Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

251쪽

EPISTOLL XCVIII. Illi intentione, qua Sole Vellementeria eremendaCium. Si constiti iam , inqui , ante te parVulum , et laterrogem utrum Cum creverit futurus Sit Castus , vel fur non sit

futurus D sine dubio respondebis, Nescio. Et utrum in eadem parvula aetate Constitutus, cogitet aliquid boni vel malici dices, Nescio. Si itaque de moribus ejus futuris nihil audes certi promittere, et de ejus praeSenti Ogi talione : quid est illud quod quando ad baptismum fiaseruntur, pro eis parentes tanquam id edictores respondent, et dicunt illos facere quod illa aetas cogitare nou potest aut Si potest, CCultum S Interrogamus enim eo a quibu offeruntur . et dicimus , Credit in Deum de illa aetate, quae utrum Sit DeUS ignorat reSpondent, Credit : et ad caetera sicaeSpondetur Singula, quae quaeruntur. Unde miror parentes in istis rebus, tam sidenter pro parVul respondere , ut dicant eum tanta una sa Cere , quae ad horam qua baptizatur, baptigator inter rogat, clamen eadem lora L subjiciam , erit iastus qui baptigatur, aut non erit sur : DeSCi utrum audet dicere aliquis, Aliquid horum erit, aut non erit: sicut mihi sine dubitatione respondet, quod credat in Deum et quod se convertat ad Deum. Dieinde scripta tua concludens, adjungis et dicis Ad Stas ergo quaestiones peto breviter respondere digneris , ita ut non mihi de consuetudine praescribas, sed rationem redda S. VIII. His litteris tuis lectis et relectis, et quantum temporis angustiae Sinebant CODSiderali S recordatu Suni Nebridium amicum meum, qui Cum SSet rerum ObSCurarum ad doctrinam pietatis maxime pertinentium dili gentisSimus et acerrimus inquisitor , Valde oderat de quaeStione magna responsionem brevem Et quisquis hoc popoScisset, aegerrime serebat, eumque, si jus persona pateretur, vultu indignabundus et Voce cohibebat , in

252쪽

digitum de ptuans qui talia quaereret, Cum de re tanta, quam multa dici posson deberentque nesciret. Sed ego tibi D0n similiter ut Solebat ille, succenseo. Es enim episcopus multis Curi DCCupalus, ut ego. Unde nec tibi facile vacat prolixum aliquid legere nec mihi scribere. Nam ille tunc adol0scens, qui talia breviter nolebat audire , et de multis in ostra Sermocinatione cluaerebat, ab otioso quaerebat otiosus Tu er Cogitan nunc, qui Set a quo ista lagites, breviter de re tanta respondere me jubes. Ecce facio quantum p 0SSum, Dominu adjuvet, ut quod postulas POSSim. IX. Nempe saepe ita loquimur , ut Pascha propinquante dicamus Crastinam vel perendinam Domini passionem, cum ille ante tam multos anno paSSU Sit nec

omnino nisi semel illa passio acta sit. Nempe ipso die

dominico dicimus, Hodie Dominus resurrexit Cum ex quo resurrexit tot anni transierint. Cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquente arguat esse mentitos, nisi quia istos dies secundum illorum, quibus haec gesta Sunt, Similitudinem nuncupamus, ut dicatur ipse dies qui non est ipse , sed revolutione temporis similis ejus et dicatur illo die fieri. propter sacramenti celebrationem, quod non illo die, sed jam olim factum est y Ronne semel immolatus est Christus in seipso i, et tamen in Sa Cramento non Solum per omnes Paschae solemnitatSs, sed omni die populis immolatur, nec utique mentitur qui interrogatuSeum responderit immolari Si enim a Cramenta quamdam similitudinem earum rerum , Uartim δCramenta Sunt, non hab rent. Onὶ iii Sacramenta non SSent. Ex

hac autem sinii litudine plerumque etiam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut ergo Secundum quemdam modum sacramentum corporis Christi corpus Christi est

