장음표시 사용
401쪽
EPISTOLA CXIX. 39i in tribus numero non ordine, id est, personis non Virtute
discretis, unus atque indivisibilis liabitat Deus. Omnia quae Patris sunt, Filii sunt; et quae Filii sunt, Patris sunt; et quae
utriusque sunt, Spiritus Sancti sunt: quia non quasi aequalem, Sed eamdem, id est, unicam, non Separatam possident substantiam Deitatis; et ideo vel majestate vel aetate alter alterum non praecedit; quia dividi qu0d plenum est non potest, nec est in plenitudine aliquid, quod possit
plenitudinem separare, et majorem uni minorem alterisDCere portionem. In personis autem non ita Si quia Patris persona non est Filii, nec Filii persona eadem est Spiritu Sancti. Una Virtus est, quam trina pOSSidet virtus una SubStantia est, in qua tria Sunt quae SubSistunt. Pater ergo et Filius, et Spiritus sanctus majestate ubiquo Sunt, quia Unum Sunt personi tantum apud Se Sunt, quia tres sunt. Et reliqua lituusmodi texens, rem eo usque deduxi ut praesentes quidem et ubique SSe erSOnaS, Sed illam , quae supra Coelos, tran maria, Ultra inferos, una atque eadem est majestate, firmarem. Ex quo intelligi debere monstrabam hominem , quem ChristusasSumpsit, in Deum quidem versum SuSCeptam non mi Sitae naturam, non tamen quaSi quartam Credi personam. QV. Sed tu vir cui coelum , ut arbitror, ipSum Subtilitate cogitationum intrare concessum eSt Vera etenim
est qui ait Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum, videbunt super omnia sidera ad ipsam contemplationem altitudinem mundi cordis attollis, is non tanquam aliquod corpus debere cogitari Deum. Nam etiamsi quispiam animo lucem millies quam hujus solis clariorem intensioremque confingat, nullam illic Dei similitudinem Comprehendi posse, quia corpus est mne quod Cerni potest sed sicut justitiam vel pietatem corpoream Ogi
402쪽
tare Iion OSSumus, nisi aliqua sorte nobis foeminea corpora gentili vanitate fingamus ita et Deum sine aliqua phantasiae simulatione in quantum poSSumus cogitandum.
Milii autem, qui subtilitatem disputationis tepido per-
Cipere admodum corde vix possum, videbatur nihil vivum Secundum substantiam inesse justitiae, ideoque non possum adhuc Deum , id est viventem, naturam, justitiae similem cogitare; quia justitia non in se, sed in nobis vivit imo potius non secundum justitiam vivimus, ipsa vero justitia per Se nequaquam vivit nisi forte non hujus humana aequitatis , Sed illa quae Deus est, sola asseratur esse justitia. I l. inde confirmati me ex ominibus non solum praesentibus verbis, sed etiam pleniori epistola velim. Neque enim fas est, ut nostri tantum pedes ab ista, in qua multi
ingredimur, erroris Via te monente revocentur. Cum
enim multi in illis in quibus habitamus insulis, dum
recto ad viam pergunt aggere in tramitem tortuosi hujus erroris incurrerint, erit-ne aliquis illic Augustinus cujus auctoritati cedant, cujus doctrinae Credant, cujus ingenio superantur An sorte ex illo paternitatis assectumavi me occuli commonitione dirigere, quam Velut
Comitem pravi itineris, increpares Sed mihi pro utilitate
animae, magi quam pro saeculi laude currere cupienti, non est inutilis, a proinde etiam non amara coargutio tua maxime cum et mihi et caeteris vitam simul laudemque paritura sit. Nemo Siquidem tam injustus esSe, ut arbitror, potest, qui me ex eo quod aliquando devia Sum Secutus, stultitiae denotare malit, quam ex eo quod recta delegerim prudenter judicare cunctetur. Neque enim tulit aestimandi sunt, quos aulus apostolus, ne in incertum currerent admonebat dicens Sic currite ut
403쪽
Ε l STOLA CXIX. 393 cona prehendatis uapropter Via ista quam currinatis, non Solum relinquenda nobis, verum etiam intercludenda atque praecidenda est, ne sorte etiam eos fallaci dilecti unis simulatione frustretur. Tu enim non editorum jam a me librorum lector, sed probandorum emendator,
ni fallor, electus es. Nam in illa epistola, quam in illis meis libellis velut praefatiunculam , praetuli liujusmodi
verba Conscripta sunt ulla cuit, inquam , luctuantem
fidei nostrae Umbam , beati Augustini episcopi stabi-Dlire sententia. D Cur ego vir doctrinae hujus, quae in Christo est culmen , arguere palam Corrigendum de Caeter silium dubitas cum sententiae tuae anchora ni Simo I Sum litu presserit, nos certius stabilire non possit PNon enim levis aut culpata quaestio , in qua non Olum nihil prosecit, veru metiam post, ut a te sortissime dictum est, idololatriae crimen caecitas nostrae cogitationis incurrit. Hanc a te aut prudenterque discuti vellem, ut doctrinae tuae ingeniique serenitas ita nebulam nostrae mentis abstergat, ut quod nunc Cogitare non OSSUmUS, intelligentiae a te lumine declaratum , oculis cordis Videre valeamus. Incolumis ac beatus in aeternum mei memor CeleStia regna possideas, Domine sancte ac beatissime papa. D
404쪽
Fratri dilectissi ino et iii vi sedilibus honorando
CONSENTIO AUGUSTINUS, in Boni in Salicleni.
