장음표시 사용
301쪽
rate conquisivit, de aliis non meminit si , quam de Melitone Asiano Episcopo Sardensi , Tertulliano, & Lactantio, qui huius
erroris accusati fuerunt, quin tamen ne hi quidem' de illo convinci liquido possint, ut planum faciunt, qui eosdem ab hac nota vindicarunt,quemadmodum Joannes Boucat Uex professo fecit pro Τertulliano & Melitonei cum interea caeteri ita de Dei. natura sentire , habeant pro stultitia , & blasphemia.
II. Objicitur. In Scriptura etiam animae brutorum aliquat do , etsi rarissime vocantur spiritust ergo non est sufficiens argumentum immaterialitatis animae humanae, nomen spiritus illi a tributum a Scriptura . . Resp cone amecedens dis. conse m . Non est sussiciens argumentum immaterialitatis animae hoc itum nomea spiritus conci consequm : hoc nomen, una cum adjunctis circumstantiis &contextu & interpretatione Ecclesiae Catholicae, neg.. configam .. Addo adversarios , qui sic objiciunt supponere , non esse contro-vemum animas brutorum consistere in materia , quod est falsumia
Oba Hiones pro aetermiate Mundi ia169. objicitur . S. Thomas dicit, o Modum ineae
L pisse , est credibile, non autem demonstrabile , vel sibin
Ie i ergo nulla stat argumenta , quae ae ratione desiimuntur com . tra aeternitatem Mundi ..
Resp.. nego configam. quia ibi S. Doctor loquitur de demonstratione desii piae dumtaxat a priori , non de omni demonstratione . Eo enim modo concludit ex eo Blum , quod nulla eruatur in hac re demonstratio neque. ex parte hujus Mundi , quippe illius essentia indifferens est ad existendum etiam ab aeterno , ut jam vidimus q. 2o I. , neque ex parte caulae agentis ,Uoluntatis Dei, quae ratione investigari non potest in iis . quae libure vult . Quae cum vera sint, non excludunt alia demonstrationis genera, ut a posteriori, & ab absurdo.. Im
302쪽
Instabis . S. Thomas post obieeta verba immediate haec habet : Er forte aligatis , quod fidei
eis demonstrare praesumens , rationes non neces' arias inducat, quae praebeant .materiam irridendi infidelibus. Quin immo ipsum meta nobis adductum argumentum a posteriori q. 226. ille elevat: ergo S. Thomas omnem omnino in hac re demonstrationem ex
Resp. Quod pertinet ad primam antecedentis partem , Animadvertio S. Thomae opportune cadit in argumenta nullius ro-hoiis, quti ab adiquibus contra aeternitatem Mundi afferri ja a vidimus. Qtiod vero pertinet ad secundam partem , non potest ab Elute dici, quod ipse S. Τhomas elevet illud argumentilla , cum eius resiponsio sic se habeat. Dicendam , quod ponenIes Gernitatem detundi, ponunt aliquam regionem in finities esse mutatam de inhabiles ili in babitabilem , e conperso. Et fi militer ρο- nunt , quod aries propter diversas corruptiones accidentia in nities fuerum indeuic corruptae , Qtiae responsio palam' facit, allatam ab illo fuisse eam selutionem, non quia illam approbaret, sed quia ea ibi satis erat , ubi 2lum curabat de demoni iratione a prioria27o. II. Objicitur a quibusdam apud Plucirem ci . Admittimus Deum existere ab aeterno: ergo possumus admittere marc-riam & Mundum existere ab aeterno. Ρrobatur consequentia .
Qui admittit existere id, quod est plus, potest admittere , quod existat id, quod est minus.Sed admittendo Deum existere ab aeterno, admittimus existere bonum infinitum t admittendo autem materiam & Mundum hunc existere ab aeterno, admittimus existere ab aeterno bonum finitum ; Nam materia est aliquod num , & motus, qui simul cum materia pertinet ad hanc Mundi constitutionem, est aliqua perfectio materiae: ergo si admittimus Deum existere ab aeterno, possumus admittere materiam & Munidum hunc existere ab aeterno RG conc. antecedens ct uego confeyam i Ad eius probati nem risis. MM. Qui admitti existere plus ι potest admittere νquod existat minus, quod sit inclusum in illo, quod est plus, contauri. quod non sit in illo inclusum , subdis. praecise quia admit
303쪽
fit existere id,quod est pluς, dotest admittere quod existat mimis, nego , ex aliis caussis , cone. maj. Sic qui admittit aliquod totum, admittat necesse est partem anchisam in toto : Atqui ad mittit hominem esse capacem intelligendi, non potest admitteruesse etiam capacem volandi etsi sit aliquid longe minus, sed non in clii stim in capacitate intelligendi. Nec qui similiter admittit in aliqua domo decem homines, qui sunt aliquid plus, quam duo equi , potest admittere , quod existant in ea domo etiam duo equi , nisi aliunde id ita esse demonstretur . Venio jam ad minorem , quam equidem omittam, sed qui tenent, materiam ab aeterno motam contradictionem involvere juxta stuperius dicta I. 233. , hi negabunt secundam illius partem; Nam . quod involvit coutradictionem , non est bonum ullum, quoniam quod bonum est , est ens saltem possibile . Quare semper consequentia negatur.
