장음표시 사용
171쪽
Sanguine deters, medicamisa tota doctis
Quanquam Eustathius Machaonem saltim Chirurgiae , Poda.
lirium vero abditorum & latentium morborum curationi in cubuisse, hosce Homeri versus argumento esse notet: -- g προν est.' ἐτέρου κmhον εν - '
- Aliumque alio pracestere jussit: agiles dedit esse manus: si quando Iaginas
Extrahere haerentes usu, aut ex cindere ferro, Altaque vel peterem medicatum vulnera succum: Os alius milior morborom arcana sagaci Indagare animo , placidamque asserre medelam ., s Certe Apollo ipsius non aliam ob causiam quam quod delinfida fuerit pratim, ab Orpheo in hymno salutatur. Ex hoc autem liquido patet, Chirurgiam apud antiquos pra et pue floruisse, di fere primo omnium inventam fuisse&excultam. Ac licet illa artis pars, per interna medicamenta m0r bos internos curandi, quam φαρμακα δικία diximus, non pror' ius veteres latuerit, ut exemplo Podalirii jam ex Eustathistostendimus, & porro liquet exemplo Melampi, qui metam podio sive helleboro Proeti Thraciae Regis filias ab insania ibberavit sui praeter Hippocratem in Epist. ad Cratevam, ba bet Diodorus Siculus Biblioth lib. iv. &Helenae, quae apsi Homerum, loco citato, pharmaco suo, quod habebat
172쪽
Medicis posterior haec artis pars selicius excoleretur; tamen nunquam haec ab illa, aut illa ab hac sequestrata mansit , sed ut geminae germanae sorores, una docebantur, atque uno Me- I7 dici nomine & Clinici & Chirurgi censebanuar, quod notat
Plinius lib. xxix. cap. I. Hinc passim Chirurgorum operatio- ignes Medicis adscribuntur. Hlianus Var. Hist. hb XI. cap. xi. de Dionysio Siciliae Tyranno loquens, quod Medicinae operam navarit, ait: curaιjones, sectio es, Vsboues, ct reliqua, ipsum--1. xercui se . Appianus lib. II . de beli civit. de Catone agens, qui vulnus sibi inflixerat: -edici, ait, recentia adhuc im stina
in vulnus retrusierunt , cosutumque obvinxerunt Ia tu. Et Var- is
io Quinquatribus, quam Satyram in sui temporis Medicos scripsit, inter Medici instrumenta connumeratfipensiles forciper, inibarpagm :& Lucillius Satyr. lib. XIX. Scalprorum forcipumque millia viginti. Paullus vero I C. L xi ix. f. X. D. de instructo inter eadem Medici instrumenta recenset, coibria, emplastra se serra mensa: Quae Heiodot. lib. III. de Democe de Crotoniensi Medico
agens, τα-τ άχνην , instrumenta ad artem pertinent onuncupat. Et prolixius enumerantur Polluci nib. lv. c. xv. σμίλη, ψαλλὸς, τημευς, χία γρμως, ἀλογλυφὶς, μὐη , βελονη, οδον-ξε ς δον γυι, α ει διον. Scalpellum, forfex, sector, Icarisi torium, aurificalptum, mele, a M, novacula, Latigal tam , dentium extractorium,evedium. Atque ea respicit Tertuli. lib. I r. adversus Marcionem, euid enim, inquit S Med cum dicas sis, O fν-
ramenta ejus a. cuses,quod meat,st inurant,ct amputent,s constrio. Iante quia sine instrumento artis medicus es non potest. Et Seneca Epist. xc i. Nos opus erat 1Imagna si pelismis,nec tot serramentis, ηecpixidibus. Ac ne alios operose in testimoni ucitemus, Hil,
pocrates ipse, lib. de Medico, & lib. de Elegantia, inter ea, quae Medicu in parato habere fas est intra enumerat 'o detestia, Fugias, deligacula, emplastra, cuc*rbitulaου, gladiolos, volpellas, machia V a uina
173쪽
nas, atque instrumenta alia, convenienti singula magnitudine. et o gravitate, aut tenuitate, ad usum apte comparata. Idem ille de Fracturis, Vlceribu3, -iculis,& Vulneribu scripsit, quae dii ad Chirurgiam spectare nemo negaverit. Galenus denique lib. vi. Metii. med. cap. v I - diserte fatetur, se opera Chitur gica, citra alterius opem, suis manibus exercuis e prauertim in Asia. Nam Romae agens, ait se frbis morem sequutum, per .
