장음표시 사용
311쪽
tes & montes, quia haec , inquit Cornelius a Lapide 1 per Sm plantiam creata sum, sine ea creari non poIerant, . & multo magis dum declarant, quanto jure scriptum sit , 1 Benedicite mes Domino, iam satis significant, quid censeant de horum
opinione. Venio deinde ad illos , quibus horridus quidem non est aspeetus montium & vallium,sed censent haec nata esse ex aquis, sicuti ex aqua tamquam causa extant similes inaequalitates infundo maris: st dico gratis credi , inaequalitates in sundo maris potissimas ortas esse ex motu aquarum ., quin immo ipsae insulae, ct montes praealti', qui in iis habentur, possunt esse totidem demonstrationes in contrarium. originariae igitur hae dicendae stat,& constitutae ab ipsa terrae sormatione ad fines notos adaequate . Creatori , & ex quibus aliquos non difficile esset etiam cogitanti invenire. 176. Quod pertinet ad opinionem de commutatis pisciuin de hominum habitationibus, si sermo sit de illa , qtiae id explicat per generalem terrae totius motum , qui postquam. partialis saltem caussa fuit diluvii universalis, terram nobis reliquerit asperam montibus, ea reiecta jam olim fuit ab iis, qui ex dicti st. II . montium formationem numerant inter opera diei tertiae, & ab omnibus, qui quasdam Scripturae loquuti es advertunt, quibus ipsam, Suarra dixit s3 multam repugnare: idem alii recentius sentiunt, addentes esse etiam caeli Mi m observa- 'tionibus , quae circa modi tum sti uicturam fiunt . In his iunt Val
Pisauri anno I si. cuius compendium quoddam habetur . t.
mo . Historiae Literariae Italiae , & cujus aliti, em hori Q-lum honoris causa nomino , cum pro sua dochritia, & lectitudine constitutus mihi fuerit judex hujus opellar,-aliarum, quas jam antea edidi, sed stiam strati apimi ergo, quoniam pro sua hu-
312쪽
manitate easdem ad typos semper cum laude adprobaverit. Ut autem haec opinio falsa. censeatur satis est illud, quod de Diluvio scriptum est ,, i) praepoluerunt nimis super terram, opertique sum omnes montes excelsi fib U Gerso. Caelo . arundecim e bilis altior fuit aqua super monteI, quos operuerat .. I. modus l, qtiendi supponit fuisti montes ante diluvium. Fac enim illos non fuisse, jamque vel peccant falsa suppositione. illa verba , vel necesse est detorqueantur a sensit obvio ita hunc alium , operti stat
omnes montes, hoc est omnia loca, in quibus nunc sitiat montes, quae interpretatio nescio , an careat temeritate . Sin autem sermo sit de commutatione maris in campos & colles, ct camporum ,
in mare, lenta & successiva, haec opinio absurda est ; Nam nat ratibus gravitatis legibus repugnat hujusinodi aquarum transm,
277. Instabat Pythagoras apud Ovidium , quem alii deinde sequuti sunt. Inveniunt tre multa corpora marina in longe dissitis a mari lὀcis., & quidem in tanta quantitate, ut videantur esse opus i ultorum annorum V Ex his. conchylia sunt omnium freque latissima , eaque inveniuntur , ut accurate distinguit, & e ponit Jo.M. de Turre a , vel in petram vel in calcem conversa, vel intime penetrata Zab halitibus mineralibus,vel omnino: destru Icta ,sed quae sui seimam in lapide intrat ipsa concreto reliquerunt,veL in . statu. sito naturali: & horum ali ita sqnt speciei . quam nemo Philbsephorum . in ipse . mari aut 'aquis. vidit .. Post conchylia sulis magno innumero corallia , quorum inveniri in te gra strata & montes testantur, qui de his scripserunt Κlein , Ellis, Vallerius locis citatis ab eodem Turre 3 ergo: mare fuit Hliin ibi: Quis' enim. audiat Alexandium. ssoni , celebrem Poeptim philoseph umo pro stis temporibus, non ignobilem. , qui statuit ψ corpora haec jure, dici. marina, si sermo sit de illis ,
quae includant viva animalia r secus vero , si de selis testis . putans has procreari a natura in quovis .mlo arenoso, quod debita careat humiditate;quam requirit ad formationem viventis in iis inclusi . Atqui ab multis jam . seculis non moveri. mare e. sim lo-
