Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

281쪽

sulsum erit; tita lina earum sorte citius extincta si Non itaque si aliquid secundum aliud tantum est. Secundum aliud toti est tantium quia noli omni modo tantum est, ideo salsus hst modus tu quo tantula est. XXV. Clim vero dixerit, In qua mensura mensi sud-nritis, remetiρttit vobis cumque manifestum sit, aliud esse m0nsuram in qua metitur aliquid , aliud ipsam retri quae me litur jam seri potest ut in qua mensura homi ne mensi essent verbi Vatia, modium tritici in ea illis metirentur millia modiorum ut et tam multum interesset in quantitate frumenti, et nihil in mensura ut taceam de ipsarum rerum diversitate; quia non solum ieri potest, ut in qua mensura quis mensus fuerit hordeum , in ea illi metiatur triticum sed in qua mensura menSus fuerit fruinentum, in ea illi metiatur aurum , et frumenti sit unus modius , auri autem quam plurimi. Ita cum sine comparatione rerum ipsarum . et genus , et quantitas differat dici tamen rectissime poteSt, In qua mensura

mensus est, in ea illi metitum est linde aulam doc dixerit Christus paulo Superius satis elucet Nolite , inquit, 1, judicare ut non judicemini. In quo enim judicio judica

sueritis judicabini ini. v Numquid si iniquo judicio judicabunt inii luo judicabuntur Absit . Nulla quippe iniquitas apud Deum. Sed ita dictum est, si Iu quo judicio judin caveritis, in eo judicabimini; , tanquam diceretur, in qua voluntate benefeceritis , in ipsa liberabimini vel in qua voluntate male seceritis in ipsa puniem tui. Velut si quis

quam ad turpem Con Cupi Scentiam Culi utens, exciaecari

juberetur, recte utique audiret, In quibus oculis peccasti, iii eis supplicium meruisti Judicio enim quisque animi sui, seu hono seu malo utitur vel ad benefaciendum vel ad peccandum. Unde non iniquum est, ut in quo judicat

in eo judicetur huc est ii in ipso animi sui judicio poenas

282쪽

luat. Cum ea mala patitur. qua male judicanteni animum

XX l. Alia namque sunt naanifesta tormenta . quae post ut ura praeparantur, etiani ipsa ex eodem malae VO-luntatis cardine attracta : In ipso autem animo, ubi appetitus Voluntatis lium anorum Omnium est mensura sactorum , Continu pCena Sequitur culpam pleruntque maj0r non sentientis Caeci late graviore. Ideo cum dixisset. In quo

judici0 judicaveritis judicabimini; γ, secutus adjunxit, ut in qua men Sura men Si fueritis metietur vobis. In volun

tale quippe propria metietur otius tomo ona saeta et in ea metietur ei beatitudo. Itemque in voluntate propria, metietur malus homo mala opera , et in ea metietur ei miseria Q quoniam ubi quisque bonus est cum hen vult ibi etiam ratus cuni male vult. Ac per hoCibi etiam sit vel beatus vel miser hoc est in ipso Suae Oluntatis assectu qua Omnium actorum meritorumque mensura est. Ex qualitatibus quippe Voluntatum , non ex temta Orum Spatiis, Sive recte acta sive peccata melimur. Alioquin majus peccatum liaberetur , arborem dejicere quam hominem occidere. Illud enim sit longa mora, ictibus multis; lio uno ictu , brevissimo tempore : pro quo tamen exigui lenaliori tam grandi peCCato, Si l erpetua deportatione honi puniretiir, etiam altius Cum

illo actum quam dignus fuerat, diceretur quam Vis in spatio temporali longitudo poseus cum brevitate secinoris nullo modo sit coni paranda. Quid ergo Contrarium est, si erunt pariter longa, vel etiam pariter aeterna Supplicia, scd aliis alia miliora, vel acriora luihus tempus: equale est, non sit aequalis asperitas , propter me Uram Ctiam peccatorum . non in produCtione temporum , Sed in voluntate peccantium P

