장음표시 사용
61쪽
Lyceo nimium addicti, expergiscimini aliquando, atque immoderatae libidini Aristotelis collaudandi finem imponite; eundemque Divum Augustinum sequimini re-3ῖ tractantem , quod Philosophos non vera pietate praeditos, dixerit virtutis luce fulsisse. Nonnullorum e Peripato insolentia effecit, ut in haec, si non praeter rem , longiuscula tamen oratione di-Verterim . Et quoniam Paragraphi hujus modum facere decrevi; ne exordium videatur principio absimile , de pedicone, atque scortatorum perditissimo, quid pro coronide proferam' Paginam breviter,& commode suo hoc in Stagiri tam Emblemate compleat Beatus Antoninus 39 Florentiae Antistes Vereor hic Aristotelem in asellum mutatum subdere feminaeis sarcinulam talem portare.
PAR ΤIS PRIMAE S. IV. LAERTII DIOGENIS VERBA. A PLATOπε autem adhuc vivo defecit;quo circa illum
dixisse serunt: Arsoteles in nos calcitravit, ut equorum putri in matrem nati solent.
COMMENTARIUS IN S. IV. O Uum Athenas, oraculo Pythio suasore, ut dixi,
ad philosophandum se contulisset Stagirita, via' ginti annorum spatio Platonem audivit; ipse vero sapientia quandoque posthabita , vitiorum illecebras
62쪽
hras amplexus est , ex caro quamobrem, acceptoque, inosensus evast magistro. Caelius Rhodi ginus, praeter caeteros, antiquorum innixus auetoritati, hanc Aristotelis lG tvitatem non dissimulavit: odium cali)quod ex aemulati ne avidissimum es, literarum, gloriae ratione exortum
sobfet videri; sed a Graecis proditum secus animadverto, qui Platoni offensiorem factum Aristotelem volunt, quod
ejus vitae injtituto obuctaretur minas . Se igitur totum a Stagirita alienavit Plato, illumque despiciens , Xenocratem , Speusippum, Amiclam, aliosque e propriae, schola extulisse fertur, quos cum honoribus prosequebatur , tum disputationum quoque reconditarum parti- Σcipes faciebat. Iracundia propterea inflammatus nequam discipulus, ac veluti in sermento, ut dicunt, jacens, adversus doEtissimum virum, audaEter nimis bella perennia Parat . Inter alia, cum quodam tempore Xenocrates in patriam iter suscepisset, Aristoteles cum suorum disci- gpulorum caterva, inter quos erat Mnaphon Phocensis, &alii, Platonem impugnabat de industria. Laborabat tunc ex morbo Speusippus, quamobrem Platoni adesse non poterat. Plato octogesimum annum agebat, itaut jam propter aetatem destitueretur memoriae viribus. Inia tendens igitur in eum, S adoriens ex insidiis Aristoteles, magnaque cum ambitione quaestiones nectens, ac sophistice eum redarguens, injurium simul , & ingratum se praebebat. Proinde desistens exteriore deambulatione, domum cum similiaribus privatim ibat. Exadiis tribus mensibus, Xenocrates a peregrinatione re- versus, invenit Aristotelem deambulantem , & docentem , ubi reliquerat , abienS , Platonem. Videns autem cum iam iliaribus suis, non ad Platonem commeare,
sed alio in civitatem seorsum ex auditorio vestigia ferre,
63쪽
interrogabat quendam in Peripato, ubinam esset Plato, existimans eum decumbere ; at ille respondit: non male habet, sed Aristoteles ei molestiam facessens effecit, ut e Peripato discessistet, & in horto domi philosophiam tractet. His auditis Xenocrates, repente se ad Platonem contulit, & offindit eum disserentem cum his, qui simul aderant. Erant autem frequentissimi, & summae existimationis visi, & adolescentes aliqui illustrissimae samae. Qui cum loquendi finem se citat, per human, ter, pro more solito, Xenocratem salutavit, rursum. que illum similiter Xenocrates ; deinde conversatione dimissa, Xenocrates nullum verbum hac de re cum Platone locutus, neque audiens , collectis suis commilitonibus, vehementer objurgavit Speusippum , quod Aristoteli cessisset ex Peripato, & ipse quam . potuit in- muctissimis viribus contra Aristotelem pugnavit, eoque Contentionis progressus est , ut eum ejiceret, & in consuetum locum Platonem restitueret. Hactenus Aelianus, interprete Iusto Vult o. O praeclarum facinus, &Aristotele dignum i o perbientis discipuli inverecundam temeritate mi Quoniam de turpi vita tua moneris a praeceptorc , sancteque objurgaris , Stagirita, ideo tu adversus virum totius Graeciae sapientis limum,& Philosophorum Deum , utor Tullii verbis) feros mores, immanemque naturam adeo exacuis, ut illum jam senio confectum, e propria sede audeas exturbare ρ In cujus nam pectus. tantam saevitiam cecidisse inventum ῖ Tu solus, male seriatus homo ab oculis addiscentium, magnum doctorem tollere satagis, quoniam illius praeclara virtus, in tui cedit opprobrium, Sed rumpamur licet ilia tibi, de immortali ejusdem gloria, ne pilum quidem detrahere malis artibus tuis yalebis. Qualis propterea extiteris, tu proprio ore tuo
