장음표시 사용
101쪽
gellae eum Crescensia communicat enarrationem, ab autore fide dignissimo, Romanae scilicet ecclesiae addicto, gente Italo, dignitate non exigua in aula Antistitis Augustani florente, . di- pag. 4s. ligentissime repetitam. Traditur haec mulier, maxima pietatis& sanctitatis laude florens, corpus variis tormentorum generibus excruciasse, frequenti ciborum abstinentia tabem corpori induxisse, ct contemplationi imaginationibusque mirifice indulsita. Quibus rebus faetiim est, ut rationis amista usu, animoque menteque turbata, multa ederet vaticinia, & visiones
quamplurimas haberet. Inter illas ea quoque obtigit, qua Spiritum S. sibi sub imagine iuvenis florentis serma atque fi--τ l gura adparuisse, jactitabat. Omnium harum rei uin insolitarum Amam augerit ille, cujus gubernationi curam animae commiserat pia monialis, Iesinta scilicet, ad decipiendam ple- 'bem aptus, & ex hoc pietatis mirabili essem non levem fructum sanctitatis suae apud omnes, quod fieri solet, captans. Notatu erat dignissimum, simulacra D. S. aere expressa, ubi. que terrarum distributa, miracula nonnulla edidisse, praesentissima corporis animique perieula averruncasse, & visiones aliasi 48. patronis S eultoribus suis praebuisse. Ornnium tandem istarum
rerum examen, prudenti & docto committebatur viro, eidem
que, cujus mentio jamiam facta est. Hic, detecta Iesultae fraude, id moliebatur, ut acta ad Pontificem mitterentur; qui, omnibus recte ponderatis, per epistolam illam, de qua agitur, conatibus eorum restitit, qui seminam illam inter divas tutelares recenseri cupidissime vellent. Inserit hic Noster testi monium Sto mi, nuperrimi ad eomitia electionis Imperatoriae Pontificis M. legati, maxime superstitionem Germanorum Romanoeatholicorum dolentis; cujus auctoritate potissimum sectum suisse Autor suspicat ir, ut Benedlatas XIII L. quatuor delectos viros in Germaniam mitteret, qui in statum ecclesiarum & monasteriorum patriae nostrie inquirerent, & ad se referrent. Pergit dein Auctor δd examinandam auctoritatem
hujus epistolis, quae non publica, sed privata e ste, invictis dea
monstratur argumentis : quod tum in genere ea eo patet, epi- . . stolas 49. Diuitiam by Corale
102쪽
stolas Pontificum, ipsis Doctoribus Romanis assirmantibus, . non certam, sed probabilem modo reddere sententiam; tum etiam in primis hoc constat ex eo, epistolam presentem non a Pontifice, tanquam tali, sed a doctore privato tantum esse perscriptam. Nec enina absolute respondet, sed modo quid pag. s a. ipse, quid alii doctores sentiant, refert; nec omni ecclesiae credendum proponit, quod scribit, quod quidem fieri necesse s 3. erat, si aliter res sese haberet. Ex his, aliisque, facile erit diiudicatu, epistolae hujus auctoritatem eam non esse, quae prima videbatur specie; nec est, ut Protestantes inde quidpiam proserant, ad redarguendas Romanae ecclesiae doctrinas. Sunt l, s s. meri alia in his literis pontificiis reprehendenda, inter quae non tolerandam esse censet Noster modestiae speciem, quam Pontifex in doctores nostrae ecclesiae exhibere videtur, appellando eos Lumeranae prosessionis sectatores. Inique tamen in eos statim agit, heterodoxos, improbos, & delirantes, in cau- -
sa non fidei, sed disciplinae modo atque opinionis externae, istos compellans. Injustissime Lutherum insectatur, tanquam Severi asseclam, negantis, Sp. S. sub specie columbae pingi debere reum tamen cuivis notum sit, imaginem hujusmodi in omnibus Lucteranorum asservari templis. Laudi quidem Benedicto XIV. cedere arbitratur Noster, quod profiteatur, experientia se habere cognitum, saepenumero fit as proferri sanctitates in . templum sanctorum; se quo quidem argumento saepissime doctrinae nostrae restauratores fuerunt questi, sed infelici conatu: - hoc tamen recte sese habere Noster negat, quod Pontifex, 6o.
astutiam eorum reprehendens, qui regunt vitam moresque aliorum, ne unico saltem verbo, ipsum Crescentiae vitae rectorem , nusdem criminis omnino suspeelum, notaverit; metu sorte perculsus, ct timide tela non nocitura avertens.