X ll. Volui ita quippe ipsa punitor . sive animi

283쪽

supplici sive corporis; ut quae delectatur ii peccatis ipsa plectatur in initia, et ut illi Judicat sine misericordia , sine misericordia judicetur et in lia quippe sententia, ad io Sol uni eadem menSura est, ut suod non praestitit, non ei praestetur atque ita quod ipse judicatur, aeternum erit quamVis quod judicavit, aeternum esse nequiverit. In eadem igitur men Sura , quamvis non aeternorum malesaCtorum, peterna Supplicia remetiuntur; ut quia aeternam voluit liabere peccati perfructionem aeternam vindictae inveniat severitatem. Non autem sinit proposita brevita responsioni meae, ut Colligam Omnia, vel certe quam plurima , quae de peccatis, et de peccatorum poenis sancti libri habent atque ex his unam eruam sine ulla ambiguitate sententiam, Si tamen id valearn viribus mentis etiamSi Congruum nanci SCar otium. Nunc tamen arbitror Sati eSSe OnStratum , non SSecontrarium aeternitati Suppliciorum , quod in eadem

mensura redduntur, in qua peCCata CommiSSa Sunt. QUAESTIO QUINTA.

De Filio Dei secundum Salomonem. XXVIII. Post hanc quaesti0uem, qui eas ex Porphyri proposuit, hoc adjunxit si Sane etiam de illo, inquit, me dignaberis instruere, si vere dixit Salomon, Filium Deus non habet. DXXIX. Cito respondetur, Non S0luni hoc non dixit, veru metiam dixit quod Deus habeat Filium. Apud eum enim Sapientia loquens ait, rante omnes colles genuit, mei. , Et quid est Christus, nisi Dei Sapientia Itoni quodam loco Proverbiorum, si Deus, inquit, docuit me

CXLVI. 18

284쪽

cendit in coelum , et descen clit Quis collegit ventos in sinum P uis convertit aquam in Vestimento uis te- nuit sine terrae se uoci nomen St ei aut quod nomen est filii ejus Ilorum duorum quae in extremo Commemoravi, unum retulit ad Patrem , id St, Quod non men est ei; D propter quod dili erat, i Deus docuit ni sa-npientiam et alterum evidenter ad Filium, cum ait,

se Aut quod nomen est filii ejus; s propter de tera, quae de Filio magis intelliguntur , hoc est uis ascendit in in coelum , et descendit quod Paulu ita commemorat, Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos ui collegit ventos in sinum , , id Pst,

animas credentium in occultum atque Secretum quibus dicitur u Mortui enim estis et vita vestra abscondita estis cum Christo in Deo uis convortit aquam in ves-n timeato, ut dici posset. Quotquot in liris tum bapties etati estis. Clii istum induistis q. uis tenuit sinas sterire; nqui dixit Discipulis suis, ii Eritis mihi testes in crus a- lem , et in tota Judaea , et Samaria, et u ,que in sines

terrae'.

De Jona propheta.

XXX. PosT EM quaestio proposita est de Iona nec ipsa quasi ex Porphorio. Sed tanquam cirrisione paganorum sic enim l)osita est uicinde quid sentire , inquit, debemus de dona , qui dicitur in ventre ceti triduo 1 uisse; qu0d α' ιθχ90 est et incredi hile, transvoratum cum veste liominem , fuisse in corde piscis . Aut si sigura

285쪽

est hanc dignaberis pandere. Deinde quid sibi etiam

illi id vult, supra voinitum donam Cucurbitam natam quid causae fuit, ut haec nasceretur Iloc enim genus quaestionis, multo achinno a paganis graviter irrisum animadverti.