253쪽

sacramentum Sanguinis Christi sanguis Christi est ita sacramentum siclei sides est. Nihil est autem aliud credere, quam idem habere. C per hoc cum respondetur parvubi credere , qui fidei nondum habet affectum respondetur idem habere propter fidei sacramentum, et

convertere se ad Deum propter OnVerSioni Sacramentum , quia et ipsa responsio ad celebrationem pertinet sacramenti. Sicut de ipso baptismo Apostolus , si Conse, pulit, inquit, sumus Christo per baptismum in mor-Diemi , Non ait sepulturam Significavimu Sed prorsus ait, si Consepulti Sumus o SaCramentum ergo tantae rei nonnisi ejusdem rei vocabulo nuncupaVit. X. Itaque parvulum , etsi nondum si de illa , quae incredentium voluntate consistit, jam tamen ipsius fidei

sacramentiana fidelem acit. Nam Sicut Credere respondetur, ita etiam sidetis VoCatur, non rem pSa mente annuendo, sed ipsius rei Sacramentum percipiendo. Cum autem homo Sapere coeperit, non illud Sacramentum repetet, sed intelliget, ejusque Velitati Consona etiam voluntate coaptabitur. Hoc quandiu non potest, valebit sacramentum ad ejus tutelam adverSus Contrarias potestates : et tantum Valebit, ut si ante rationis usum ex hac vita migraVerit, per ipSum SaCramentum Commendante

Ecclesis charitate, ab illa Condemnatione, quae per unum hominem intravit in num dum Christiano adjutorio liberetur. Ioc qui non credit, et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum longeque meli0 est illo parvuliis , qui etiam si idem nondum habeat in cogitatione , non ei tamen obicem contrariae Cogitalioni opponit, unde SaCramentum ejus ahahi iter percipit. Respondi sicut existimo quaestionibus tuis , quantum attinet ad minus capaces et

Rom. VI, 4.

254쪽

u44 AUGUSTINI AEPISCOPI ad coluertati OSOS , Doli Salis quantum autem ad pacaloS et intelli glutes plus bi te quam sat est. Nec tibi ad excusatio item meam Objeci firmissimam Consuetudinem, sed saluberrima consuetudinis reddidi quam potui rationem.

Religiosissiniae atque iii Christi membri inerito sancteque laudabili sanautae Dei Thi 1 ALGcsTiΝus in Domino salutem. ELIRomanorum calainitate susceptum animo dolorem commiserationemque Sig rificat.

I. TRE Epistolas tuae benignitati acceperam cum ita rescripsi. nam quae adhuc mea litteras exigebat, alteram quae ad te jam perVenisse indicabat, tertiam quae benevolentis Simam pro nobis Curam tuam etiam de domo clarissimi et egregii juvenis Juliani, quae nostris adhaeret parietibus. Continebat Oua CCepta Continuo reSpondere non distuli, quia pro Curator eximietatis tuae cito se Romam posse mittere , scripsit : Cujus litteris graviter contristati sumus , quod ea quae illic in Urbe 3 vel circa Urbem geruntur, non Obi in Sinuare Curavit, ut certum apud nos fieret, quod incertae famae Credere nolebamus. Fratrum quippe litteris ante iran SmiSSis, quamvis molesta et dura , multo tamen leViora nuntiata sunt. Plus sane quam dici potest miratu Sum, quod nec tanta occasione hominum tuorum ratres Sancti episcopi scrip

255쪽

Serint, nec Epistola tua quidquam nobis de tantis tribulationibus vestris insinuaverit quae utique per ViScera charitatis et nostrae sunt nisi sorte faciendum non putasti, quod nihil prodesse duxisti, aut nos tuis litteris

moestificari noluisti Prodest aliquid quantum ego arbitror, etiam ista cognoscere. Primo quia injustum est gaudere velle cum gaudentibus , et flere non velle Cum flentibus. Deinde quia tribulatio patientiam operatUr patientia probationem , probatio Spem , Spe autem non confundit, quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum , qui datus est nobis. II. Absit itaque ut recusemus audire etiam quae amara et tristia sunt erga charissimos nostros. NesCi quo enim modo minus sit quod patitur unum membrum, Si Om- patiuntur alia membra. Ne ipsa mali relevatio sit per communionem Chadis , Sed per Sol alium Charitatis , ut quamvis alii serendo patiuntur, alii Cognoscend Com patiuntur, Communi Sit tamen tribulatio , quibus probatio, spes, dilectio , Spiritusque communis eSt. Omnes autem nos Dominus consolatur , qui et haec temporalia mala praedixit, et post haec bona aeterna promisit: nec

debet cum praeliatur infringi, qui vuli post praelium Coronari, vires ili Subministrante Certantibus, qui praeparat ineffabilia dona victoribus. III. Rescripta illa nostra non tibi ad nos auferant scribendi fiduciam , praesertim quia timorem nostrum non improbabili desensi0ne lenisti. Parvulos tuo resa tutamus, et in Christo tibi grandescere optamus, qui jam in hac aetate cernunt quam sit amor hujus saeculi peri-CUlOSu et noxius atque utinam cum magna et dura

quatiuntur, parva et flexibilia corrigantur. De domo illa quid dicam , nisi benignissimae tuae curae gratia agam Pliam eam , quam dare possumus, nolunt quam volunt

