Sancti Gregorii papae I. cognomento magni Opera omnia : iam olim ad manuscriptos codices romanos, gallicanos, anglicanos emendata, aucta, & illustrata notis

발행: 1768년

분량: 471페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

Expositio

mente retinet, erecta contemplatur quod in his quae interius videt, suaviter requiescit, .mundatur . Se . I, quitur' Capilli tui sicut greges caprarum quae ascenderunt de monte Galaad.

Per oculos . 2. Si per oculos , praedicatores sponsae, PIR Ecclesii de sigilantur , quia caeteri

pe capillos iam ostendit , bene per capillos

Iis,h ui ' populi significantur, quia eidem Ecclesiae ornatum tribuunt. Capilli ergo pons e sicut grex caprarum esse dicuntur quia populi Ecclesiae, dum

praecepta legis ruminantes, coelestia, fide contemplantur, munda sunt a-

zrib. laad autem acervus testimonii interpretatur. Quid autem per acervum

testimonii , nisi multitudinem Martyrum intelligimus Quidum fidem Christi in sup rabi ter tenuerunt eos testimoniti in veritati etiam per mortem suam perhibuisse scimus Grex itaque iste caprarum de monte Galaa ascentit; quia populus Ecclesiae eo magis fide se ad aeterna suspendit, quo fortius sanctos Martyres eidem dei testimonium perhibuisse scivit. Sequitur

Dentes tui scut greges tonsarum quae ascendunt de L acroci omnes g-

mellis fetibus, ct soritis nou es inter illas.

..dii.ἡ Sicut per oculos p dicatores

qui Qtii fi intelliguntur , quia per eos Ecclesia

histi. illuminatur similiter, dentes ejus - 's.. dem Om'n' dici, quia per eos in-bum paranti fideles consumuntur is parvuli nu. triuntur. Dentes quippe bene sancti praedicatores vocantur quia dum sanctam Scripturam exponendo minoribus fratribus elucidant , quasi panem parvulis, tamquam matres filiis commasticant, quo infirmi ad sortiora convalescant. Hi nimirum bene sicut grex tonsarum , quae ascenderunt de lavacro , esse dicuntur quia dum se a peccatis omnibus in Baptismo ablutos se recordantur,

Cap. IV. II libenter onera mundi deponunt, ut ad coelestia consequendo praedicanda quo liberius, eo facilius gradiantur. De quibus subditur : Omnes

gemellis fetibus , ct erilis non est

inter illas . Gemellos eius omnes sancti praedicatores habent; quia dum in duobus praeceptis caritatis caeteros homines supereminent, geminam dilectionem praedicant, cin ea duos populos, Iudaicum, Gentilem gignere non cessant. Inter quos nuIlus es sterilis quia prosecto praedicator non est dicendus, si filios spiritales gignere contemnit. De quibus adhuc subditur

Sicut vitta coccinea labia tua, risI. i. eloquium tuum dulce 4 1idem praedicatores labia e Labia ponis

cletiae dicuntur; quia nimirum per a taecepta

eo populis praecepta vitae loqui Pyaedio ur. tur . Qui bene sicut vitta dicuntur quia dum fluxas cogitationes in cordibus hominum suis praedicationibus restringunt, quasi par sos crines ne immoderate diffluant, reprimunt. Sed quid es quod non tantum vittae, sed coccineae compa rantur, nisi quia per coccum flamma caritatis intelligitur , qua illi

ardent, L per eos alii accenduntur

Per quos eloquium sanctae Eccle aedulcoratur: quia dum quae dicunt faciunt, praedicationes suas hominibus quasi sapidas escas apponunt. Sequitur: Sicut fragmen mali punici , ita nu.M. genae tua, absque eo quod intrinsecus

latet

s. Quid per genas Ecclesiae, nisi Aeetesia ma. eosdem ipsos praedicatores intelligi 'RRis

mus, qui dum in populis ut essproficiant eminent , quasi in facie Ecclesiae manifesti apparent λ Per malum autem unicum ipsa Ecclesia designatur quia dum multos popu-Jos in unitate iei ut it , quasi multa grana sub uno cor ice stringit. Fragmen ergo alii nici san

52쪽

In sanctis

bus, quae pa

tent, magna lun , quae latent, main

dicatoris, i.

gilantia ibi litiae O. Quibus I.

