장음표시 사용
241쪽
nostri temporis, qui vel adstruentes materiam esse aeternam, quia est a se , vel de hoc dubitantes confidenter praetendunt veterum authoritatem. Ita Volta ire suum de Lege Uaturali carmen aggreditur dubitando de creatione materiae,. de quo errore Nonnot te
illum expostulat ci) .Et Jo.Jacobus Rousseau, postquam professus fuit sci certum esse de existentia Dei moderatoris hujus. rerum iniversitatis, dicit , a) nescire se an ea creata fit,. au merna: &addit, de bas quaesione , quam tanta contentione Theologi nunc agitant, Patres parumsu citi fueraui, nec a sententia Batonis an modiari riparum: immo ipsem teneri assirmat a Justino , Origene,& Clemente Alexandrino e de quo multarum. falsitatum complexo illum redarguit Ualiecchius 3 . Atque cum. idem , eodem Ualsecchio reserente alibi dicat, philosophos omnium tempora:n unanimi consensu rejecisse possibuitatem crevsionis materiae, Ioc unum contrae ipsium. dicam , quod cum haec quaestio , an demonstrari possit. possibilitas creatio iis , hoc est produstionis alicujus substantiae ex nullae praeexistente materia, agitatae sit ex prolata a quamplurimis primae notae Doctoribus, major illorum& potior pars eidem a firmative respondet, ut S. Thomas . Alensis , Scotus Thomas, de Argentina 8 , Hervaeus - , Henricus a Gandavo cio , "quot sentiunt existentiam lyei posse demonstrari . Quare pauci solum. sunt qui negativam' artem tuentur , quos citat SuareT I I), ut Gregorius Ariminen
Ei s. Venio nunc ad illos, qui supponentes materiam esse increatam , vel omittentes hanc disputationem vel concedentes illam creatam esse , hoc saltem volunt, Mundum hunc ex materia formatum esse ab aeterno. Tamquam horum duces habentur Proclus & Averroes , & ante hos Aristoteles, ut contendit Pere-rius
242쪽
qui ab Aristotele huius erroris notam propulsant , productis in medium diversis ejusdem locis , quae illum in hac re haesitantem ostendunt. Joannes Clericus aliqua ex his protulit in suis notis ad
libram Hugonis Grotii de Verirate Religionis 3 , inter quae est illud apertissimum, quae tonessent, de quibus certi aliqui
non habemus, ut an ab aeternosita Ailandus, an non : S. vero Thomas ex prolata contendit, scopum Aristotelis, ubi dicitur propugnare aeternitatem Mundi , fuisse contradicere rationibus antiquorum ponen ium Mundum in rempore femudum quosdam moris in peritate implfibiles . quod& censuit Albertus Magnus apud Valentiam 6) . Extant quae Veteres protulerunt pro aeternitate Mundi argumenta. Illa Simplicius tanti habuit , ut Cosmogonia in Mosaicam reputaverit fabulam ex AEgyptiis , inter quos Moyses vixit, haustam . Eadem sexto Ecclesiae iaculo promovit Ammonius, Procli discipulus, publice docens Alexanditiae aeternitatem Dei ili Mundi , quem impugnavit Zaccharias Episcopus Mitylenensis opus ulo , quod est in Bibliotheca Patrum, , Censorinus inter alios multos veteres Philo Ephos idem sentientes numerat S) etiam Platonem : nec desunt ., qui hoc volunt inferri ex eo, quod Plato dixerit Mundum habuisse originem ab ii tellectu cum necessitate conjuncto sed Leibnitius 9 putat Phatone in ibi nomine quidem intellectus significare Deum , nomine
vero illius conjunctionis cum necessitate intelligere essentiales rerum creatarum naturas , quae pNut sunt in intelle, tu divino, ab
aeterno sunt, & necessario . Recentius Angli Auctores Historiae Univeisalis juxta Versionem Italicam Neapoli habitam a fisio Typographi Rosellio , quae pluris habetur, quam illa habita Venetiis, Platonem quidem negant io) docuisse aeternitatem Mundi, aiunt vero de quibusdam Platonicis, qui ad majorem huic sen-F f 1 Ten
pag. 8 Cens. de Die Natali cap. I. pag.
