Sebennytae Reliquiae

31쪽

Haec annotatio, credo, satis ostendit libriam τῆ Σωθόω diu post hiladelphi aetatem compositum fuisse. ddam aliud argumentum e materia peris petituria. Ut ex ipsa epistola noscimus, rogatu περὶ

Tων μελλοντων τῶ κοσμα γίγνεσθαι auctor Caniculae

librum conscripsit, ex quo sequitur hunc librum de rebus futuris scriptum. Sed cur liber talis argumenti inscriptus esset βίβλος τῆς Σύ θίως Non intellexerunt viri docti, et propterea crediderunt praeter res suturas de aliis etiam in libro Caniculae actum. Secundum Idelerum Enchirid. Chronolog. Mathemat et echnic. I. p. 135 in eo explicabatur origo et usus Sothiacae periodi secundum Creveterum Mytholog et Symbolic. I. p. 369 2 ' edit. periodus othiaca aut cynicus cyclus secundum Oechbium Sothiaca periodus, quatenus ad enarrandas res futuras, fortasse etiam ad praeteritas conduceret. Sed manifestum est in libro τ. . Un nisi res futuras expositas fuisse. Quod ut lucide appareat, rem paulo altili repetam. Sothis Aegyptiacum nomen stellae est, quam Graeci κυγα et Σειριον Vocant. Vocis etymologiam assert Plutarchus de Iside c. 61 Σωθὶ 'uαινε κυtησιν iτὰ κυειν διο καὶ παρατροπῆς γενομDyς του νοματος Ελληνιστὶ et o κεκληται τὰ στρον, περ ιδιον τῆς ''Iσιδος νομίζουσιν. ano Xplicationem, quae sine dubio vera non est, frustra defendere conati sunt

Iablonstitus anth. Aegypt II. p. 48 et Zoega de obeliscis p. 453. Recentiores multi, et inter eos Idelerus Enchir Chronol. I. p. 126 et oeci hius p. 19, Sothi idem esse ac Photh opinantur ua de re

32쪽

dubito, quia ooptiorum T. et L nunquam coN- funduntur. Bunsenius I. p. 500 et ΙΙΙ. p. 150 Sothia Graecam pronunciationem esse statuit nominis hegyptii de Seth, quem Graeci vulgo Typhonem vocant; sed Plutarchus, libelli laudati c. 2, diserte tradit Typhonia stellam non Sothim sed Arcturum esse Mihi probabilius videtur, quoniam Isidi sacra Sothis fuit, nomen compositum esse in Die i. e. tella Isidis. Cui derivationi vero obstat, quod tu vel Si non seminini, sed masculini generis in vulgari dialecto est;

utrum etiam in aera lingua nec ne neScio.

Α Sotheos exortu annus Aegyptiaeus fixus, ut dicitur i. e. 365 dierum, incipiebat, quod docet orphyrius de antro Nympharum c. 24 A γυπτιοις ἐ

pore Nilus inundare incipiebat, teste Theone ad Arali Phaenom. v. 152: 'O- δε τ ὰύτρον τον λέονταὶ

άφιερωκασιν ηλίω τότε γαρ ἐριβαίνει καὶ Vεῖλος, καὶ et του Κυνος ἐπιτολη κατὰ ἐνδειρώτην ραν φαίνεται, καὶ ταυτην ἀρχην του τιθενται, καὶ τῆς 'Iσιδος ερ εἰναι τον Κύνα λέγουσι καὶ ni ἐπιτολὴν at του. Ut

autem Aegyptii, auctore Herodoto l. II. c. 82, vaticinabantur e die natali τέοισι καστος ἐγκυρήύει, καὶ OMυς τελευτήσει καὶ κοῖος τις εσται, ita etiam e fulgore et habitu Sotheos, quando exoriebatur, praedicere solebant quantum anno instante Nilus assurgeret, ut tradit Hephaestion Thebanus, περι επισθμασιων τῆς

33쪽

του κυνος ἐπιτολῆς, in Bainbrigii Caniculariis p. 27; deinde etiam de omnibus quae hoc anu futura e sent divinabant, quod discimus ex Horapollinis ieroglyph. I. c. 3 5ς Σῶθις αστηρ καὶ δοκε βασιλεύειν

