장음표시 사용
111쪽
Chymiam, Bolanicen, ' naturae iiistoriana, ut adparet ex editis Libris ab Aea L micis I y cei r, & pr.e ertim ex iis, quos edidit Galil eus, Lucas Uuiarius, J a anes Baptista Porta, Fa- . bius Colainita, Jno res Faber, Fraaciscus Stellutus, ct alii quamphiresdi Plancu8 noster, ia hac generali Lynceo- rum historia, v tetm qua i Principis Friderici Coesii eonseribit, quem Erythram, male Ange rem vocavit. confundens nimirum eum cum Fratre, qui Arimini Episcopus, vir morum sanssitate insignis, obiit anno I 6 6, Rom*nae Curiae ad Venetam Remp. Orator. seu Nuntius, δ' cujus cine. res translati fuerunt Ariminum. S in Cathedrali Ecclesia oollocati, ut illic ex Epitaphio adparet. In ea igitur Principis Cae sit vita, progressus omnes Academiae cernuntur. Cepit anno i6o3, ct viguit usque ad annum I 63O, quo tempore immature Cee us obiit, aetate viae XLV annorum. Post Prineipis Cesti obitum, post Galilaei sata advetia, quae, cuivis nota, non repetimus, & postquam Neapoli, Regis Hispaniarum jussit, ut ait U0nelius in schedis suis, Lynceorum eolonia, quae ibi fuerat, extincta esset, Academia cessavit; etsi compertum est, usque ad seculi proxime elapsi dimidium, multos Academicos Lynceorum nomen retinuisse, ct titulis suorum Librorum ad unxisse. Postquam Plancus Lynceorum historiam generalem consedit, eorumque instituta, studia, ct inventa propria narrauit. ad Caialogum singularum Lynceorum venit, qui continet XX. capita: quodlibet illorum clogium Aecidem ci cujusdam exhibet, excepto postremo , quo elogia, seu simplea numen plHrimorum Academicorum pan-
Primum onusium elogium est Friderici Oilii, Principi, vere magna ni ni, qMi hayc Academiam in ili tuit, ceejus usui Bibliothecam ct hortum botan eum fumdarit, machinas seu instrum sita varia invenit, qu e plerumque Lynecis suis concedebat, quorum quemlibet aureo anulo, cuismaragdinus lapillus crvt . inclusus, atque insculpta
112쪽
s VPPLEMENTA. Tom. VIII Sest III. Ioa
Lynx cum epigraphe. sui ct Academici, nominis indice. Plancus vidit Florentia: binos anuli S hujus ge aeris, quoS refert, & suo loco explicat; ii fuerunt Gali , i, & Theophili Molitoris. Caelius Princeps, interdum, ut edere itur, curabat suis sumtibus, Lynceorum Libri, LynceoSque monebat, ut de re physica, do de naturali his loria scriberent, quod is ipsa tribus quatuorve illorum persuasit, eui Recchi Librum de Plantis, & de animantibus Americanis, illustia- .runt. Nimii essemus, si hie referre vellemus acla omnia egregia & shidiosa Caesii, quae 'inple & eleganter a Planco reseruntur, ad cujus Librum Lectores amandamus. Capite altero cernitur Elogium Ioannis Baptistae Portae, Neaeolitani, qui inter primos, licet provecta jam aetate, ' Lynceis nomen dedit. Hic inrer primos quoque docimasti- . . cana, seu experimentalem 'philosophiam, promovit; ne- quo eum in his studiis, nisi Hieronymus Cardanus, nobile alterum Italiae ingenium, praecesserat. Lyncei titulo edidit, jam seniculus, Libros duos, Caesio Principi dicatos. qu rum unus inscriptus est de Aeris ιransmulationibus, alter dea lillatione. In i:triusque Libri Epistola dedicatoria, multum, & merito, laudes Caesii pr.edicavit. Tertium est elogium Fabii nostri, de quo iam di xinaus, ct
dicemus plura deinceps. Hic tantum a Planco notamuS relatum esse errorem Pauli Boconi, Botan et ' historici natur,
lis Siculi, & Columnae pierae. popularis, qui exillimavit, Fabium Columnam ideo Lynceum dici, quod vir esset acutus, ignorans penitus Lynceorum Academiam. Quarto, Quinto, Sexto capite, elogia Lucae Valerii Romani, Galilaei Galilaei, & Marii Guiduceti sylorentini, proponuntur. Viri in orbe erudito notissimi sunt, propter sublimia studia in Geometricis rebus, & Phusicis. De Mario Guiduccio adnotat Plancus, praeter ejus tractatum de Cometis, qui ansam dedit Galilaro, ut Saraiatore, seu trutinam conscriberet, reperiri & orationem pro liberatione a pelle, an-.no I 63O Florentiae editam, atque anno 163a ibidem re-eusam.