Sancti Gregorii lupercti praedicatores exsistunt quia dum se ut grana in divino servitio ceteris sortius affligunt , dum omnia

mundana contemnunt, dum voluptates suas abnegant, vitia sua omnino mortificant , caeteros extollunt, dum per exempla sua caeteros nutriunt, quasi stacti, perti se cibos offerunt. Sed quamvis magna sint quae extrinsecus apparent, majora tamen in occulto retinent, quae divini oculi soli vident. Ideo subjunctum est. Abi que eo quod intrinsecus latet . Sequitur. Sicut turris .ivid collum tuum qua dis cata es cum propugnaculis in ite cl)pei pendent ex ea , omnis

armatura fortium.

s. Collum quippe extendimus quando longius prospicere volumuS. Propter aliud ergo sancti praedicatores oculi, propter aliud dentes, propter aliud autem genae . collum propter aliud convenienter vocantur. Beda igitur sicut turris David , collum sancta Ecclesiae dicitur: quia sancti praedicatores, procul venientes hostes sanctae Ecclesiae speculantur, sortit c resistunt, si quid in Eccle

si laedere conantur, libere terrena despicientes estia contemplantur. Collum ergo propter lio, situm speculationem , turris crodi. cuntur propter sortitudinem . propter excelsam coelestium gaudiorum contemplationem . Quae turris recte

David esse dicitur: quia David ma in sortis inici preta tria per quod Christus significatur , cujus est quidquid sorte, excelsum operatur De qua subditur Qua aedificata est cum propugnaculisci rite ope pendent x ea omnis armatura fortium

Cum propugnaculis turris David aedificata dicitur; quia sancti praedicatores contra adversarios homines, Cantica cant.

si necesse sit, miracuΤis armantur Contra vitia autem se clypeis in niunt; quia ne spiritalibus hostibus succumbant , virtutibus se desendunt . In quibus omnis armatura sortium pendet ; quia quisquis hostium cuneis sortiter resistere vult, in eis exempla videt, quibus V armatos hostcs strenue valet superare. Mille autem hic pro persectione ponitu quia in millenario numero omnes numeri persccti complentur. Sequitur:

Duo ubera tua hic ut duo hinni, licaprea gemetili, qui pascuntur in L. liis donec aspiret dies is incliuentur umbra.

. Per duo ubera , duo praedica. torum ordines, unus in circumcisione , alius in praeputio designantur. Qui bene sicut duo hinnuli capreaedicuntur; quia, filii Synagogae exsistunt in montibus contemplationum pascuntur . Gemelli vero ideo dicti sunt; quia concorditer praedicant concorditer sapiti est . In liliis vero pascunt, donec aspiret dies, cinclinentur umbrae quia munditiam infatigabiliter sectantur, donec in die judicii praemia recipiant, quae in laboribus noctis assidue contemplantur Sequitur Sponsus, dicens Vadam 4 ad montem myrrhae, . ad collem thuris. 8. Quid per montem myrrhae nisi sortem altitudinem mortificationis in opcre, quid per collem thuris intelligimus, nisi altam humilitatem in oratione Ad montem ergo myrrhae, ad colle thuris Sponsus vadit; quia eos familiariter visitat, quos per mortificationem vitiorum ad alta proficere per mundas humiles orationes suavi

ter redolere perspicit . His quippe

Hers. s. O . Duo praediis

audit , sὶuntates sua abn .rant. d Roto in Turo Rem Sc TheocL Vadam Ibid post , moris caut additur, dum mihi ad momom myrrha. De hoc loquendi seipsos iam uiant. Quae absunt a mss. modo jam dictum cap. . lib. a. Diat, col. c Excusi, quibiι armatus. 73. nota

53쪽

Exposui Cap. I.

virtutibus sancta Ecclesia, vel una Hermon quaeque anima munda cssicitur 1 quia dum per voluptatum mortificationem vitiis reluctatur per sanctas rationes frequenter lacrymis abluitur, sordes lavat ut Sponso pla.ceat, cui pulchra apparere conatur. Cujus conatum ad exsectum Sponsus per gratiam suam ducit, opus que suum in sponsa benigne laudat dicit:

Tota pulchra es amica mea , inacula non est in te.

de macula vit ne peccato, nec infans cujus

3. i. . vita ex unius diei super terraim I c. Optuu quid est quod sponsa tota pulchra 'a..ἰ , , esse dicitur , in qua macula non ha- ' betur Alibi quippe scriptum est Stelis non funt mundae in conspectu ejus : Et alibi : in multis offenclimus

omnes . Et Johannes Apostolus ait: a Si dixi ramus φ quia peccatum non habemus , teritas in nobis non es Et idem Si dixerimus quia non peccamus, mentimur. veritatem non facimus . Sed dum sancta anima a peccatis quotidianis se per poenitentiam mundat, dum quotidie peccata minuta cum lacrymis abluit , a majoribus se observat , quamvis frequenter peccet, per assiduam tamen poenitentiam munditiam suam

assidue servat . Hinc enim alibi Teia . . . praecipitur Semper sint bestivi eu W tua candida . Et illud oustus autem ex de vivit. Quamvis enim mox ut peccat , a justitia deviet tamen dum semper credit in eum

qui justificat impium, Massidue sub

ejus fide peccata sua deflet, per assiduas ablutiones justitiam suam retinet. Se igitur ita mundanti sponsae consequenter dicitur Veni de Libano sponsa mea, venide Libano, veni coronaberis 2 a

pite Aman , de vertice Sanir

de cubilibus leonum , Omontibus ardorum.