III. Objiciunt Bayle in Novellis Reipublicae literarum a),
dc Auctor literarum Persicarum Σ ,qui dicitur esse Montesqui ou. Non potest comprehendi Mundum non esse a tota aeternitate . Assumptum probant primo, quia in duratione Dei non potest asmitti ulla successio : ergo neque in fus decretis . Secundo quia si tempus incoepit cum existentia creaturarum , sequitur nullum tempus praecessisse illarum existentiam : sed si nullum tempus praecessit illarum existentiam , jam sunt ab aeterno , vel si non sunt ab aeterno , distinguuntur solum , seu differunt ab aeternitate per unicum punctum , quod est absilrdum: ergo . nego aly umptum . Quae enim difficultas est in intelligendo Deum persectissime liberum creasse Mundum , quando il- /li placuit Z Per hanc divinam libertatem circa omnia , quae extra se sunt, penitus corruit, quod visum est facessere negotium antiquis , quomodo existente ab aeterno causa hujus Mundi, Deo , non existat pariter ab aeterno hic Mundus , adhibentes, ut refert
S. Augustinus 3 , exemplum pedis, qui si ab aeterno sit in pulvere , ab aeterno signat sui vestigium , quod est importunum, qui pe desumptum a causa efficiente ex necessitate . Ad primam pro-O o batio-
304쪽
bationem concedo totum , neque enim ex creatione Mundi in itempore insertur, Divinam Essentiam aut Divina decreta esse in tempore , sed Blum obieetum terminativum istorum decretorum esse in tenapore, prout decretum postulabat. Objectio haec antiqua praedictam jam habuit apud omnes sapientes, inter quos S. Thomas id , Elutionein . sed pertinet ad secundam probationem , dis. maj. Si tempus reale incoepit cum creaturis , sequitur nullum tempus reale illas praecessisse, conc. maj., nullum tempus imaginarium illas praecessisse , nego maj.-dis. min. Si nullum tempus ne imaginarium quidem praecessit creaturas, sequitur illas extitisse ab aeterno , conc. min. Si nullum tempus dumtaxat reale praecessit creaturas , sequitur illas esse ab aeterno , nego min. configam. Distinctio temporis realis & imaginarii , ubi agitur de tempore explicatur . et I . IV. obiicitur ab Hieronymo Cardano Σ) . Mare est aeternum : ergo etiam Mundus . Consequentia bona est & antecedens sic suadetur. Ex observationibus constat mare habere eam nunc salsuginem , quam habebat olim . talem scilicet, ut in dua- 'bus libris aquae haustis ab ejus superficie habeatur una saltem uncia salis, paulo autem amplius ab illis e fundo maris acceptis: ergo mare habet suam salsuginem ab aeterno. Probatur consequentia , quia eam certe non habet ex commixtione alicujus corporis' terret , & excrementitit, sicuti censuit Aristoteles 3) ; Ex continuo enim tot aquarum e terra in mare affluxu augerentur hae partes terreae, & excrementitiae, adeoque augeretur ipsius sali
Resp. L nego anIecedens secundi argumenti; Nam observationes in hac re , quibus quis tuto innitatur, nullae afferri pos sunt. Equidem lego Uarentum , ubi caeteroquin statuit aquam
Oceani esse minus salsam, quo proprior polis, profiteri iu- certum adhuc esse pro er defectum obfer pationum , an in alaeis e litoribus Oeeani exisentis in aona torrida fit major copia salis, quam is septemtrionalibus locis. Et lego pariter Joannem de Turre assirmare s aquam maris aeque falsam ese in fundo ae Asm
305쪽
perficie , etsi non afferat aliud argumentum , nisi testimonium viatorum, quos Robertus Boyle in dissertatione de Salsedine maris dicit se interrogasie . nResp. re transeat illud antecedens , sed nego conseqam, quae
ex illo nullo modo descendit, neque ex iis, quae in ejus probationem adducuntur . Nunquid enim ex eo, quod nunc prunae luceant , & calefaciant , sicut olim novimus facere , sequitur nos ipsos illas non inflammasse, sed ardere ab aeterno 8 Quae autem ,
