장음표시 사용
211쪽
. 2 D Insituriones xi m testimonia potest reus exeipere , eaque contrariis ab se productis testibus coarguere , 24 quos actor poterit contrariis aliis testibus reprobare, atque nic debet consistere productio testium, ne ' lites tendant in infinitum. Ut plena vero probatio habeatur , duo saltem testes super quolibet negotio sunt necessarii: qui etiam debent esse contestes, non vero singulares; quales habentur, qui singuli de disjunctis, diverasisque actibus testantur, iique, inter quos e dem de actu non convenit. 23 Numerus V ro testium ultra quadragenarium excurrere non debet; a 6 reccpta Vero testimonia vulgari ,
sive publicari debent, & utrisque lixigatoribus ostendi , si quid ad ea objiciendum habent i neque post publicationem quidquam testubus opponetur, nisi reus juret, i e id non dolo facere; vel ante publicationem fuerit protestatus, vel ostendat se nonnisi post publicationem didicisse, quod in testium personas objiceret . ;8ὶ Testimonia vero in uno judicio plenario
recepta, in alio fidem faciunt pro eadem causa, Sc inter ea idem personas, sed recepta in summario non probant in plenario. 29 Praeter testes probationes eliciunxur e scripturis , quae angustiori significatione instrumeuta vocantur : cum instrumentum latiori significatione
etiamst in Cap. eum clamor eum i ta in C. in causis de testibus eoneord. de testibus. l ag C. cum venissent, &C. tas C. Iieet de testib. C. bo- I prasentium de testibus. nae mem. 23. de elect. l χρὶ C. pervenit de testibus se εὶ C. cum causa de testib. l cogendis C. Arua de v.
212쪽
etiam testimonia complectatur 3o instrumentorum alia publica sunt, alia privata. Publica dicuntur, quae a perlona publica , sive a Tabellione, ac Notario publico ex juris sorma , conscribuntur, mandato judicis, aut rogatu Paristium, expresso anno, indictione, mense, die, loco contractus , & inscriptis nominibus te
stium, subscriptoque nomine Tabellionis at
effectu quoque, & minus proprie dicuntur publica inurumenta illa, quae quamvis non linta periona publica conscripta, publico tamen, di authentico sigillo sunt obsignata , veluti sigillo Episcopi, cui creditur, donec ostendatur contrarium, 32 aut Principis saecularis , a vel Capituli, vel Universitatis; vel quae de publicis Tabulariis,seu Archiviis extrahuntur. 3 3 Praeterea,quamvis nihil horum interveniat, si tamen privato scripturae trium testiu lubicriptio accesserit, publicae scripturae habet effectum . 36 Scripturae autem privatae tantum contra scribentem
plene probant; libris Μercatorum. exceptis, Scrationibus sociorum, quibus ulus tam pro scribenti
3οὶ L. scripturas Cod. qui posteriores in pignor. Novell. 44. de tabel l. larin C. a. C. inter Milectos, ubi DD. de fide instrum. Couar. practi c. quaest. C.
ita C. post cessionem de prob. I33ὶ C. cum dilect.de fid .instr. 3s C. eum inter dilectos de
fide instr. C. s. de Prob. C. in nomine Patris d.
3sὶ C. ad audientiam de praeseripi. 36ὶ L.qui seripturas Cod. qui
ntiores in pignor. aut quis vult C. eod. Diuili so by Cooste
213쪽
num D tisismbentibus, quam tontra scribyptes plenhm fidem tribuit, utilitatis, de commercii eausa. Caeterae vero nullo modo pro scribente probant. 37 Nee 1emper pamen contra scribentem fidemia faciunt 38 instrumenra domestica, sive privata;
sed tum si causam continean , veluti ex mutuo , emto, locato, alio ve titulo contractus, &scriptor te scripsim fateatur r at si causa non fuerit insita, non probpnt contra scribsnxem , nis 1emiplene. Deficientibus vero aliis probaestionibus, recurritur ad jusjurandum, quod ma ximum est litium dirimendarum remedium . I Iusjurandum a Ciceropae definitur elegan'etiis ine affirmatio religiosa r nempe advocatio Divini Numinis in leuem ejus rei, quae pro mittixur, vel asteritur. Dividitur. utem jura mentum in tu omissorium, di assertorium . rimmissorium est, quod contractui adjicitur , ut
confirmetur , si alias erit nullus e nam accedente juramento, nascitur obligatio nisi inux ille jure naturae irritus esset, utpote per vim, aut per fraudem exxortus i vel idem astui
juramento confirmatus vergat in damnum publicum , cui privata pactio non potest obesse; vel nisi bovis moribus repugnet. Ar Jura
mentuml3νὶ L. iiistrumenta eum seq.Cod. de probation.
υρὶ c. s eautio de fid. insit. t eum indebito irile prob.
. Reneraliter Cod. de non numerata pecunia.
ιρὶ C. etsi Christus 3.Iacob de iure iurandos oὶ DD. in cap. eum eon tinuat de iureiurando, &in Cap. a. de pacti, in 6. a Cap. si diligenti de soloeompetenti eum mΗ.
