Sancti Aurelii Augustini ... opera omnia multis sermonibus ineditis aucta et locupleta

451쪽

Vll. Quomodo orgo dici lio eos se isse turpissimo appetitu pecuniae P Primo quia ad plebem, quae Clama

bat lirat in non Prtinet. Sicut enim plebs Tiragasten

sis de his quae contulistis Ecclesiae Thagastensi, non habet nisi gaudium boni operis vestri; sic et Hipponensis et cujuslibet alterius loci ubi de mammona iniquitatis Domini pri copia fecistis, vel estis ubicumque acturi. Non

ergo roli aliis ut tanto viro Ecclesiae consuleret suae ardomitissime lagitans, suum pecuniarium quaesivit Coni modum i Vobis; sed vestrum pecuniae contemptum dilexit

in obis. amsi in me dilexerunt quod audierant , auctSagellidis paternis contemptis ad Dei liberam servitutemnae fuisse Conversum meque in hoc inviderunt Ecclesipe Thdglis tun Si, qu e carnalis patria mea est; sed cum illa clericatum mihi non imposuisset, quando potuerunt, tabendum invaserunt quanto flagrantius in nostrotiniano amare potiterunt tantam mundi hujus cupiditatem, an

ta Opes, tantam Spem, tanta Conversione Superatam atque calcatam ci go quippe secundum multorum Sen- Sum Comparantium semetipsos sibimetipsis , non divitias dimisisse, sed ad divitias videor venisse Vix enim vigesima particula res mea a terna existimari potest, in Comparatione praediorum Ecclesiae quae nunc ut Dominus exi Stimor possidere. In qualibet autem maxime Africanarum ECClusiarum hic noster non dico presbyter, Sed epi SCOPUS Sit, Comparatus pristinis opibus suis etiamsi animo

d0minantis egerit, pauperrimus erit. Multo ergo liquidius et Securius in hoc amatur Christiana paupertas, in quo nulla rerum ampliorum potost putari cupiditas. Hoc a C-cendit animos populi hoc in illam violentiam perSeverantissimi chimoris erexit. Non eos turpis Cupiditatis in Super ICCusem VS, sed magis bonum quod ipsi non habent, saltem in aliis diligere sine crimine permittamus.' Nam

452쪽

etsi fuerint illi multitudini )ermixti inopes vel mendici,

qui simul clamabant, et de vestra venerabili redundantia indigentiae suae supplementum sperabant; nec Sta, ut arbitror, cupiditas turpis est. VIII. Restat ergo ut iste pecuniae turpissimus appeti tus ex obliquo in clericos, et maxime in episcopum dirigatur. I OS enim rebus Ecclesiae dominari existimamur, nos opibus frui. Postremo quidquid de istis nos accepimus nos vel adhuc possidemus, vel ut placuit erogavimus :nihil inde populo extra clericatum vel extra monaSterium constituto, nisi paucissimis indigentibus largiti sumus. Non ergo dico quia vel in nos maxime a vobis dici ista debuerunt, Verumtamen in nos solos credibiliter dici potuerunt. Quid ergo faciemus Qua tios, si apud inimicos non OSSUMUS, Saltem apud vos ratione purgamus Res haec animi est, intus est, procul ab Cus Secreta mortalium Deo tantummodo nota est. Quid ergo restat, nisi Deum testari cui nota est i um ergo de nobis ista Sentitis,

non praecipitis quod multo melius est, et quod mihi in Epistola tua tanquam culpabile objiciendum putasti sed

omnino cogitis ut uremus; non intentato metu mortiSCarnis n0Strae, quod populus Hiptionensis secisse putatus est, sed intentato metu mortis existimationi nostrae, quae propter infirmos quibus nos praebere ad exemplum honorum operum qualicumque Con VerSatione Conamur, etiam vitae carnis hujus utique praeponenda est. IX. Verumtamen vobis nos ita cogentibus Ut juremus, non SUCCenSem US, Sicut VOS Hipponensibus Succensetis. Creditis enim tanquam homines de hominibus etsi ea quae in nobis non Sunt, non tamen ea quae in nobis esse non possunt Sananda Sta in vobis, non accusanda Sunt; et nostra purganda vobis est fama, si est Domino purgatacpnscientia. Qui fortasse praestabit, sicut antequam aC-