113쪽
Septimum Caput, Francita Stelluti FAbrianenss, viri celebris, & Lynceorum Academiae Procuratoris, Principisque - Cesii valde familiaris, memoriae sacriam est. Stellutus ed:dit vel fibus Italicis Satyras Persit, quibus addidit varias adnotationes in laudem Principis Cassii, & Falconcinae familiar Uolaterranar, quam a Persio otiginem ducere contenditi In iis adnotationibus multa quoque sunt, quae ad Lyncem pertinent, & ad historiam natu dae, ut observationes circa apesct curculionem, tunc primum interos opto sacte. Notatur hie, microscopii & teles ecpii nomina a Cesio inventa
fuisse. Scripsit quoque Librum de ligno illo sostili, quod
in Aquaspartat territorio, Caesii dynastia, reperitur, Stellutus. Libet is in sol. es , sed parvae molis; adjectae ei sunt quamplurimae figurar, qu e hoe lignum exprimunt, quod a Caesio imter metallophyta reponebatur. Planeus noster solide ostendit, vere lignum ella, exemplum adducens lignisostilis alterius, quod in agro Lucensi repertum fuit, & c. jus frustulum vidit Lucae, apud Christophorum Martinum S
o lavo loeo memorat Plancus Joannem Terrensium Constantiensem. Hic vir inter acuti ii mos fuit, &unus ex Recclii Commentatoribus. In Sinarum Regionem postea secessit, ex quo multi argumentantur, cum Loolitis nomen dedi sic, ut re ipsa dedit, quod te lettur P. Ferrarius L Volita Sunensis. Libro qui Flora viseribitur Cap. I. ubi empha-tieis verbis launc Ioannem Terrentium cum aliis Lynceis commemorat. Terrentius inter primos statuit, optum, & na eotica alia, clitidusinaar naturae esse, non frigidissimae, ut veteres male crediderunti
Nono Capite laudat Plancus Ioannem Fabrum
Bambcrgenuma. Rora .e Medicum. Recchi Commentatorem alterum. Fabri istius Comine. itaria quamplurima continent, Lui eorum Acadesiit e nos dendae, quibus etiam usus eli Plancus. Prieter liaee, S alia multa, quae egregie ad
114쪽
rem botantem iaciunt, insunt etiam quam plurimae aliae cogni'tiones ad vaturae his oriam, & ad brutorum anatom en spectantes. Decimum. Undecimum, & Duodecimum Caput de Alexandro Alimatio Florentino, de Uirginio Caesarino, & de Ioanne Ciampolo, Praesulibus. Romano altero, altero Florentino, loquitur. Hi omnes, quamvis nihil ediderint praeter Cammina, tamen Lyncei Academici fuerunt satis relebres. praesertim Virginius Caesarinus, de quo Plancus multa & in m. nerali Lynceorum notitia, & in hae ipsa Commentatione. In decimo tertio, decimo quarto, decimo quinto, decimo sexto, decimo septimo, decimo octavo, & decimo nono Capite, eontinetur Elogium M. Velseri, viri doctissimi.& Reip. Augustanae duumviri, cui Ianus Gruterus Librum Veterum Inscriptionum dicavit: Cinthii Clementis, Medici eo. lebris, qui Magister fuit Uirginii Caesarini, Praesulis: Ioannis Demisiani Cephalenti. viri admodum docti in grem latinaque Lingua. Multum ille per orbem terrarum est vagatus. estque eius Elogium in Pinacotheca En threi: The phili Molitoris Hassiani, magni naturae scrutatoris, qui testimonio Galilaei Fratris, seripsit, hirundines mare non transire, sed Iub aquis hyeme mergi. ut interdum a piscatoribus rete capiantur: Antonii Persi, seu Pertii, cui primum caesius microseopium ostendit: Equitis Cassiani Putet, valde inter Eruditos omnis generis noti, qui publica su nebri oratione laudatus suit a Carolo Dato Florentino, typis edita: Jesu Ricliuit, Belgae, Canonici Gandavensis, qui a Bibliothua fuit