214쪽
LIdnonicae. io 33tentum afferiorium est id, quod afferendi ali euius facti gratia in judicio ad dirimendam ilit m oraestatur; estque triplex , voluntarium , Iudiciale,& necesssarium. Voluntarium est, quod nullo copente luscipitur vel Voluntate tantum ejus, cui desertur, aut refertur . a) Deferre
dicitur jusjurandum, qui offert alii jurandi conditionem . Referre autem dicitur is, qui jurandi eonditionem sibi oblatam rejicit in offerentem. Iudiciale juramentum est id, quod non cogente, sed adprobante judice, pars parii alteri defert in judicio, quod vel lu1cipiendum est , Vel reserendum, si quidem quis causti eredere nolit. Suspiciosism enim est jurare nolle, nec re ferre juramentirm : 3 nisi adst justa causa recusandi, puta sit juramentum deferatur aftoti, qui suana intentionem probavit , O vetis, cui defertur, jurare cogatur de alieno facto, cujus non sit conscius. s 3 Iuramentum necessiarium, quod & suppletorium probationis appellatur, est illud , quod plena probation des ciente desertur actori, vel leo , ut indoveritas in aperium proferat . 46) Unde necessarium dicitur, tum quia necessario defertura judice propter. inopiam probationum ; turri quia necessitarem imponar subeundi illius; alias pars recusans pro confessa habetur, nili deseratur
215쪽
zo4 LUtitutiones ratur actori, qui plenarie probaVerit, aut reo, contra quem nihil probaverit actor. Deserri autem potest necessarium juramentum om- rubus semiplepe probantibus: exceptis vilibus,
A infantibus, aut per juris, perjuriique suspia
cione laborantibus, aut rem ignorantibus. 48 In probationum ordinem reserenda sunt etiam
indicia, & conje -ae, quibus ad aliquid cre
dendum adducimur; nam ex his oritur praesum. tio; quae definitur, anticipata de re dubia orta opinio ex argumentis, indiciis, & conjecturis, quod pro veritate habeatur , donec oppositum coceatur. 49 Dividuntur praesumtiones in fas, q ae sunt hominis, & eas , quae sunt te. sis . Praesumtio hominis est opinio in alicujus mente ab indiciis nata, quae nulla certa lege continetur, eaque vel levis est, & temeraria, vel probabilis. Temeraria est illa, quae nullo prudentis animi judicio fundatur , unde nihil probat. Probabilis est ea , quae prudentibus tiam persuaderi posest, utpote sana ratione subnixa, quae dividivir etiam in vehementem, sive violentam , & non violentam , sive mino, rem. Violenta est' quae tam efficaci ratione subsulcitur, ux gravem probationem inducat ueo Non violenta vero ζst ea , quae minori
print νὶ Cap. si ut de probat. I. aeneraliter de rebus cre ditis, & iureiurando: 8ὶ Bariolus in l. admonendis . de iureiur, Cap. 3. cum coneoid, de cohabitatio I. Cleric., di mulier.
princ. p. I. n. I. Menoch. de praesum t. lib. I. q. 7.
216쪽
ammira . 1 os psobabilitate nititur; unde non probat, nisi s mi plehe. Praesumtio juris alia est juris tantum, alia vero juris , & de jure a P Eliuntio juris tantum est ea, quae in jure reperitur expressa,
non tamen . pro lure constituta, unde relinquit
contrariae probationi locum , qualis est praelum lio solutionis , prodiens ex cancellato chir grapho: quae praesumtio quamvis in jure con tineatur, nempe in I. s Mirographum Τ. de pro bat. , oe praesumt., tamen lex non statuit , ut pro certo habeatur solutionem intervenisse, si chirosraphum fuerit cancellatum , quia potest doceri contrarium . Praesumtio vero juris, Ade jure illa est, quae non modo continetur in corpore juris, sed etiam pro jure certo habetur, ut eadem ipsius appellatio demonstrat :qualis est opinio melioris juris pro eo , qui vicit in judicio, si sententia transierit in rem dicatam; uei quae praesumtio juris, & d
tiire regulariter excludit omnem contrariam prO-ationem, quia pro expressa veritatem habet. uea ' Praesumtio vero juris tantum relinquit quidem contrarit probationi locum, sed onus probandi transfert in eum, contra quem prae
sumtio dimicat, qui enim juris praesumtion oppugnatur, debet eam validioribus probatio- .
στὶ L. eum inter ff. de seni.,lisa) L. is, qui fidem is. εω δι re judic. sponsalibus.