sit sormalis causa salsuginis maris , etsi non sit hic locus disputandi, nihilominus non satis valide impugnatur praedicta Aristotelis opinio , quam recentius promovit Edmundus Halleyus in Τransactionibus Philomphicis num. 3 44; Non enim negari potest aquas in mare influentes deserre in ipsum continuo multa salia in iisdem di luta ex corporibus, per quae transierimi. Pomtior ratio est illa, qua inter alias eam Gasiendus ci impugnat, nimirum non fieri salsa stagna & lacus , etsi ab aquis illuc consuentibus formentur: ergo neque hoc modo salsa facta est aqua maris. Fuerunt, qui illam ortam esse crediderunt ex radiis S lis , quibus sundus maris aduritur, sed quam multis de caussis
explodi debeat haec opinio, docebit Lessius 1 . Alii sibi videi
tur videre in fundo maris strata salis , ex quorum corrosione facta sit salsa aqua maris, quam opinionem probabiliorem putat Fortunatus a Brixia 3 . At . quemadmodum observat Pluche strata salis in fundo maris erunt tam rara, quam sunt in terra habitata, in qua profecto ne sunt quidem millesima pars aliorum
stratorum: quae salina non sunt , Nam in Europa strata salis magis nota sunt in Burgundia & Saxonia, ut docent putei aquae salsae, qui ibi effodiuntur , de quibus dubitari non potest, quod sint receptacula aquae pluviae, quae transiens per strata salis illo saturatur, quoniamsapsu temporis, consumptis scilicet hujusmodi stratis, amplius salsa aqua ex iisdem non hauritur. Et rursiis sunt illa , quae constituunt celeberrimam salsifodinam Urbis Villisca
prope Cracoviam, a qua ab anno Iasa. perpetuo educitur sal,
306쪽
de visu audivi, nova quaedam urbs subterranea ibi sperta sit , ra qua multi Artifices ad lumen lucernae vitam suam degunt una iacum equis sibi necessariis. Itaque strata etiam salis, quae perti- 'nere possimi ad terram occupatam a mari, utpote quae est quid continuum cum terra habitata , ne erunt quidem pars millesima totius fundi maris. Quare si ex ditalutis salis stratis nata esset salsugo maris, jam ab assumpta quantitate marinae aquae non Q- Ium non extraheretur pars salis saltem vigesima quarta , sed ne , millesima quidem . Fortasse nihil melius in hac quaestione dici potest, quam ab ipsa sui creatione habere maria suam salsugi nem , cum qua conjunctum est quoddam bitumen. Haec enim ut arguit Suarea necessaria est ad vitam piscium , qui quinta is die creati fuerunt, & salso elemento ita addi isti , ut extra illud intereant. Confirmatur haec opinio ex nota salis vi impediendi putrefactionem juxta supra q. Iai. dicta , ct ex nomine , quod antiquiores linguae tribuunt mari derivatum a late , sicuti est salum apud Latinos: quae siunt rationes, quibus in hac re acquievit Joannes Nardius et . Utrum autem haec salsugo auge tur , an minuatur non potest definiri nisi vel per observationes, circa quantitatem salis , quae a determinato aquae maris volum, ne certa ratione deducatur per multorum annorum seriem , vel perquirendo dc comparando quantitatem salis, quam homines ad unum vitae e mari extrahunt, & quae ex eodem per evaporationem quotidie exaltatur Sc dissipatur , cum ea quantitate , quae ab aquis e terra ad mare redeuntibus iterum deportatur. Ex qui- bus rationibus prima tantum in potestate hominum videtur re-lle a.
histonus citat an actioires Philosopli cas, in quibus
proponitur nescio quod simile argumentum desumptum, a false dine maris , vel pro aeternitate Mundi , vel saltem pira ea ipsius antiquitate , quae longe major sit illa , quae communiter a Chro nologia in Sacra Scriptura fundata statuitur: sed advertit, autho- rem ipsum huius argumenti monui sie , se conjecturas dumtaxat proponere innixas cuidam hypothesi circa Originem salserinis
Nar. Nocter geniales Pag. ιν. .