τελεῖσθαι ). Ex his, ni fallor, manifestum est, librum hi ata θόω non de Sothiaca periodo sed de ἐπισημασιαι τῆς του Κυνος ἐπιτολῆς fuisse scriptum, unde sequitur Aegyptiaca ab hoc opere pr0be distinguend3. Animadvertendum est sentes, ex quibus huius libri scriptor hausisse se profitetur, ρα βιβλία γραφεν τα

θεντα ἐν τοῖς δυrοις τῶν ιερῶν Alatsπτου, OSdem plane esse, quibus Se usum iactat auctor Apotelesmaticorum, Manethon item adscriptorum I. V. v. 1 sq. 'Eξ διτων ἱερῶν βίβλων, βασιλευ IIτολεμαῖε

Quae Apotelesinatica eodem fere tempore quo liber T. a. 0nScripta esse certissimis argumentis iam demonstrarunt Axtius et Riglerus in prooemio ad Manethonis Apotelesmattea.

λὶ Idem de eis narrat Cicero do divinat. I. c. 57. B Etenim Ceos B accepimus ortum Canicula diligenter ilotannis solere servare, BC9niecturamque capere, ut scribit Ponticus Heraclides, εα-ulubrisne an pestilens annus inuturus it.

34쪽

XXII

Si igitur apparuerit Manetbonem, Aegyptiacorum auctorem, Philadelphi aetate vixisse, ab astrologico

rum operum Scriptoribus eiusdem nominis acculate

distinguendus erit, neque vitia ab his commissa illius auct0ritati quidquam nocebunt i).

Sed pr0bari posse Manethonem primorum Ptolemaeorum fuisse aequalem, negat engstenbergius p. 246, cui assentitur oech hius p. 11. 14, uterque

nescio quomodo Plutarchi oblitus. Narrat enim ille, de Iside c. 28: t0lemaeo Lagi filio ignotum deum

in somno apparuisse, iubentem, ut suam Egiem quam celerrime Alexandriam arcesseret. t0lemaeum miraculo excitum, et nescientem ubinam terrarum deus ille coleretur, amicis visum aperuisse, quo facto

Sosibium ali quem, qui multas vidisset regiones, regi denuntiasse deum, quem vidisse sibi videretur, Sinope Ponti urbe coli unde etiam tandem, non sine divina

35쪽

XXIII

providelitia et miraculis, dei estigiem Alexandriam translatam; nu δε pergit Plutaretius, κομισθεὶς φθη,

λεμαῖον, ά ἐτέρου θεων ουδενος αλλὰ Σαρὰπιδ0ς ἐστιν. Ex 0 l0co statim cognoscimus Manethonem quemdam, ex eadem urbe qua historicus Oster ortum, sub primo tolemaeo vixisse. Quodsi praeterea locum paulo accuratius Spectam US, Omnia, quae Sciren0stra interest, ex hac narratione erui poterunt.

Ptolemaei donec Aegypti imperium tenebant, sed

praesertim initio, Graecam suam religionem deorumque cultum cum egΙptiacis commiscere tentabant, probe intelligentes communem religionem arctissimum diversorum P0pulorum esse vinculum Prudentiae istiusmodi civilis primum exemplum ea res St, quam l. l. narrat Plutarchus. Sed in primo conatu, qui esse solet dissicilior, spectris et miraculis Opu erat, et non nisi illustrissimi et summae auctoritatis viri rem adiuvare poterant. Hanc opinionem confirmat acitus, qui, istor L. IV. c. 83, idem, sed paulo aliter, narrat. Ex illo discimus Timotheum, quem cum Manethone de dei nomine et altributis rex interrogavit, quemque Plutarchus τον ἐξηγητη; vocat, fuisse Atheniensem e gente Eumolpidarum, ut Antistitem ceremoniarum consulto Eleusine arcessitum i). Quare Grae

i Perperam hunc 'itulum mi insenius I. p. 502. vertit interpretem. 'Eξηγητης h. l. quod sugit etiam interpretes, ξηγο τῆς ξ υιιολ-

