장음표시 사용
351쪽
Insuper advertere dΦbent, quod ne quidem ipti divites habeant omnia ut vellent
Sunt . inquit S. Bernardus, qui paupere e Volunt, eo tamen pacto, ut nihil ista dUit, Ufle disieunt paupertatem, ut nullam inopiam pa tiantur. Serm. 4. de Adventu. quarto. Ut servetur honesas. Hoc est. ut res concessa non expendatur, nisi in usus - licitos honestos : non vero in turpes scandalosos, v. g. cum meretricibus, in tu
do prohibito, in emendis mobilibus pretio sis ultra deeentiam status; in conviviis sumptuosis, in canibus , equis alendis Sc. Illae enim expensae fieri non possunt, ne quidem cum Superiorum Iicentia a cum juxta sacros Canones non possint 'sibimetipsis hanc fa- . cultatem concedere, eap. Nemo potest de Moiuris in 6. Habent quidem Praelati auctoritatem disponendi de rebus Μonasterii, sed non ad turpia de inhonesta: ' ergo talem licentiam alteri dare non possunt: quia nemo dat, quos, non habet.
Q. Potestne Myerior dare Deustatem is dito ludendi, seu aliquid pecuniae Iudo expone
. R. Potest eoneedere Religioso, honestae mereationis causa, licentiam supra dictam ludendi, dummodo sit in modica quantitate,
352쪽
t Symboli. 343 in ludo lieito, manente intra limites honest iis, secluso scandalo. legeque prohibente. Ratio est , quia dare possunt Superiores Ileentiam subdito aliquid expendendi in
ususnhonestos; atqui ludus, omni malaci Cumstantia carens , est actus virtutis Euir pallae, juxta S. Thomam a. a. qua s. I 68. arti
Dixi, in modica quantitate, alias ludus esset indecens, nec reputaretur pro pauperibus Religiosis liqnesta recreatio. In quo autem consistat illa modica quantitas, certo determinari nequit, sed relinquis tur arbitrio Uiri prudentis, considerata Rein Iigione, persona ct dignitate ludentis, uti Siquantitate concessi peculii. Dixi, seclusa lege prohibente. Hinc non Potest Superior indulgere, ut subditus ludat Principaliter propter lucrum, vel ut ludat aleis ι intelligendo per aleas omnem ludum, qui nititur sorte dc fortuna magis, quam ar te de industria. humana. Dixi, actus virtutis Eutrapesias. 1 Eutrapem lius dieitur a bona conversatiqne, quia sciliacet bene convertit aliqua dicta, vel facta insolatium. cum moderatione-modinia. -
Q. , Si tudus est Virtus, quomodo dicere potuit cir Uomus, ludum non esse a Deo, sed a
R. Verbum illud S. Chrysostomi thielligendum est de illis, qui inordinate ludis tuntur, di praecipue, qui Dem in delectati
353쪽
ne rumo ArtisIO ne ludi eonstituunt, duduntque cum anxieta. te. & turbulenta aviditate ad lucrum sicut de quibusdam dieitur: imauerunt osse I
Ludo & loco uti quidem licti, sed sicut somno, id est, moderate, postquam gravibus seriisque rebus satisfactia erit; non autem, scut illi, de quibus Scriptura reserer Sedupopulas mandurare ρο bibere, b furrexerunt Iin
Q. Quotuplex es Superioris licentis Quadruplex. Prima expressa de fommolis, quae verbo, vel scripto. vel aliquo emteriori alio signo conceditur : & hsee licet optima sit, non tamen semper est necessaria; imo nec in q*qvis casu haberi potest, ut, ' cum Superior non adestin. Virtualis, quae in expressa eontinetur; ut, dum alicui committitur Ossietum, cen- .sentur etiam ei permici ea omnia, Quae necessaria sunt ad offetum illud recte A. debia te exequendum:'hanc licentiam sussieere indubitatum est. 3. Impurita, quae colligitur vel ex eo-muni consuetudine, vel ex certis quibusdam circumstantiis creditur usum rei, domin tionem, receptionem a Superiore approbari.' dum videns aut sciens, non sibi displicere manifestat; maxime in rebus levis momenti. Haec licentia etiam ex sat a peccato reum, quia eadem es vis tariti O expressi: tum. quia simhtia tacita domini sincit, ut alienae i
354쪽
rei usurpatio excusetur a furtor tum, quia subditus in hoc easu re temporali non utitur 'independenter a placito Superioris, cum hiejuste non censeatur invitus. Quarta denique est prasumptiva, seu in- ' terpretativa. Quando occurrente necessit te, vel justa aliqua causa, concluditur, Superiorem concessurum, de licentiam daturum.
si adesset, aut si ab eo requireretur: ut si hoe vel aliud fecero; si librum emero, vel aliud donavero, in talibus circumstantiis placebit
Q. Hae praesumptiva sirentia exeu ine etiam a pereato ΤR. Non omnes super hoe conveniunt. Probabilius est non excusare in rebus sal. tem magni momenti.