307쪽
maris, quam fatetur incertam esse de nullo modo certam fieri unquam posse . Quam confessionem arripiens Ullistonus, dicit authorem hunc operae pretium facturum fuisse , si de hujusinodi conjecturis siluisset, tum quia otiosis, tum quia tendentibus i
reverenter contra autho ritatem Sacrae Scripturae .
1 2. U. objicitur. Terra haec nostra Elo suo adspectu praedicat passam olim fuisse subversionem talem, ut nihil primae suae speciei retineat: sed hoc posito , potest Mundus hic esse ab aeterno, dc nullum nihilominus habere nos indicium aeternitatis Mundi. Nam Lucretius ipse vidit potuisse artes , quarum principium
pertinet extra controversiam. ad certum tempus a nobis non oremotissimum, fuisse jam olim cognitas i , Sed periisse hominum torrenti saecla vapore t 'Aut cecidisse urbes , magno vexamine Igundi :Aut ex imbribus assilis exisse rapaces. Per terras amnes , atque oppido cooperuisse cuius rationis vim agnoverunt alii etiam Philosbphi ante Lucretium , citati a Pererio 1 , qui caeteroquin illos impugnat
recentius agnovit Daniel Morossius IJ : ergo ex eo , quod nes- . la habeamus indicia aeternitatis Mundi, nequit prudenter inferri Mundum hunc non esse aeterniam . Resp. L tranfeci mo, nego inis. Nam ut arguit Steuchus ex supposita praedicta rerum universali subversione tantum , abest , ut inde inferatur raternitas Mundi , quin ρ Mius ea inde evidenter excluditur; Actum enim erit in illa hypothesi de omni genere viventium , quae sunt terrae & Mundi praecipua pars, de quae cum iterum habeantur, necesse est admittere principium exi- . stentiae illorum, adeoque necesse est Mundum hunc non esse ceternum . Quod si non omnino generalis dicatur illa subversio, ut consulatur piopagationi viventium , jam non fuissent extincta omnium praeteritarum rerum miminenta , quemadmodum, quia familia Noe superstes fuit in generali diluvio , conservata suit aliqua antiquiorum. temporum memoriae saltem Diluvii apud
308쪽
273. Hanc I. probant, quia qui observant paries componentes terram, concludunt illam fuisse olim pepetratam ab igne ; Nam ubique reperiuntur arena , fabulum, silices, & alia, quae certo sint concretiones ex vitri particulis. Sic tenet Leibnitius in RaProtogea . Sic censuerunt, reserente Jo. M. de Turre i , Bust, nius, ct Daubentonius in sua Histolia Universali, quae prodire coepit Parisiis anno 1749. Resp. ex vitro,quod reperitur dispersum per terras, tam male inserri, ergo terra fuit vitrificata ab incendio quodam unive sali & diuturno, quam male quis ex oculis fetis, vel aliis phos phoris lucentibus constanter in tenebris inferret illos fuisse olim partes selis. Opinionem hanc de conflagratione terrae, quae consumpserit omnia monumenta . adhibuerunt iam olim teste
S. Augustino sa) illi , qui terram & genus humanum statuebant
aeterna . At si omnis terra conflagravit, jam opus filii novo hominum , animalium, plantarum, aliarumque specierum creatore et ergo non erit genus hoc humanum ab aeterno, ut Adversarii vellent . Sin autem pars aliqua terrae cum suis habitatoribus incendium hoc passa non est , ergo debuerat remanere tum aliqua tanti eventus traditio ,etum notitia aliquarum sutem artium &.disciplinarum , nec ita omnes interire , ut singularum origo ad pauca ante nos iacula ipsis Adversariis fatentibus revocaretur .