243쪽
tentiae , in quam iveraait, aut horitatem conciliandam charunt lPlatonis quaisam loca , quae in rem siuam facile detorquere potu frunt , utpote expressa more Platonis, qui non raro est pneten smodum communem loquendi . Huc spectant vel Pythagoras, vel saltem aliqui Pythagorici ; Nam Pythagoram tribuisse, soli Deci
aeternitatem , materiae vero & Mundo creationem, authores sunt
thagorici sine controversia docuerunt aeternitatem Mundi, prout constat corporibus & animis mutantibus quidem sormas de sede sitas, sed aeternis. Ovidius q)inducit Pythagoram sic loquentem. Ipse ego, nam memini , Trojam tempore belli Anthoides Euphorbus eram , cui pemre quondam Sedit in ad perso grapis hasa minoris A ridae.
Garuor aeternusgenitalia corpora Mundus Continet. Nec peris in Ionio pucquam , mibi credite, Adundo , Sed pariat faciemque nopat: nascique PocaIur
Incipere e se aliud , quam quod fuit ante , morique De Aere illud idem.
- Σ36. Dicendum tandem esset de illis, qui Mundi hujus par res spirituales , cuiusmodi sunt animae rationales, dicunt esse ab aeterno, veI quia eas credunt esse Divinae Naturae particulas , vel quia etsi fateantur esse a Deo distin has, nihilominus volunt ab aeterno vel a se vel per creationem existere . Sed oppoclunius de his dicam, ubi inserius ostendam animas rationales tunc primo inciperpesse , cum informant concepta hominum corpora. Hoc unum hae dumtaxat advertam, esse aliquos, qui praeter materiam , ex qua Deus Mundum in aeterialem composuit, admittunt etianti, laeternam quamdam substantiam spiritualem , ex qua idem Deus animaverit omnia hujusmodi viventia . Horum sententiam tenere videtur Plutarchus in Psychogoniae, quam apud Cudu vortiuum sic declarat , quemadmodum virum det seces peritum non vocen aut motum facere , sed concinnam doce in , nunNerosumque motum lsroducere opinamur , ita Deus neque corpori ut Iungi , re sistere
244쪽
postft, necque animae , ut se /viveret indidit, sed turumque stimem principium , sit erum tenebricosum , aherum turbulentum , ambo imperfecta ordinapis, us pulcherrimum animal e ceret. Platoni pariter & praecipue adscribitur haec opinio contradicentibus illis , qui pro omnimoda omnium rerum; creation: illum stetisse propudi
Argumenta contra aeternitatem Mundi quantum ad muteriam, q&c a se, eiusat . et i . D Rimo sic arguitur cum Tertulliano . Spisitus Saltistus
L instruens nos de rerum creatione , non ilum dicit quos factum sit, sed etiam ex quo factuin, quoties ex aliqua re praeexistente fecerit. Ita ex terra producens plantas eX aqua pisces,& volatilia, dicit i) Germinet terra herbam virentem, ct protulis terra herbam pirentem. Producant aquae reptile volatile: crea-pitque Dem omnem animam PipenIem : ergo ca sicut es , quae de .
aliquo prolata sunt , ostendit unde prolata HI: iis grex non ostendit, em e prolata sis , ex nihilo prolata confirmat . Similiter Evangelium dicens , In p='incipio erat merbum :omnia per ipsum facta f/nt,manifestit nobis factorem, idest Deum, de facta, idest omnia ,& per quem facta, id est Verbum: ergo OIunde omnia facta essent a Deo per Sermovem , exegisset ordo profitemri ,' non profitendo satis probavit non fuit': II. Cum Suare Z . Scriptum est, sitelligas, quia ex nihilo fecit illo Casluin , & Terram Dous, ct θ miuum genus.
Et alibi , σ)-pipit in aeternum , creapis omni a ' adeoque si omnia creavit, nihil ex aliquo fecit. Et alibi , Deus o pocat ea, quae non sunt, tamquam ea gres fudit. Alia , quae certam de Fid L . reddunt hanc propositionem , ut communiter docent Theologi eum S. Thoma 8 inserius asseram . .