Nec in eo recte agit, quod, Cresentiae imaginem setam prohibens , in id non elaborare studeat, ut omnes, non in Germania solum, sed etiam in Italia, Hispania, aliisque in locis, conspe- 6s. Elui expositae innumerae sere, ct in Deum injurie imagines, tollantur. Miratur deinde Noster, cleri Germanici, Romano
103쪽
metui addicti, socordiam, in utramque aurem dormientis, &Theologiae modo Scholasticae placitis operam qualeincunque navantis: magis tamen miratur Pontificis consilium Guod, neglecta Scripturae Sacrae lectione, & Theologia, quam tradunt Pontificii, Dogmatica, de historia modo ecclesiastica, & canonica Iurisprudentia praecipiati Incertissima inde omnia ista esse Noster queritur, quae de definitione sancti, in numerum divorum reserendi, ab ipsis Pontificiis proseruntur. Quin imo de gradu, quem Sancti inter coelites tenent, de invocatione de Canonisatione eorum, infinita inter eos quaeruntur & disceptantur. Nec de eo illis constat, utrum ecclesia & concilium Tridentinum, ex sententia ecclesiae jubeat invocationem satin elocum, an vero tantum ut rem utilem dc bonam suadeati Utraque sententia suos, eosdemque gravissimos, habet patronos. Nec hoc denique certum habent atque exploratum, Dum Sancti sint mediatores, ct quidem veri nominis tales, an modo deprecatores. Sunt multi inter Pontiscios hoc praecipientes. sunt vero S alii huic sententiae non subscribentes. ' Iese quidem Careessinus Tridentinus innuere id videtur, ubi haec sunt verba: Multa Sanctorum meritos gratia in nos Deus tonfert. Sed quete opinio niteri sit praeserenda, neque concilium ullum iniversile, neque Pontificum quisquam. decrevit ex Cathedra. Impudentissimum hinc iacinus eommisisse sacerdotem illum Pontificium, auctorem lanestissimae hujus litis, quae in agro Hildetano adle aliquot tempus mota fuit, de fide ecclesiae suae privato nomine pronuntiantem, & Sanctos pro deprecatoribus tantum habentem; quod tamen ne Pontifex quidem ullus hucdum praecipere vel voluit, vel ausus suit. Ad ipsum beatificandi negotium & normam, quaestionem nune devolvit Auctor, multaque opus esse recenset diligentia, in disquirendis Actis, & examine de vita futurorum Sanctorum instituendo;quo . in casu. hodierna ecclesia Romana discedit a strictiore veteris ecelesi1 disciplina, minus adhibentis circumspectionis de pruduntiar. Sed exinde prono fluit alveo, nec Protestantes esse reprehendendos, ob migratam corruptae ccclesiae 4sciplinams
104쪽
'. nam; nec laudandam Romanam ecclesiam, tales sanctos invocantem, de quibus dolet, necessariam circa eos non adhibitam fuisse explorationem: ut dubium plane sit, num vere extiterint, num sancti fuerint. Nee asseverari potest, Pontificem, omni here 'adhibita opera, non sulli, de quo ipsi inter se digladiantur Romani. Sed vanissima sunt asserta, Pontificem in hoc negotio falli non poste. Et quid, quaesumus, tanta inquisitione opus est, si Pontifex D. S. illuminatus ea omnia edoctus esse potest. Propius jam Auctor accedit ad reliqua, regulas examini subjiciens, quas circa Canonisationem non a se excogitatas, sed ex congrcgationis rituum Romanae disciplina esse collectas,. Benedictus affirmat. Ita tamen eas omnes esse comparatas
Noster judicat, ut nihil pro sanctorum integritate & ver cateeliei queati Animum porro advertit ad illa signa, ex quibus