Primo, quia illa licentia non est, dum 'operatur, sed tantum adesset, si peteretur. Secundo, quia illa praesumptio enervat Votum Paupertatis, cum facile ex ea sequerentur varii abusus. Quilibet enim posset pro libitu de multis rebus disponere, sub PraeteXtu, quod Superior approbaret, si se ret: cum tamen Superior aelator inisciplinae. . qualis debet esse, potius invitus censendus sit. In rebus vero ordinariis, ut sunt munus la pinei valoris, uti licentia praesumpta, non videtur grave peccatum , saltem mo salo.
355쪽
Limitandum tamen in causa. quo Superior statuisset, ut licentia expressa peteretur ἔ vel, si foret Praeceptum in Regula aut in Cons tutionibus, de eadem expressa licentia habenda, ut quis licite recipere vel donare possit: tunc ex vi Voti Obedientiae non sussicit pra, sumpta, sed expressa necessaria est; quam 9ud nos Superiores non solent tam rigorose exigere a Patribus emeritis V senioribus, quam a junioribus. Q. praelatus videt , aut sciti subditum alia
quid di trahere vel acquirere, non eontradi , est: hare Praelati Deiturnitas aequivalatne Iice
tiae taestae, ita, ut subditum a vitio Proprietatis excuset yit. Ad resolvendum hune casum sciem dum prius, taciturnitatem esse duplieem. Permissivam unam, sicut dicitur . quod Deus permittat peetatum, quia non imp dit i sie dicitur Superior permittere, cum non impedit, dum p et absolute, si vellet.
Alteram approbativam. Prima non e ,
cusat: bene vero secunda, juxta Regulam Iuris: tacet, consentire videtur. Q. quomodo quis eognoscere poterit, an t esturnitas Superioris st permiFra tantum , an vero approbatisa y R. Ex eircumstantiis soci . personae, V loris rei, oceasionis, temporis &e. iob quas
potest rationabiliter praesummi voluntas S Perioris, maxime, u ejus taciturnitas sit ju- si non clamet, si non arguat, cum id fa-
356쪽
Symboli. 347elle, & sine timore possiti V. g. vidit Fr '
seum ex loco communi, ubi asservantur, ad comedendum cum amicis, Parentibus, de aliis, ovi ipium inviserunt: hoc videt Superior, scit Parentes, aut tales adesse, dc subdistum non petiisse licentiam : nihil dieit; t cet , haec taciturnitas approbativa censetur ν& in tali casu valet Regula luris citata: qui tacet, consentire videtur. Si aute uperior sit vir modestiis, timiadus, pacificus; subditus vero impudens, cointericus, temerarius, audax, querulosus Sc turbulentus, Superioris taciturnitas in censeri debet , ad evitandum majus ma- : lum, scandalum, murmurationes, detracti nes, rebelliones &e. haec taciturnitas non ex
Q. Potesne Religiosus aliquid donare amuco, causa mortis, in D piauram, libros, o alia mobilia 'R. Si accedat licentia Praelati, de res donanda sit moderata, Paupertatis suitum non eXcedens, non videtur illicitum similem do- nationem facere alicui Fratri, vel extraneo amico, in signum amicitiae dc gratitudinis. Si Religiosus vivens. facultate Praelatii habita. statim librum vel picturam alicui Frain tui sibi benevolo tradere valet, quare non potest eundem librum eidem amim ea a mortis donare, id est, ut donatio solum Post . . mortem suum habeat effectum
357쪽
3 3 o nono artisvis Q. Proetitur nomisit hiae Religioso morienti, se hoe o illud daturum post illius 1 Neem juxta fuam intentionem: teneturne flare promissis Λ. Distinguendum est. Si is, cui distria huendum est quoddam mobile sit saecularis. tenetur Superior in eonfitentia promissa fervare, ne levis & mendax habeatur. Ratio est . . quia Praelatus sie paciscens. eum suo subdito , videtur cedere juri suo simi Dominus, si paeisceretur evin servo. Non enim allegari potest diversitatis ratior atqui Dominus est ligatus in foro eon m tia servare pactum eum servo suo initum 3 ergo etiam Praelatus pactum cum suo subdito initum servare tenetur. Quod si res promissa danda esset alteri, Religioso sibi subdito, posset Superior Afra injustitiam illam reservare, & Conventui ainplicare. Quia, sicut potest auferre a subdisto res illi datas, sic potest δέ non dam. In