io Libanus quippe dealbatio in terpretatur. Quid ergo per Libanum nisi Baptisma intelligitur , iis quo sancta Ecclesia aqua abluitur , a peccatorum nigredine per Spiritum sanctum quem recipit , per Christi fidem dealbatur Unde scriptum est perges me Domine θυο, ct mundabor . De Libanocrgo sancta Ecclesia ad coronam e

nit, quia in Christi baptismo fidem percipit , sub qua cum Christi gra

tia meretur, ut praemium recipere

possit. Sed quid es quod te dicitur , Veni , nisi quia in fide, in spe, in caritate quidquid operatur, subsistit ut his tribus munita virtutibus robur habeat, per quod in via non lassescat me fide enim

dicitiit Fide mundans corda forsim

Et iterum Sine de impossibile est

placere Deo . De spe autem dicitur oti confundentur omnes qui perant in te, Domiue. Quis enim in te pr-rabit derelictus De cari tate autem dicitur : Caritas operit multitudinem peccatorum . Et iterum Si diserabuero omnes facultates meas in cibos pauperum tradidero

corp&Is meum ita ut ardeam , caritatem autem non habuero , nihil sum . Et Johannes Apostolus Deus caritas est. Potest tam ci aliter

intelligi quod te dicitur , Veni Venit enim sponsa sancta ad Christum , dum in hoc mundo vivens, bona qu: potest operatur . Venit quando in hora mortis anima ipsa videlicet sponsa , a carne exuitur Venit tertio quando in die judicii ultimi carnem resumit cum Christo thalamum coele item ingreditur. Ibi quippe omnium laborum suorum praemia consequitur : ibi jam omnino prostratis is exclusis hosti-

Baptismi aquis ablui.

Ps. o. se Et tribtis virtuti is prae cipue

Christum . Excuti, quia seceatum non habemus Tom. XIV.

54쪽

Corona eius ex seculi potentibus Conversis contexta

Christo per

Poeniten

tiam subie cit Leones pardos do- si iiii.

3 Sancti Gregorii

hostibus, gloriose coronatur . Ideo hic per promisssionem ei dicitur:

Coronaberis de capite Aman , devertice Sanir H de cubilibus leonum, de montibus pardorum ii. Quid per Amaria, Sanir ,&Hermon , nomina videlicet montium , nisi pol cinis huius seculi intclliguntur Qui quanto ditiores rant cxcelsiores, firmiores apud infirmos esse videntur . Sc de his montibus sancta Ecclesia coronatur , quia dum regnum praedicat aeternum , dii exemplo suo omnia quae mundi sunt, vilia se demonstrat, ipsos etiam potentes ad poenitentiam inclinat, sibi ipsi pro eorum inquisitione coronam in coelestibus parat. Sic quippe fit ut humiles superbos prosternant, . infirmi excelsos inclinent. Ideo scriptum est Omnis ballis implebitur omnis mons ct collis humiliabitur . Sed quid est quod non solum de montibus, sed etiam de capitibus montium coronanda esse dicitur , nisii quod impletum videmus, quia jam ipsae excelsi cs persona in Christum rcdunt, ejus praeceptis per Ecclesiae praedicationem obediunt

Reges enim Ompcratores Christo serviunt, coronas deponunt, per poenitentiam in L ccusia veniam petunt. Si itaque per capita montium summas ci sonas in tolligimus bene per cubilia leonum , di monte par,

dorum, principes quique mini stri designantur , qui crudelitati inserviunt dolostatibus suis, quos vi non possunt laedere , decipiunt Pardi quippe maculas in cute semper portant . Per quos qui alii quam hypocritae, vel discord c significantur In illis quippe qui crudelitatem sectantur, daemones tamquam

leones cubant . In illis vero quasi pardi montes a lificant , quos dum super Cantica cant. vitiis suis aliquas virtutes admiscere consentiunt, pro omnibus bonis suis laudis gloriam affectare com pellunt. Hi itaque vere ardorum Varietatem imitantur: quia dum cum virtutibus etiam vitia sectaro tur , quasi in vario corio coloris di 151 militudine dividuntur . Sed de cubilibus leonum de montibus pardorum Ecclesia coronatur; quia dum per eius praedicationem 4rudeles ad pietatem , hypocritae ad

vitae humilis unitatem convertuntur, pro his omnibus praemium percipiet quod meretur . . ut iterum dicitur: Vulnerasti cor um foro me rL s. ponsa, vulnerassi cor meum in uno oculorum tuorum, in uno crine colli tui. Ir. Per oculos sponsis , sanctae sup eod. cap.