-issa Chirurgis,quos ita vocabant, maxima manualium operationama a parte. Vt jure optimo concludere liceat, Medicum & Chirur gum unum eundemque esse, aut saltim esse debere, nec per rerum naturam essentiales has Medicinae partes ab invicem separari possc frustraque esse, qui inter ipsas distractionem aut
dissi dium volunt, adeo arcte cohaerent, alteriusque Oiltera poscit opem pars , ct conserat amice. Unde recte Corn. Celsus in prae lib.v. illud ante omnia sire con venit,quod omnes medicinae partes ita inηe sunt,ut ex toto separari non possist. Et ex Celso Scribonius Largus cap. LXIIX. Impliciti mediciηae partes iηter se, ct ita connexas esse constat, ut nasio morididuci , ne totim professonu detrimento possint. Ex eo intelligitur, pergit, quod neqVe Chirurgia sine dialetica, neque haec ne Giurgio perfici possint: sed alie ab alio ad uvantur quasi consummanior. 23 Interim tamen hoc quoque notandum , quemadmodum Hippocrates, lib de Medico, ei qui medicamentis & diaeta curat, praesto semper esse jubet ex discipulis quempiam, in arte non in excercitatum qui operam det, ut ipso absessio aegri imperata faciant, & praescriptis recte utantur: ita idem lib. de ossicina. Med. ei quoque, qui circa manuum operatio nes versatur, ministrum addit, qui ipsum sublevet, atque eg quae a Medico fieri artis dignitas non admittit, exsequatur; . ita, nisi velint, neque ille, neque iste manu operari neces lama habeant Debet vero Chirurgi ministet adolescens esse, aut adolest enti, propior, manibus promptus, nihilque trem ζη)3
animo intrepidus , immisericors: quum contra Medicus Cli
174쪽
nicus, ut vocabant Romani, sive etiam Chirurgus, senior esse debeat, atque in arte exercitatus, ut rei in discipulis ministrisque,ex usu quod sit,possit imperare. Hinc apud Gallos proverbio dici conssuevit: Icune Chirurgien, vieii Medecin:
S'iis soni autres, ne valent pas unbrin. Iuvenem Chirurgum laudo ,sed Medicumsenem dfusmodi qui non sient, nihil valent Tantum tamen abest, ut barbatores, aut barbitofores nostri, me- asreantur nomen Chirurgi, ut ejus, quem ministrum diximus,pe sonae sustinendae ipsorum plurimi vix sint satis. De his enim . alii sique Chirurgi Medicique ministris, accipiendus Plinius Valerianus , de re Med. lib. i. cap. Lui. quando ait: que ita potes curari, ut nec singusugas ponas, nec carnificem Medici
patiaru. bi recte advertit Casp. Barthius, Adversa r. lib. II. cap. XIV. Carnificem Merici, esse sectorem . quem adhibet, si veministrum. Si tamen, quod saepius contigit, & contingere saepe M potest, Medicus ipse manum ad hibeat, facit id ille non ossici j ratione, sed eum in modum, quo aliquando Imperator militus gregarii munus obit. Ida Mario, Romano Duce, subinde factum Sallustius in bello Ingurth. & Plutarchus in Marte stantur & de Hannibale auctor est Polybius, Histor. lib. v. de Antonino Caracalla Imp. Herodianus , libo iv. De Philippo atque Alexandro Macedonum Regibus idem commemorat Calenus, lib. vi. Epidem. comm. v. text. I. cujus verba, quia maxime huc faciunt, ipsam et subiungo. U Iulii imperatores, inquit, spe se arcu uti jaculari se pus ore gladio baseaque ficiunt, di faciunt, ct Reges pariter, sed ηon ut Rex ,
ut Imperator erat Alexander es taceti , aut ejus pater Philippi se per alias artes , imperatoriae atque regi e subservientes , haec mι litaria munera obibant. Ita se nos ut Medici. ci inque auxilii Rasitatem, quantitatem , occasionem se utendi modum cognoscimus :ut ministri B ero vexam resinimus cucurbiistis admovemus, ct
175쪽