453쪽

EPISTOLx CXXVI. 443cidisset ista tentatio, ego et frater meus Alypius collocuti

SumuS, non ut solum Vobis a ChariSSimis Commembris nostris , Verum etiam ipsis inimicissimis notissimum fiat nulla nos cupiditate pecuniae in rebus ecclesiasticis sordidari. Quod donec fiat, si Dominus donabit ut stat, ecce nunCinterim quod cogimur facimus, ne vestri cordis medicinam in quantamlibet moram temporis differamus Deus

testis est, istam omnem rerum eCCleSiasticarum pro Curationem, quarum credimur amare dominatum . propter Servitutem quam debeo charitati fratrum et timori Dei, tolerare me , non amare ita ut ea, si salvo ossicio possim , carere desiderem. Nec aliud me de fratre meo Alypio sentire, ipse Deus testis est. Tamen et de illo aliter Sentiendo populus, et quod est gravius, Hipponensis, in tantas est illius praecipitatus injurias : et de nobis vos sancti Dei et pleni visceribus misericordiae talia credendo, nomine ejusdem populi, qui ad causam hujuscemodi

cupiditatis omnino non pertinet, O tangere atque admonere voluistis , utique ad nos Corrigendos, neque enim

odio, quod absit a vobis : unde non irasci, sed gratias agere debeo . quod nec verecundius ne liberius agere potui Stis, Ut episcopo non quasi coniiciose objiceretis quod seu liebatis, sed ex obliquo intelligendum relinqueletis.

X. Nec molestum it vobis , ut Os Velut graVato arbitremini, quia jurandum putavi. Neque enim gravabat Ap0stolus, aut eos parum diligebat quibus dicebat: u Non m sermone adulationis fuimus apud vos, sicuti, scilis nec in occasione cupiditatis, Deus testis esti. Rei quippe apertae ipsos testes adhibuit rei autem occultae quem , nisi Deum Si ergo ille merito est veritus ne humana ignorantia de illo aliquid tale sentiret, cujuslah0 omnibus in promptu erat, quod nisi summa ne s-

454쪽

444 ALGL8TIM EPISCOPI sitate a populis quibus gratiam Chiisti ligpensabat, in

usus suos aliquid non Sumebat, petera vero suo Victui necessaria Suisma anthus tran Sigebat quatit magis nobis laborandum est, ut credatur qui et merito sanctitatis et virtute animi longe impares sumus nec aliquid ad sustentacula hujus vitae operari nostris manibus possum USQet Si possemus tantis Ccupationiblis, quas tunc illos non credo fuisse perpessos nequaquam sineremur Non

ergo ulterius in hac causa populo Christiano, qui ea Clesia est Dei objiciatur pecunice turpissimus appetitus. Tolerabilius enim nobis lilicitur in tuos hujus mali quamvis salsa, tamen veri similis suspicio Cadere potuit, quam illis, quos ab hoc appetitu et Suspicione Constat

esse alienOS.

I. Denegare autem juratio uena qualibet si de praedita mentes, quanto magis fide christiana, non dico aliquid contrarium con 1irmare , sed omnino dubitare fas non est l)e qua re quid sentiam salis , ut arbitror in Epistola luam ad fratrem meum scripsi piem Ssime aperui. Scrii,si mihi sanctitas tua Si aut ego aut Hipponen Se ho censent ut jurejurando violenter extorto satiSliat is Tu enim ipsa quid censes Placet-ne tibi, ut etiam Certa morte imminente quod tunc inaniter metuebatur,