256쪽

antiqua ejus praedia possidetur, et antiquae alteri ecclesiae Sic cohaeret, quemadmodum ista de qua agitur

alteri. EPISTOLA C .

Domino eximio meritoque lion orabili insigniterque laudabili filio DoΝάro 38 , AususTiNus in Dornua Salutem. Augustinui Donato proconsuli Africoe, ut Donatistas

cscrceat, non occidat.

I. NOLI gu quidem in iis aspiciationibus esse Africa nam ecclesiam Constitutam. Ut terrens illius potestatis indigeret auxilio. Sed quia sicut Apostolus dicit, v Non

est potestas nisi a Deo procul dubio Cum per vos sincerissimos Catholicae matris filios eidem subvenitur, auxilium nostrum in nomine Domini est, qui secit coelum et terram. Qui enim non Sentia in tantis mali non parvam nobis Consolationem divini lus missam, cum tu vir talis et Christi nominis amantissimus proconsularibus es sublimatus insignibus, ut ab scelet alis et sacrilegis ausibus inimicos Ecclesiae bonae tuae voluntati potesta Sociata colit heret, domine eximie meritoque honorabilis insigniterque laudabilis sili Denique unum solum est, quod in tua justitia pertimescimus ne sorte quoniam quidquid mali contra Christianam societatem ab hominibus impiis ingratisque committitur, profecto graVius

Alias xxvii. quae autem Io erat, nunc IS9. - Scripta circa idem tempus. - Rom. XIII, L.

257쪽

est et atrocius, quam si in alio talia comi ait tantur, thi quoque pro immanitate facinorum , a non potius pro lenitatis Christianae consideratione censeas Coercendunt quod te per Jesum Christum ne facias obsecramus. Ne que enim vindictam de inimicis in hac terra requirimus, aut Vero ad eas angustias animi nos debent coarctare quae patimur , ut obliviscamur quid n0bis praeceperit, pro cujus veritate ac nomine patimur : diligimus inimicosnOStro et oramus pro eis. I id ex occasione terribilium judicum ac legum , D in aeterni judicii poenas indicant, Corrigi eos Cupimus . non necarici ne disciplinam circaeo negligi volumus, nec ruppliciis quibus digni sunt exerceri. Sic igitur eorum peccata compesce, ut Sint quos poeniteat peCCASSe. II. Quaesumus igitur ut cum Ecclesiae causas audis, quamlibet ne sariis injuriis appetitam vel a filictam esse cognoveris, potestatem occidendi te habere obliviscaris, et petitionem nostram non obliviscaris. Non tibi vile sit, neque contemptibile fili honorabiliter dilectissime, quod Vo rogamus De OCCidantur, pro quibus Dominum rogamus ut corrigantur Excepto etiam quod a perpetuo prO- posito recedere non debemus vincendi in bono malum illud qu0que prudentia tua cogitet, quod IUSIS CClesiasticas insin hare Vobis nemo praeter eCCleSiasti COS Curat. Ρroinde si occidendos in his sceleribus homine putaveritis, deterrebitis nos, ne per operam nostram ad VeStrum

judicium aliquid tale perveniat quo comperto ilii in

nostram perniciem licentiore audacia graSSabuntur, ne cessitate nobis impacta et indicta . ut etiam occidi ab eis eligam HS quam eos occidendos vestris judiciis ingeramus. an admonitionem , petitionem , ObSeCrationem meam ne quaeSO Spernanter accipia S. Neque enim te arbitror non recolere, magnam me ad te et multo quam nunc