reliqua manibus operamur. Adde quae in eandem sententiam ha bet Palladius Sophista, Comm. in eundem locum. Verum ad Hippocratem revertamur, & videamus quare is calculi 28 sectionem ab sese prorsus amoveat. Sciendum autem hic est, primum apud Egyptios, mox alias etiam gentes, certarum partium corporis humani, morborumque in iisdem , certos olim fuisse Medicos, qui ex partibus etiam quas curabant,
denominationem sortiebantur, ut Ocularii, Auνιcularis, Den. tales, aut aliter, dicerentur. De aegy ptiis audiamus Herodo. tum, Histor. lib. I t. ἡ ἴ--δε σα διεδας' μίης νουσου' ας' ἰητρος ες,-ώ -m D ωανῶ δι' ἰητρῶν ες in εοι. Q γιρ οφ λειων ἰηκοὶ κο fiam ' οι θ κεφαλῆς. οι θ ὀδοντων. νδυν ' ω θ τἀφανεων νουσων. Medicina apud eos in hune modum est distributa , uisietu forum morborum aguli sat medici, non plu- .rium, medicisque referta omnia. Aj enim sat oculorum Medici, ait, capitis, alij dentium, at alvi ct vicinarum paruum, alij occultorum morborum. Et lib. Ii I. idem Herodotus meminit Medici
thalmici, qui in AEgypto fuerit, ab Amasi judicatus omnium optimus. Corn. Celsus Euelpidis Chirurgi,& Medici scalarii, mentionem facit lib. Iv. Suo etiam tempore Medicos pomae fuisse, qui Ocularios se nominarent, seu opthalmicos,ieltis est Ga lenus lib. x. de usu pari. cap.x1. Vnde etiam Ocularii e Medici ialnsc riptionibus vetustis , ut Romae in hortis Carpensibui TI. JULI US.
176쪽
IN I us tu R. HIPP. Et ibidem in Mustio Carpensi.
Et de hoe Medicorum genere agit Vlpianus L. m. D. demistraord. cognit. UMedicos, inquit, quis acri et etiam eos, qui alicujuὸ parsis corporis, vel certi doloris sanitatem po Dentis rut ρηι auri larius, vel Sisia, vel dentium. Facete in eos ludit Martialis lib. x. Epigr. LX. Eximiis, aut re scit dentem Casilius aegrum , Infestos oeulis uris, limine, pilor. Non scat, se Dulit sitantem Faunius uvam; Tristia fixorum stigmata delet Dos
Enterocelarum sertur Podalirim Hermer .
Cui saneι ruptos, die mihi Galli, quis est Ad hanc vero classem Lisbotomi m pertinebant, seu Calcularii 3 o Mediis. Vt enim isti omnes Empirici tantum erant, nec quidquam aliud norant, quam quod in certa aliqua parte manu operandi, & medicandi petitiam haberent: ita hi quoque de solo hoc remedio, in calculi curatione extremo, arduo,dissicili& cum maximo periculo conjuncto, dextae administrando fuere solliciti. Hos itaque ἐργιπις vocat Hippocrates . seu at
operarios. Iul. Pollux Onomast. lib. I. sin. I. cap. v. interpretatur χειροτενας, seu manuarios. Hesychius κους , in
Lexico. Hos tanquam veri Medici , sive Clinici, sive etiam Chirurgi nomine indignos, & potius ministros, averis Medicis Hippocrates separat, artisque discipulum adigit, ut omnes istorum operationes ejuret, atque exercere nolle promittat; sed viris circa illas versatis , easque profitentibus, quique istis rebus particulatim navant operam, quidquid muneris ejus est, committere. Interim tamen, dum operae ejuscemodi suis 3 a X exercu
177쪽
exercitoribus committuntur, quique serio eas profitentur, εγχέρηαν ipsam non ignorare Medicum par est, ut eam opera riis imperare possit , ne auxilium implorantibus defuisse, aut mid videatur non intellexisse, quod quis varicosis pedibus, aut callosis manibus feliciter praestet. enim servum, sive mini. strum, sicire sacere oportet, ic milaum oportet scire iubere dicebat Aristoteles lib. 1. Polit. cap. v II. Qui vero aliis agendi &operandi modum praescribere aut dictare poterit, qui eundem nec calleat ipse, nec unquam didicerit ξ Non itaque cum AvenZoare hic facere possum, qui calculi extractionem eve
sica, tam turpem rem, se abominabilem, miseramque esse ait, ut noutantum non exerceri, sed ne ad pici quidem ab honorato viro debeat.
