장음표시 사용
321쪽
libro vontra Celsum sexto i quod jure facit . Nam ibi' eatri opinionem tenet, eamdemque habet etiam in . tracta tu in Ma lthaeum septimo , etsi homilia in Genesim prima successiqnem ' dierum admittat in rerum creatione , ut adverterat iam si areet i . His adjungo Clementem Alexandrinum , qui dicit Σ quae facto stim , ut creata vi: diversis autem diebus divulsa attribui a Scriptura , quia nec eset par eorum aestimatio , neque voce fuisset declaratus uviuscujuseae ortus , si acervatim illo simul omnia fecisse dictum esset. Eodem igitur momento his censentcieatum & formatum Mundum , nec sex dies commemoratos in 'Genesi significare dies naturales , sed figuratos, 'quatenus vel sex sunt species cognitionum , quas primo creaturae intelligente x de rebus hujus Mundi habuerunt , vel sex suissent dies, si Deus voluisset per plures dies dispertire rerum creationem : qui ultimus sensus attributus Cano praesesert suam falsitatem . quia nulla est connexio .inter conditionem . quae est quasi. antecedens , & conditionatum , quod .est veluti consequentia ,. ut pluribus declarat Suarea . Uis apertissi ne suffragatus est S. Augustinus, ut in
322쪽
Secunda pars, scilicet materiam prhino creatam non Misse insermem , suadetur quia Scriptura nominat expresse Caelum , Terram, & Aquas. antequam nos doceat de opere primae diei,
quod suit lax ; Dicitur enim in meipis exeavit Deus Caeliam Terram spiritur Do ni ferestarur super aquas, ergoi ex
materiae prima creva,par; habuit sermam aquae, pars, terrae, pars
tandem Caesi. Eludi igitur consequentia non potest , nisi deto quendo a sensu obvio loquutionem Scripturae, vel mystice illam explicanda . sicut placuit S -Αugustino ci , sub n line Caeli ibi vignificari creationem Angelorum et vel dicendo, Caelum,
Terram,i Aquas, ibi nominari, quiae materia primo creata conis manda deinceps erat in Caelum,Terram, Aquas, non vero quia
ab ipQ initio fuisset in ipsa pars. quaedam sub serma propria Caeli, de qui dem silmpti sine limitatione ad Qtum Caelum Empy-
reum ,. locum beatis Angelis & hominibus ad inhabitandum origine Mundi destinatum, ut tali credit Cornelius a Laptae ch) ferie communiorem opinionem , sed cum amplitudine ad omnes Caesos praeter illud , quod nomen Firmamenti habet, quiae hoc dicitur se ni quarta die et pars vero seb sermae propria ter. hae, & alia tandem seb illa aquarum . Quae interpretationes pro pter hunc ipsum quasi abusum verborum Scripturae, δι alias. prae, terea ratione quas diligenter exponit & vindicat Suarea Onλ . sunt improbabiles. Eadem consequentia confirnicitur L quia nore potest intelligi materia sub nulla omnino serma,sive sita sex; a tributis. iubstantiae inertis extenta impetu trabilis de figuraeae quandoquidem figura aliquλ non potuit abesse a materiae , quae ita quantitate finita creata ruit Confirmatur II. authoritate S. Th
- . M. Porret, sic ille, dicere , quod materia prima nequq fui creata omnino ne forma , neque sub forma uua commani sed si
remis disinsis r quam doctrinam concludit etiam , tum ex eo ,
quod ad dignitatem agentis persectissimi, de qua dicitur, s) Dei perfecta sunt pertiinet, ut non dicatur quid ab eo creatum Disse penitus iussirmo tum quia idem vidit docere plures Patres,
323쪽
pROPOSITIO UIc 3o' quos citat, quibus addo S. Gregorium Magnum, qui ait i) Re-r- substantia Amri creata est , sed Finia species formata non est, quo stari extitis perfusesamiam maιeriae , non simul apparuic
237. Tertia jam paridoprima creatione factae die Dominico suadetur, quia striptum est . 1 Ompleriique Deus die septimo opus suum , quod fecerat: requierest rie septimo et Arqui nomine dici septimi sepe in Scriptura significatur Sabbarum , quod Deus
praescripsit Hebraeis, ut pro Sacro haberent: ergo si Sabbaturria fuit dies septimus , Dominica fuit dies primus is ut facili numeratione nemo non videt. Hoc argumento utens. Cornelius a Lapide in citatum Scripturae locum. concludit, certum es hunc dientia, . quo, Mundus quantum ad ejus. materiam conditus est, fulse G-minicum et idemque ex eadem ratione evidens dicit Pererius 3 -Αccedit confirmatio tum ex Concilio Tridentino , quod dicit die Dominico Deias lucem condidit, ct a mortuis resurrexis rtum ex. Ecclesiae Romana L quae a d matutinum diei Dominicii