simili modo istos Coquaeus in notis ad citatum Augustini locum
174. II. probant, quia ex Philosephis, qui observant montes huc illuc per totum terrae globum disperis, alii quidem dicunt videre se nescio quid simile urbi, quae vel surorem militariumutormentorum substinuit vel vim ingentis & generalis terraemotus, qualem Joannes Ray , Burnetus, Euche 3 , aliique volunt fuisse instrumentum diluvii universalis, quatenus Nel prinducti tunc primum in mari montes totas stas aquas sipra aridam ex improvise effuderint, quae in posterum facta est mare , relicta hominibus ad habitandum ea telluris parte , quae ab initio
309쪽
tio rerum fuerat piscibus assignata, vel alia ratione , quam quis que pro suo arbitrio comminiscitur . Ea indem opinionem de hominibus , qui olim vixerint, ubi nunc sunt Ceti, etsi non propter subitam aliquam dc violentam terrae totius commotionem , sed per Rccessivum , & lentum motum aquarum ex uno in alium Iocum, tenuerunt jam olim Asiae Philo2phi, ex quorum doctris
na Pythagoras apud Ovidium habet si , ego, quod fuerat quondam solidissima tellus. Fe fresum et vidi factas ex aequore Ierras, Et procul a pelago conchae jacuere mariux , 5Dodque fuit eampus , vallem decursus aquarum Fecit r-eluiae mons es detinus in aequor. Motum hunc successivum maris supra terram, & per talam ipsius motum sermationem silperficiei hujus nostrae telluris , montibus& vallibus ubique abruptam promovit Author cujusdam historiae universalis, quem emcaciter Hooke Σ singillatim confutat, etsi non nominet. Eadem opinio placuit citatis Bussenio , &Daubentonio, qui observant, quod in montibus, quos vallis aliqua dividat, inveniantur eadem sossilia ad easdem altitudines disposita , quemadmodum accidit in ripis fluminum sibi e regione oppositis. Rursus iidem dicunt compertum esse fundum maris habere suas valles , & montes , quemadmodum nos videmus haberi in regionibus a nobis habitatis. Etsi enim prosundita; maris diversa , quae in diversis locis reperitur , pleri;uque contineatur intra limites brachiorum Go , & Iso: attamen non raro hos etiam limites transcendit, praesertim in Oceano, ubi saepe est mille passuum , aliquando Isoo, aliquando etiam maior , ct ali cubi inscrutabilis . Nam notum est, modum, quo haec aestimatur,
esse per bolidem , hoc est plumbum fune suspensum, quod debet esse talis ponderis , ut superet illud , quod est in volumine aquae aequali ipsimet plumbo ct: funi intra aquam immeris conjunctim. Si enim non superet, jam illud innatabit infra aquae supersi-
ciem , de suilis fluitabit: Cum autem crescente maris profunditate augenda sit etiam plumbea moles, ne propter auetam neces sario longitudinem & crassitudinem ianis, fiat tandem aequilibrium
310쪽
brium cum aqua , ideo inscrutabilis est ea profunditas, quae est supra certos limites. Quis enim , nautarum serat secum bolides immanis ponderis 3 Communiter sistet adhiberi plumbum so ,
ta vel 4o librarum. Praeterea Brevia extensa aliquando per magnos tractus, de insulae passim dis se habenda sunt pira totidem maritimis montibus , vel montium catenis. Atqui montes & valles in mari oriuntur ex aquarum motu, violentius alicubi, quam ali hi propter aliquas causas excitato , qui ibi cavitates , & alibi aggeres terrae congregavit: ergo similiter nati sunt montes & valles extra mare , quod certe postulat spatium longe majus, quam annoram sero sex mille , quale tribuitur Mundo . hoc argumentum se ipsem destruere , quandoquidem congerit opiniones, quarum una aliam evertit. Si enim Amontes sunt rudera quaedam testantia generalem subversionem,
iam non deberet in ipsis esse ea eorumdem sessilium ad eamdem altitudinem dispositio in oppositis inter se montibus , qualenta alii dicunt se observasse . At dicebat Buisonius: montes habent e regione se a cavitates , quemadmodum ripa ex una patete surgens a flumine habet sibi oppositam cavitatem: ergo montes faeti stat ab aquis fluentibus . permiIIo antecedens, nego configam . At habentur eadem strata terrarum in oppositis litoribus: ergo divisa est superficies telluris ibi paulatim ab aquis interfluentibus. Resp. iterum perisIIo amecedens, nego configam . Qu.d
magni Butantus testimet haec argumenta , & dicat apud D. M. de Turre 1 se illorum Blutionem non invenire , ipse viderit .
unde hoc piracedat, quod certe non procedit a connexione ulla inter illa antecedentia , & illas consequentias.
2 s. Sed venio primo ad illos, qui montes negant esse qui quam , quod faetum sit consilio S arte , & dico utrumque palam fieri per observationes supra β. II . positas circa montium structuram dc usus et quemadmodum fassi iam fuerunt citati ibidem Philosoplii, qui contemnunt & impugnant horum objectiones ; quibus addam Scripturae inteipretes , qui dum observant scriptum esse, Sapientiam fuisse antequam existerent abyssi,