Aeademiae Lynceorum. Uigesimo Capite reseruntur nomina. cum aliqua additione quorumdam doc forum hominum, quos Plancus in Vogelianis schedis. vel apud aliquos Auctores, Lynceos nominari reperit; de quibus tamen certo non constat, an reipsa tales sucrinti Sunt vero Ioannes Heckius, Astronomus, quia Laneislo: in istola de iungis ad Marsilium, vocatur magnus Medicus, magnusque Bolanicus: Angelus Colius, Senensis,
jus ut Medici, & Bouanici illustris, meminit Faber: J. . Eus Mancinius. Ilicinensis, praeclarus Anatomicus atque O Urbani
115쪽
Urbani VIII P. M. Meseus: Franciseus Gualdus, Ariminensis, D. Stephani Eqnes, Urbani UIU. P. familiaris, vir eruditus, qui rerum naturalium Cilnelium pollidebat: Franeiseus Dimallevius, Nobilis Ariminensis, de quo texuit elogium Erythreus in Pinacotheca: in quo ita ille, Diotallevit Patriam commendans Nobilis totaque Italia celebris Ariminens Civitas, nullique illae Urbium splendore re elaritale inferior: Franciseus Battaglinus, Nobilis minensis, cujus iterum scripsit Elogium Erythreus: Ni-eolaus Antonius Stelliola, qui multum Ferrantem Imperatum adiuvit, cum Mucium suum de Historia Naturae conscri- heret: Mareus Aurelius Severi Ius, Neapolitanus. Medicus &Chirurgus, vir disertus, ct qui ilater primos optimas aries solidasque doctrinas coluit: Uestingius, Botarices & Anatomes Prosessor Publicus Patavinus: Ioannes Baptista C De-elas, Calaber, ad quem Thomas Cornelius quintum suum
Progymnasina seripsit: Philippus Salviatus, Philippiis Pandulphinus, Philesitis Porta, Vincentius Mirabella, ct aliquot alii.
Sed his non placuit Planco adnumerare Alexandrum I a sonum, ut iampridem secerat Muratorius, in ejus vita. Nam it Plancus ait in Appendice, quam in esce Libri habemus, apud neminem reperitur, eum Lynceum nominari,
S unica conjectura, qua nititur Muratorius, domum Cindinalis tarptolomet Casii frequentasse Tassonum, quem Muratorius Fratrem Principis Caesii, Lynceorum Auctoris . dicit, qui tamen non Frater, sed Patruus crat, Planeo sufficiens non videtur. Nam si id esset, sequeretur, Aulieos
omnes illius Cardinalis totidem Lynceos fuisse, quod vero- simile non videtur; pra terea Tassonus. in rebus Philosisphi- eis, quibus potissimum Academia studebat, ideas quasdam populares habuit, quas vulgares Peripatetici habent, quibus neei adveriabantur. His verosimile essestur, Tas numinter ipsos censitum non fuisse. Expleta Lynceorum lilitaria, Planci prefatio ad phytoha lanum succedit, in qua evincitur, melius esse libros probatos Antiquorum recudere, quam novo. condem qui doctrinas vulga
116쪽
vulgares contineant, quibusque nonnisi Bibliothecae onerentur,
magna studisssorum, & temporis, S pecuniae jaelura. Quare Plancus minime probat homines illos, qui quotidie libros
novos congerunt, ut, quam plantulam novam invenerint.