'imo die, quo Trinitar' Beata Mundum condidit , Vel quo resurgens conditoν ,
tum ex Patribus , quos refert SuareE .. et 88. Quarta pars, sex dierum spatio sermatum esse Sc ore natum hunc Mundum, probatur , quia aperte Scriptura capite primo Geneseos enunciat spatium sex dierum, quibus formata . sunt ea, quae Octant ad systema nostrum Planetarium, & prae- cipuae referuntur ad nostram hanc tellurem Atque prima die lucem dicit factam , quo nomine aliqui recentiores intelligunt fluidum quoddam tenuissimum certa lege diffusum per totam rerum. crevarum universitatem , quod tamen oculos non assiciat. nisi determinatum quemdam motum patiatur , quem nunc Sol dc Stellae excitant , atque producunt: quam opinionem placuit subjicere , quoniam non vidi de illa meminisse Auctores magis c . Iebres,
324쪽
aio ' D .E M 'U N ' D 'o .lebres; qui copiosa nobis commentaria. reliquerunt , de operibus sex dierum . Secunda die dicit divisa saquas, quae sunt Iub firmamento ab iis , quae supra illud sunt . Tertia congregatas: aquas . terrae in unum locum , & sermata maria , ac omnia vegetabilia. Quarta facta Solis , ' Lunae luminaria simul cum Stellis , quod i idem recentiores', de quibus paulo supra: implicant per produ-: fias in illis corporibus caelestibus eas modiffidatidnes atque dis sitiones , per quas perpetuo motum communicant luci primo jam die creatae Quinta dicit facta animalia omnia extra aquas supra rerram viventia, & ipsum tandem hominem, in cujus gratiam , terram hanc antea ornaverat , quasi eius hospitium . . Concludit ,
que Scriptura Complepit Deus die septimo opia suum , quod scerat , requiebit die septimo ab unlaemo opere, quod patrarat . Et ne insensu aliquo figurato selum recipiantur praedicta verba .
vetant tum nota regula de non transferendis verbis Scripturae baa
sensum figuratum , maxime in historica narratione . ad instru' stionem fidei pertinente : tum permissio sex dierum facta, hominibus operandi, & constitutio Sabbati in diem Domino s eram saepius repetita a Scriptura ex ea ratione . quod Σ sex diebus fecit Dominas Caelum nerram , in primo ab spere cessapit: tum consensus Patrum , quos nominat:Sua E. 3M , & Τheologorum , qui ita volunt accipi sex dies, de quibus . Gune sis loquitur pro diebus naturalibus, 'ut Petavitis quidem dicat , icontraria issententIa hodie patronum habere desiit: Suram vero de eadem testatur , cs valde temperare moderare loqui Auliores propten reverentiam Augustino debitam et tum tandem usus plerarumque, nationumsomputandi tempora per hebdomadas, de habendi se ptimum cujusque diem pro festo , . in quo apparet Maedam tradi
tio Di vitiae operationis in sermatione Mundi per dies sex, decessationis ab omni opere die septimo ; Lego enim apud Cleria cum in notis ad Grotium de Verisiate Religionis Chri anae c. 6; . Josephum Hebraeum testari nullam esse urbem Graecam , nullam barbaram , quam non pervaserit mos septime diei, qua ludari
325쪽
seriantur : Philonem dicere, diem septunum eo festum; n*n uui urbi aut regioni .sed universe: Eusebium, & Tlieophilum Anti chenum afferre ex Aristobulo, septimam diem omnes homines celebrant et & Clementem Alexandrinum ex Hesiodo, lux septima fancta', A similia ex Homero & Callimacho.Pluche aut hor est i) , comitutationem per hebdomadas inventam apud America nos fuisse Memoriae caussa his versibus sex dierum opera expressit Da-
Prima dies Caelum Terram . Lucemque creapit Atera dipendit spatium , discrimen aquarum . Tertia secrenens undas dat gramina terris. arta creat Solem ct Lunam , exle: sicque Ulaa uinta dedit pisces , eadem genus omne Polantum . Sexta tulit pecudes , hominem quoque , quem Deus ipse Condidit. Inde operis requiei l septima fulsit . . 289. II. Sic arguitur . Ideo sex dies , quibus iariptura dicie Mundum sermatum fuisse , sumi debent aut possunt aliter, ac pro sex diebus naturalibus , vel quia non repugnat ipsi Scripturae, dicere Mundum sermatum fuisti unico instanti, vel quia eide nata fatisfacit qui dicat Mundum sermatum suisse unico die . Atqui