XXXI. Ad hoc respondetur, quod aut omnia divina

miracuhi credenda non Sint aut hoc Curion Credatur, Causa nulla sit in ipsum autem Christum, quod tertio die resurrexerit, non Crederemus, Si fide Christianorum cachinnum metueret paganorum. Cum autem hin qu ZEStionem non propOS uerit amicia noster, Utrum credendum

sit vel Lagarum resuscitatum esse quarto die, vel ipsum Christum tertio diu resurrexisse : multum miror hoc quod sactum est dedona, eum pro incredibili p0suisse, misi sorte facilius putat mortuum de Sepulcro resuscitari, quam vivum in tam Vasto ventre hellud potuisse servari. Ut enim omittam Commemorare, quanta magnitudo helluarum maritiarum ab eis, qui experti sunt, indicetur; venter item costpe illae muniebant, quae Carthagine in publico fixae p0pulo notae Sunt, quot homines in spatio Suo Capere p0SSet, qui non Conji Ciat quanto hiatu jatd-hatos illi l. suod vulsit anu spuluncae illius suit Nisis ortu, ut posuit, Vestis esSC impedimento, ne onas vorari possut illi sus, quasi per anguit a SeSe Coarcta Verit, qui per abruptum toris i Cecipitatus, Si ex Ceptus est, prius recipi retur Ventre bestide quam dente laceraretur. uanquam Scriptura neque nudum neque vestitum in ilia lud antrum dejectum esse dixerit, ut possit intelligi illuc etiam nudus irruisse, Si sorte Opus erat, tanquam OVO CO-rium ita illi vestem detrahi, quo facilius sorberetur. Sic enim sunt homines de Prophetae laujus veste solliciti, quasi aut per senestram parvam repsisse, aut in balneas

286쪽

intrasse dicat tir; tuo etiani Si ieceSSe esset intrare vesti

t una Vix OleStum esset non tamen mirum.

X ll. Sed labent revera quot non credant in divino

miraculo. Vaporem Ventris, quo Cibi madescunt, potuisse ita temperari ut vitam hominis conservaret. Quanto incredibilius ergo proponerent tres illos viros ab impio rege in caminum missos deambulasse in medio ignis illaesos seu aps opter si nulla isti divina miracula volunt credere, alia disputatione refellendi sunt Aeque enim debent unum aliquid tanquam incredibile proponere, et in quaeStionem Vocare, Sed omitia quae vel talia vel etiam mirabiliora narrantur. Et tamen Si hoc, quod de Iona scriptum

est, Apuleius Iadaurensis, vel Apollonius Tyaneus secisse diceretur, quorum multa mira nullo fideli auctore jactitant, quamvis et daemones nonnulla faciant Angolis sanctis similia, non Veritate Sed Specie, non sapientia, Sed plane allacia : tamen si de istis, ut dixi, quos magos Vel 1,hilosophos laudabiliter nominant, tale aliquid narraretur, non jam in buccis creparet risus, sed typhus. Ita

rideant Scripturas nostras quantum OSSunt, rideant, dum per Singulos id rariores paucioresque Se Videant, vel moriendo, vo credendo dum ni plentur omnia, quae praedixerunt qui hos contra veritatem inaniter pugnaturos. Vati latraturoS paulatim desecturos, tanto ante riserunt : nobi Sque posteris suis non solum ea legenda dimiserunt. Verum experienda promi Serunt. XXX lli. Non sane absurde neque importune requiritur, quid ista significent, ut Cum hoc expositum fuerit, non tantum gesta, Sed etiam propter aliquam significationem On Scripta esse credantur. Prius ergo non dubitet donam prophetam in alvo ingenti maritas bellus triduosuisse, qui 3 ut scrutari, cur hoc factum sit : non enim frustra facitam est sed tamen fretum est. Si enim noVent