Consentio ad quoestiones de Trinitate sibi propositua.
I. si propterea ut ad nos Venires rogavi, quoniani iri libris tuis valde sum tuo delectatus ingenio. Proinde Vesui ut quaedam nostra opuscula, quae arbitratu Sum tibi esse necessaria , non procul a nobis posituS, Sed potius apud nos legeres; ut ea quae sorte minus intellexisses, nou dissiculter praesens interrogareS, atque e nOStra Sermocinatione mutuoque colloquio, quantum Dominus et nobis promere, et tibi capere tribuissset, quid in libris tuis emendandum Sset, ipse cognoceres, ipSe emenda res diis quippe es facultatis, ut possis ea quae Senseris e plicare : ejus porro probitalis et humilitatis, ut merearis Vera Sentire. Et nunc in eadem sum, quae nec tibi debet displicere, sententia unde te nuper admonui, ut in his quae a nobis elaborata apud te legis , signa acias ad ea loca, quae te movent, et cum his ad me venias, et de singulis quaeras. Nondum quae secisti, exhortor ut facias. Recte quippe verecundareris, ac te pigeret id agere, si vel semel voluisses, et me dissicilem reperisses. Illud quoque dixeram, Cum a te audissem, quod mendosissimis fatigareris codicibus, ut in nostris legeres,
quo emendatiores posse Caeteris inVenire.
II. Quod autem petis, ut quaestionem Trinitatis hoc est, de unitate divinitatis et discretione perSonarum, Caute
alia ccxxii. qu e autem Illo erat nunc M o. - Scripta Paulo post superiorem.
405쪽
EΡISTOLA xx. 305 prudenterque discutiam, ut doctrinae meae, sicut dicis, ingeniique serenitas, ita nebulam vestrae mentis abster gat, ut quod nunc Cogitare non potestis, intelligentiae amo lumine declaratum oculis quodam modo videre possitis vide prius utrum ista petitio cum tua superiori desinitione concordet. Superius quippe in eadem ipsa epistola , in qua hoc petis, apyid temetipsum desiniss te
dicis, ex fide veritatem magis quam ex ratione percipi oportere u Si enim fides, inquis, sanctae Ecclesiae ex dissputationis ratione, et non ex credulitatis pietate ap- prehenderetur, nemo praeter philosophos atque Orato
res beatitudinem possideret. Sed quia placuit, inquis, De , qui infirma hujus mundi elegit, ut confunderet, fortia, per stultitiam praedicationis salvos facere cro D d0ntes, non tam ratio re quirenda, quam auctoritas esto goquenda sanctorum', o Vide ergo secundum haec verba tua, ne potius doboas maxime de hac re, in qua praeci pii fides nostra consistit, solam sanctorum auctoritatem sequi, nec ejus intelligentiae a me quaerero rationem. Ne-
quo enim cum coepero te in tanti hujus secreti intelligentium utcumque introducere quod nisi Deus intus adjuverit omnino non potero aliud disserendo facturus sum, quam rationem ut potero redditurus : quam hi a me, vel a quolibet doctore non irrationabiliter flagitas, ut quod crodis intelligasu corrige desinitionem tuam, non ut iidem respuas, sed ut ea quae side firmitate jam tenes, etiam rationis lueo conspicia8. III. Absit namque ut hoc in nobis Deus oderit, in quo nos ros quis animantibus excellentiores creavit Absit, inquam, Ut ideo credamus ne rationem accipiamus sive quaer limus Cum etiam credere non possemus, nisi rationales animas hab0renius, Ut ergo in quibusdam rebus ad
406쪽
396 ALGUS TUNI AEPIA COPIdoctrinam salutarem pertinentibus, quas ratione nondum percipere valemus, Sed aliquando valebimus, si des prae- Cedat rationem , qua Cor mundetur, ut magnae rationis
capiat et perserat lucem, hoc utique rationis est. Et ideo rationabiliter dictum est per Prophetam; si Nisi credide ritis, non intelligetist nihi procul dubio discrevit haec duo deditque consilium, quo prius credamus ut id quod