33 Nec simpliciter adsentior Theod. Zuingero, Prosten. Med. cap. II. Scaevolae Sammarthano, in Metaphrasi Poet. juris. jur. Hipp. atque aliis, qui salum ideo Hippocratem calculi sectionem abs se amoliri putant quod ab omni crudelitate abhorrens, noluerit morbum vulnere, novoque morbo, aut dolorem dolore curari: sed, quidquid ejus sit, caedentibus opera- Iiis relinquere, generi hominum duro ac crudeli. Etenim si id crudele est, morbum moibo, aut vulnus vulnere sanare, ac dolorem dolore mitigare aut tollere, multa profecto essent, quae simili modo a se jernere atque ejurare haberet Medicus. Eque enim crudele est cauterium inurere, sanis etiam partibus, & immedicabile vulnus ense recidere, ne pars sincera trahatur, aut ulcera vulneraque parva immissis medicamentis acribus, aut denique ferro dilatare, vel febres in morbis a ma teria frigida excitare: quae tamen subinde a Medico fieri jubentur, quaedam etiam aliquando ab ipso mei fiunt, ubi collubi 'tum fuerit, & usus postularit. Ita nullum est auxilium Medicum, quod non laceret , quod noxam animo ct eo pori non inferat, inquit, Sanctor. Sanctorius vitand. error. lib xt o. cap. x. Et cir Vm mcti es Medici, dicebat Celsus lib. et Ii . cap. t x. novare interram
ct aVere morbum o febres accendere Et nempe bono fini id fiat,
178쪽
atque in salutem aegri, aut ad majus malum, morbumque
vehementiorem averruncandum. Nulla enim dura videtur , ut Seneca vi, curatio, cuju3 alutaris essectu est, lib. I. de Ira. cap. v.
Itaque ut dixi, eam potius ob caussam Hippocrates sectionem 3 calculi a Medicis amolitur, quod sciat operationem istam
tum artis dignitatem dedecere, tum adeo dissicilem esse, ut in usum trahi nec possit, nec debeat a quoquam, qui non particulatim ac sedulo.in ea dudum se exercuerit, modum operandi legitimum exacte callens, & dextre administrare scius. Ejusmodi vero operatores, quum caetera Medici non sint, atque in praedicta saltim operatione ἐμπυ αν, peritiamque nudam habeant, verorum Medicorum nomine venire nequeunt. Vulgi tamen errore, & per abusum vocabuli, non secus atque oculariis, aliisque, Medici iis nomen aliquando tribuitur, quod partem aliquam in medicando videantur obire. Ita enim & Ob- Mirices, Medidae subinde dicuntur, quod ut Vlpianus ait, L. I. q.
XI. D. de extraord. cognit. medicinam utique exhibere videan
tur. Caeterum duplex videtur esse sensius in verbis illis Hippo- 3 scratis '-ἀνδεμ n τῆςδεὶ quod etiam observavit Jo. Obsopoeus in Comm. Vel enim hoc dicit , secessurum ure ξιρο miςA, sive magi bis ejus operationis: vel se Σω---miςλ, seu cessarum hoc munere ,sive operatione peratoribu3, locumque calculi secandi & facultatem daturum. Quod si cui aliorum de praedicta quaestione sententiam nosse libuerit, is adire poterit Jo. Bapt. Silvaticum , Controv. Medic. xciv. Franc. Valleriolam, Enarrat. Medi c. lib. vi. enarr. iv. Leonti. Botalium , lib. de Medici & aegri munere. Mich. Doringium, de Medicina & Med. lib. II. pari. II s.
seel. v I. cap. III. o. Freitagium, Noct. Med. cap. X II i. ROd. a Castro, Med. Polit. lib. I i. cap. III. Thc Od. Zuinge-
Ium, in Proficen. Med. & post hos P. Laurenbergium, Porticurisculapii cap. IX. Sc.
179쪽
ic COMMENTARIu SCAPUT DECIMUM SEPTIMUM.