64쪽
sateris , haec Hesiodi carmina laudans:
Est bonus ille etiam, qui paret recta monenti . Atqui mentis inops aliorum audire retusu tConfii ia , hie malus est, telluris intitile pondus. Acerbum odium , quod in Platonem jam inveteratum habebat sta iurare cupiens Stagirita , tragico illo Oreste, aut Athamante dementior esse ius, Philosophiae ludum , adhuc i llo vitam vivente , aperire machinatur, ut odiosi magistri dogmata commodius oppugnare , evertereque videretur. O non tolerandam audaciam i , Tanti criminis ab antiquioribus merito insimulatum Aristotelem , ut insontem ostendat Ammonius , nerVos, artusque omnes pro viribus intendit illa magistri Vitae, brevibus ab eo adumbrata , quam adeo sutilibus insarcivit ineptiis, ut qui magis effutierit unquam cujus Verba ad nostram rem pertinentia sunt ista r O'υ γαρ ετι
ostem, quod 'idam putant , Aristotelem , viventendhue Platone, Scholae ejus contrariam in I Iceo Schο- iam insiluisse. Gui enim feri potuit y Cnm quidem eo tempore gratia,'authoritate plurimum apud Athenienses valerent Chabrias , ct Timotheus, qui e Ducibus Athenien in , ct Platonis cognatis fuerunt. Frillida quidem, ac jejuna excusatio. Quod Chabrias, & Timotheus Platonis propinqui, gratia, &auctoritate apud At henienses valuerint, ideo nequissimum Aristotelem desisse calumniis autumandum y EM
65쪽
cellentioremne, potestateque longe superiorem iis existi in abimus Macedonem Alexandrum 8 Quantum hic antecesserit illos, non satis dici, ne vix quidem cogitari potest ; & tamen nihilominus Philosophus iste egre gie homo improbus, immani vecordia eum veneno aggressiis interfecit . Ammonius vero vult modo, quod habriae, & Timothei austoritas, ab injuria facienda Platoni deterruerit Stagiri tam r sed audiat Sanctum Theodoretum Cyrensem Episcopum non spernendum testem sic a jentem : Aristoteles autem P toni adhuc viventi manifese adυersatus est, bellumque eontra Academiam suscepit , neque doctrinae illi honorem habuit, quam cupidisme perceperat, neque eHeberrimi viri gloriam es reveritus, neque Platonicae eloquentiae vim ster-
timuit , sed libenter illi adversariumse praebuit, cum haud sane meliorum , sed multo peiorum dogmalum au thor extiterit. Cujus quoque petulantiam aperte satis indicat Diuus Cyrillus Alexandrinus eo loco, quo de Platonis discipulis verba faciti quos inter scribens)unus erat altismi supercilii, o nimium quam arro gans Aristoteles. Mirandum equidem, & incredibile prorsus, nisi ab ipsis Graeciae scriptoribus constanter fuisset narratum. Crudeliter ingrato , beneficiorumque immemori discipulo, quibusnam maledietis, quibus obstrepuit unquam atrocibus verbis lacessitus magistery Usus fortaste ali-ruando Chabriae, & Timothei aud toritate ad coercenam, reprimendamque Aristotelis insolentiam' nihil profecto minus ; sed e propria ab eodem expulsus sch
Ja, cum redeunte Xenocrate, de eo negotio ne verbulum quidem protulit , contentus sedate , placideque cum amicis quandoque tantum dixisset A
66쪽
Aristotetis in nos recalcitatat, ut equoru/ paui in matrem nati solent. Moderatum hoc satis,honestumque Platonis dictum, suse lateque idem exponit Acilianus, cujus verba Latini tate donata hic apponere non dubito: PDIo nominare