credimus intelligere valeamus. Proinde ut fides praecedat rationem, rationabiliter visum est. Nam si hoc praeceptum rationabile non est ergo irrationabile est absit. Si igitur rationabile est, ut ad magna quaedam, quae Capinondum poSSunt, fides praecedat rationem, procul dubio quantulacumque ratio quae hoc persuadet, etiam ipsa antecedit idem. IV. Propterea monet apoStolus Petrus paratos nos esse debere ad responsionem omni poscenti nos rationem deside et spe nostra', quoniam si a me insidelis rationem poscit fidei et spei meae, et video quod antequam credqt Capere non poteSt, hanc ipsam ei reddo rationem in quasi fieri potest, videat quam praepostere ante Idem POSCatrationem earum rerum, qua SCapere non potest. Si autem
Jam fidelis rationem poscat, ut quod credit intelligat,
capacitas ejus intuenda est, ut Secundum eam ratione reddita sumat fidei suae quantam potest intelligentiam; majorem Si plus capit, minorem, si minus dum tamen quo usque ad plenitudinem cognitionis perfectionemque perveniat, ab itinere fidei non recedat. Hinc est quod dicit Apostolus : ussit tamen si quid aliter sapitis, id quo
que vobis Deus revelabit verumtamen in quod per VenimuS , in eo ambulemus . D Jam ergo si fideles sumus, ad sidei viam pervenimus, quam si non dimiserimus, non Solum ad tantam intelligentiam rerum inco
407쪽
EPISTOLA cxx. 397porearum et incommutabilium, quanta in hac vita capi
non ab omnibus potest. Verum etiam ad Summitatem Contemplationis, quam dicit Apostolus in Facie ad faciem', nsine dubitatione perveniemus. Nam quidem etiam mini mum, et tamen in via sidei perseverantissime gradientes, ad illam beatisimam contemplationem perVeniunt quidam vero quid sit natura invisibilis , incommutabilis incorporea, utcumque jam Scientes, et viam quae ducit ad tantae beatitudinis mansionem , quoniam stulta illis videtur, quod est Christus crucifixus, tenere reCUSanteS, ad quietis ipsius penetrale, cujus jam luce mens eorum velut in longinqua radiante perstringitur perVenire non
p0SSunt. V. Sunt autem quaedam, quae Cum UdierimuS, non eis accommodamus idem, et ratione nobis reddita veraeSSe Cognoscimus, quae Credere non alemUS. Et universa
Dei miracula ideo ab insidelibus non reduntur, Ilia eorum ratio non videtur. Et revera sunt, de quibus ratio reddi non potest, non tamen non est. Quid enim est in rerum natura, quod irrationabiliter secerit Deus ' Sed quorumdam mirabilium operum ejus, etiam expedit tantisper OCCUliam eSSe rationem, ne apud animos fastidio languidos ejusdem rationis cognitione vilescant. Sunt enim et multi sunt, qui plus tenentur admiratione rerum quam Cognitione causarum, ubi miracula mira esse desistunt,
et opus est eos ad invisibilium idem visibilibus miraculis excitari, ut charitate purgati, eo perveniant, ubi familiaritate veritatis mirari desistant. Nam et in theatris homines sun ambulum mirantur, musicis delectantur in illo stupet difficultas in his retinet pascitque jucunditas. VI. Haec dixerim ut idem tuam ad amorem intelligentiae cohorter, ad quam ratio vera perducit, et cui fides
408쪽
anim una praeparat. Nam illa quae persuasit, in ea Trinitate, quae est cu8, Filiunt Patri nota esse Coaeternum, vel alterius essu substantiae atque aliqua parte dissimilem et
eo nitido inseriorem Spiritum sanctum i itemque illa quae persu agit, Patrem et Filium unius diisdemque Spiritum
ver sanctum alterius esse Substantiae, non ideo quia a ii est, sed quia salsa rati est, cavenda et detestanda di cenda est. Nam si Tati Vera SSet , non utique errasset. Quapropter sicut non ideo debes Omnem Vitare sermonens quia est et sermo salsus ita non debes omnem vitare diationem, quia est et salsa ratio. Hoc et de sapientia dixe rim. Neque enim pr0pterea Sapientia vitanda est quia istet falsa sapientia, Cui stultitia est Christus crucifixus qui egi Dei Virtus, si Dei Sapientia' et ideo per hanc stultitiam praedicati0nis placuit Deo salvos sacere credentes; quoniam qu0 Stultum est Dei, sapientius est hominibus . Hoc quibusdam phil080phorum et oratorum, n0Πveram viam, Sed Veri Similem Sectantibus, et in ea se ipsos aliosque fallantibus persuaderi non potuit, quibusdam velo eorum potuit Quibus potuit, neque scandalum est Christus crucifixus, neque Stultitiara in iis enim sunt, quibus vocatis Iudaeis et Graecis, Dei Virtus est Dei Sapientia. In