287쪽

ad sidona quae ginate tantum dicta , non facta Sunt; quanto magi mo Vere debent. Πί sigurate non tanti undicta, sed facta sunt Nam sicut Hamana consuetudo Verbis, ita divina potentia etiam factis loquitur. Et sicut

sermoni humano verba nova, Vel minu usitata, mode rate a decenter aspersa, splendorem ad diunt ita in

factis mirabilibus congruenter aliquid significantibus, quodammodo luculentior est divina eloquentia. ἘXXIV. Proinde quid prpyiigura Verit. plod Prophetam bellua illa devoratum tertio die vivum reddidit cura nobis quaeritur cum hoc 'hristus exponat remene n ratio, inquit, prava et adultera Signum quaerit, et sig-

, num non dabitur ei, nisi signum onae prophetae D sicut enim donas sui in ventre ceti tribus diebus tu tribus noctibus; sic erit Filius homitiis in corde, terrae tribus diebus et tribus noctibus . is De ipso autem triduo mortis Domini Christi, quomodo ratio reddatur, Cum a parte totum intelligitur in die primo et novissimo ut toti tres dies id est, cum suis noctibus Computentur, longum est di3serere, et in aliis sermonibus jam saepissime dictum est. Sicut ergo donas ex navi in alvum ceti, ita Christus ex ligno in sepulcrum vel in mortis profundum. Et sicut ille pro his qui tempestate periclitabantur, ita Christus pro his qui in hoc saeculo fluctuatit. Et sicut primo jussum est, ut praedicaretur Ninivitis a

Jona, Sed non ad eos pervenit praedicatio donae, nisi P0Steliquam eum Cetus evomuit ita prophetia pra' missa est ad gentes, Sed nisi post resurrectionem Christi non pervenit ad genteS.

XXXV. Jam vero quod tabernaculum sibi constituit et consedit ex adverso civitatis Ninive quid ei sutur unicSSet expectans, herius significationis personam Proph -

288쪽

pheta gestabat. Priss glirabat enim carnalem popilli larilsi aut 'am iniic erat et tristitia de philo inivit pirum, laoc est derect emptione ut liberalio neget ilium Unde vetiit Cli risius vocaru non USlos, Sed peccalore in poeni lentiam . Umbraculum orgo CuCUrbitae Super Caput Pjus, promissiones erant Veleris os lamonii vos ipsa j pira munera , iii Plibus erat lique, sicut dicit Apostolus ire Umbra futurorum 2. D tan piam ab iustu Cmporalium inalorum in terra promissionis dei in faculum pr9'heus. Vermis autem matutinus, quo roduntum id Curi, ita exaruit, idem ipse rursus Claristus CCurrit ex cujus Or Evangelio dissa malo. uncta illa qui e temporaliter apud Isi a litas velut umbratili prius signi licatione viguerunt, Va Culitam arcescunt. Et nunc ille populus amisso derogolo mitano regno et a Cerdotio, et Sacrificio quod totum umbra ora suturi in captiva dispersioli magno aestu tribulationis aduritur, Sicut Jonas, quod scriptum est, a Solis ardore, et dolet graviter Dei tamen dolori jus at sue umbrae, quam diligebat. Salus gentium poenitentiumque praeponitur. XXXVI Adlui cachinnent pagani, et jam Vermem Christum , et hanc in tui pretalionem prophetici sacramenti superbiore garrulitate derideant dum tamen et ipsos Sensim paulatimque consumat. Nam de omnibust ilibus Isaias prophetat per quem nobis dicit Deus; u Au- dite me, qui scitis judicium populus meus in quorun

D corde ex sta est opprobria hominum nolite metuere, D et detractione eorum ne superemini, De quod OS8peris nant magni duxeritis: Sicut enim vestimentum, ita per tempus ab Sumentur, et Sicut lana a linea comedentur Μ justitia autem mea in aeternum manet A. D OS ergo agno ScamVS Vermem matutinum, quia et in illo Psalmocii ,