217쪽
SEntentia est frontinci lio, sive definitio j
dicis, condςmnationem, vel abiblutione . continens , rei conrroveri, finem imponens .estque triplex, interlocutoria , definitiva , α media, sive vim definitivae habens. Interlocuistoria est, quae non super univerto negotio str-tur , sed super aliquo emergenti inter causaeeursum, puta in libello serendo , vel in danda, neganda ve exceptione, aut similitas ; qua quamvis qd causam pertineant, finem tmen causae non imponunti undν diciIur interlocuto ria, 'quia judςx intere loquitur, nee definiti-Ye de causa pronunci t. . Despitiva vero est , ruae totam controversiam dirimit coluemnamo, vel absolvendo. Ita vcro sententia defini- tiva serenda est , ne quid maturi φxaminisumittatur: qnde primo interrostandae sunt Pa Lips, an gliud hybeant prodpce um, 33 cς tumque Iempus ad reliquum productionis est praefiniendum , ut veniatur ad conplusiovem in eausa, per quam imponitur finis productioniviorum ; ita ut post cyncluspnem in caul nihil aliud produci possit , neque expectetur ,
218쪽
nisi sola sententia: Citandae vero sunt Partes, ut certo die ad jus audiendum conveniant , s ) ne inutiliter ad verius abientem,& non contumacem pronuntietur : 33 nisi de faeto notorio agatur, aut ubi Partes nihil sui defendendi causa possunt afferre. 36 Quibus obtervatis judex Christi nomine invocato, soliusque Dei considefationem, Sc respectum professus , pronunciare debet pro tribunali sedens , atque de scripto sententiam causae finem adserentem i
gatis , atque probatis emanantem: 39 pronun Ciatae autem sententiae, praeter condemnatione illius, qui succubuit ad reficiendas expensa es, qui obtinuit, maximus effectus est, quod nisi intra decem dies appelletur, pariat exceptionem rei judicatae, quae pro Veritate habetur,tiee retractari amplius potest, nisi agatur d causis matrimonialibus. 6o Sententia vero Judicis, si juri expresso repugnet, nempe Cano nibus, & legibus, & consuetudinibus, est nul la, nee subsistit. si Si vero repugnet juribus litigatoris, nempe instrumentis , & testibus, ac probationibus illius, valet quidem ipsi
svi Can. a. de dolo in L ssin L. ea , quae C d. quomodo, & quando iudex. σοὶ Panormit n. C. cum sit Romana de appelc n. 7. s Cap. ult. de sent. , & re iudic. in ε. c. licet Haly de fimon. Clem. saepe g. verum quia de V. S. sρὶ L. illicitas L veritas Ldς ois praesid. 6o, C. Ia r de sent. , & re iudic. εi in Cap. i. de sent. , S reiud. I. si exprimum cum concord. E. da appeti.
219쪽
jure, sed per appellationem suspenditur, ' per
restitutionem in integrum revocatur. fa) Nulla vero prorsus est ea sentent;a, quam tulit judex pecunia corruptus . 63
ΤΙΤ ULUS XIII SEntentia postquam lata suerit, si infra dea
cem dierum spatium non appelletur, est executioni mandanda, & quidem exequen- 'da est statim, si de actione reali agatur; si de personali, per spatium quatuor menstrum judiscis arbitrio prorogandum est ex justa causa , vel restrinsendum, quod tempus debitori conceditur a iure ad curandam lolstionem ; qui autem tulit sententiam, idem & exeqix debet, fi iudex fuerit ordinarius ; a) nisi executio facienda st extra territorium judicantis; tum enim adeundus est judex territorii illius . Si vero sententia lata fuerit a judice delegato , executionem accipiet ab ordinario delegante ,
sa: L. a. Cod. quando provo-lix I. Novel. 2 . de appel. care non est necesse C. f. C. quoad consultationem& 6. de in. de sent. ,& re iudic. 63ὶ L. vinales Cod. eod. aὶ C. si quis contra f. uIta de sero competenti. Dihil iam by Gooste
220쪽
3 excepto delegato Summi Pontificis , qui delegatus, quia ratione causae illius praestat omnibus ludicibus post Pontificemi; ideo potest
per se suam sententiam exequi, aut alteri cominmittere exequendam. I Quoniam vero sententia inter alios lata, jus non inducit contra tertium inauditum; ideo potest ille tertius ex eutionem impedire, ac suspendere per appella
tionem , donec de suo jure docuerit. t ue J Po
ro si tres sententiae latae contra aliquem sue rint , audiri non debet super earum nullitate, sive agendo, sive excipiendo , antequam eX cutioni mandentur. 6 J Si quidem autem circa executionem disputandum inciderit, tum ejus causae cognoscendae gratia executio disertur ;s agatur apud executorem mistum, hoc est , qui cum executione habeat etiam aliqualenti notionem, & propterea eas exceptiones admiserit, quae non ad mutandam sententiam, sed executionis modum , Vel tempus pertinent . I I Secus vero si agatur apud executorem merum , qui nullam exceptionem potest admittere a
s3J L. a D. Pio g. de re iud. . C. si quis contra de foro Compei. , ubi fuse Abbas κ. 24. , & seq. 4J C. si quis contra de foro competenti, ubi Abbas
s s J cap. cum supra de seni., ct re iudic. 6 J Clem. ni calumniis de sent. , & re iud. 7J C. de caetero de sent. s