repugnat Scripturae, dicere' Mundum sermatum fuisse unico insta ii , nec eidem satisfacit, qui dicat Mundum sermatum fuisse unico die et, ergo. Sola minor habere potest dissicultatem , cujus proinde prima pars probatur cum Suarea 3 primo . quia semel quod ex dictis Scriptura doceat totam Mundi machinam creatam simul , jam ad perficienda per illam divel sa specie corpora, opus est inducere in aliquibus ipsius partibus majorem densitatem,quam in aliis , adeoque opus est diverso motu locali illius partes movere, quem repugnat esse instantaneum,ut ubi agitur de motu oste ditur. Secundo, quia Scriptura dicit, primum terram suis inanem , vacuam , & aquis coopertam . & deinde apparuisse aridam, S protulisse herbam virentem: Rumus dicit hominem sermatum fuisse de limo terrae , adeoque prius fuisse terram , dc hujus
326쪽
insius limum , quam hominem et quod argumentum valet etiam a pira formatione omnium animalium , quae I de humo narrantur
facta . Praeterea de sermatione Adami ita loquitur Genesis, ut significet eam peractam esse extra Paradisum , & deinde in hunc ibisse translatum et Nam dicitur , in paradi se voluptatis Deus et
postris hominem quem fometaverat, & paulo post ca talis Deus hominem in paradisum , ct infra , 4 emisit de paradiso , ut oper
retur Ierram, de qua asumptus es : eiro sermatus iam erat Adam, cum in paradisum adductus fuit, de terra distincta ab illa paracta , ut mmmuniter concludunt Theologi cum S. oma s . Tandem nariatur Adam prius vigilasse ., ct audisse 6 praecepta Creatoris sui, deinde dormiisse , di ipQ dormiente aedificata irta, ) mulierem de ipsius costa. Quae omnia manifestam important
successionem temporis , quae non componitur cum unico instanti .
Secunda jam minoris pars cum eodem Marea 8 pirabatur, quia in hypothesi, quod omnia facta suissent successive intra unum diem , non salvatur veritas illius distinctioi1is dierum in primum, secundum, & reliquos , nec quod aliqui dicunt hoc factum , ut facilius homines de rerum creatione instruerentur , est opportunum ; non enim fictio sex dierum quicquam auget perspicuitatis ad hujusmodi cognitionem . 29o. III. Ad hominem contra illos , qui sex dies dicunt si- gnificare sex rerum , quae in Mundo sunt gradus, vel sex cognitionum species res, ndentes illis gradibus sic arguitur. Qua ratione Scriptura distinguit bruta eterrestria die sexto creata a volatilibus , quae ponit die quinto , eadem ratione distinguenda sunt volatilia a natantibus, quae uno die creata dicuntur: & nemo sanus dubitat, gradum pecudis diversum esse a gradu hominis , cum cete ui utriusque se alio adscribatur diei sexto e dc 11militer certum est Solem sentem Juminis esse diversie naturae a Luna , quae lucem sibi propriam non habet, quae tamen reseruntur spectare ad diem quartum et Idemque obse ari potest de aliis
acreatis rebus: ergo gradus rerum creatarum stat multo plures , quam
327쪽
Qui quaereret, quam figuram habeat tota rerum universitas. equidem ressean deam , Plutarchum dicere ij Stoicos globi figuram Mundo assignare , alios turbinis, odi quo am . Pro globi fi-πura varia argumenta affert SuareΣ Σ): sed quae propositum non suadent, quia peccant suppositionibus , quae falsis jam comperta sunt, vel arbitrariae. Atque hae sunt opiniones eorum , qui Mundum esse sinitum tenebant; Neque cnim desunt, qui illum infinitum dixerunt, in quo habetur verus error , non quidem quia essicacia sint argumenta , quibus aliqui, ut Valentia 3 , credunt se demonstrare , quod magnitudo vel multitudo actu infinita involvat contradi isticinem , sed quia scriptum est , Ipse 'sti Mondi intuetur: & alibi, s) omnia in mensura numero ct pondere dio Dipi. SECTIO III.