eam statim novo opere divulgent, quo de Oinnibus plantis generatim agitur, & tamen nihil novi adsertur, praeter herbulam, quam Auctor Dite invenerat, quae commodius, ut est Planeus, inseri poterat veteri Bolanices Libro, qui recuderetur, vel ad Ephemerides quasdam, aut ad Acta sicuius Academiae amandari. Maxime vero accusat & damnat Auctores illos, qui ex aliqua disserentia accidentali, quae in aliqua Planta reperiatur, statim aliquod genus novum constituunt. I plantae nomen venale plerumque, & adsentatorium, impo- Dunt. Hoc pacto, ut ipse ait, parum honori suo Auetoresisti configunt, & midiosis nocent, perquam dissicilem & obseuram artem Bolanicam reddentes. In quo quidem non videtur vehementer laudandus Auctor. Est in praejudiciis, aliquod, inventionis propriae; quo fit, ut durum nobis v, deatur, alteri edendum, quod tute inveneris, aut extricaveris, committere. Dicit etiam de subscriptionibus, praenumerationes vocant, easque arbitratur longas plerumque de dolosis esse: hae de causa, inquit, de suo Phylobasinum hunc edidisse, itemque, eodem 'pacto, Ecphrases duas Columnae, cum suis Appendicibus, editui um. Haec omnia. generati m et Planco dicta aliqui arbitrati sunt; sol tasse non mei do die a in Michelium Boianicum Florentinum, Sin Joannem Targionem, ejus successorem, putes: quia aliquibus teipsa visus cit Michelius admodum facilis, ut novam voearet aliquam plantam, ex differentia quadam accidentali, ' ut genus novum stabiliret, nomenque novum adi oneret, quo alicui blandiretur, qui asocilatus fuisset ad c mendum cum Librum; ejus sucessor autem videtur nimis tergiversiari, ut edat librum illum, in quo Michelius tot nova inventa esse contendebat, ct pro quo tot pecuniam selverunt in asociatione Verum, eerto dici non potest, a Planco Michelium eo in loco. - , , O a notatum
117쪽
. notatum fuisse, cum Successore, quos nunquam nominat praesertim cum es t quamplures nostris temporibus fuerint, qui in hoc peccarunt, nimium in Boranica innovantes. Quare Pla,cus hoc loco de se, ut Cicero habet oratione Pro Lege Manilia, dicere potest: Ego autem neminem n- ω, quare nemo
irascetur hi, nis ille sese, qui velit prius de se confiteri. In hae Prae satione narratur pricterea a Planco, quid a se praestitum sit in hae nova Phylohasani editione. Post Praefationem Capita sunt Phylobasani Fabii Columnae; post titulum seu nomen eri eunque herbae, quod Fabius imposuit, Plancus addit perpetuo nomen, quod eidem herbae tribuit murnesortius, vel nomen alterius Auctoris, quod a Tourn. probatum sit, juxta methodum suam; quae methodus, ut initio dictum fuit, originem duxit ab ipsemet Fabio Columna. Hoc tantum hic notamus ex Planci ipsius ingenua consessione, quam hic adponi a nobis jussit, ut adpareat simplex ejus veri erroris consessio pag. lao post nomen Columnae . quod cuidam planis adposuit, hoo pacto: A 'Resfacie, Planta novae cujus figura cernitur Tab. 36. Plancus ei addidit pro synonymo C. Bauhini nomen, quod habet & in Pin. & in Prod. quodque postea adprobatum fuit a Fabio ipso, in sua Ecphrasi prima, An Cynoerambe Diosci de ea herba in Adnotatione XXIX Plancus hec habet:
his destri fit hane herbam Fadius, de qua ni fallor fluit Totim.
