dei parem morum moderationem, ac vitae temperantiam a unxest. Ta-68 lis Daphnus Ephesius, quem unum ex interloquutoribus facit Athenaeus in Dipnosoph. & Auctor Epitomes in Athenarum ait fuisse , ἰερον τ τεχνίω sic τὰ ηλ, qua Ostam qua more 69 sanctum. . Talis demum Iamblichus in quem sequens Leontii Scholastici tetrastichon exstat, Epigrammatum Graecorum
166쪽
In euncto Iamblichus amabilis, attigis ais Vltima, contemto Herebris Veneris. Idem artem exercens, Subiamque prori is, isquis Dicitur a lueris absit isse manus.
Loquitur tamen Hippocrates in textu jam explicato, potissimum de animi castitate & morum puritate , nam de corporis castitate infra monebit.
. Renum sectio. . An remedium calculo infringendo noverit Hippocrates r9. An λιθιαmς citra sectionem curabilis p i o. An Chirurgia, seu manuum operat ad Medietnam pertineat ' Ir. Aνenet aris sententia, ct Oria basii. I 2. sententia vera. I 3. Chirurgia pars Medicina. I . Chirurgia auctores. I s. Maehaonis oe Podalirii sudium diversum. I 6. Apollo ἐπιχειρ. 17. Mediei Clinici ct Chirurgi. 18. operasiones Chirurgica Medicis adscripta. i'. ct instrumenta chimui . ao. Hippocratis scripta Chirurgi .. ai. Galenvi Chirurgiam exercuit. M. Medicν etiam Chirurgus. a 3. Mi er Medici ct Chirurgi. 14. Huius requιβa. 23. Barbatqres hodierni, au mereantur nomen chirurgi r a 6. Me-inci carnifex. a m Medicus quo respectu manibus operetur a 2. edici certarum partium. 29. e Medies Ocularii, Dentarii, Auriculares. o. Ex horum censa lithotomi. 3 I. ἐναπη qui ' 34. Medis . εγχειρηπορφ' perituε. 3 3. An Hlypocrates intuitu erudelitatis calculi sectionem abs μ
167쪽
Alculos in quavis corporis parte progigni experientia docet, rerum Omnium magistra. Prolixum catalogum ex pluribus auctoribus recenset Clar. Senneltus noster, Instit. Med. lib. I i. pari. cap. IX. quem repetere heic loci supervacaneum, solet. Vidimus nos ante quadriennium , & quod excurrit, ex vitiorum conssatoris gena dextra, a balneatore Lubecensi exemptum lapidem teretem, colore subruffum, magnitudine ossis dactylorum, quem per idennium sere aeger gestaverat. Pri .mis annis tumorem hic tantum sensit durum, & ex eo non
nihil incommodi, cui emolliendo & tollendo, multis usus fuit inunctionibus, cataplasmatibus & emplastris , sed frustra. Tandem processu temporis sorex suo indicio se prodidit, vel exitum poti0s ipse quaesivit, dirupta parum cute ; quam mox balneator paullatim latius diduxit, hospitemque latentem in 3 lucem protraxit. Plures sunt anni, quum Helmae stadii ad huc agerem , Ioanni Ludero icto, Profestari, Collegae & amico meo, dum in vivis erat, sincero lapidem calcis induratae colore& consistentia, duorum hordei granorum magnitudine, ialinguae ligamento genitum, pollice atque indice digito linteolo
involutis . compressum extraxi. Subinde in aliis etiam cor poris partibus calculos pronasci posse, nemo puto dubitaverit Peculiariter tamen & frequentius in renibus & v esica proVς' niunt quae proinde κατ calculo laborare dicuntur. Ad
λ ἀmως quidem passim, λιθιδ' vero lib. I v. de motb. men tionem facit. Caelius Aurelianus Chron. pas lib. v. cap 3 ν 3 Calculationem a Lex icon Graeco Latinum Calculostiuum nomi na . ΛιθωνGς tamen Hippocrates maxime eos appellat, vel in renibus, vel in vesica calculos habent: --,qdii'
vesica solum. Est vero ubi & renibys tribuit, &renem dicit,lib de morb. int. secus,quam putavit Io. Gorrhaeq=in Definit. Med. Communiter nihilominu3
168쪽
de renum calculo usurpatur. Vnde & hoc in loco Interpretes perλι Gς vesicae calculo laborantes intelligunt, idque propterea, quod his solis sectione subveniri queat. Quam 7 quam non sim nescius in renum etiam adsectionibus, calculi sectionem ab Hippocrate non improbari, lib. de intern adstet. de qua& Avicenna lib. m. Fen. XIIX. traei. o. cap. xi I x. & Serapio Prael. tradi. Iv. cap. XXII. meminerunt,
quam rationabiliter insuper fieri posse contendit Fr. Roussi tus lib. de partu Caesar. seel. ID. ap. vo. & o. Riolanus filius Anthropographiae lib. 1 I. cap. xxv r. Colligit autem gex praesenti textu Lud. Duretus, lib. I. de morb. int. cap. XLIX. Hippocratem , quia medicamentis & diaeta aegris se praesto suturum jurat, calculo autem laborantes ad λθ nμους dimittit, nullum scivisse remedium, quo vesicae calculus confringi posset i disertisque deinde verbis adfirmat, λδαιαν, praesertim primogeniam, non nisi sectione percurari posse.