Ecclesiae praedicatores, sicut scium, .

et , designantur. Per crines vero 'Σ Φpopuli mula itudo figuratur. Per Ol interaeeleis

tum autem , ancii caput S cor eonfirmania Doris coniuncti demonstratur , quae dat

fides Ecclesia intelligitur. Per hanc enim caputo corpus conjungitur dum Christo quisque o tenacius inhaeret, quo fidelior in bona conversatione habetur . In uno ergo oculorum, in uno crine colli sponiae Sponsus vulnera tu i quia profecto usque ad mortem crucis assicitur , ut unitas praedicatorum

plebis in lices e si confirmetur . De cuius dileetione erga sponsam iterum subdit Sponsus:

Ouam Iscrae sunt mammae tuae R. . o.

foro mea sponsa l

is. Quid per mammas convenien

tius in hoc loco, quam ipsa dilectio Dei, proximi , de qua superius diximus , intelligitures Per nu,

quas mens sancta omnes sensus suos Vin dilectione nutrit, dum Deo suo caritatis tenacitate conglutinatur, de

pro Dilectio Dei

3 proximi, i ponsae

mammae v

quibus Chilis

Mutarunt editores vocem lianc in ff.' et ed Paris ita habent; at ing stione quae sane convenire magis videtur . eacusis legitur, infimi. I rior ante est in omnibus noItris mss.

55쪽

Ibidem Bonorum perum, quie haedi loctione fiunt, fragrantia Mart. 7. a. ινδε IIa Cur sanctus praedicator

favo com Pa a tus.

Expositio proximis si quid utilitatis habet

quando licet , libenter impendit Has mammas sponsae quantum ponsus diligat , in repetitione laudis

aperte manifestat , dicens: Pulcriora sunt ubera tua vino, odor unguentorum tuorum super

omnia aromata

i . Quod superius de Sponsi ube. ribus diximus , hoc hic cum desponsa loquitur , intelligi posse aestimamus ε Et odor unguentorum tuo rum super omnia aromata . Per unguenta quippe ipsae virtutes quae ex

caritate oriuntur , intelliguntur. Habent quippe etiam reprobi aliquando aromata quibus redolent i quia virtutes quasdam possident ona opera perpetrant sed quia sine caritate vivunt, in conspectu Dei nulla quae faciunt placent. Unde in

judicio cum dicent : Domine, nonne in nomine tu prophetabimus in nomine tuo virtutes multas feci-Musci rei pondebitur eis: Nunquam novi vos, di cedite a me omnes ope rarii iniquitatis . Bene ergo unguein ta Ecclesiae super omnia aromata redolere dicuntur quia etsi opera reproborum aliquando hominibus placent, haec quae sancta Ecclesia excacitate conficit, in divinis naribus sine cessatione redolent. Sequitur:

Fabus distillans labia tua sponsa :1mel, lac sub lingua tua odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris Is Praedicatores Ecclesiae bene

labia sponsae esse dicuntur quia per eos populis loquitur, & per eo ad fidem parvuli quique erudiuntur,

dum per eos occulta divinae Scripturae quasi cordis latentia manifestantur . In favo autem me latet cera videtur. Recte ergo labia sponsae favus vocantur quia dum

in carnis ragilitate sapientia magna habetur, quasi me in cera absconditur Quando vero electus quisque praedicat, quando coelestia gaudia nescientibus revelat, tunc favus Cap. IV. 3s distillato quia quanta dulcedo a pientiae in corde lateat , per oris

tragilitatem audi cntibus manifestat. Unde scriptum est labe us thesau 1 cor. 4. I.

rum sum in vase fctilibus . Ideo

subditur Menoe ac sub lingua tua . pi an , ut

Nimirum falsi praedicatores mel in sei ζὰ 'lingua portant , quod sub lingua

non habent quia coelestia gaudia aliquando praedicant tamquam veri sint, cum ipsa terrestria bona totis desideriis appetant Sancta vero men Smel in lingua praetendit quia sapientiae dulcedinem loquendo ostendit, quam veraciter praedicans, audientes tamquam mellis dulcedine reficit La gerit, quia congruenti sibi doctrina parvulos quosque in Ecclesia nutrit Sub lingua autem, haec omnia sibi ipsi reservat quia internam dulcedinem assidue secum portat. Dum enim terrena abjicit, dum vitiorum amaritudinem respuit, in interioribus sensibus sapientiae dulcedine se pascit , qua robur colligit, ut ad te in gradiens , in labore viae lassescere non possit. 16. Cui bene dicitur Et odor te sod opera

stimentorum tuorum Icut odor thur ι . oratio

Quid per vestimenta haec, nisi sancta opera designantur , quibus praecedentium malorum turpitudo operitur, ne videatur Hinc enim scriptum est beatus qui vigilat p si s

custodit vestimenta sua ne nudus ambulet ideatur tui pitudo ejus Thus vero per significationem pro oratione ponitur, sicut scriptum est Ascendat oratio mei, sicut incensum sol i o. a. in conspectu tuo. Sancta itaque anima in hoc mundo, quanta potest, bona opera operatur bene Ope rans desiderio δ intentione sancta ad aeterna se extendis nihilque bo ni agit, nisi ea intentione , ut ad coelestia quae diligit, quandoque per venire possit . Bene igitur odor mstimentorum ejus sicut thuris esse perhibetur: quia in omnibus operibus suis orat, dum perveniendi in- ten-