his in prima Aphrasi ubi eam C crambem ad ellavit. Plancus, quan hane Adnotationem scripsit, senex erat, ct ad manus Corollarium Institi Tourn. non habebat, ubi eadem herba nomine irem cynocrambis adpellata est pag. s a. deest vero in Institutionibus ipsis, idcirco Plancus dixerat, de qua fluit, ni fallor, numefortius, quod corrigi jubet Plancus, cum reipiade ea locutus sit To n. in Corollario. In Calce sere cuiuslibet capitis addit Planeus eruditas Adnotationes, quae more suo scriptae sunt eleganter, & non
sine sale, imitatione, ut adparet plerumque, Marcelli Virgilii Florentini, qui Adnotationes eodem pacto adposuit Libris Dicistoridis. In Adnotationibus m I tarum, m Cunctillam.
118쪽
in Lararum Agexandrinam, in Sideritidis, re in i , Plamem post Columnam, una cum C. Bainins, ct cum aliis, det git solemnem Matthioli imposturam, qui has omnes piamtas supposuit, ex duabus nempe unam componens, ut fecit
in suo supposititio Isopyro: etiam in superiori parte pinxit vulgare Melanthium, vi in inferiori solia duo Anisi adposuit;
aut omnino finxit, ut aecidit in quatuor aliis, quas modo Plancus memoravit. In aliis Adnotationibus semper ipse praefert eam methodum, quam invenit Columna, & ura. amplificarit, & saepenumero ex Columna ipso ipsummet Columna castigat; nam, ut ait, in eius vita, ipse quando Ec-ph: ases conscripsit, ct res alias, ct cum Lynceus Aeadem,cus esset ereatus, non ita praeoccupatus erat servili animo pro Antiquis, ut ab initio fuerat, & ut generatim praeoccupati erant reliqui Bolanici, qui ante ipsum floruerunti Post Adnotationes, & post Indicem, Plancus unica pag. tres Appendices addit, quarum duas iam memoravimus. cum una sit elaca tempus obitus Fabii, & altera, utrum Alexander Tassonus fuerit Lynceus y Ea Appendia, ut accepimus, invidiam creavit Planco, apud Uandellium quemdam Mutinensem, seu ut melius dieamus, Uignolensem; ex Uignota enim, ignobili oppido ducatus Mutinensis, originem ducit Uandellius, qui pro suo Tassono certavit. sed solide pro Planco respondit Simo Cosmopolita, in Ephemeridibus Florentinis. Tertia Appendix tribrua est in quatuor Capita. Primo descripta est Stella quaedam marina nova, quam Planco dic vis in quodam opusculo, Lucae edito, Nicolaus Gualterius, Archiater sim Ioannis Gastonis, Hetruriae Magni meis. Hujus Stellae, quae Indica est, echinata, geniculata, ct quindecim radiis eonstans, hic adposita est figura, aeneae tabulae incisa, quae est ultima, seu trigesima octava. In secundo Capite genus quoddam cornu Hammonis, quod Plancus reperit in fictore Libumens, describitur: id cum i ectam appem dicem habeat, similitu adpellari posse autuVat. In tertio C pite genus aliud cornu Hammonis umbilicati describit. Tandem in ultimo parvulum umbilicum marinum exponit,
119쪽
qui eum lapide numismatali aliquantulum eonveniti Haee tria corpora minima sunt, quae ipse microscopio aucta, incidi 'euravit in eadem Tabula, qua rara illa Gualterii Stella inebia est; reperta suerunt a Planco in sedimento littoris Ia-burnensis, paucis abhinc annis, cum in Hetruria mora
apud Sempronienses Amiserris, Theologia ATihiopum, ex murgiis, fidei confessionibus, aliisque Icriptis congesta.