245쪽
'Σ3o DE MUNDO. III. Cum Lessio I . Materia non est propter se , sed propter
corpora diversa , quae ex illa componuntur . Tolle enim hunc materiae usum , iam tota quanta est , inutiliter existit σε sed quod non est propter se, non est a se ; Nam imprimis Iaihil est a se, ut alteri inserviat, sed ut seipsb stuatur: Praeterea quod praesesert causam finalem, ad quam ordinatur, arguit etiam efficientem , per quam ordinatum est: ergo materia non est a se , adeoque ab alio
IV. Cum Hoohe Σ , O Jacobo Riccato p) arguitur . Natura materiae est , esse quid passivum , indifferens ad diversas sui modificationes ε, Nam est divisibilis in infinitum , mobilis cele--ritate in directione in infinitum vaniabili figurabilis modis in infinitum diversis: sed esse quid passivum & indifferens modo dicto, importat non existere a se; Nam esse passi in dicit relationem ad id , per quod est passuum , quod idem est , ac ad causam suar existentiae: esse autem indifferens ad diversias modificationes in infinitum variabilesis sub quibus aeque potest existere, importat
causam, quae unum holum determinet et ergo materia non existita se : ergo existit ab alio per ci eationem .
Si materia non existeret per creationem , sed existeret .ex necessitate absbluta , illa esset per totum spatium imaginarium, quod est infinitum, S haberet existentiam aeternam ; Nam quod est ens a se , non potest existere uno potius tempore quam alio , nec potest esse finitum in suis 'saltem primariis attributis, cujusmodi est re-1pectu materiae extensio. Sed materia non est infinita ; nam ut alibi ) demonstratur, datur vacuum : Rursus si infinita esset in sua extensione , csset etiam immobilis, ut observat Ludovicus Barbieri 8 , adeoque inutilis ad forinationem Mundi,quam aliunde evidensest esse mobilem. Neque .ust aeterna, quia repugnat Fidei, aliquid praeter Deum habere re ipsa existentiam aetemam ; ergo materia existit per creationem. VI
246쪽
stens extra Deum potest esse a se ; Nam quod est a se, est ens simplicissimum & instilite perfectum , ut demonstratur , ubi agitur
de Existentia Dei, quorum neutrum habetur in materia quae ne a habet quidem ullas determinatas persectiones corporum ergo materia est ab alio per creationem . Consequentia probatur, quia esse a se, & esse ab alio sunt Entis attributa' contradictoria , &involvit contradictionem, .materiam, quae prima sit, de qua hic lo quimur , factam esse ex praeexistente materia.. a I9. UlI. SL materia esset a se , non dependeret a Deo, nec 'in eo quod sit, nec in eo quod duret et ergo Deus non habuisset potestatem disponendi illam, quam tamen ei tribuunt Adversarii. Probatur consequentiae cum Tertulliano: 3 Si materia censetur neque initium habens,nequelem, eadem ratione non poterit pati di spersisnem demutationem , qua nee Deus. In aeternitatis enisu 'consertio possa participet cum illo necesse es ct vires leges c
VIII. Dispositio materiae componentis hunc Mundum est Deo tribuenda: ergo. materia ipsa est a Deo creata Antecedens dant ipsi Adversarii, idemque infra distinete demonstrabo. Consequentia autem probatur , quia si Deus non creasset materiam , n n haberet eam illius cognitionem, quae colligitur. esse ad uata ex. ipsa dispositione praeseserente summam in Deo sapientiam , Nam, non haberet alio. modo, quam contemplando & inspiciendo ipsam materiam , quod non solum non ingerit adaequatam rei ideam sed etiam repugnat Deo , siquidem Deo non convenit , ut aliun , de quam a se ipsu habeat rerum cognitiones 22o. IX.. Cum. Anglis. Historiae Universalis Auctoribus sic .. Si materiae non esset creata a Deo , qui illam disposuit, Deus injuste & per abusum. suae potentiae illam disposuisset. Nam spoliasset proprietatibus suis materiam , . quae sicuti a se dicitur esse ita dicitur habere a se essentiam & proprietates suas, dando ipsi novam formam in tempore , quam non habuit in tota aeternitate , & faciendo, illam a se dependentem , cum esset independens. In
247쪽