Benedictus XII . hominum sanctitatein vult aestimari. Quatuor hic momenta esse perspicienda, moneti Primo necesse 'est, inquit, ut, qui Sanctus pronuntiari debcat, veI ante vel post mortem miracula faciat. Idem deinde vi itute non vulgari, sed heroica aut extraordinaria praeditus esse debet. In extremo porro mortis articulo, aliquid illustre & sanctitate conspicuum asserat necesse est. Et denique ex scriptis ejus, si quae sint, adpareat oportet, concors & perpetua cum fidei veritate, & . morum integritate, convenientia. Sed in genere hic notan- y dum est, hane disciplinam esse novam, quod ex omnibus sanctorum recentiorum monumentis patet. In veteri ecclesia ctus & Martyr unus erat idemque. Cuicunque itaque tanta obtigerat felicitas, ut vitam pro Christi doctrina amitteret, illi tantus honor tribuebatur. Reliquis non item. Ha reticis vero deinde suos libi martyres excogitantibus, res admiraculorum pericula transibat. Seculo deinde X. ad Pontiices res omnis deserebatur, ubi de vita & miraculis quaestio prima instituta est, nihil tamen in speeie eorum requirebatur, de quibus nunc in Curia Romana quaeritur. Sub exitum Seculi XII. Canonisationis disciplina, rudis atque neglecta hactenus, meliorem induit. habitum, Pontifice Dinocentio I
105쪽
p. I . Evangelica deinde luce terras nostras, manus obstetrieesserente Luthero, plenius illustrante, major adhibebatur mutio atque diligentia in Sanctorum vita aestimanda; ne haberent scilicet haeretici, quod jussis opprobriis peterenti Iox Ab iis temporibus tres numerabantur causae, vitae scilicet puritas, excellentia Mei, & miraculorum elaritas. Ex quibus patet, Benedisrum, quartum addidisse signum, novitate Io8. quadam in extremo mortis articulo conspicuum. Evolvit deinde hanc causam Auctori S in quantum a veteri disci-II a. plina ecclesiae aberret Pontifex; diligenter moneti Ex his, prolixius disceptatis, periculosa oritur quaestio de Sanctis. antiquis temporibus temere in coelum relegatis, S de Pontifieis infallibilitate, non Sp. S. sed Congregationis ri-II7. tuum acta S decreta sequi coacti. In prohibito imaginis . S. cultu, laudat Benedictum Noster, sed docet etiam, in quantum ab ecclesiae Romanae scitis discedat, quamcunque speciem admittentis, qua sub divina persona sanetis personis se exhibueriti Haec sunt momenta potiora hujus libelli, optimae frugis plenissimi, quae lectO- ribus nostris invidere nefas esse
106쪽
N O S. cui Mees1ι ira Flui, lanceo tim Notitia. Adnotarioresque in φυτοβάσανον, Iano Planco Ariminensi Auctore, D in Senensi Acad. mia Anatonus μο-
Florentiae, I 44. I. P. aere, & Tvpis Petri Caieiuni Uiviani, ct Mediolani Superiorum Facultate. 4 major. pag. ἔδει Tab. aen. 38.1' asens Liber, cujus duae cernuntur Typographi subseriptiones, quarum altera morentiae titulum habet, Mediolani altera; quae ideo fortasse quibusdam exemplaribus adposita fuit, ut conscientiae stru puli quibusdam eximerentur, qui verentur Libros. cmere F lorentiae cilitos, propter notas controver fas in re Typographica cum Cui iaRomana; editus suit aere Iani Planci, Civis nobilis Aliminem sis, & olim in Senensi Academia Anatomes Prosessoris Pri .marii; se enim explicandae sunt fglae. I. P. aere, in qualibet Typographi substriptione, id est Iani Planci aere. Ianus enim Plancus, ut diximus, cum de ejus Libro de Conchis minus notis, & de Aestu maris, retulimus, italice Ioam N nu
107쪽
nes Bi r uti adpellatur, sed, ut a turba aliorum, clui hoc nomine velatu .it, dii tinguatur, Latino I tm Planci nomine vocari amat. Nova haec editio Dii . to rasa. u Fabii Columnae,