313쪽
, eo constat historiis, quae regna & urbes memorant in iis locis, in quibus nunc habentur ergo mare movetur minu tam lento saecula ferme infinita requirantur ad decurrendm totam te .erixo terra est a saeculis nitem serme infinitis, & generaliter m teria is IResp. L omIIIo iorum emmema eum remori subfumpto , ct neρο conjegam, quae non descendit; Ea enim,quae ex praemissis illi s insertur , est haec disjunctiva , ergo vel mare fuit olini in locis amari nunc dissitis aliter , quam per suum aliquem motum perio dicum stupra supefficiem terrae, vel a multis jam iaculis amplius non movetur , vel movetur motu tam lento ἡ-inulta ianio saecula nondum si1t sensibilis . Cuius disjWictivae admittenda e ut vera , sola prima pars , quare caetera cadunt . Re p. v concedo primam partem anteeedentis, ct nust secundam . Do enim quantitatem conchyliorum huJusmodi esse ingentem , sed parem tempori decem integrorum sensium . quibus 1 ex narratione Mosaica, Diluvii universalis duravit inundatio supra ipses maximos montes. Extincto enim genere humaiio , dc. multis aliis viventibus, quae conchyliis istis uterentu potuit eorum numerus augeri quam maxime ex nota illorum admirabili foecunditate . Nego autem consequemiam ; inam per generale di- luvium , quo terra haec, ut ex Divina historia constat, tota suit obruta , censuit iam olim Philo Σ , & nunc cim, communi repetunt Pluche Angli Historiae unifersalis. Aucto translata suisse corpora ista marina In loca . inari remota, eraque ibi subsidentibus aquis relicta esse . Haec , ut doquar cum eodςm Pluche se habent ad historiam totius terris,nobis relictis, in Gerente Josepho Antonio Constantino , inveniuntur in montibus Italiae, Graeciae, Germaniae, Phoeniciae. addo ego st montes . . impe
314쪽
mperri Sinensis, in quorum aliquo inventa haec esse lego in Τransa ctionibus Philosephicis si) , & etiam in America . Halicsententiam recentissime propugnavit citatus Constantinus contra Antonium Vallisterium ceta, qui de illius veritate dubium se 3 professus fuerat , de contra Lazarum Morum , qui aperte eam dem rejecerat in novo de testaceis istis & marinis corporibus systemate, Venetiis edito anno Ir o, cuius cum laude me est Scipio Mansus ) , de magnum ex ipis fragmentum p ert Fortunatus a Brixia cs , qui in hac re Vallisuerio adhaeret. Iaco Morus redri, congruentius rem hanc explicari supponendo montes alios esse primarios, alios secundarios 3 utrosque autem factos a Deo ope ignis subterranei, qui ex impioviso sublevaverit in aliquibus locis tellurem quae prius tota supponitur. sphaerica perfecte, & circumvestita aquis, ad habenda maria ,& congregationes aquarum : sed primarios vult factos nondum , creatis piscibus , quos solum die quinta creatos dicit Scriptura , illosque vult esse , in quibus nulla inveniuntur crostacea et secundarios vero . postquam piscibus aquae jam impletae erant, qui per subitam Eli erectionem remanentes in arido . extincti' persisverant adhuc in illis locis, in quibus diluerunt causse , quae illo, dictiverent. 278. III. probatu, quia dicunt inventa esse in Iocis a malle remotissimis instrumenta , quorum usus est Blum in mari, &citant Ovidium , qui inducit Pythagoram dicentem , Et vetur inventa es in montibus anehoro summis o Alii etiam . post Ovidium anchoram reserunt repertam fuisse in
quodam Helvetiori*m monte, eamque credunt pertinuisse ad homines antedilavianos . Rursus dictitat corpora quaedam aliquandis erus e terra , quae stat manisesta vestigia arborum de animalium terrestrium Mae nullibi jam amplius reperiuntur , dc iterum concludunt eam totius telluris subversionem, quam volunt. Sed quod pertinet ad primum. Verius ea narratiuncula, vel
xum Voltaire 8 rejicitur inter fabulas , vel dicitur ab aliquo
. ,- ιλ. Pag. 14. . Gen. cap. I. V. 2 .