Obisinones ex amhoritate. api. Rimo objicitur . Scriptum est . pisit in aeter-x num , ereavis omnia simul: ergo sex dies in Genesi numerati , sunt intelligendi in sensit figurato .
Resp. conc. anteci nego cousequam. Antecedens Opportunum est ad confirmandam creationem materiae Mundi unico instanti factam , non vero ipsius sermationem & ornatum ; Re
rum quippe subsamia , inquit in hunc locum S. Gregorius , mul creata es , sed simul speciei formaca non es , quod Amia tisii per subsanuam materis , non simul opparuis per sperientia
formae a Rursiis sex dies sunt perbreve tempus, perbreve autem tempus non repugnat exprimi per illam vocem simul. Tandem juxta R e Pere-
328쪽
Pererium si) , & Petavium ca) in citato textu potest idem significare ac pariter : adeoque Deum non adhibuisse in rerum constitutione creaturam ullam , sed ipsium esse aequali modo
II. objicitur . Scriptura post narratam distinctim rerum diversarum λrmationem sic concludit, funt generationet Caeli Terrae , quando creata sunt in dis, quo fecit Dominus Deus
- Caelum Terram : ergo sex dies supra memorati a Scriptura non sunt dies naturales, cum non faciant, sive non pertineant, nisi ad unum diem et Reis. cstu. an ec. negst configam; Nam dies, quando usu
patur sine ullo adiuncto , cujusinodi est dies unus vel primus , significat tempus quodlibet, sive hoc sit dies naturalis . qui definitur per reditum solis ad Meridianum , a quo recelsit , sive sit dies artificialis, qui ab ortu solis usque ad ejus occasum durat , sive sit quaecunque dierum quorumcunque periodus. Exempla passim occurunt non Elum in probatis Latinae linguae aut horibus, sed etiam in Sacris . Ita dicitur Abrahum exultimis, ux ine rei diem meum , idest tempus mei adventus: Et appellavis iu-cem diem , scilicet artificialem Quare dies in Objecta textu indefinite politus jure optimo communiter exponitur pro tempore , contra vero pro die naturali, ubi superius nominatur dies cunia
determinatione secundi . tertii , & quarti . Qui diceret S. Thomam putasse σ) in objectis Scripturae verbis diem sumi posse noli pro tempore , sed pro ipso primo die Mundi, ille advertat S. Doctorem profiteri se haec dicere , ne praeludicaret sententiae cXcludenti successsionem dierum . quam ceteroqui ipse in eodem articulo concludit Scripturam docere ia 2 2. IlL Obiicitur S. Augustinus , cuiuς quamdam opinionem non semel ab ipso propositam expono . Putat ille die; sex dici a Scriptura relative ad sex cognitiones de sex rerum classibus observatione majori dignis . quas habuit Angelus prima creaturarum i Per. M Gen. sub finem lib. I. pago s Gen. i.