36쪽

cum tantae dignitatis sacerdotem Ptolemaeus in con

silium adhibuerit Ῥ0nte intelligitur Agebatur de deo Graeco inter Aegypti deos recipiendo, quod ad utrius

que populi sacerdotes pertinebat. Sacerdotum Graecorum ordinem Timotheus igitur repraesentabat, et propterea non vulgaris aliquis flamen sed ipse eremoniarum Eleusiniarum antistes arcessebatur. Ex Aegyptiorum sacerdotum ordine unus Manetho Timotheo adiungebatur, unde quamnam hic dignitatem obtinuerit, satis definitur. Fuit sine dubio αρχιερευς ), et quia probabile est, omnium sacerdotum principem Τimotheo collegam datum fuisse, coniicerem eum αρχιερέα 'ALξανδρείας καὶ At γύπτου πασης habendum esse, simodo mihi persuasisset Leti Onnius primorum Ptolemaeorum tempore tale munus iam exstitisse. Letron uti argumentatio haec est, in annot ad inscript. Rosett. s. 17: Sub Hadriano imperatore L. I. Vesti-nnum totius Aegypti αρχιερεα uisSe constat ex inscri- Dptione. Et quia Romani in administratione a Ptole- γγ maeis instituta fere nihil mutabant, verisimillimum, est Ptolemaei Philopatoris iam tempore unum Omni- Bbus Sacerdotibus praefuisse quod si p0namus, optime γγ Xplicatur cur quotannis legatio ex sacerdotibus

πιδῶν est, qualis sui Medens, quem Pseudo-Plutarchus it. orator P. 43 2 memorat, et Apollonius, cuius mentio sit in ii scriptione. Vide oech hium, Corp. Insom ipt. . p. 44.i In optimis Suidae codd. legitur Μαωαίθως Μενδης quod Or- ruptirin credo e sciibet id compendio vocis Σεβεννυτης. - Ul- stetitus, ad Steph. yscant. . Μενδ λὶς corrigit Μενδυτης τῆς Αἰγυπτου ρχιερετ sed alii codd. habent ἱερευς Αἰγίπτου.

37쪽

, Alexandriam descendere debuerit, quod debuisse

,, docet eadem inser Boset t. nimirum ut apud sum , mum illum magistratum, qui sedem Alexandriae ha-γγbebat, de rerum aerarum ipsis mandatarum admi-ν nistratione responderent.' Haec Leti onnii coniectura cur mihi uota placeat exponam Epiphanes, Ut apparet ex inscr. Roset t. hunc εις Ἀλεξανδρειαν καταπλουν abr0gavit et propterea a sacerdotibus laudatur in decreto sed nunquam tolemaeus disciplinae sacerdotalis, libris Sacris praescriptae, aliquod institutum violasset, neque, Si sorte fecisset, sacerdotes eum propterea laudavissent Verisimilius est solemnem illum καταπλουν ad regem ipsum Salutandum spectasse et veterum πανηγυρεων fuisse reliquias. Tali Onere sacerdoles solvere haud dubie licuit Epiphani, neque mirum si propterea ab iis laudatur. orro, si Letron uti coniectura vera esset, sine dubio in inscr. ROSett. ἁρχιερευ totius Aegypti nominatus fuisset v. c. v. . ubi legimuS: οι ρυερεῖς καὶ προφῆται, καὶ οἱ εις τὼ δυτον

εiπαν. Quare contendo vestigium huius dignitatis tempore Ptolemaeorum non iuveniri. Ut ut hoc est, Manetho saltem sacerdos primae classi erat, et tanti nominis ut eum prae aliis imothei collegam crearet Ptolemaeus Fortasse etiam huius rei causa erat, quod Manetho Graece loquebatur. Nam

in contra Apionem I. e. 14. p. 1039. .

38쪽

XXVI

ριαν, ἐκ των ιερων, ως φησιν Γλυζος, μεταφρασας.

Unde perinde atque e lutarcho, Sequitur Manethonem Aegyptium sacerdotem fuisse; nam nemini nisi sacerdoti τα ρα γραμματα legere, tedum Vertere licuit. Quo tempore scripserit non docet osephus, sed e quodam Aegyptiacorum fragmento, per Africanum nobis servato, patet ante hiladelphum, tolemaei primi filium, ea scripta SSe nou OSSe. Narratur enim ibi amari regem τον ἐν Ἀρσινοιτα λαβυρινθον sibi sepulcrum aedificasse Arsinoites vero nomus ante Ptolemaeum Philadelphiam, qui in sororis honorem prius nomen mutavit, Crocodilopolites vocabatur,