L Plea smisi racis familiares. 2. Malorum Uedicorum mos. 3. Plinia Somndo adscripta Epistola. q. Pramii inter morbi cruciam extor'. s. Martialis iocus. 6. ct Philippi Macedonis. 7. Medicis pnhibitum durante morbo eum agrato pacisti 8. Medicorum infamia summa, vinquarere. 9. gri salm,suprema Medies Lex. t o. Mediem etiam do Bia leviter aliquando errare potest. II. prasertim in morbi principio. it. Hippocratis exemplum. 1 . Galent. I . Avenet Oaris, s Matthas a cyradu.I s, Nec tamen qui ita errant imperitia tenentur. I 6. LAEgyptiorum Lex. a Foceboride lata. 17. Austrigilias factnm. 18. Et Alexandri M. 19. Et Antonini Imp. 2 o. edteo imputatur, quod per im risiam peccat. U. st punitur , sed poena extraordinaria. ar. Sensus verbomm Hippooratis. 23. Varia in contextu lectio. a . gorrham notatin, item Mossa scaligeri. et s. ς ου η, eorruptela. 2 6. Vlterior Hippocratis vir borum sensu/.. 7 . Gorrham iterum notatus. 28. αλη quid' 29. q id planu/. 3O- εργο αφροῖσδα. 3I .εργιθα βργασία. a. opus, er 33. 34. ἐπ - φύρω . 3 awtM Medico sierνanda. 36. 7 culapiin Agnites 37 κνιζοι apud Seholiasten Theaeriti. 3 8. δε-na lumbaris Medicorum quid noteι ὸ 3 9. luxuriosi ct adultori, 4o. Didymon. i. Apollonides Cous, ct His pinna. D. Vectim Vale
ιστεν de εἰ γε s εἰς οἰκιαι , dicitur pleonasino Graecis familiari. Ita infra est evi λαλε ει ι εξω- ωφελει 1 καμνόντων, est ad aegrotantium salutem, qu0 modo su pra etiam loquutus est auctor. Repetit au'tem eadem verba hoc etiam in loco ut removeat abs sese suspi
crunem, qua pseudo medicotum & agyttarum greges l)b'
180쪽
rant, qui augere morbos Blent saepe, ac cruciatus, tempusque curationum extrahere ut diutius aegros in reditu habeant, majusque miseris extorqueant praemium. De iis Corn. Celsus lib. v. cap. xxv I. Histrionis est, palvam rem attollare, quopim prae sim se videatur. De iisdem Mimnermus, antiquissimus Poeta ait, qa0d ament dicere, T ἀ ς-λοι μειθου, - δεῖν -περ φούον,
Et Auctor Epistolae de Medicina ad amicos , quam quidam Plinio Secundo apud Marcellum Empiricum inscripserunt; 3Frequenter mihi, inquit, in peregrinationibus accidit, ut propter meam, aut mrorum in semitatem , variasseaudes medicorom exper rer ἰ quibusam vilissma remedia ingentibu3 pretiis vendentibus altu ea qua curare nesciebant, cupiditatis caespasius cipientibu . duc dam comperi hoὐ genere grum ri, uι languentes, quipaut G dubin, vel etiam horis pos Vanari, in longum tempus traherent, ut se iuros diu in re ita haberent, c eviores ipsis mo/bis exserent. Ιx qua ψcohorte is fuit, cujus meminit VIpianus in v. III. D. de CX-traord. cognit. qui, quam curaη y qcopiam ipsi comm sit erecuos
periculum amittentirum per adversa medicamenta inferearo, eo m-pμος aerrum, ut posses ηer suas bi contra bonam fidem vexire . in angustiis enim constitutus aeger nihil non promiserit Me dico evigenti ; utoptime in exactores illos id quadret, quod lepide se facturum ait Martialis, si quid a tonsore, novacula gut sturi imminente, rogaretur, lib. xi. Epig LIX. euid si me tonsor, quom stricta novacuIa supra es,
Tunc lisiertatem divitioque roget ἰPromittam nec enIm rogaι igin tempore toUAE, Latro regat. res est imperioria timor.
Notusque est iocus Philippi Macedonis, qui quum Vulnera. 6 tu Sesset ea parte, qua collo adnectitur pectus, quae Graeca voce κλεις, silve elavis, Medicis clavibula dicitur. Messicoque ut cretur avaro, & subinde aliquid flagitantis, insusurravi lipsi,