justitia autem in Ente persectissimo non potest sine coiitradiistione admitti. Et quando dicatur Deum ex sita Bonitate addidisse periectiones aliquas materiae , quas a se non habebat, imprimis non salvatur injustitia in eo, quod faceret a se dependens, id quod a se non dependebat . Deinde non potest intelligi , quomodo non fit . aliena a natura illius materiae a se existentis quaevis perfectio . quae dicatur illi superaddi , adeoque quomodo non sit in re ejus impersectio . Tandem neque potest intelligi, quomodo non fuerit vana quaedam cogitatio, oc otiosa occupatio illa Dei, dum se determinavit ad expoliendum , Sc in novam sermam redigendum id ,
quod ipse non creaverat .a 2I. X. Essentia Dei necessario est , de concipitur persectissima: ergo etiam Omnipotens; sed si Deus non potuit facere Mundum ex nihilo, sed itum formare ex materia jam a se pi existen- . te , Deus non est Omnipotens: ergo si Deus est omnipotens , potuit Mundum facere ex nihilo τ ergo cum aliunde non ostendatur materiam fuisse a se, quin immo demonstretur id repugnare, Deus decit Mundum .ex nihilo . Hoc argumento usus est jam olim S. Augustinus dicens 1 Umipotens Deus msua e adjupundus eo GI, quam irae non secerat, ut quod polebat, inceret. Si enim ad eas .res, quas facere pudebat , adjupabat eum .aliqua res , quam os non fecerat , non erat Omnipotens , quo scrileg- es credere. Idem adhibuit Suare et 1 tamquam demonstrative concludens contra .Αdversarios sui temporis supra citatos, Deum potuisse creare materiam, quandoquidem ratio naturalis non invenit ullam colair dictionem in creationea ecentius eodem usi sunt tum Malebi anciue apud Leibnitium 3b concludens contra illos,qiri eius vim non PCricipiant per .hanc exclamationem , O philosophos supidos ac ridicu-Ios i tum Nonnot te contra Voltatrem , tum Auctor Gallici li- bri, cujus titulus, Epipolaejudaicae, in epistola 84 , qui vulgo dicitur esse Marchio d'Argens . Quare cum in alio suo libro, cujus titulus, Le Diiosophe si bonsens, dicit credi quidem posse creationem materiae in obsequium Fidei , non tamen per Philoisphiam
248쪽
suaderi . cui probabilius est materiam esse aeternam , desipuit,& sibi contradixit, ut notavit Ualsec Chius l . . . ΣχΣ. Objicitur contra hoc argumentum. Sine potentia activa nulla esse potest creatio; ergo neque sine potentia passiva. At concesso antecedenti negatur consequentia, vel melius etiam sic
distinguitur; Nulla potest esse creatio sine potentia passiva vel praeexistente, vel coexistente cum ipsa actione, concedo, sine potentia passiva omnino praeexistente ipsi aetioni, nego . Et ratio est , quia notio actionis, cujusmodi est creatio, non praescindit ab agente , adeoque a potentia activa; Contradictionem enim involvit e sie actionem sine agente : at eadem notio actionis generice sumptae praescindit omnino a subjecto praeexistente, adeoque a potentia passiva ; Nam illa dicit dumtaxat ordinem ad estectum, qui per illam fit. Quod si actio creaturae postulat subjectum pri existens, id consequitur impersectionem ipsius creaturae, non naturam actionis. Hoc ipsiim aliter fit manifestum, observando p tentiam quidem passivam dicere ordinem ad activam , quia quis possit aliquid recipere , quando nemo sit , qui possit dare at potentia activa non dicit ordinem ad passivam , quia ejus notio est agere aliquid , non vero agere in aliquo . Hoc secundum requirit solum ea potentia activa, quae sit impersecta . quat is est
in creaturis : non vero potent ia activa, generice considerata, aut quae sit perfectissima ,.qualis est Divina. . a13. XI. Cum eodem Ninanot te ibidem colura fi lios, cui materiam aeternam dicunt , sed in ordinem dispositam a Deo . sic arguitur . Ideo materia ponenda est aeterna , quia non potest concipi, illam factam esse ex nihilo: In hanc rationem tandem devolvi, quicquid; increduli dicunt contra possibilitatem creationis, notavit etiam Clastius et . Sed etiamsi non possit concipi , materiam factam esse ex nihilo . quod cognita exissen- . tia Dei omnipotentis ex nuper dictis est falsum , t non se uitur, quod illa ponenda sit aeterna ; Nam multo m risus concipi Atest , materiam , quae ad existendum nullo opus habet Creatore , ct ab . aeternitate existit, non posse se ullo. apto modo disponere de
249쪽