direct Regui. i . . Q. Frater Petrus morti proximus declarae, se debere v. g. decem nummos Paula, vel 'asterisoreulari. Teneturne Conventus debilium sonuere
R. Si Frater Petrus pecuniam debito a quivalentem reliquerit, vel si major summa ab aliis deberetur, quoeunque modo debitum aeciderit, tenetur Conventus in eoninscientia creditoribus satisfaeere; imo de in foro externo, si alias debitum probetur. Ιω
358쪽
Sm best. ' 349eumbit tamen Paulo, ct aliis ereditoribus onus probandi, quantumvis declaratio Petri morti proximi sufficere videatur. Si vero peculium Fratris Petri post moditem ejus repertum , aut relictum in aerario, conjunctim cum eo, quod ab aliis ipsi Fratri
Petro deberetur, non ascenderet aa formanis dam summam Paulo debitam . non tenetur Conventus reliquum-suis redditibus supplere. Ratio est, quia cum Frater Petrus non es
set sui juris, utpote professus, non potuit licite debita contrahere, saltem ultra quod de suis eleemosynis, seu de peculio legitime sibi concessis, poterat statim solvere. Nee Religio obligat se pro debitis Fr
reum , quia bonum commune non concedanunt, alias propriae suae ruinae auctrix esset. Q. Religi o mortuo, reperitur in ejus rella summa peeunia ad mortale ascendens, quam
nullatenus Superiori, nee ulli me alium ista ravit, es sepultura geries ira privandus R. Caute admodum . ct maxima cum prudentia agendum est in hoc calli. Si pe catum Proprietatis Restigiosi defuncti sit o ve, ut supponit quaei Ilo, & notorium ; dcante mortem non poenituerit, nulliq ae declaraverit se pecuniam habere, aut saltem ad quem speciaret . aliquo scripto non indis caverit , Proprietarius censeri debet, ct ut
λ pinnis a SS. Canonibus di Constituti
359쪽
nibus nostris infligendis subiectus r quae
sunt sequentes. Decretum adduco. - Si vero , quod Deus avertat Proprietarius quispiam in ea proprietate obstinatus moreretur, Eeclesiastica sepultura . iuxta saeros Can nes, legitime careat: ejusque cadaver ad serquil, nium deferatur.
Quod si forte Ecelesiastieas estura potire fur, satim aes ipsum eo modo decess se consit
Prius tamen formandus est processus, ut prudenter agatur in re tanti momenti; jussi. cisque sententia exspectanda est. In dubio' autem sepeliri debet sicut eaeteri Religiosi. Ratio est. quia fundamentum privationis E clesiasti e sepulturae est notorium pereatum mortale Proprietatis, in quo defunctus deces ssit e sed hoc certo non icitur de illo Religi so: dubia enim sunt in meliorem partem im erpretanda: Et quilibet es habendus bonus, nec probetur malus; igitur non est commuis ni sepultura privandus. cum juridice non probetur Proprietarius.
In simili easu potest judieari, quod de,
functus habuerit facultatem a Super ore majori; vel quod non fuerit recordatus pecuinniam consignandi; vel quod pecunia sit apud eum depolita pro aliqua restitutione; pro . danda eleemosyna certis per nis, quas a cedere non licuit, vel ob alias plausibiles rationes dae.
360쪽
Nec obstat, quod Gregorius ΜonDelium repertum Proprietarium fecerit tumuin lari in sterquilinio, non obstante, quod albte poenituisset; quia hoc factum est in exeminplum o terrorem aliorum. Ut scilicet extremum diem non exspectarent pro abdiscanda a se rerum omnium nefanda proprie- , late; & sanctam perpetuo eolerent & se varent promissam Paupertatem &c.
Q. Auditur aliquoιies , quod quidam Religiosi. shabeant preulium. Quid es P eulium gae Peculium, juxta communem acceptio. i nem, est census seu reditus annuus, pensio
vitalitia, vel summa pecuniae, ex proprio Rea . Iigiossi labore vel industria, vel omni altero modo, sive donatione, sive eleemoma a quisita; vel quam ipsi eoncedit.Monasterium pro quotidianis suis necessitatibus. Q. Estne licitus hujusmodi Peculii usus 'R. In Conventibus, ubi servatur perseucta vita communis, id est, ubi Religiolis necessaria omnia pro victu & vestitu, secundum decentiam eorum status, tribuuntur,l non licet habere peculium, nec eodem uti, i sine Proprietatis nota. s Ratio est, quia peculium in tali casu reis . pugnat Regulae, quam professi sunt; di pose sidetur contra int4ntionem Superiorum , ac