Georgii Raguseii Veneti theologi, medici, et Patauinae scholae philosophi ordinarij Epistolarum mathematicarum seu De diuinatione, libri duo. Quibus non solùm diuinatrix astrologia, verùm etiam chiromantia, physiognomia, geomantia, nomantia, cabala,

561쪽

De Divinatione. Lib. 1 r. 313nus enim melancholicus humor e ita illos caMellos non egreditur, quos ei natura circundedit. Asserere autem,hunc ipsum humorem quandoque in causa esse,cur rudis, & im

petitus homo profunde philoso

phetur,cur rusticus,qui vix loqui didicit, variis linguis eloquatur; cur mulier, artis pneticae prorsus ignara, pentametto aut hexametro carmine vaticineturmescio; quantum philo- .sophicie grlluitati conueniat. Illud omnis nρ- memini me ex Peripatetica seliola uis in ri didicisse, titillius rei humanum ani--RR mum ingenitam notionem habere, sed esse initio tanquam nudam ta

bellam, in qua nihil descriptum sit 'f

omnem deinceps cognitionem a sensibus hausturum. Poterunt igitur spectra omnia , quae iam in memoria impressa sunt,atri humoris fuligine concitari, & intellectum ada promoueremoua

562쪽

rum autem rerum intellectiones, iri-

schis sensibus solo fuliginis impetu suscitari,ut a ratione ipsa , ita a recto philosophandi genere omnino arbitror abhorrere. Ecquis obsecro desiperet non. optet, ut sapiat,si tanta est huius humoris vis 3 Nolo pluribus hanc copinionem incessere ivtrum Philosophorum,an insanientium potius esse 'videatur , tuum erit iudieare. Audi nunc aliorum sententiam, qui ex Lyceo in A cade: Gaim profecti, praecipuam orae lorum causam animi Mundi spiri M. tvm : esse dixerunt. Etenim cum

Platone v Mundum: aeternum ani- l , omni iu se animesium genera, species i eum plectent S, praetere beatum , omnia videtis , Omniae amdiens , ratio ali. anima , diuinaque mente praeditum J stat erunt. AMundi autem anima phantastinum quendam , seu , animalem spis,

563쪽

De Divinatione. Lib. I r. suestum oriri dixerunt, qui per omnia permeans, cuncta tuetur , & uet. Dumque terrς cauernas,& adyta loca blando calore assicit, vapores quosdam , & halitus inde elicit, qui si in alicuius cerebrum intrudantur , dummodo . ne temperies aliqua obsistat , furorem primum , mox diuinationem

excitant. . Non enim absurdum Nostium

scite Plato.

putant, humanum anImum , qui nicis est ab . omni temporum aeternitate vi, rei ses. xerit . & cum innumerabilibus anu

mis versatus sit , omniaque insuper , quς in rerum natura sunt, iampridem nouerit , signis quibusdam consequentia declarantibus , futuros euentus praesentire posse. Porro terrestres illas ex α'halationes non proxime animum. R

cere aiunt : in quem postea . tanquam in ripeculum animuλ.

564쪽

mspiciens, rario uetatis, & cognatio nis , variarum inde retum cognitiones hautit. Hoeest, inquiunt,allud naturale diuinationis gentis, quod furorem, & insaniam vetetes appellarunt, eum scilicet an, morum ius, atque potestas sine ratione, rescientia,motu ipsi suo solutet,&libero concitari, & futura praesententis dicere videntur. Haec sententia iis . . Ah.' iunasse placebit, qui Platonicorum 4 meR .: doctfinani magnifaciunt. Mihi ve.

innixa , Ieucitur

ab erudito aliquo viro ornatis verbis explicata , 'audientium tantummodo autes demulcere, non etiam intellectui fati, cere possit. Hab rem siquid, quod contra eam scriberem, sed inermem inuadere non decet; nec rem pus conterendum in ea sententia expugnanda, qui omni

565쪽

De Divinatione. Lib. 1 L. 337stituta. Appellant Mundum aeternuanimat,beatum, ratione atque diuinitate praeditum: aeternum item hu-

manum animum, Omnia icientem,& diuinandi vires secum afferentem, quem peculiaris quaedam, proportionataque aeris, & spiritus animae Mundi temeeries ad differendum,&diuinandum excitet. Nullam autem istarum rerum rationem adducunt, ac si communes quaedam essent anumi conceptiones: propterea si omnia haec sponte ab ipsis effeta,&a veritate aliena esse dixerimus, eorum opinio statim enervata iacebit. Alii , . . . .