ut tradit Pausanias l. I. c. T. Verisimile igitur est Manellionem iam sub primo Ptolemaeo floruisse, scripsisse vero iussu hiladelphi qui, quod fere omnes testantur, undique libros colligebat et eos, qui barbara lingua scripti erant, a doctis interpretibus in Graecasu linguam converti iubebat i). Quod igitur supra conieci scriptorem libri Caniculae Manethonis nomen, aetatem et dignitatem mentitum esse, antecedentibus confirmatiam est; quare fortasse a vero non aberrabimus, si ea, de quibus meliores fontes silent, e seu do-Manethonis estimonio conficimus: non constat in qua urbe aut cuius numi-

λὶ CL Scholion Plautinum a Bitschelio editum, et illustratum in libello, cui titulus: Die Aleaeandrinische Bibliothekon tinter den ersten Ptolomuern. reflat 183S.

39쪽

XXVII

ni Manetho fuerit sacerd0s, sed Pseudo-Maneth sev 0cat genere Sebennytam, eliopolitanum i), ex quo concludi posse videtur nostrum historicum ex urbe Sebennyta oriundum Heliopoli Osiridis fuisse ρυερεα. Operae pretium erit in nomini quoque rectam eripturam et significationem inquirere, de quibus non conveniunt viri docti. Scribunt Africanus et Eusebius

apud Syncellum Μανεθῶ; lutarchus in bello de Iside et Osiride, et Eusebius in Praepar Euanget μανέθωψ Iosephus aliique ανεθων Aelianus et Suidas Μαναίθως E in I corrumpere solent librarii); et Syncellus passim ανεθωθ Θ vitiose pro C i. e. a saepe habent codd.). Vera lectio Bern hard ad Ioseph Archaeol. Iudaic. l. I. c. 3. videtur Μανέθων Diu- dorsi ad Synces i. p. 77. Μανεθῶθ' aut Μανεθω Bun- Seni I. P. 91. Μανεθcia, quem scribendi modum ego quoque praefero: nam, Praeterquam quod Africani auctoritate commendatur, proxime ad Aegyptiacam pronunciationem accedere videtur Minime enim assentior Butiseni statuentici P. 1. nomen comp0Si tum esse Ma-n-Photh, quod significet a deo Thoth datum, et Aegyptiace sonasset Tholh-niat, Cur vero, quaeso, si nomen Pronunciaretur Thothmais, Graece redditimi fuisset anetho, aut potius Manethoth Equidem arbitror Μανεθῶ Graecam formam esse Αei Suidas Ματέ9ως Λιοσπολεως τῆς Αἰγυπτου, et Σεβεννυτης; pro ιoο πόλεω)ς legendum puto μουπολ ως. Nomi a urbium Aegyptia earum saepe confunduntur; sic apud Porplirrium in fragmento theologici libri Manethouis legitur ἐν Ηλίου πολει, pro quo ex eodem Manethone Iutarchus ἐν ἰληθυίας πολει, habet.

40쪽

XLVIII

gyptiaci a-λiet, sive Ma-Nelth, i. e. qui Neit deam amat, nomen posteriori tempore haud inusitatum et ipsius mammelichi cognomen. f. Champollio, Lexie. Ilier0glyph. p. 262. Du0 Manethone distinguit Suidas, sed perperam sine dubio fortasse quoniam alicubi legerat αναί-

θως ἐνδης, corruptam lectionem pro μανέθως Σεβεννυτης. raeter OStrum Manethonem, et auctorem librorum astrologicorum, tertium eiusdem nominis memorat Cedreuus p. 246 edit. aris. 1647.

'Αρχίερεis Aegyptius, primorum Ptolemaeorum aequalis, Graecas literas doctus, profecto omnium Optime historiam patriae conscribere potuit Materies illi ampla, perspicua et fide dignissima ad manum erat: chronographiae, toichogiaphiae, annales, Carmina historica, libri sacri sive Hermetici praeterea tabulae pictae hieroglyphis luculenter explicatae, innumerabiles denique inscriptiones. Quae omnia adire nemo nisi Aegyptius sacerdos poterat disponere autem recte et diiudicare, atque perpetuam ex iis historiam comp0nere Graecus solus valebat, aut qui Graecorum histo-