56쪽

3s Sancti Gregori super Cantica cant. tentione, ea quae potest bona ope 'em quam repleto illuminans tria

cle is anima pia . retiam

'cinato ton tignens arcta

ratur Sequitur

Hortus conclusus foro mea sponsa, hortus conclusus, fons signatus. 27. Hortus sancta Ecclasia ex si1

stit; quia dum populo multos inside gignit , quasi flores pulcros

bona terra emittit . Qui hortus conclusus bene esse dicitur; quia caritatis vallo circum quaque munitur, ne intra numerum electorum reprObus aliquis ingrediatur. Unaquaeque anima sancita etiam hortus conclusus esse intelligitur quia dum bona sua , intentione vitae aetem se abscondit, dum humanas laudes Innino contemnit, ipsa bona intentione se circumsepit , ne ad interiora rapienda hostis antiquus irrumpere possit . Fons etiam dicitur; quia dum coelestia assidue cogitat, dum scientiam Scripturarum semper in ventrem memoriae congregat, quasi aquas viventes sancta mens in se gignere non cessat, quas sitientibus proximis praebere ut re-.ficiantur valeat . Unde scriptum est: dicente Dominori sui biberit ex aqua quam ego dabo ei , non sitiet in Ateruitva sed aqua quam ego dabo ei, et in eo fons aquae fallentis in v tam ternam. Et alibi : Qui credit in me , sicut dicit Scriptura sumina aqua iva fluent de ventre

ejus . Sed cur dicitur sons ille signatus, nisi quia sensus spiritalis mentibus indigni absconditur Infideli enim homini a Domino dicitur Spiritus ubi vult Dira , vscem Ius audisse nescis unde veniat, aut quo vadat . Et iterum

scriptum est . Signatum est super nos lumen ultus tui, Domine . Quod enim ibi lumen gnatum , hoc hic proculdubio fons signatus esse perhibetur . Sanctus enim Spiritus men-

Fructus Eoo clesiae ejus filii praele tim Martγω

res a

rorat, irrorans illuminat ut

de luce ejus videat quid appetat, de rore ejus se refrigeret , ne lassescat. Sequitur: Emi pones tua paradisus malorum .in apunicorum cum pomorum fructibus

18. Quid emittit sancta Ecclesia nisi cum sanctis operibus sancta verba, quibus filios gignit, nutrit Quorum dum alios usque ad martyrium perducit , alios in saneta

conversatione erudit hos sanguine martyrii rubentes ad aeternam patriar transmittit, illos vero in sanctis operibus viventes , proximis in exemplum sanctitatis tradit , quid aliud quam mala punica uomorum fructus emittit Θ Mala enim punica sub rubeo cortice multitudinem granorum continent fructus vero pomorum in se resechisonis

dulcedin m habent . Sic sic Martyres dum sub igne tribulationis a borant , dum pro Christo sanguinem exterius undere non dubitant, multitudinem virtutum interius sibi congregant in mente . Sancti etiam quique qui in pace Ecclesii a vivunt, fructus pomorum gerunt quia dum sancta opera facilitat , proximis o xempla tribuunt , quorum exhibitione se qui volunt reficiunt. Quod

quot enim sunt in Ecclesia Samoti sive igne passionis ardeant , sive in

pace Ecclesiae quiescentes succrescant sanctarum virtutum odorem tam quam paradisum suavitatis rael:-ciarum construere in se , dum vi Vunt , non cessant . Cujus paradisi ubertatem Scriptura demonsseat, dum sub voce Sponsi per arbustorum nomina quasque virtutes designat, dicen SI Curi cum nardo , nardus, cro s. lulam cinnamomum cum univeris In recent. d. inseritur quia dum vi tui ei utris , ore gignita is dum virturum exhilaratione se reficii , fruaus quos genuerat eadem cus odit . Conci: Uui nimia tu esse dicitum quia dux bona. Hujus a dita inenti nulla exstant vestigia in mi L

aut in vet. d. Paris.