315쪽
portu Lacus Genevensis olim assumpta ea anchora id stbstine dum per ejus adhaesionem alicui scopulo pondus aliquod . ut tot mentum bellicum, supra illum montem translatam. Quod ad secundum attinet, dico cum Pluche I pleraque eorum, quae olim credita suerunt vestigia arborum, & animalium terrestr tum , accuratius examinata inventa esse, pertinere ad corpora marina .
Sic immania quaedam ossa alicubi effbssa , o im elephantis , nunc
hyppopotamis tribuuntur . Sic dentes piscis canis, quem Carcariam , vel Lamiam appellant, nunc fiunt, quae linguae serpentium petrificatae vulgo olim habebantur.
279. IV. probant, quia .sunt , qui dicunt mare iacens inter Hollandiam& Angliam exortum fuisse ex aquis Oceani, quae auistae fluminibus alteram tandem ab altera separarunt, terra intermedia partim obruta , partim perBssa . Hoc modo minio antliore natum esse fretum Gaditanum aliqui existimarunt : Alii velU, ut Strato apud Strabonem a , non ex Oceano, sed ex Medi terraneo redundante factum illud putarunt, praesertim postquam Pontus Euxinus immefactus fluminibus in se irruentibus evertit repagula , quae illius quasi commercium cum Propontide& Hellesponto impediebant o Simili modo ,&etram terraemotibus Siciliam disjuiustam fuisse ab Italia , dicunt adsthylus apud
cum dem Strabonem, Virgilius, Sallustius , & Valerius Flaccus. Nec dessint teste, Vestes reci) , totius Mediterranei sermationem repetunt a terraemotu quo non Blum aquae Oceani, sed alite et am in terrae penetralitas inclusa erumpentes limitarunt .spatri incolis terrestribus destinata: ergo quoniam tot terrae partes ac tantae commutatae sunt, aliae aquis, aliae igne, aliae terrae- motibus, aliae aliis de causis, dici revera potest, totam terram nihil suae primae speciei habere. opiniones praedictas de formatione marium, quae nominantur, esse ves fabulosas, vel arbitraria vel absurdas . Fabula est exorhus freti Claditani per disruptos ab Hercule montes,
qui Oceanum Utea excludebant ; Huc enim alludunt Plinius, ocalii,
316쪽
: alii , quos Harduinus I in ejus notis commemorat Falium autem est Oceanum potuisse crescere propter flumina , quae in illum ingrediuntur ; Nonne eitim a multis jam saeculis compertum .est, nullum hujusmodi incrementum in ipsis apparere, vel quia vaporat quotidie tanta aquarum quantitas , ut haec minor non sit . illa , quam flumina ad mare reserunt, Vel potius quia , dum ca) omnia flumina inirunt in mare , ad locum unde exeunt reve tantur . Quid tandem magis absurdum , quam credere Mediterraneum extitisse ex terraemotu 3 Quo igitur erumpebant tot illi
perennes S amplissimi fluvii Asiae, Europae, de Africae , Rhodanus, Padus, Danubius , Ni Ius, aliique multi, qui in Oceanum defluere non poterant, misi ascendendo per Alpes, Pirenaeos, ct Atlantem . Qui diceret, ea flumina vel non extitisse nisi post --:tum ex terraemotu Mediterraneum , vel per occultos in terrae visceribus circuitus ad Oceanum decurrisse, ille jam totam superficiem terrae fingit diversam nunc ab ea, quae olim fuit, adeoque incidit in Dialecticae Soloecismum, petitionem principii, quippe imprudens affert praesuppositam totius terrae mutationem pro ejusdem mutationis argumento . Hunc urget' stanneltasius sic , 3 Terraemotu, quo tota Africa contremuit, cur non Arabicus Iphmus,aear non Tauricus angus simus, non Corinthiaeus , non alii dif. rupti a 28o. IV. probat Montesquius, seu Auctor Literarum Persicarum : omnes historiae loquuntur de uno primo omnium paren' te , eaedemque ob oculos ponunt maturam humanam nascentem rergo , sic enim immediate subjungit, nu=rale est cogitare, Adamum evasisse a communi aliqua calamitate , quemadmodum Noe a
dilapio, atque hujusmodi eventus frequentes fuisse in Modo .