Rationes rei confirmandae addit ex Iac. Silvii explicat. in Gal. 9loc. de lap. Iudaico: quod medicamentum calculo atterendo destinatum, integris viribus ad vesicam pervenire nequeat, aut si pervenire posse fingamus, infringi tamen ejus vim solere, tum vesicae amplitudine, tum urina cui remiscetur,tum calculi
duritie & ejusdem involucro, & pituita, qua circumvolvitur. Neque aliter sentiunt Io. Heurnius Notis in hisν, Horatius
Augenius,Tomo I I. lib. IX. Epist. I ix. Andi eas Dudithius, in Epist. Scholtrianis Epxiv. Nic. Monardes, Simplic. med.Novi Orbis, lib. I II. cap.de Cachos. Sanctorius aib xI I I. Meth. vitand. error. cap. Iv. atque alij. Porro quia idem Hippocrates Io omnem hic operationem in calculo exsecando abs se remo Uet,& viris rei ejus operariis transscribit colligere inde alij volunt,
Chirurgiam a Medicina omnemque operationem manuariam prorsus separandam veluti Medico indignam AvenZOar certe, Irhb. I I.Theisir. tradi vi. cap. I. in haec verba prorumpit. - μι- cicum nobilem ct honoratum non pertinent operationei manaum mea ad V mini-
169쪽
iustros Medicorum, ut sunt phlebotomia, causerium, rum. Immo se alia debent facere minissi Hi Medicorum,ut sisimis palpebrarum, ct elevatio venarum in albedine oculorum , ct sub Lubeataracte. Ad emedicum autem bonoratum nihil aliud periin is Acimin, nisi ut consilis flammodo praestet ciborum medicinarum θὸ infirmo, absque operatione manuum. Haec Avenetoar. Et simpli.
citer Oribasius de omnibus Chirurgicis operationibus,
manuum, inquit, opera curantur, meum ab exercitoribu3 obeuata
a a Synops. lib. I. cap. I. Vt exquaestione hac nos expediamus, sciendum est Medicinae partes principes a fine desumptas de caeteris enim nunc nihil dicimus) duas esse, ut Galenus lib. I. de san tuenda. cap. I.&ad Trasybulum cap .XXX. Averrhoes lib. 1. Cotti cap. I. & Halyabbas lib I. I heon cap. Iv. docent, υγ νο- & γυ- ἶκίμ, quarum illa sanitatem in corpore praesentem conservat, haec amissam restituit. Posterioris tres vicissim sunt species, quae victus praescriptione, φρομ μακcluc quae medicamentis, & χειρ - quae manuum ad-jumento medetur. De harum postrema, res in quaestione est,
13 an ad Medicum spectet. Quidni vero Θ si Medicinae pars est, fi iisdem nititur fundamentis & praeceptis, si easdem habet d monstrandi leges, eandem methodum, sub iisdemque auctor,bus fuit prognata' Sane qui primam Medicinae originem
spectarit, a Chirurgia & manuum operatione bonam partem 26 e cepisse advertet, ut ab ea, quae magis incurrebat in sensus. Et ne ulterius rem arcessa mu' a Chirone, qui in Graecia commo nis fere Medicorum plurium fuit praeceptor, Chirurgiam m/'xime excultam, uipera Chironta docere poterunt, quae id nomi nis acceperunt, quod Chiron solus ipsis mederi crederetur, ut Paullus fgineta liue 1 v. cap. XLv i. testatur. Hujus discipR his suculapius dentium evulsionem invenit, si Ciceroni cro dimus, lib. III. de nat. Deor. atque ut de ipso Pindars audiamus, m Pythiis Ode II. qui te morbos recenset quos c* ravis,& medicinae modum declarat.
170쪽
λοίων ἀχεωνεξονὴν ' ιδμ μαλοικας επαοιδας άμφέπων 'τους θ οπ- νον- , η- μιάἄων ο νπω Φάρ κοι , τους θ είασεν ομου . uotquot venerunt, ponte natorum Vlcerum participes, Vcorusco ferro membra aciati, ausaxo eminu3 mi , mel quibus aestium ignis depopulabatur corpu3, aut frem ; liberans alium alio doloribus eripuit: hos quidem mollibus incantamentis tractans isios vero lenia Missentes , membris aptans undique
medicamina, alios etiam fictionibuὸ restituis saltati. Parentem aemulati filii, Podalirius & Machaon, atque Agamemnonem ad Troiam sequuti, commilitonibus suis non mediocrem attulerunt opem, nec tamen in pestilentia aut aliis morbis, sed vulneribus tantum , ferro aut medicamentis curandis , ut notant Cicero lib. i 1. de orat. M Celsus lib. I. in praef. Exemplum est Iliad. λ ubi Machaon Menelao jaculum eximit, mox vulnus dispicit, V a Aila