nomen Domini Dei sui in sallaciam Christianus assumat, Deum suum testem salsitati Christianus adhil dat Qui profecto si praeter jurationem ad sil sum testimonium

morte imminente Cogeretur maculare Vitam Suam magis timere debuit quam linire. Hostiles inter se acies et armatae, Certe apertissima mortis intentatione confligunt; et tamen cum invicem urant, laudamus lialem et VantPS, fallentes autem merito detestamur. Ut autem jurarent,

quid utraeque ab alterutris , nisi occidi vel capi timue-

455쪽

ΕΡISΤOLA TXxv I. 445runt Ac per hoc Vel mortis Vel captivitatis metu extortae jurationi nisi pareatur, nisi fides quae ibi data est custodiatur, sacrilegii, perjurii Crimine detinentur, etiam tales homines qui magis metuunt pejerare, quam hominem occidere : et nos utrum implenda sit extorta juratio servorum Dei, munere anCtitati praeeminentium, monachorum ad persectionem mandatorum Christi rerum etiam suarum distributione Currentium, quasi disceptaturi ponimus quaestionem pXII. liam quid exilii vel deportationis aut relegationis

nomine promissa illa praesentia praegraVatur, obsecro te pΡut quod presbyterium non est exilium. HOC ergo Oster eligeret, quam illud exilium Absit a nobis, ut sic Sanctus Dei et nobis charissimus defendatur Absit, in

quam, ut dicatur maluiSSe exilium quam presbyterium, aut maluisse periurium quam exilium. Haec dicerem si vere a nobis, aut a populo juratio ei fuisset extorta promittendae praesentiae : nun Vero non extorta eSi duin ne

garetur, Sed dum offerretur accepta sit hoc ea spe , sicut supra diximus, quia per illam praesentiam Creditum est eum etiam ad Clericatum suscipiendum posse desiderari tibus consentire. Tostremo quodlibet de nobis vel de Hipponensibus Sentiatur, longe alia est eorum Causa qui Coegerint jurare, quam eorum qui non dico Coegerint, sed suaserint pejerare. ΙpSe etiam de quo agitur, Conside rare non renuat, utrum sit prius, Sub quolibet timore jusjurandum , an remoto ipso timore ei urium XlΙΙ. De gratias, quia non aliter ipponen Se promissum circa se impleri sentiunt, quam ut adsit votiantate habitandi, et eat quo necesse fuerit cum dispositione redeundi . Nam si verba jurationis attenderent et exigerent, tam nullo modo SerVu Dei recedere, quam ullo modo debuit pejerare. Sed quia Crimen eorunt esset, non

456쪽

446 s. ἈΠGUsTINI EPISCOPI dico talem virum, sed quemlibet hominem sic tenere: nec ipsi aliam expectationem se habuisse probaverunt, qui audientes quod rediturus abscesse iit gratulati sunt,

De aliud illis Verax juratio debet, quum id quod ab illa

expectaverunt. Quid est autem quod dicitur, eum jura tione Ore SUO XpreSSa, exceptionem secisse necessitatis 3 Quasi non Ore suo hoc rursum jusserit auferri. Certe ad populum quando ipse locutus est, tunc etiam interponeret, quod si fecisset non utique responderetur, Deo gratias sed ad illam rediretur reclamationem , quae faCta fuerat quando sic a diacono recitatum est. Et numquid ad rem pertinet sive interposita sit ad recedendum Decessitatis excusatio, sive non sit Nihil ab illo aliud expectatum est, quam id quod supra diximus. Expectationem autem eorum, quibus juratur, quisquis deceperit, non

XIV. Fiat ergo quod promissum est, et infirmorum Corda Sanentur, ne tanto exemplo quibus hoc placuerit ad imitandum per urium pedissicentur quibus autem dis plicet, justissime dicant, nulli nostrum credendum eSSe, non Solum promittenti aliquid, sed etiam juranti. Hinc enim potius CaVendae sunt linguae inimicorum, de quibus tanquam acusis ad interficien os infirmos major utitur ille inimicus. Sed absit ut de tali anima speremus aliud quam qu0d Dei timor inspirat, et tanta, quae in illa est, excellentia sanctitatis hortatur. Ego autem , quem dicis etiam prohibere debuisse, fateor non potui sic Sapere, ut tanto vel tumuli vel ossensione magis everti vellem Ecclesiam cui servio, quam id quod a tali viro nobis osse re

batur, CCipere.