Resp. cum Ualsecchio 4 , conc. antecedens, nego conse '.qam , quae nullo modo descendit et 8 i. Restarent sephismata quaedam contra possibilitatem creationis materiae ex nihilo: sed illa mihi quidem videntur flammet .fatuitatem praeseserre, quam planiorem etiam fecit Samuel
317쪽
PROPOSIT .LO IOII muel Clarkius ci . Restarent rumus alia , quae pro aeternitate Mundi obiecerunt Aristoteles, Procliis, A veiroes alii , de quibus meminerunt SuareZ a dc Pererius. Sed laoez omitto, quoniam omnia Pererius ipse 3 distinctim collegit, & resutavit& nuper Antonius Genuensis, eadem prout ab ipse proposita &dissoluta , . etsi eidem non placeant illius responsiones , transtulit in suam Metaphysicam , praeteriens dumtaxat decimum nonum argumentum Procli, quia simile est octavo responsi nem magna ex parte ad vigesimum secundum . Procli quidem liber , quem de . Sternitate Mundi scripsit, intercidit M sed erus. argumenta remanserunt apud Joannem Grammaticum,cognomento Philoponum , qui Proclum illum', Graece dictum Diadochum Latine Succe rem impugnavit . opus istud Philoponi e Graeco Latinum: reddidit primo quidem , sed parum seliciter C spar Marcellus Montagnensis , deinde vero , & longe melius Joannem Mahotius Argentaeus . sex annis post Marcellum , anno scili
318쪽
Mundus quod pertines ad omnem illius materiam creatus es uri insanii , quidem die Dominico e formatus auem dio litis in direma re loco. corpora sex dierum proprie talium spatio . . . .
De A. perfantibus propossimi Σ81. T Rimo opponuntur Philolphi Ethnici, qui vel ignora
II tes Scripturam , vel illam negligentes, aut existimarunt nullam csse cosmogoniam,utpote aeternitatem Mundi propugnantes , contra quos jam dixi , aut eam tradiderunt, quaemon potest sine commiseratione enarrari , ridiculis & horridis etiam commentis contextam o ut videre est apud Anglos Historiae Universalis Auctores , qui aliquorum in hac re opiniones compe diose reserunt. In his non est reticenda, tum illa veterum Hetruscorum, qui , ut nobis Suidas a ex illorum uno authore reseri , volunt Mundum creatum a Deo spatio sex millium annorum , α primo millenario Caelum dicunt de Terram fabricata : secundo Firmamentum quod videmus: tertio mare & aquas super te
ram : quarto Solem Lunam de Stellas: quinto volatilia , pisces, reptilia , quadrupedes: dc sexto hominem , Tum illa recentium Persarum , qui juxta citatos Anglos historicos t Mundum d cent creatum intra in tempora diverse durationis; intra primum dierum quinquaginta quinque, Coelos: intra secundum dierum sexagintas aquas : intra tertium dierum sexaginta quinque, terram et intra quartum dierum triginta , plantas: intra quintum, dierum octoginta , animalia: intra sextum dierum septuaginta quinque , hominem . Quae Omnia tempora simul sumpta faciunt annum , sive dies 36s. Horum opiniones, plane apparet esse corruptiones verae diabinae, quae in Mosaica Geneseos narratione
319쪽
nobis conservata est , quam melius Persis retinuetunt Etrusci , quod pertinet ad distribuirinem rerum creatarum . 183. II. opponuntur Philo Θphi illi caeteroquin Christiani, qui ausi sunt vel discedere a Sacro Genestos libro, vel illum, pro arbitrio contra Catholicam ct communem etiam sententiam interpretari. Inter istos equidcm Cartesium non reseram, qui etsi Mundum hunc emergentem contempletur ex solis :motibuς mechanicis, nihilominus expresse pluribus in locis citatis a Ma- debranchio i , admonet id se fingere dumtaxat, qui caeteroqui adhaeret Verbo Dei,aliter nos Cosmogoniam docenti, ut hac via melius exponat naturam Mundi , & divelsarum ierum , quae illum componant, quemadmodum, sic ille, sa) ad pumarum γε hom in naturas intelligendas melius es considerare , quo pacto paulatim ex seminibus nosci sobsint , quam quo pacto G Geo in pri ma Modi Origine creati sini. At Bumetus enim vero , & histonus Authores Angli , ct Leibnitius Germanus teli em hanc