57쪽

Expositio Cap. IV. 37Mυποὶ lilnis Libani, Irrba, a famem panis . Et per Isaiam dici-loe cum omnibus primis unguentis tur Auferet Dominus ab Ierusalem 19. Quid enim per has diversas ct Iuda omne robur panis , - - ΣiRβ xφνὴ aromatum species designatur , niti ne robur aquae . Ubi notandum odor de pio sanctarum virtutum ' odoro pro quod robur panis prius , o pollea sectus, qui in Sanctis habetur Ex robur aquae aufertur . Dum enim

sectus

his quippe speciebus regalia unguenta conficiuntur , ex his corporum sanitates inveniuntur . Bene igitur virtutes animarum designant , qui . bus congregatis .consectis, io nus odor opinionis egreditur , aegris animabus competens sanitas reparatu . Sed adhuc laus Ecesesiae a Sponso repetitur , cum subditur: Fons hortorum , puteus aquarum viventium , quae fluunt impetu de Libano. Cut sueta O. Recte in emissionibus , sons Scriptura tortorum, puteus aquarum viven-

puteus dica. tium dei cribitur . Quid enim per

μ ' fontem, puteum , nisi sancta Scriptura designatur Z quae sic aquam sapientiae generat , ut potantes semper reficiat tamen manare non desistat . Quae bene hortorum csse perhibetur quia illorum specialiter est sancta Scriptura , in quorum mentibus virtutum semina o riuntur. Sed quaerendum nobis est, quare sons, puteus utrumque 1-ni ut Scriptura dicatur, cum sons insuperficie appareat, puteus vero in amis latens , Omnes se quaerentes majori labore exerceat . Sed sciendum est, quod divina Scriptura in quibusdam mani se ita exsistens , in quibusdam vero locis obscuram se praebens, aliquando leviter sicut an venitur, tamquam sons potatur Waliquando a agna inquisitione V eget , ut inventa sumatur . Quod vero sanctae Scripturae intellectus per quam designetur, ostenditur a tibi cum divina voce de reprobis di. mois, ii citur: Mittam eis sitim quae ,

a Ual. cl. 6 Rotom honor. In excusis, si acipias vel ed Paris aditur , tamquam ute ιιs, pol eget Gliisse m et quo carent insi.

In ussatis omissum, eum i ιtu,

Eius aquae

gravia dicta Scripturae non per quiruntur ut mandantur , paulatim ascientia decidit mens, ut aliquando levia etiam intellecta non capiantur. Sed actute ista bene de Libano quanto

fluere cum impetu alcuntur . banus enim , ut dictum est , dealbatio interpretatur . In Baptismo quippe dealbamur , dum amisia nigredine peccatorum , ad munditiam novae vitae resormamur . De Libano

ergo aquae ς putei cum impetu fluunt quia in Baptismo lecti quique donum Spiritus sancti accipiunt, quo illuminati Scripturae sacra sensum intelligunt . Quae cripturae sanctae scientia tanto stultimpetu, ut electos dum tangit, ab hujus vitae amore submovcat, ad aeterna gaudia vi impetus sui quo seque adhaerentes trajiciat . Hinc est enim quod in Psalmo scriptum est:

fluminis impetus lati cat civitatem es t. s. Dei. Impetus enim fluminis civitatem Dei laetificat, cum per donum sancti Spiritus sortiter inundans Scripturae sapientia, sanctam Ecclesiam vel cujuslibet capientis mentem , institione sua exhilarat. Ad cujus Spiritus adventum maliginis spiritus increpatur, cum hic in subsequentibus dicitur: Surge Aquilo veni guste si perfla hortum meum, , fluent aromata illius.

a I. Uuid enim per quHonem ficatus cis

qui in frigore constringit se tor ζ,'

pentes facit, nisi immundus spiritus natu pili- aelignatur, qui re pronos omnes dum dicet.

possidet, a bono opere torpere ἀ- cit'

58쪽

3 8 Sancti Gregorii

cies Per Austrum vero , calidum scilicet ventum , Spiritus sanctus guratur e qui dum mentes electorum tangit, ab omni torpore rela- at, ferventes facit ut bona

PDι. iae . . quaeque desiderant eriperentur Hinc enim dicitur. Converte Domine captivitatem nostram, sicut torrens in Austro. Surgat ergo Aquilo, veniat Auster, ierflet hortum Sponsi fluant aromata illius ut videlicet spiritus malignus ab Ecclesia vel ab unaquaque anima discedat, Spiritus sanctus adveniat Qui veniens caritatis ignem cogitationibus infundat, o torpore negligentia dum se infuderit, solvat. Quod dum agit , aromata fluunt quia dum adveniente lancto Spiritu, cor quod prius torpuerat , ad opera se excitat , mox saneti operationis opiniones per proximos quos que suaviter discurrunt, ut quique audientes ad eadem se accendant QAustro flantes ridest Spiritu sancto se infundentes, virtutum odores emittant, ut ubique sanctus hortus floreat, post florem fructus redolentes, reficientes producat . In quem hortum sponsa dilectum ii Vitat, cum subditi in V. Eniat dilectus meus in hortumn in L suum ut comedat fructum pomorum suorum 1. In hortum dilectus venit, Christu, bo fructum comedit , quando Christus silia iis 'l' mentes Visitat, bonorum operum delectatione se satiat. Unde, idem subiiciens dicit :Veni in hortum meum foro mea Iponsa, messui γrrham meam cum

aromatibus meis comedi favum cum melle meo , bibi vinum meum cum lacte meo super Cantica cant. et Myrrham dilectus cum aro