457쪽

EPISTOLA XXV ID.

Domitiis eximiis meritoque honorabilibus ac desiderabilibus filiis , ARMENTA Rio et AULINAE , AUGUSTINU in Domino

salutem.

Augustinus armentarium et hujus aeorem Paulinaruhortatur ut mundum contem Mant, et continentis vo tum quo e pariter obligarunt eaeSolvant.

I. in egregius filius meus Ruserius assimis vester retulit mihi quid Domino voveritis qua ejus narratione exhilaratus , et ibidem metuens ne aliud suadeat ille tentator, qui bonis talibus antiquitus invidet, exhortandam paucis credidi Charitatem tuam, Domine eximie merituque honorabilis et desiderabilis sili, ut cogites quod in divinis eloquiis legitur Ne tarde converti ad Domi num , neque disseras de die in diem D atque arripias Curesque reddendum , quod ei te vovisse nosti, qui et debita exigit, et promissa persolvit. Nam et hoc scrip tum est Vovete, et reddite Domino Deo vestro quanquam etsi non vovisses, quid aliud tibi suadendum fuit, aut quid melius ab homine fieri p0test, quam ut ei se restituat, a quo institutus est, prae8ertim quia Charitatis erga nos Dei tantum apparuit atque eluxit indicium, ut Filium suum unigenitum mitteret, qui pro nobis moreretur Restat ergo ut fiat quod Apostolus ait propterea mortuum esse Christum, it qui vivunt non sibi jam

458쪽

448 ALGESTIM EPISCO irin vivant, sed ei 'Illi pro ipsis mortutis est, et resurrexit . Nisi bi te adlluc mundus amandus est, tanta rerum labe contritus, ut etiam Speciem eductionis amiserit. Nam

quantum illi laudandi atque praedicandi, qui dignitati

non sunt etiam cum mundo forente florere : tantum in crepandi et accusandi Sunt, quo perire Cum pereunte delectat. li Labores et pericula et exitia liujus transitoriae vitae, si pro ea leni vita quandoque finienda subeuntur, ut mors ejus non omnino auseratur, sed paululum differatur, quanto magi pro aeterna Subeunda sunt, ubi mortem nec natura sollicite Cavet, nec ignaVia turpiter timet, nec Sapientia sortiter Sustinet Nulli quippe erit quae non erit. Habeat igitur te vita aeterna in dilectoribus suis. Nonne cernis, hae Vita miserabili et egena quam vehementes habeat, quantumque ibi obliget amatores suos qui tamen periculo ejus Saepe turbati, Citius eam finiunt, eo ipso quo mire brmidant, et mortem dum declinant, accelerant, veluti si quisquam fluvio rapiendus irruat, latronem bestiamve fugiendo Jactant in mare tempestate saeviente aliquando et alimenta et ut vivant, projiciunt unde vivunt, ne Cito finiatur, quod vel in labore vivi tui . nantis laboribus agitur, ut longiore tempore laboretur, et mors Cum impendere coeperit, ideo Cavetur, ut

diutius timeatur Nam inter tot casus fragilitatis humanae,

quam multae morte timentur, quarum Certe Una Cum Venerit, reStat aetera non timeri et tamen fugitur una,

ut omnes timeantur. Quibus excruciantur doloribus, qui curantur a medicis et Secantur Numquid ut non mori au-tur psed ut aliquanto Serius moriantur. Multi Cruciatus Suscipiuntur certi, ut pauci dies adjiciantur incerti et nonnunquam ipsis doloribus Victi continuo moriuntur,

459쪽

ΕM STOLA cxxvlI. 449 quos morti timore Su Scipiunt et cumininino non eligant vitam mire ne doleant, sed dolere ne finiant, accidit eis ut doleant et smian non solum quia et sanati utique vitam iniunt post dolores, quae tantis poenis Comparatane Sempiterna esse poleSt, quia mortalis est; nec diuturna, quia tota brevis est nec de ipso brevi spatio sui Secura, quia semper incerta est Verum etiam quod aliquando eam dolore inierunt, quam ne mirent, dolere

voluerunt.