quam Plancus de filo paravit, splendida admodum est; meliore enim charta est usus, ct duplo sere majore quam in priore hujus Libri ed Hone; prieterea additiones, quas adposuit Plancus, sere tertia parte superant primam Libri molem. Nos prie sertim hic memGrabimus, quae adiecit Uan-cu;. S quidem primo loco sint: Vita Fabii; II. Historia Aemdemiae Lynceorum; III. Elegans S minime vulgaris Priviatio; IV. Triginta & amplius Adnotationes, quae adjectis sunt singulis Phylobalari Capitibus; V. denique Appendix quar-dam. qu e aliquot loca illustrat, Uitae Columna: ct Lynceorum Historie, quarque ultimo loco adsert descriptionem, S aeneam tabulam de Stella quadam marina nova, ct de quibusdam minimis Cornubus Hammonis, quae Planeus invenit in littore Liburnensi. Libri omnes Fabii Columnae rariores sunt, sed Phyloba-MUS rarii limus erat, ut eum afferat Boethavius, in Libello
Methodi addiicendae Medicinoe, viginti quinque florenis halavis vendi, ct tanti eum emerat, immo pluris, Nicolaus Gualterius, Ioannis Gastonis Magni Hetruriae ducis Archiater. At hec nova editio, quam Plancus adornavit, suasu prius ertim, ut fatetur in Pr.efatione. memorati Gualterii, amici eius intimi, dum viveret, quamvis longe pulchrior, ct tot additionibus audia, tribus tantum Florenis eiuSdem mouetae constabit; quare etiam hac de causa multum Planco debent
eruditi. Uerum aliquid dicamus de Additionibus, quae in hoc Libro reperiuntur. Titulus ipse unam nobis offert, cum in ipsa Libri fronte, aenea sculpta sit tabula, in qua lynae pulchre est incisa, ex Commentario Stelluti in Persium huc timnslata, quoniam haec sera Lyncear Academiae symboliuri erat, in quam Academiam inter primos cooptatus fuerat Columna. Initin Libri, uti diximus, Plancus vitam hujus Ahiclaris praemittit, qui ex nobilissima Columnarum gente prognatus
suit, quae Neapoli florebat. Filius suit Hieron, mi
108쪽
SUPPLEMENTA. Tom. VIII seci. III. 99-Chlumnae. viri eruditi, qui Ennii fragmenta primus edidit. Fabii. studia luem pr. ter ea. quae ad eruditas linguas, latinam nempe ct graecam, periinent, Geometria, Oprica .
Mus da, pingendi ars, ct Jus utrumque, Cais reum nempe S Pontificium. in quibus Magister, seu Doctor, ut sunt, in patrio Collegio fuit renuntiatus, ct jus quoque dixit practice, cum Judex, Vice-Principis nomine, in dynastiis, quas inter Marsos & Aequicolas Columnarum domus postidet, a Martio Columna, ZMarolae dynasta, creatus siti stet. Dum adolescens esset Fabius, comitiali morbo interdum ierat obnoxius , quo ut sanaretur, Bolanices studio animum applieuit suum, S pnesertim herbas in veterum libris Bolanicorum g ecoram latin inque quaerebat. Cognoverat etaim, Bota:aicos omnes sui temporis, & vulgares Medicos, inter se di cordes esse, in assignandis herbis a veteribus descriptis. Quare egregius Bolanteus evasit, & ex comitisi morbo convaluit, ut multi ajunt, usu Valerianae silvestris, quod ipse quoque innuere videtur in calce Phylobasani sui. Cum igitur Bolanices studio multum oblectaretur, studio etiam naturalis historiae incumbere coepit, quae Bolanicae multum est adimis; quare in Phytobalani appendi-ee deserib t et ana plices aliquot, et Stellam quandam, conchasque aliquot marinas. Ita in duabus suis Ecphrasibus.
seu Eaepositionibus Plantarum minus cognitarum, quos Libros Planetis, iterum ut edantur, una cum suis adnotationibus.