Maxima quidem admiratione digna res est, in mediis
barbariet sedibus, ecclesiam Christi colligi amplissiniam, fideique & doctrinae simplicitate conspicuam, atque exornatam, conservari. Quod, ut ad promovendam ct amplificandam gloriam Dei maximas nobis suppeditare potest occasiones; ita & imprimis venerabilis Autoris operosus laudandus est labor, qui de Aethiopicis hisee sanctioribus coetibus non solum, sed de orbe etiam literato praeclare suit
meritus. Ante quam ad caput rei ipse accedit, historiam gentis Habyssinae breviter contextam praemittit, ubi natales no minis Aethiopici ex Graecorum repetuntur lingua, secundum quam αιδο ν pulcerrime cum nominc Aethiopum convenire videtur. Bochare quidem minus recte C arta veteres se, nitas ct Saracenos receritiores ita appellavit, quia nec Arabes, neu Saraceni iacie tam atra tetrique sunt, quod inter omnes conssat, ut haec denominandi ratio in illos cadere possit; nihilo tamen minus aiairmare Autor non contendit, nullam gentem amplius, praeter istam, antiquis nomine z'erta venisse; sed id tantum cauta suae sui licere existimat, si demonstraverit, Aethiopes re vera Cus itas suisse, & ita a Iuduris quoque, & aliis viris eruditis, dictos esse. Praeter ea truncia nomen etiam sibi aliud imponi passi sunt Aethiopes, quo Habestini dicuntur. Appellandi haec ratio ex Arabum deseen-
120쪽
SUPPLEMENTA. Tom. VIII Sen. In mdit lingua, in qua tabesci, colluviem significat, i ct mix- pag. 3.turam quamdam gentium innuit. Qua de re etiam Aethiopes initio invite hoc nomen audiebant, successu tamen temporis
mitiori admittebant ingenio. Lubentissime ipsi de se dicunt, se osse Genim, homines liberos, itemque nobiles, & armis virtuteque claros. Quod si quis Sabaeos & Homeritas illos appellare velit, non errabit; sin Mauros dices, ut Gemnantisciunt, generalior omnino, quam par est, de Habessinissormaretur coneeptus. Ad regionem eGrum quod attinet,
verissima provincia illorum dicitur Hahcssis, triginta sub am- s. bitu suo regηa fovens, priesectisque provinciae administrata, quibus NM' , rex regum s. Imperator praeest. Antiquissimis temporibus inter profanas, cum Chami posteris, fuere gerites, inter quas tamen, ex singulari Dei providentia, varia reultus Israelitici vestigia. reliqua suerunt conservata. Hucaecedit, reginam Sabae, temporibus Salomonis Hierosolymam adeuntem, multa ex religione Iudaica retulisse testimonia. Plenaria tamen gentis omnis ad sacra puriora accessio seculo s. demum IU. suit consecta, Adinrentio atque AEdeso auxiliatis
res praebentibus manus. Pro norma hinc eredendorum atque agendorum aecipiebant Aethiopes S. Scripturam V. &N. T. purioris coetus admittebant doctrinas, donec sec. demum Q sexto ab eeclesiae Latinae aeque ac Graecae unitate recederent, II. unde in pejus re ebunt omnia, &, si non deterior, saltem non melior in Aethiopia res veritatis Gangeliear, inde fluere inripiebat. Quod ut clarius patescat, singula doctrinarum enarrantur capita, inter quae primum de Theologia Aethiopum in genere agiti Nihil hic concinnius, elegantiusve proferri in medium posse Autor existimat, nisi ipsi Claudii, regis Aethio- 33. 'pum, quibus in Consessione ficti suae utitur, verba, quae, quod genuina sint, recte demonstrat Noster. Secundo in capite is . doctrina de seriptura sacra expenditur, quae ipsis pro summa
est, atquehabetur, omnium doctrinarum Christianarum, nomma atque auctoritate: praeter hanc tamen nonnulli scripturae sacrae aequiparare solent, Constitutiones atque Canones, quos