Defensio Arnaldina siue Analytica synopsis libri de correptione et gratia quae ab Arnoldo, doctore sorbonico, edita est an. 1644 ab omnibus reprehensorum vindicata calumniis ..

531쪽

ilinant, Eccle a nunquam Usurpavit; & ambigua, cujus notio tam diversa est ac dissimilis, ut qui utuntur , in sono duntaxat conVeniant; res perseipsa loquitur. Quod cum mecum ipse re

cogito , me in eam opinionem

tametsi invitum abduci sentio , eos qui tam indigne virorum doctissimorum nomina dilacerant, velitidoctissimos esse , si nescientes quae qualisve sit eorum doctrina, quae Thomistarum, illustriorumque TDologorum, Mquodnam siti utriusque discrimen, turbae imperitae praejudiciis abripiuntur : vel omni Religionis Christianae sensu carere, si icie tes , aliorum judicium sequi m lunt , quam suum, ut odio, C piditati, aliisve motibus animi satisfaciant. Tria hic potissimum attingam. Primum erit de gratiae sufficio tis voce : Secundum de notione vocis: tertium de Augustiniano

532쪽

481 Defensio Acratrina, gratiae primi hominis & nostrae discrimine, quibus explicatis Cri

minationes Germanicae nullo nC-

De Gratia sufficientis vocabulo.

GR xia duplex distingui so

let, exterior dc interior. Prima est externum quiddam , neque animam per se assiciens ;Ut exposita omnium oculis naturae pulchritudo Creatoris po- tentiam praedicans, & bonit tem in universos homines : lex sive naturalis, sive scripta, quae

& quid credendum sit docet, icquid agendum praescribit. Quo

etiam nomine facultates natur

les intelliguntur, cum & bonis operibus conducant, & ex ins . titutione primaria ad Deui co

gnoscendum, amandumque r ferantur. Altera, quae ut int

rior est, ita per se animum es

533쪽

sse Analytica onost M. est; vel est habitus, sive caritas

fixa, permanensque & caeteris af- .fectibus plene dominans : vel transiens quaedam Dei motio. Primum gratiae genus auctor L. 1. de Vocatione gentium cap. as. 'uibusdam susscere ait ad remedium , omnibus ad testimonium; quoniam ut docet Apostolus, α λυisibilia Dei a Creatura mundi per ea qu.e facta sunt, intellectu

conopiciuntur, sempiterna Poque ejus virius se divinitas. Gratia ergo illa exterior omnibus sufficit ad testimonium, quia supremum aliquod numen quoa ab hominibus colendum sit, existere testatur : quibusdam vero ad remedium, non per se sola, nisi in certo, definitoque genere, id est, quatenus divinitatem patefacit & exhibet. Nec aliua Bonaventura & plerique Scholastici, quos ante Citavimus, Vide tur intelligere,cum omnes Deum salvos esse velle aiunt voluntate

534쪽

signi voluntate autem signi id velle, quoniam unicuique dedit antecedentia ad salutem, ut liborum arbitrium, leges rectas, aliaque id generis plurima, qtiae a Scoto auxilia sussicientia ad salutem nominantur, non simpliciarὶr se absolute, ut scribit Sylvius, sed in sino genere.

Gratiam quoque habitualem S. Thomas auxilium sussiciens appellavit. Eodem modo postea locutus est Alvares, Medina, Contenso ; ut alios quamplurimos omittam.

Cum de gratia interiore aC-tuali & variis ejus generibuS tra ctant veteres Theologi, sum cientis & essicacis nuspiam meminerunt ; quae saeculo superiore primum indocta est divisio. Antiquiorem ejus originem non agnoscit Cardinalis Brancatus de Laurea Scriptor Doctus & r cens in opusculo 3'. Romae edito an. 1687. Cap. IS. gratiam csi

535쪽

sive Analytica SyMo, icacem appellari ait, quae per sese, sive ex decreto Dei cffectum

principalem semper annexum ha bet is sussicientem, quae non habet; tametsi, ut alio in loco mo- nuerat, seinpar aliquid agit, sive animum illustrando, sive initium bonae voluntatis essiciendo. Cur vero ita appellata sit, cum sino alia non sussiciat ad opus reipsa faciendum : quam ob causam detur, bc a quῖ primu Π dicta sit sussiciens contra propriam &usitatam rationis, explicari vix posse. Id nomen, inquit, a ce

tum circiter annis ei inditum contra et ologiam grammaticalamor ordinariam a cationem. Idematamat cap. 22. Alibi 'senescire a c0 Confitetur, cur gratia illa, quae effectum principalem non habet,

appellata sit sussiciens, quia Uus b ciens signi cat idem ac, satis est

ad faciendum. Ideoque sepe cum aliis miris doctis miratus sum, cur Theologi moderni gratiam isiam dia

536쪽

s6 Defensio Arnaldina,

Lemos Dominicanus, qui in celeberrima Congregatione de

Auxiliis sub initia hujus sieculi

praecipuas partes egit, ex iis omnibus , a quibus ustirpata est vox, Cajetano & Ferrariensi antiqui

rem citat neminem : horumque ac subsequentium auctoritate s la se ad retinendam Vocem re-

cere non inficiatur. Aliqui, in a Lib. -. quit, b ex discipulis S. Thoma in a' , ἡ materia stuperiti arbitramur . a. minus congrue auxilium illud, quod dividitur contra cax , τρωri . l

sicut es cax, quae in rigore dici δε-lcretsi ciens.