expertem esse omni omnino activitat: hanc. eidem. tribui ct conservari a Deo ordinatore. z. ergo XII. Contra illos ,. qui. confuse affirmant Mundum aeternum, quatenus nullam habet sui causam , quin . distinguant, an . loquam tur de nuteriai, an de. dispositione. materiae , si arguitur. cum Classito ti Quod ab aeterno: existit independenter. ab , omni causa , habet: absblutam necessitatem. existendi . Sed Mundus neque quantum ad materiam , neque quantum ad ejusdem dispinsitionem habela absblutam: necessitatem existendi . Non. quidem quantum ad materiam propter argumenta jam adducta : non. ve' ra, quantumaci di sitionem materiae. ,. tum propteri argumenta, quae in serius. ponam, tum propter continuam mutationem rerum omni lim materialium , quae quotidie. evidens est ;. contihuo enim mutant locum . situm. figuram. formam , & nunquam: in eodem statu permanent. : in quo est character apertissimus contingentiae in sensu contradictorio abselutae necessitati .. XIII Ad hominem arguit ut contrae illos , . qui materiam , ex qua Mundus constat ,. Volunt esse: aeternam , & necessariam , ut in illam. refundant origihem. mali physici ,. quami credunt repugnare,. M tribuatur Deo, sicuti dicitur ab illis, qui Deum non ibium authorem .diss sitionis. materiae , sed etiam illius dicunt authorem . . Ideo. materia debet poni aeterna , . & necessariar, quia sic redditur ratio de malci physico, quod est in Mundo , .dicendo illud habere originem. ab ipsa: natura: materiae', non vero a. Deo
authore selius dispositionis, materia: Atqui. omista),. quod non repugnat Deum dici authorem. mali. physici ex. alibi, Σ dictis, illud d icendo. non salvatur , Deum non esse authorem mali. physici, quippe qua ratione Deus; in . hac hypothesii dicitur author boni physici, dici etiam deben authon oppositii mali:, quod ex ipsa
materia disposita: provenit z. Et rursus Deus accusatur. veL impotentiae , qui non. potuerit ex. materia efficere omnia juxta horum sogitationesse physice bona ,, Vel malevolentiae qui . posito quod potuerit , noluerit mala eX. illa redundantia auertere r. ergo materia non potest poni. aeterna , & necessaria'.. Argumentum hoc
iampridem adhibuit Tullius contra. Stoicos: ca inquit, dicere
250쪽
re soletis is materiam rerum ex qua , in qua omnia sunt, toIam esse flexibilem in commutabilem , m nihilsis quod non ex ea stibito fingi conjerrique possis: ripis amem uniperse Fectriceis moderatricem Divinam .sse B opidentiam . Itaque haec aut nescit quid possis., aut negligit FeI BumGnai., aut quid sis optimum ,πon pote sjudicare.. Idem deinde promovit Tertullianus , concludens, quod in livpothesi materiae aeternae & necessariae, ib inveniatur Deus egisse male , si per p=iumotem f. Turpiter, si per necessectem. Σχή. Argumentis adductis addatur confirmatio ex aut horitate. Atque pro Philosisphis satis sit illud Aristotelis , 13 Omne Mundum generanI quo intelligimus ipsum recessisse a dod rina eorum., quotquot .ante 'se fuerunt . Circa Patres, de Tertulliano jam dixi ., ex quo alia plura in hanc rem collegit Natalis Alexander s) , & alia colligi posse dixit ex Lactantio 4 , Theodoreto sue) , ct Eusebio 6 , ubi hunc errorem in Hermogene impugnat- in S. Augustino haec 'lego , M., inde fecit Deus omnia es, quod nullam speciem habet nouarmine domam , quod mihil es aliud , quam nil it. Nam illud , quod in comparatione perfectorum informe dicitur , si habet alliquid formae, quampis exi- .guum ., quam, is inchoarum , nondum es nihil, ac per hoc id quoque in quantum est, non e s jisi ex Deo . svrdipter etiamsi de aliqua informi materua factus e s Mundus , haec ipse facta est omnino de nibilo .. Atque his similia alibi 8 repetit. Aliorum Patrur
. verba dabit SuareZ , ex quibus colligit , cyῖ esse regulam Sanct
rum , quoties res , qus omnin9 π'u erant, creari dicantur , ver
bum creandi significare productionem ea nihilo .
Ludovicus Barbieri i o) proponit hoc aliud in hac re argu mentum . Nemo cognoscit intimam substantiam ullius rei. & ne sui quidem, neque quantum. ad corpus neque quantum ad animam : ergo omnes substamiae sunt creatae. At nullius momenti est hoc argumentum , quippe nullo modo descendit aut de-G g et scem