eurabit, aliquot pisces ' conchas admiseuit, praesertim in appendicibus; lintrio serundae ἐκ poασει duos egregios Trassatus adjecit, de Pui pura unum, & de Glossi petris alteram. quibus, pr.esertim secundo, aere ejus ingenium cogno citur. Primus enim in hoe genere suit, qui philosophorum vulga-. rium praejudiria deponeret, quemadmodum S in Lotanica Primus tentavit, ut methodo quadam duceretur, inspec fis praesertim Plantariim floribus; quam methodum amplexus est illustris Tournesortius, mirumque in modum amplificavit,
ct digessit in Libris suis. Edilt quoque vernacula Italorum N a Lingua
109쪽
lingua Librum Musicum, Columna, cui Titulum fecit L immisca Uncea, ct hoc in obsequium Academiae Lynceorum. in citia, ut dirimus, inter primos fuerat adscriptus. Ea re virisama ita potaeutiit, ut post Ioannis Baptistae Portiv obitum Proprinceps ei caretur in ea Colonia, quae illius Academiae Neapoli erat. Haec Sambuca ut iterum edatur, fortasse non cur, bit Planetis, quoniam Musica ipse oblectari non videtur, 'quoniam Instrumentum illud musicum quinquaginta chorda-
r L Samputae senteae nomine a Columna excogitatum, Musici nostroruin temporum Practici non receperunt. Ignoratur tempus, quo Columna natus fuerit, item quo
anno diem obierit iupremum: sed ex qui iam verbis, quae ipsemet in quadam sua epistola apologeridῖ contra aliquem Evangelisiain Quattraminium Ferrariensem adducit, conjici Potest, ipsum circa annum is 67 natum suisse; & in Appendice, quam in calce Libri habet Plancus, ostenditur ex Libris Ioannis Baptistae Doni. de Praefantia Museae veteris, Columnam Neapoli diem obiisse circa annum l647: ex quo apparet, octoginta annis vixisse. Ultimis suae vitie temporibus repuerascere visiis est, ut ne legere quidem amplius seiret , fortasse, ut Plancus suspicatur, quod comitialis moribus iterum eum tentare coeperat, qui saepe numero, si frequens fuerit, stupidos & pariae saluos reddit homines. Postquam Plancus vitam S shidia Columnae narravit, quae Omnia novem pag. continentur, ad Lynceorum Historiam progreditur, quam modeste Lyceorum Notitiam adpellat. Historia haee, seu Notitia, triginta es amplius pag. continetur. Multis notum erat, celebris hujus Consessus, qui prima scientiarum Academia dici potest, Auctorem extitille F iderisum Cnesum, Saneli Angeli Principem, Sancti Poli & Montis Coelii Marchionem, qui etialia postremo Aquet partae Dux suit, ct plurimorum aliorum locorum dynasta. Hic a Planco prima pag. adducitur Friederici ciem numisma, in quo comnitur ejus Principis Protome, veste Lynceorum, ut creditur. In perivraphe sequentia leguntur: FED. CAER LYNC.
110쪽
SUPPLEMENTA. Tom. VIII Sect. III. Io IB. R. quae Litterae S gseque a Planco sic explicantur: Fede-- rieus oesicis Lynceorum Princeps & Institutor, Princeps primus, S. Angeli, S. Poli Marcilio secundus, Montis Caelii,
Baro Romanus. In aversa parte hujus numismatis , cernitur Lynx intra civicam coronam, circa quam sequentes Litterae cernuntur, LYNCEIS INSTITUTIS. Pagina XIII. a Planco reseruntur tria alia Friderici Cesti numismata, quae ad eandem Lynceorum Academiam pertinent, quaeque iterum Principis Protomen & Epigraphen gerunt, sed in
aversa parte differunt, duo enim habent Palladem varie ornatam, cum verbis: CAESIA PALLAS. Horum numismatum copiam humaniter secerat Planco, ut ea deseriberet, Illustrissimus Dom. de Mosch, vir eruditi stimus, qui nune Hetruriae bono Florentiae moratur, ubi eximium popsidet Museum, omnis Antiquitatis genere resertissimum . splendidamque bibliothecam, ex qua ad hanc notitiam inulta depromsit, ut ingenue satetur, Planeus. Ut vero hanc lust riam Lynceorum eonscriberet, non solum bibliotheca Si
schiana, sed plurimis aliis auxiliis usus est, ct piuesertim sthecis Martini Vogelii Hamburgensis adhibuit, cui quoque, ut Morhossius S alii testantur, historiam huius Academiae
Lynceorum conscribere erat animus. Eas schedas Planco
humaniter descripsit, ex celebri Guelserbytana Bibliotheea, inquam magni Leibnitii opera conlocata suerant, Tetricus Zi me annus, vir nobilissimus , Li vonus, Planci amicus.
Hie tamen Plancus, satetur ingenue, res, qine in illis schedis reperiuntur, esse admodum confiisas& mutilas; ita ut ad eam hiu iam, alia monumenta conquirenda fuerint, ex quibus tandem pulchras optimasq ue notitias hausit celebris illius Lymeeorum Academiae, quae fuit, ut diximus, prima stilentiarum Aeademia, quae fundata fuerit, & ex qua multum gloriae &splandoris Italae genti accessit, quaeque Romae, in media prope Italia. primum magnanimi Principis illius, Friderici Ceesii, op ra, scientias promovit & amplificavit, inque his physicam do. rimasticam, seu eaPerimentalem, Astronomiam, Anatomen,