qua via, id est, in cujus Christi crucifixi si de qui jugrectitudinem per Dei gratiam compreliendere potuerunt, etsi philosophi appellati sunt sive oratores prosecto humili pietate consessi sunt, ibi longe excellentius in ea fuisse
praevio piSCatores, non Solum Credent si firmissimo robore veru metiant intelligetidi certissima veritate. Cum eni in didicissent, ad h0 electa Stulta esse mundi et infirma, ut sortia et sapientia Confunderentiar, SPque CognovisSentsallaciter sapere, et imbecilliter praevalere Consus su Iubriter facti sunt stulti et infirmi, ut ps stultum et insit -
409쪽
mum Dei, 116d sapientius et 0rtiuge3 li ominibus, inter electa fit ulla et infir illa serent veraciter sapientes, et ussi
ex consuetuditis visibilium constituere c0 natur humanae cogitationi infirmitas, nun dubitemus evertere hc auis deamus credere, ita esse Trinitatem, quam invisibilem tincorpoream atque incommutabilem c0limus, quasi ire, quasdam viventes moles licet maximas et pulcherrimas suorum tamen spatiis pr0priis terminatas et sibimet inguiglo is conligua propinquitate c0haerentes, sive una earum
sit in medio constituta, ut duas dirimat sibi ex lateribus
singulis junctas, sive in moduni trigoni duas caeteras unaaquaeque contingat, ut nulla ab aliqua Separetur, earum que trium tantarum ac talium pers0irarum, lichi u grandi valde molibus lamen a summo tim et circumquaque terminatarum, unam ess divinitatem aliquam quartani nec talem qualis est aliqua ex illis, Sed Communem omniabus tanquam num ei omnium et in omnibus et in sin gulis totum, per quam unam divinitatem dicatur ostis demarinita Munus Deus ejusque tres personas nusquam ogge nisi in coelis illam ver divinitatem nusquam non egre, sed ubique praesentem, ac per hoc recte quidem dici Deum et in coelo esse et in terra, propter illam di vinitatem quae ubique sit, fribusque communis; non autem recte dici, patrem esse in terra vel Filium vel Spi ritum ganetum, cum huic Trinitali sedes nonnisi in coelo sit. Istam cogitationis ' Carnatis compositionem vanumiaque figmentum ubi vera rati labefactare incipit, eonti nuo illo intit adjuvante atque illuminante, qui cum talibus idolis in corde nostr habitare noti vult, ita sta
Alia epistola r. xxx Φ. ab iis verbo thespiebat Costationis.
410쪽
confringere, atque a fide nostra quodam modo excuteresestinamus ut ne pulverem quidem ullum talium phantasmatum illic remanere patiamur. VIII. Duamobrem nisi rationem disputationis, qua forinsecus admoniti ipsa intrinsecus veritate lucente, haec falsa esse perspicimus, fides in corde nostro anteceS-sisset, quae nos indueret pietate, nonne incassum quae
Vera sunt audiremus Ac per hoc quoniam id quod ad eam pertinebat sides egit, ideo subsequens ratio aliquid eorum quae inquirebat invenit. Falsa itaque rationi, non solum ratio Vera, qua id quod credimus intelligimus,
verumetiam fides ipsa rerum nondum intellectarum sine dubio praeferenda est. Melius est enim quamvis nondum Visum, Credere quod Verum St, quam putare te Verum
videre quod salsum est. Habet namque fides CulOS SUOS, quibus quodam modo videt verum esse, quod nondum videt, et quibus certissime videt, nondum se videre quod credit. Porro autem qui vera ratione jam quod tantummodo credebat intelligit, profecto praeponendus est ei, qui cupit adhuc intelligere quod credit : si autem nec cupit, et ea, quae intelligenda sunt, credenda tantummodo existimat, cui rei fides prosit ignorat. Nam pia sides Sine spe et Sine Charitate esse non vult. Sic igitur homo sidelis debet credere quod nondum videt, ut Visionem et Speret et amet.
IX. Et visibilium quidem rerum praeteritarum, quae temporaliter tranSierunt, alia sides est , quoniam non adhuc videnda sperantur, sed facta et tranSaCta reduntur , sicut est illud, quod Christus semel pro peccatis nostris mortuus S et resurrexit , ne jam moritur, et mors ei ultra non dominabitur. a vero quae nondum Sunt, Sed futura sunt, Sicut nostrorum Spiritalium Or-