solebat Aristotelem Mulum . Quid autem hoc sibi nomen Suoluerit, ex eo liquet, quod mulus cum saturatus es Iacte materno , calcibus petit matrem. Significabat igitur Plato involuto quodam sermone ingratitudinem Aristotelis. Etenim is cum maxima Philosophiae semina oc accessus a Platone accepisset , suffartus optimis qui- 'sque, a Gersatus, scholam eontra Platonem aperuit, Es in Peripato cum suis familiaribus, ct discipuos a Ter Ds eum pugnavit, ct Platonis adversarius esse cupiebat . Praecordia sapientis senis Socratica aequabilitate sane, mansuerudineque reserta i Ecquis tam durus, &ferreus, quis tam inhumanus, praeter unum Aristotelem, qui non tanta modestia, & animi temperantia movere-
turr Solum discipulus iste adeo fero , immanique pe-etore inventus est, ut post haec, etiam proxime mori- 9turo magistro , prae pervicacia adesse recusaverit. Quo posito, & omnium consensu approbato, nescio qua fronte Ammonius ille , de quo supra mentionem feci , audeat diceret Amorem quidem suum in Platonem abunde testatus es Aristoteles , quando etiam Aram ei dedietioerit eum lac inseriptione r
Gratus Aristoteles fruit hocce Altare Platoni ,
suem turbae injustie vel celebrare nefas . Sit sane ut dicit: cur antiquorum nomina , & Codices, e quibus talia excerpserat, in medium non affert Ammonius, ut saeti veritas in omnium conspectum facile
67쪽
cile illucescat y Huic tamen meae o editoni belle satisfaciet Tullius: Graeci, inquiens, nunquam Iaborant quemadmodum probent quod dicunt . In Aristotelis igitur obsequium Ammonio fides adhibenda , quoniam αὐας α ῖ ergo inter P3thagorie gregales me ascribam 8 apage hoc; ideoque rem ad trutinam revocare aggrediar.
Si Peri pati figmentum istud veritatis quicquam in se
contineret , aut in monumentis Graecae historiae scriptum inveniretur, Aristocles ille Peripateticus,qui omni studio , totoque conatu jadia ab antiquis in Aristotelem tela, antevertere, aut leviora, hebetioraque reddere laboravit, tantum , tamve eximium amoris, & Aristo . telicae in Platonem benevolentiae specimen gloriabundus profecto in medium attulisset. Et tamen ipse idem
Aristocles, inopia patroni, Aristotelem suum in hoc negotio indefensum deserit, ingratum illius erga Platonem animum, velit nolit, apertissime ostendens r Alia igitur omnia manifeste falsa sunt, ait praeter duo haec , quae videntur probabilia, ob quae vituperant eum aliqui. Unum qxidem , quod Hermiae quasi a Ians , sororem ejus, quod attinet natura in , silium stilem adoptivam melius dixisset Meretricem thiadam, in uxorem sibi duxerit . . . . Alterum Uero, quod ingratus fuerit Platoni. c. Praeterea , aniles hasce ineptias longe pellendas, dilucide id ipsum indicat Distichon , quum in eo legatur, Stagiri tam extruxisse βωμον Platoni; quando eo vocabulo indicare voluisse Graios accepimus Aram, si ve locum Numini alicui sacrum, in quo Gens insa orabat, Vim Et imas adolebat Idolis, caeteraque his similia obibat munia . O meras nugas, o sutilia commenta , & inania . A quonam data suerat Aristoteli tanta potesta sy Numina videlicet proprio arbitratu effingendi , eademque in
68쪽
in Aris publico exponendi cultui . Qui fieri facile potuit , ut Graeci novos Deos ab illo libenter in Aris colendos acciperent, quem unum ex eis habebant, quibus nec ara , neque fides est, ut in proverbio y Idque magis, quod Athenienses diligenter adeo , & religiose ad Deorum cultum pertinentia inspectaverint, ut Damadi ma- gnum Alexandrum Olympicis ascribendum in concione II Proponenti, Centum talentorum muletam irrogaverint. Marsi ius vero Ficinus, inter recentiores Platonis a Lseclas non sane ignobilis, Aram quamvis &ipse Coryphaeo suo strui tam exoptaverit , ut inscitiam a nobis Ammonio objeEtam quod autumo ) declinaret, Aram ab pio discipulo benemerenti magistro in Templo aliquo positam effinxit, sed ut aliquid in illius decus addidisse videretur, Platonis statuam, Aristotelis licet nomine, ipse de suo apposuit Arae: Arsoteles in Templo Aram Platoni, fatuamque sacravit, scribens. Verum- Iaenimvero Ficinus fumum fugiens, in ignem incidit ;quippe ubi ubi suerit Ara , inibi Deitas, ut ita dicam ,
aliqua cultui apud Gentes , ac venerationi erat. Ex eo Aram aliqui di Etam volunt, quod incensae in ea victimae ardeant: alii vero a precationibus Aram appellavere , . I3 Adeo lubrica, Ficine, est, adeo inconstans commentitiae vanitatis natura , ut quo in ea cunque pestem posueris, fore ut labes.