289쪽

jus titulus inscribitur Pro Sus Cepli 0lie matutina, hoc se ilis noni in appellare digitatus, Stra uago in-γa luit, Sum Vermis, et non lio mori opprobri una tominum,

notabjecti plebis . o Ioc opprobrium de illis opprobriis est, Pipe jubemur non metuere per Isaiam licentem: si opprobria hominiana nolite mutuere'. ob isto vermet an quam a linea comeduntur, qui Sub bus dente evange-sco per singul0 dies paucitatem suam deficiendo mirantur. os hunc agnoscamus, et pro salute divina humanaola probria sussuramus. crmis os propter humilitatem carnis fortassis etiam l)ropter Virginis liartum. Nam hoc animal plurum lue de Carnu, VP de qua Cum Iu re terrena sine ullo concubitu nascitur Matutinus est, quia diluculo resurrexit Poterat uti que illa cucurbita et sine Uti Vermiculo reSCere. Postremo si habebat Deus ad hoc Vermem nucessari lim, quid opus erat addere matutinum, nisi ut ille Vermis agnosceretur, qui cantat uiroi Susceptione matutina. Ego autem Sum Vermis, et non homo

XXXVII. Quid ista prol hetia jam ipso rerum essectuet adimpletion lucidius Si irrisus est vermis iste cum

penderet in cruce, sicut in eodem Psalmo scriptum est: Locuti sunt labiis, et moverunt calaut Speravit ini Deum, eruat eum, Salvum faciat eum , quoniam vulto cum cum completa sunt quae ibi praedixit u Fo-ndo runt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia, Ossa mea: Ipsi vero On Sideraverunt, et e0nspexerunt me, diviserunt Sihi vestimenta mea, et Super VeStem meam miserunt Sortem quod tanta manifestatione

futurum in lihi antiquo pros, betatur, quanta manifestatione factum in novo Evangeli recitatur. Sed si in hac humilitate, ut dicere coeperam, si Vermis irrisus est,

290쪽

numquid adhuc irridetulus est cum ea compleri Cernimus, quae consequentia salmus ipse habet Commemora Dauntur et convertentur ad Dominum universi sines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium quoniam Domini est regnum et ipse domina bitur gentium ci , Sic commemorati sunt Ninivitae et conversi sunt ad Dominum. Ianc salutem poenitentiae gentium tanto ante praefiguratam in Jona dolebat Israel, sicut nunc dolet umbra nudatus et aestu sauciatUS. Liceat sane cuilibet quamlibet aliter dum tamen secundum regulam si dei, aetera omnia quae de ona propheta mySteriis operta sunt, aperire . Illud plane quod in ventre ceti triduo fuit, fas non est aliter intelligere, quam ab ipso coelesti magistro in Evangelio commemoraVimVS revelatum.

XXoIII. Proposita exposuimus ut potuimus sed ille qui proposuit, jam sit Christianus ne sorte Cum expectat

ante librorum an Ctorum inire quaestiones, prius siniat Vitam istam, quam transeat a morte ad vitam. Feri enim potest quod antequam Christianis sacramentis imbuatur. quaerit de resurrectione mortuorum. Concedendum etiam sortassis quod de Christo quaesivit. Cur tanto OS Venerit. Vel si quae sunt aliae paucae et magnae quaeStioneS. quibus Caetera inserviunt. Si autem qualis est illa : in qua, men Sura mensi fueritis metietur vobis is vel qualis ista de dona etiam omnes tales antequam sit Chiistianus sinire C0gitat perparum cogitat vel conditionem humanam, Vel aetatem jam suam. Sunt enim innumerabiles, quae non Sunt

siniendae ante idem ne finiatur vita sine fide. Sed plane retenta jam mille , ad exercendam piam delectationem mentium dolium studiosissime requirendae et qnod in eis eluxerit sine n ibo arrogantiae communicandum ;quod autem latuerit sine salutis dispendio tolerandum.