matibus Heli quando Christus

mortificatione vitae ad persectionem perducta , electum suum ab hac vita succidens , ad coeleste horreum cum sancta opinione inducit . Favum cum melle comedit , quando desiderium sanctum in sanctis operibus latens perficit ad Sancto. rum convivium sanctam animam sua delectatione impinguandam transigit. Vinum vero suum cum lacte bibit , quando perfectione quorumdam se reficit innocentiam aliorum cum pietate diligens, utrosque ad aeternum convivium ingerit. Ad quorum exemplum quoi

que remanentes invitat , cum subjungit: Comedite amici mei, bibite cinebriamini carissimi. 3. Notandum in primis est, quia qui comedunt, amici, qui vero bibunt inebriantur , carissimi esse perhibentur . In quibus verbis intelligi datur , quia in hoc loco comedere bonum est sed bibere

inebitari amplius bonum est . Sunt nimirum quidam in sancta Ecclesia , qui sic praecepta divina audiunt , ut coelestia plus quam terrena amare discant, pro eorum desiderio multa pauperibus tribuant, pravis operibus e custodiant, nulla alicui violenter rapiant, Ecclesiae praedicationem libenter audiant, in fide se instruant, quam operibus sanctis

exerceant de tamen uxores habeant,

pignora nutriant , res suas diligant quamvis his omnibus Christum praeponant. Hi profecto comedunt , de amici sunt , quia sanctam Scripturam audientes, talem sibi resectionem assumunt, ut etsi ad summam persectionis adhuc non assurgunt tamen secundum modum suum pem secti, in praeceptis divinis sine crimine

Myrrham

metit sanctos mortifieatione conis summatos coelo in serendo.

Quae eius convivia, deiiciae Ib Idem

Christi alii

solummoda comedua

a Sic restituimus ex mss. In editis legi. tur, ut bona qua sueram operentur . In exculis, tomedat.

59쪽

tiantur.

Vers. a. Hi cor Sponi

s dici pos

Expositiomine vivunt. Quod dum beati Jo

hannis parentes, Zacharias videlicet Elietabelli, conservare studuerunt, per revelationem angelicam in senectute sua filium accipere meruerunt, quo major inter natos mulierum non surrexit,. ipsum Salvatorem mundi digito ostendere, bapti Zare meruit. De citius parentibus dicitur Erant autem justi ambo ante Deum incedentes in Omnibus mandatis just cationibus Domini sine querela. Sunt vero alii qui tanta aviditate divinam Scripturam audiunt vel e

gunt , ut protinus cunetis terrcnis operibus abdicatis sola coelestiarim biant, parentes, uxores, domos, fi

lio etiam & omnia iansitoria abjiciant solummodo Christum sequi ample et concupiscant. Ejus desiderio se affligunt ejuniis, assiciunt

lacrymis, exercent meditationibus divinis, sola quae sunt aeterna cogitant, contemplationibus vacant , ad hoc laborantes , ut ea quae retro sunt obliviscentes, in anteriora magis ac magis se extendant . Quid profecto isti, quid aliud agunt, nisi

bibentes inebriantur dum omnium terrenorum per desiderium obliviscuntur , jure a Sponso celesti non tantum amici , sedis cari in sinat vocari mereantur λ De quibus

idem sponsus sequitur, dicit

Ego dormio , ct cor meum vigilat.

. Hujusmodi quippe electi cor Sponsi bene vocari pollunt, qui quo

amplius exteriora quae sunt in mundo, fugiunt, eo secretius ea quae sunt interiora sponsi cognoscunt

De quibus proculdubio idem sponsus libi dicit: Qui diligit me, di

ligetur a Patre meo : c ego diligam cum manifestabo ei meipsum . Dormit ergo sponsus, cor

ejus vigilat quia dum Christus jam glorificatus, in beatitudine quiescit, quicumque eum persecte dili. git, ut ad ipsum perveniat allabo Cap. IV. 39ra. De qua vigilantia spons a superius dixit: Cum esset ex in cy ' cubitu suo , nardus mea dedit odorem suum . Quod enim illud quiescere dormire dicatur, id manifestat quod alibi legitur : In pace in idipsum dormiam, requiescam . Quod ta

men ipsum, ipsa sponsa de sed b

cere potest . Dicat ergo et Ego dormio , ct cor meum vigilat . Ac si aperte mens sancta loqueretur , di cens: Dum a mundanis tumultibus exterius dormio , interiori cogitatione quae sint coelestia vigilans penso. Sancti etenim viri dum terrena omnia despiciunt , dum tumultus mundi omnino fugiunt, dum otium in via Dei assumunt , nequaquam ut torpori vacent, ea dimittunt sed interius laborantes, quae sint illa ad quae facti sunt, in corde aspicere contendunt . Neque enim ut ista, ' L. torpeant dormiunt , sed ut liberius ut o i, aeterna contemplentur, a transitoriis ' rebus quiescunt. Quos tamen ali iniunt. quando sponsus ad prosectum proximorum excitat ut eis cum quibus vivunt prosciant , ab otio quod diligunt , revocat . Cuju Vocem audiens, etiam cum dormit sponsa dicit.