Ammonium tamen non miror Peripateticum ; non
miror & Platonicum Ficinum ; Petrum tamen Crinitum,1ane quidem ingenio hominem eleganti, &haud quaquam rerum , literarumque veterum indoctum, omnino demiror, qui Lycei fabellae fidem adhibens , tanquam hujus revera pulcherrimi facti auctorem commendat hisce carminibus Aristotelem t
me es illa Ara furibas redimita suaveolantibus, IAH sistam
69쪽
suam Grajus benemerenti statuit discipulus sieni,
Tituloq; hoc testatus animum snum, algae osscium, Platonem probandum probe a probis . Sed non videt quod quem laudare laborat, novo eum onerat crimine Crinitus . Si probis tantum, justisque fas este viris Platonis laudes celebrare , impositus Arae titulus jubeat Aristoteli propterea nefas erit, manifestumque peccatum , ipso ipsissimo approbante Crinito. Ex ejusdem porro Criniti sententia , antiquorum Graeciae scriptorum testimonio, Stagirita apud Athenienses impietatis crimine accusatus quandoque sitit, quemadmodum qui in Philosophia dogmata quaedam ut aΘεος ασει protulistet. Hiccine sortasse Aristoteles , ex probis illis unus censendus, quibus fas , licitumque fueriti probare Platonem y non est ita prose to , si a probis Plato probandus, Crinite . Concludendum igitur, definiendumque restat, turpiter peccasse Aristotelem, struinxerit quamvis Aram in Platonis honorem . Mirabile die tu i eo nequitiae ab Stagirita deventum , ut etsi fecerit
bene, male audiat, peccare que dicatur.
Quomodo credibile erit, quod si aliquando extititaset haec Ara, Laertii operam , sedulitatemque effugitate tesquando eum in Philosophorum vitis elucubrandis, undecim supra ducentos antiquos Graeciae scriptores di-Jigenter evolvisse, ex Patricio colligitur. Accedit, quod ab ipso Diogene in calce vitae Platonis , tria integra asserantur legenda Epigrammata sepulcro illius astixa , inter quae ne umbra quidem , neque vestigium commenti hujus apparet.
Quid plura Z Tantum Ammonii mendacium apertissime ostendit fragmentum illud Elegiarum Aristotelis ad Eudemum, idque apud Olympiodorum Platonicum habetur , in quo isti leguntur versiculi: . E',
70쪽
E θω, δ' in κλεινὸν Κεκροπίης δοχμεδον , 3
Veniens in illusire Cecropiae solum, :Pie venerandae amicitiae erexit aliare briri , neque laudare scelestis est fas.
Nonne horum idem est pene sensus, & verba eadem a que illa, quae ab Ammonio, Stagiri lae nomine , Platonis tumulo apponuntur Z Solertissimas profecto nugas ,& vere Graji Peripati artes t nempe aliquibus ex Aristotelis Elegiae in Eudemum carminibus , inscriptionem Platoni fecisse sepulcralem , ut idem ipse ingratus discipulus, proprii magistri appareat studiosus. Perfricaci prius frontem, Graecule insolens, perfrica, deindeque latuis haec miracula scribe . Et si vivo magistro insensus fuerat odiosus discipulus, nihilo tamen reverentior, leniorque post illius obitum factus est . Immanis porro, efferataeque Hyaenae
indutus naturam , sapientissimi viri , universae Graecise testimonio, sepulcrum subire ausus, ab ipsissimis musis honorandum Platonis cadaver , Theonino dente dilaniat , mendacique aggreditur lingua. Si extra brevitatis cancellos , quos ipse mihi circumdedi , egrediendum reputarem , O quot, quantasque technas, inalas artes, & mendacia recenserem ab Aristotele in Platonem machinata . At illud, quod neque taceri ullo modo, neque dici pro dignitate potest, ut aliquatenus cognoscatur jubeo. Tanti viri nomen amplissimum, cujus de laudibus omnium erat fama consentiens, ut inscitiae maculis obrueret, illius dogmata vel in detestriore in sensum interpretatus, vel struetis sycophantiis , . amplius locis sexaginta , calumniose aggressus est . Sed quoniam vereor , ne diutius in uno genere criminuid