537쪽

sse Anubrica Son sis. 487xitium generale in ordine gratIae ,

vel communem vocationem, vel

auxilium sine quo non potes homo recre operari statis opera, secum quo bene operari potest , s vult Rationem hanc potissimam ex eorum sententia subjicit, quoa& Patres & antiqui Theologi gratiae sufficientis nomen eo sensu nunquam usurpaverint. Alii, tamen ex S. Thomae dis usis, iLoque gravismi, putant auxilium tale ab olute ac simpliciter dicendum esse se sciens. Cum prioris sententiae auctoribus facile convenirem , nisi a Scholasticis pluribus contradiceretur, qui celebrem illam divisionem auxilii in eficax es f ciens recipiunt , se venerantur. Nec facile mox illa, sussciens, scjam communi usu in partitione auxilii usurpata rejici potes. Si enim 'non ita communiter re speretur , mihi matri placeret vocibus illis relatis utendum esse propter rationes allatas. Mox citat Cajetanum

538쪽

dc ferrariensem , qui superiori seculo vocem adhibuerunt. In Qx Caeteros, quibus ea vox nequaquam placuit , numeraria merito possunt Lovanienses MDuacenses in Cens iris suis; quae 'Nonorifice citatae sunt in ComAutilis, gregatione Ge Auxiliis, & ab uia

L. c. 7, iraque Academia nostro iaculo, sepius confirmatae, an . I6Ι3. Ι 8. IM9. Ι679. & IDO. ut tabulae. utriusque Academia testantur

quas demum sedes Apostolica sanas de catholicas judicavit, , Ibidem. b cum ab aemulis delatae sunt ad eius Tribunal. De I vaniensi . primum , de Duacensi censura, deinde dicam. Lovanienses in censura an. πό r. IJ87. ad Versus Lessium & Hame lium edita, ad assertionem 1 cundam: quamvis , inquiunt, lo- cutio G sufficienti auxilio tolerari

o excusari aliquoseυῆ possis, quia

videlicet nunquam Dei beneficia

mundo defuerint, quibus si nosti

539쪽

set e Analytica Syno s. 489 bene us fuissent, pervenire ad salutem potuissent, proprie tamen Grexacte loquendo quia ut se ipsi fatentur) id solum susscit pr. Vter . quod aliud necessarium non est; recrius, ver usique dicitur non fuisse toti Adae posteritati s cientia ad

autem auxilia data, immo ne Iudaeis quidem subυeteri adhuc testamento constitutis. Est enim haec popularis S usitata notio, ut res tuin sufficere dicatur , cum caetcra minime neces aria si int: non dicatur Vero, cum aliquid deest nccessarium.

Nec aliter deinde loquuntur vel in ea sera, vel in jussi scatione.

censurae edita anno Is88. Sic, ut innumera propemodum loca ο-

mittam, cap. n. dicimus non .

esse gratiam tu P ienter praeparam Cens. rem voluntatem, nisi quae faciat ut Usi melimus es consentiamus. sua diu enim voluntas nondum sic affectu es ut velit sed anuc resi fit Ut cou radicit, nondum se ne ter

540쪽

a Ibidem.

o Defensio Amal lina, a Domino est praeparata. Cap. Ia.. a addimus hoc qualecumque sub dium, quod aliquando submini ruri dicitur, in iis neque credunt, neque convertuntur ad Dominum

non fuisse sufficiens adsidem , aut

conversonem. diuippe gratia ad conversionem seu sciens ipsa convestit. quae meraenon convertit, non

fit. Similiter in censura b ad assertionem I4. cum certum sit non praestari a Deo ejusemodi hominibus gratiam eam, quae cor lapideum se caecitatem auferat, manifestum seos non habere se sciens auxilium ut convertantur, cum fine jam dicta gratia nullum eis auxilium sed iacsve illa exterior sit etiam cum mi raculis praedicatio , flve in erior per spiritum timoris concu stio, aut Seiale ituris etiam cujusdam in piratio. Duacenses in Censura adve sus eosdem an. I 88. edita, cujus Estius vir celeberrimus & Academiae postea Cancellarius ut ante Lovaniensis Censurae Gra-