III. Habet etiam hoc magnum malum, ac Vehementer execrandum et horrendum nimius amor vitae istius, quod multi dum olim paulo diutius vivere, graviter Offendunt Deum, apud quem est sons vitae. Atque ita dum ab eis frustra, qui necessario futurus est vitae sinis metuitur, illinc prohibentur, ubi sine me vivitur. Huc accedit quia vita misera etiamsi 0SSet Sse perpetua, nullo modo beatae vitae etiam breVisSimae Comparanda est: et tamen isti amando miserrimam atque breviSsimam, perdunt beatissimam ac sempiternam cum in hac ipsa quam male diligunt, hoc velint quod in altera perdunt: quia utique tu ista nec miseriam diligunt, nam beati esse Volunt, neesbrevitatem, nam eam finiri nolunt; tantum quia ita est, Sic alia a tur, ut saepe propter eam licet miseram et brevem beata et sempiterna amittatur. IV. His consideratis, quid magnum ita aeterna jubet amatoribus suiS, Cum Se jubet si amari, quemadmodum haec amatur a Suis An vero dignum est vel serendum, Cum Contemnuntur omnia, qUae amantur in mundo,

ut vita post paululum simienda, saltem ipsum paululum

tenealtar tu mundo; et non contemnitur munduS, ut Obtineatur vita, quae sine me apud illum est, per quem factus est mundus Θ Modo cum ipsa Roma domicilium clarissimi imperii barba Pico adtaretur incursu, 'viam

460쪽

multi liiijus vita teniporalis amatores, ut eam vel in seliciter producemiam Iaudamque redimerent, dederunt omitia, quae illi non s0lum oblectandae et ornandae, Verum- etiam sustentandae tuendaeque SerVabant. Solent certe amatores illis qua amant, Ut ea habeant, multa Conferre : isti amatam suam non haberent, nisi amando ino pena reddidissent; ne ei multa Conserrent, sed cuncta potius auferrent, ne ibi eam hostis auferret. Nec eorum reprehendo consilium. Quis enim nesciat perituram fuisse ipsam , Si non ea periissent, quae recondita fuerant

propter ipsam P quamvis et quidam perdiderint prius illla, mox ipsa iura quidam Vero Cet parati Cuncta perdere propter ipsam , prius perdiderint ipsam. Sed hinc

admonendi su naus , quale aeternae vitae dilectores esse debeamus, ut propter eam Contemnam US CUDCta Superitu , cum prestia transitoria Vita Contempta Sint, quae illi fuerant neCeSSaria. V. Neque enim amatam nostram, Sicut illi suam , ut teneamus, e X poliamuS, Sed si aeternae adipiscenda istam temporalem velut famulam expeditiorem Servire facimus,

si eam ne ornamentorum Vanorum VinCuti alligemus, ne Curarum noxiarum SarCini onerem VS, audiamusque

Dominum . qui nobis illam vitam Summo ardore desiderandam fidelissime pollicetur, velut in totius mundi concione clamantem Venite ad me omnes qui laboratis et non erati estis, et ego Os reficiam Tollite jugum meumn Super VOS, et discite a me quia mitis sum et humilis, corderi et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum lene, et Onus meum leve est . Haec disciplina piae humilitatis, ventosam et turbidam cupiditatem, Vidam rerum extra OStram poteStatem constitutarum , pessit ex animo, et quodam modo expirat. Ibi