Vox dilecti mei pulsantis. Idem

Quid etiam pulsans dicat , subjungit

veri mihi φ foror mea , amica e M. me , columba mea immaculata mea .

Causam etiam clam oris annectit, dicens et oia caput meum lentim est o Videm. re, ct cincinni mei guttis noctium . s. Dum sponsa dormit, dilectus aliή d. 'ut aperiatur ei pulsat uia dum 'biistus ex-

sancta mens libra psi ea Ollum otum saluistendit, Christus multa peccatorum 2 ' μφ' opera in hoc mundo tolera r quae nisi spiritales viri ad Voctrinam se accingant, nunquam per se ipsos carnales vel agnoscunt vel corrigere curant. Viit ergo sponsus ut aliquam a In edit. θρη a mea, quod si e sacro textui contrarium.

60쪽

4 Sancta Gregorii super Cantica cant.

quando otium dimittatur adcedificationem proximorum spiritales quique sollicitentur e quia dum persecti iri sibi solis per interiorem qui et cm intendunt , dolet sponsus quod seculares ad pejora magis ac

magis corruunt, dum eum propter silentium spiritualium semper minus ac minus congoscunt quod ipse manifestat cum dicit: Quia caput meum plenum est rore , O cincinni mei guttIs noctium. Quid per caput sponsi, nisi

Deus, quid per rorem in hoc loco, ubi lamentando dicitur , nisi j. frigus mentium accipitur' Scriptum est enim caput Christi Deus . Et de frigore cuj slibet carnalis men-j iis iterum scriptum est Sicut fri.

gida in facit cisterna aquam , sic frigidam fecit malitiam suam . Caput ergo Christi plenum est ro re quia multi in Ecesesi positi

Deum eum credunt tamen frigidi persistentes, ad ardorem caritatis non accenduntur. φ Per in cinnos autem ejusdem , populos

intelligimus , quos in de divinita tis , quasi in capite Christi penden

tes opprimentes scimus. Sed incinni pleni esse dicuntur guttis noctium; quia dum h in tempore hujus tenebrosae temporalitatis se suspendunt , magis ac magis stillationibus iniquitatum fluunt . Ad hos accendendos sponsa excitatur , trinspiritalis quilibet pro aedificatione plurimorum , ab otio ad prauationem Ecclcsae vocatur . Sed quoniam metuit ne si ad praesationem venerit, sollicitudinibus mundi occuparincce se sit sicque dum per occasio nem amdificationis plurimorum , temporalibus se inclinaverit , quietem amittat, ς etiamque sordibus pecca Exspoliavi me tunica ea , quo modo iterum induar illa λ Lavi pedes meos , quomodo iterum inquinabo illos λ

6. Tunica sua sponsa se exspo lanata

liavit, quia omnia exteriora, qui 'erbum Deibus onerabatur , abiecit . De qua uis tunica dicitur Hunc autem qui a dbet tunicam endat eam emat 3 4 gladium . Gladium quippe vendita tunica emit , qui pro aeternis temporalia abdicat in sancta conversatione vivens, verbum praedicationis acquirit . De quo dicitur Et 3b s. s. imgladium spiratus , quod est erbum Dei . Pedes autem suos sponsa lavit; quia dum in Lincto otio ancta anima vivit , opera sua studiose ad memoriam reducit quidquid in eis sordidum examinando deprehendit, lacrymis quotidianis&gemitibus plangit. Pedc itaque lavit, quia praeterita opera , quibus per hunc mundum distatu te ambu laverat, planxit Pedes lavit , quia

peccata abluens lacrymis, munda in conspecti dilecti sui apparere concupivit. Hos pedes iterum in quin ' Qui suo, he. re metuit; quia valde sollicita est,iave ne si in praelatione tonantur lationem terrena ambulans , iterum suscipiat: ' quod dimisit . Idcirco ab otio in vi mant. ta recedit quia dum a maris quiactibus aliena est , quasi in littore

posita securius vivit . Sed dilectus non leviter mortem proximorum tolerat. Ideoque propius accedens per seipsum eam excitare non dubitat, dum dicitur Dilesius meus misit manuvi suavi

per foramen, venter meus intre-

vitii ad tacitum illi' in Manum dilectus ad sponsam men in i ,- mittit per foramen ut surgat, quan- uta a totum inficiat, ideo clamanti spon per subtilem intellectum quanta piaedicatiost operationis divinae virtus, ei in dis l/b0 ςm spi-

se respondet, dicensa et ed. Paris cui ave est omnes mss. nostri, per cincinnos autem eosdem populos Alia tamen lectio potior videtur. b ad ei vet. d. Paris cum omninus

mss. ita liabet ubi in aliis excus legitur

SEARCH

MENU NAVIGATION