258쪽

duciam lamen habere potuisse. Cito interim per edictum excellentiae tuae noverint haeretici Donatistae, manere lege Contra errorem suum latas, qua jam nihil valere arbitrantur et jactant, ne vel Sic nobis parcere aliquatenus possint. lurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adjuvabis, si eorum vanissimam et impiae superbiae plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi , ut sibi vel suis videatitur qualescumque molestias pro veritate atque justitia sustinere : Sed eos, cum hoc abs te petitur , rerum Certarum manifestissimis documentis apud Acta vel praestantiae tuae vel minorum judicum convinci atque instrui patiaris ut et ipsi qui te jubente attinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius voluntatem , et ea caeteris Salubriter legant onerosior est quippe quam utilior diligentia quam Vis ut magnum deseratur ahim , et magnum teneatur bonum, cogi tantum homines, non doceri.

259쪽

EPISTOI A Cl. 249

EPISTOLA D.

Domino boatissimo et venerabiliter cliarissimo , et in celiter desiderantissimo fratri et coepiscopo MEMOR Io 39 , AUGUSTI Nus in Domino saltilcm.

AuguStinus Memori episcopo libros ipsius de Musica

flagitanti, eaelum librum mittit, et ca teroS, Si restererit, mittendos pollicetur ea quo occasio=ὶ agit de uiso linis, quas falso liberales dici ostendit nisi adsit studium Christiati pietatis. I. ut L hs jam reddere debui litteras sanctae charitatithiae sine iis libris initos a me sancti amoris jure violentissimo flagitasti ut hac saltem obedientia responderem Epistolis tuis, quibus me magi onerare quam honorare dignatus es. Quanquam ubi succumbo quia oneror ibi etiam . quia diligor, sublevor Neque enim a quolibet dilig0r sublevor, eligor; sed ab eo viro et

Domini sacerdote, quem si acceptum Deo Sentio , Ut cum animam tuam tam bonam levas ad Dominum, quoniam in illa me habes, leves et me Debui ergo nunc libros mittere , quos emendaturum me eSSeiro mi Seram et ideo non misi quia non emendavi non quia nolui, sed quia non potui curis videlicet multis et multum praevalentibus occupatus Nimis autem ingratum a ser-Υeum fuit, ut te qui nos sic amas , hi sanctus frater et collega noster Possidius . in quo OStram non parV3m PraeSentiam reperies, vel non disceret, vel sine litteris nostris disceret. Est enim per nostrum ministerium non

i lias CXXXI. lti e u leni o erat, hinc I 62. - Scripta circa idem tempus.

260쪽

litteris illis quas variarum servi libidinum liberales Vocant, sed dominico pane nutritus quantus ei potuit per nostra angustias di Spensari.

II. Quid en in aliud dicendum est eis, qui cum sint iniqui et impii, liberaliter sibi videntur eruditi, nisi quod in litteris vere liberalibus legimus u Si vos filius libe-

raverit tunc vere liberi eritis'. , Per eum Danaque prae- Statur . ut ipse etiam , quae liberales disciplinae ab eis qui in libertatem vocati non sunt, appellantur . quid in se habeant liberale noscatur. 1 eque enim habent Ongruum libertati , nisi quod labent congruum Veritati. Unde ille ipse Filius, si Et veritas inquit, liberabit vos . DNon ergo illis innumerabiles et impiae sabulae , quibus

Vanorum plena Sunt Carmina poetarum , Ullo modo noStrae consonant libertati non oratorum inflata et expolita mendacia : non eritque ipsorum philosophorum garrulae argutiae , qui vel Deum prorsus non Ogno Verunt, Vel cum cognovi SSent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt. Sed evanuerunt in cogitationibus Suis, et obscuratum est insipiens cor eorum et dicentes SeiSSe Sapientes, stulti facti sunt et immixtaverunt gloriam incorrupti Dei in similitudinem imaginis Corruptibilis hominis et volucrum atque quadrupedum et Serpentium ; vel qui istis simulacris non dedit , aut non nimis dedit , coluerunt tamen et servierunt CreatUrae potius quam Creatori Absit omnino ut istorum vanitates et insaniae mendaces, Ventosae Ialigae a SuperbUS error recte liberales litterae Dominentur, hominum Scis et infelicium . qui Dei gratiam per Jesum Christum Dominum noStrum, qua sola liberamur de corpore mortis hujus, non cognOVerunt, ne in eis ipsis , quae Vera Sen-Serunt. Historia sane, cujus scriptores idem se praecipue