329쪽
rum liuellestualium species : cujus creationem dicit significari per creationem lucis . Jam vero Angelus primo creatus , statim ,
. se ipsium cognovit S intellexit, ct cum a hoc facit, inquit, incognitione sui ipsius , dies unus est : di si mi li pacto in cognitione ,
quam Angelus habuit de Coelo , Terra, Mari, aliisque creaturis dies reliquos consistere dixit. Cum autem Scriptura dixerit post productionem lucis , χ Factum es vespere mane dies unus, invenit in ipso Angelo , quem lucis nomine designari dixerat suu in vesperum , dc suum mane in duabus diversis cognitionibus, quas de singulis sex illis speciebus rerum habuit Angelus , alteram , qua creaturas cognoscit modo illo , qui dependet ab ipsis creaturis, prout sunt in se , sive per species proprias ab iis provenientes , ut ajebant veteres, qui per has species credebant se
satis declarare modum , quo naturaliter ab intellectu creato cogitoscerentur obiecta , atque hanc appellavit cognitionem vespertinam : alteram , qua ea siem cognoscit excellentiori modo , qui dependet a solo Deo , quatenus intellectus creatus cognoscit objecia creata secundum proprias essentias in ipsis Deo intuitive vi-sb, utpote illarum caussa , atque hanc matutinam cognitionem nuncupavit, quia prima clariorem S praeliantiorem. Rursus cum
ibidem Scriptura dicat, quod Deus 3 dissit lucem a Ienebris,
appelluoitque lucem diem ,-tenebras noctem , nomine lucis vult significari bonos Angelos, nomine vero noctis illos, qui se malos fecerunt in Deum rebellantes . Hanc interpretationem laudavit
S. Thomas r4lla nihil sibi ,ideri professus est bertus
Magnus, qui eam bis ex prosesso propugnavit : alios ejusdem laudatores & defensores dabit Cardinalis de Noris o . At illam non ita proposuit S. Doctor, ut aliam , sic ille , quae praeponenda sit, inperiri non posse contendat. Et determinate eam olim 8 amplexus fuerat, quae juxa obviam verborum significationem postulat sex nostrates dies integros, atque distinctos. igitur hanc S. Augustini interpretationem reta n-R r Σ sio
6 Nor. vind. August. cap. q. f.
330쪽
sio etiam ex Augustino habetur, qui non excludit asias, & illam admittit exgresse , quae nititur in sensu obvio verborum Scripturae , qui magis vel unice attendendus est , tum ex rationibus jan odietis: tum quia , ut observant Suareκ i . Natalis Alexander figurata illa interpretatio Σ inexplicabiles difficultates habet ;quom δε enim uno eodemque mamento lux creata es , a tenebris Misa , ides Angeli conditi , boni in gratia confirmaIi, a malis discrmi, glorificari Τ quomodo rerum omnium cognitionem in Verbo eodem quo creati funi momento habuerum, si in beati dine creati, non fuerum , sed eum amore casis , quo Deo adissere , meruerum Tum tandem quia cognitiones Angblorum matutinae de vespertinae , dc aliae liujus inodi allegoriae non potuerunt intendi a Mos historiam creationis Mundi conscribente ad docendum vulgus ipsum Hebraeorum , quod per ea verba de modo cognoscendi Angelorum nunquam cogitasset, cum illua fortasse ne percipiat quidem . postquam ipsi propositus sit, quam rationem Pererius 3 exponit fusius , & urget diversis modis efficaciter. II Rimo Objicitur . Nequit assignari ratio , cur sex diebus L factum sit a Deo , quod statim utpote omnipotens pinterat facere et ergo statim omnia ipsum fecisse dicendum est . Resp. conc. antecedens,'nego eo egam, certe illegitimam. Habuit prosecto Deus sapientissimus consilium suum , cur id faceret . quod nobis ignotum est ; quis enim cognopit sensim Domini ZQui illud conjicere conantur , dicunt, sorte id fecisse primo ut relucerent distinctione ipsa dierum,attributa quaedam Dei praecipua, omnipotentia in extrahenda ex nihilo materia primo die: Sapientia in ipsius distributione secundo die r Bonitas in ejusdem ornamento tertio die r & sic de reliquis . Secundo ut impediret de tolleret dubitationes eorum, qui a vi ipsi materia propria rerum pira-
i Sua. Oper. 6. dier. lsb. r. cap. II. aum. t. pag. 4rco Per. iii Gen. lib.I. sub finem