irostram eo modo commenti sit ut sermatam , qui huic propositi Iai adversatur . Summa sententiae , quam Burnetus' in sua Theoria Sacra anno i 68i Londini edidit, est hujusnodi. Tellurem hanc ponit ipse fuisse a prima origine Chaos ex omni materia invicem permixta compositum , deinde paulatim subsidentibus partibus gravioribus in centro globi,efformatum esse densum nucleum , quem a quae contexerunt, quibus supernatarunt liquores illi , qui aqua sunt minus graves, &ex horum concretione per suam adhaesionem cum particulis decidentibus ex aere omnem hanc massam circumdante , factam fuisse crustam durissimam, uniformem , & perfecte rotundam , atque hanc fuisse habitatam a primis hominibus usque ad diluvium , quod comminiscitur accidisse,quia calore Elis sensim rimae apertae sunt in crusta illa contegente aquas subjectas, quae rimae tandem majores evadentes diviserunt crustam illam adaequale in partes aliquas, quae corruerunt infra aquas, & utpote concavae reliquerunt cavitates ingentes , quo tandem paulatim aquae se reciperent, & iterum aridam alicubi terram exponerent novis opportunam habitatoribus, quales nos sumus. Quae certe hypothesis excludit tempus & distin-
320쪽
3os DE M U N D. o. 'dierum in huius globi ornatu , & dispositione ac se
matione , de quibus expresse meminit liber Genesis Plenam Burneti confutationem dedit Joannes Keillius in eius examine is edito anno I 34. Et λlae etiam objectiones, quas perstringunt
citati Angli Historici si illam pessumdant.
184. Gulielmi autem Uhistoni theoria terrae, quam protulit Londini anno i 28, vult illam prius ni isse Cometam circa Solem in Ellypsi fatis oblonga se moventem , quae cum tandentis Deo placuit, commutata ejus orbita in Ellypsim accedentem ad circulum , evasit terra habitabilis . In qua pariter hypothesi jam actum est de illo sex dierum intervallo , quo omnia creata , tellus ornata , & ad habitationem hominis ultimo creati aptata dicitur a Scriptura . Joannes M. de Turre fusius referens hoc systema concludit Σ , illius fictionem a stia eiusdem exposi-.tiolin patefieri, & ab oppositione, quam fere in omnibus habet cum Uerbo Dei scripto. . Leibnitii tandem systema , quod ipse in 'Aetis Lipsiae ad amnum i 683 piratulit, & iusius exposuit in opere posthumo Proto-gea , edito Gottingae anno I 749 per Christianum Ludovicum Scheid , postulat terram hanc nostram fuisse per plura secula corpus lucidum , ceu est Sol, quod Deo tandem illius incendium
extinguente evasit corpus opacum, in quo, quae sunt arenae & hulum . ea dicit esse partes materiar vlarificatae ex tot seculorum incendio quae vero habentur maria , dicit esse congregationes aquarum , quae cessante flamma paulatim concretae sunt, & simul unitae . Praeter oppositionem directam , quam hoc systema praese- fert distributi i dierum , de quibus dieitur in propositione, aliam habet etiam contra evidentiam,ut advertit citatus de Turre a) , quia observationes institutae circa corpora intra ipsani tellurem recondita non respondent iis, quae Theoria requireret.
18s. II Lopponuntur Phila Judaeus in libro de Mundi opificio, S. Athanasius in libro contra Arianos tertio, Procopius in Gen fim , quorum verba recitat Petavius , qui his addit Caieta