R . . . . . . Opinio Piat.

denique, partim Platonici, partim ob δε orae.

peripatetici non ab una,simplicique - οι re pendere oracula statuerunt , sed

eorum caulam mutum quoddam Cardant lib.

esse ex halitu terrethri , ex facultate eaelesti, ex vaticinantis,seu consulemtis temperatione dixerunt. Hinc Α- p ollini, & Terrae commune oracu- Nn

566쪽

Sympathia necessariat inter vate, x halitum. Laeerans M. π

tum veteres adscripsere;arbitrati,solem terrae affectionem illam in generareot ab ea vapores quidam exhalent,qui elati, atque in corpus bene affectum admissi, vim admirabilem

animis impertiant,qua ipsi,iam anatura edocti, ad futurorum diuinationem excitentur. Nuiue verba tepore tantum caelesti agente , soloque terreno teporem hunc recipiente, suscitari oracula crediderunt: sed

praeterea sympathiam quandam i ter Vatem, & halitum necessariam es se putarunt,qua deficiente, aut antipathia oborta, enecari, & strangulari Vatem periculum sit.Non enim omnium mentes , inquiunt, diu, no illo halitu aeque concitari, inflammarive posse , neque COUO-ris cuiusque habitum ingruentis spiritus vim facile sustinere. Addiderunt etiam praeparationes quasdam, & expiationes , consulenti

567쪽

De Divinatione. Lib. ii 119 necessarias, priusquam Oraculum ingrediatur: ut inedias, ablutiones, unctiones , aquarum quarundam epotationes, noua quaedam vesti

menta , & id genus alia, quς pud .

Pausaniam legere tibi possibile est. testire De- Ideo referunt, satellitem quendam Demetrij,qui, spreto numinis cultu, expilandi tantummodo templi cat .sa,ad Oraculum accesserat , repent na morte sublatum esse. Porro So-

variis, facultatem illam in terrae ca- .i , ' ' uernis imprimere posse , inde eluciunt , quod δέ in aerem, & in aquam , pro varia eorum constitutione , diuersi generis affectiones inducunt. Namque in aere , caelestium corporum Vi , OmneS meteorologicae impressiones ex variis: terrae halitibus generantur, immo etiam interdum noxia , , di peltifera qualitas excitatur.

568쪽

In aqua a naturalium rerum scrutatoribus proprietates admirabiles, in- Aquarum didem ortae deprehenduntur. Quo

bilis. rundam eno fontium aquae lunt,ia .. . quae vim habent tertianas rebres cinrandi, & calculos expellendi: aliae ,- . tacunditatem, sterilitatem amemoriam, & obliuionem inducendi: aliae in gypsum viscera , & quodcunque tetigerint, in lapides conuertendi. Aliae vero aliis facultatibus praeditae,

ut omnes nunc recensere superuac neum omnino in. Sed re in terrae

visceribus ,prςter varia metallorum genera quae fumosae illius exhalationis tanquam partus quidam existunt quot vires , ' quot facultates experimur 3 Exeunt ab antris quibusdam fragrantes odores: ab aliis saluberriini halitus , qui leprosos quam maxime iuuant: ab aliis pestilentes exhalationes, tremorem , palpitationem , ac denique

569쪽

De Divinatione. Lib. II. mortem afferentes. Quid mirum igi -- Lur,inquiunt, cum tot,tamque multiplices sint terrarum exhalationes, locaque tam diuersa, tamque inter

se situ suo,ac caeli positura distantia, si ex speluncis aliquibus tales respirationes emanent, quibus animi hominum,ad futurorum prςsagia pro 'pensi, & ad diuinum furorem prOcliues, magno quodam impetu concitentur, & quasi diuinitus instam

mentur Duobus autem argumen Argumentatis pnecipuis hanc ipsam animorum

procliuitatem, ad futura praesamen- mump -

da, ostendere nituntur. Altero, ex vim.

moribundis desiumpto,quorum anumi iam pene vinculis soluti, e carce ribus tandem discessuri, vires suas. sensim exerere incipiunt,& v era frequenter vaticinantur. Altero,ex vini ii facultate, quod liberalius epotum,' pro Varietate corporei habitus, varios quoque, ac dispares effectus in

570쪽

bibentibus gignit. Hunc enim a furorem prouocat, illum ad libidinem ; hunc laetum efficit, illum tri-

temshunc taciturnum, garrulum illum , hunc misericordem,illum barabarum,atque immanem .Hos igitur, aliosque huius generis affectus excutat vini feruor: quod certe non fieret, nisi animus noster ad illos nati- uam propensionem haberet. Vt par siit, ex terrae quoque hiatibus certos quosdam vapores interdum exhala-re,a quibus humana mens, iamdiu .ex se babilis, & accommodata,adf

turorum praesentionem concitetur. cis M. Lia Ouemadmodum autem multis in

locis metalla defecerunt, & amnes ψs nunc exsiccantur, nunc in alium cursum destectuntur , ita vapores,& exhalationes, unde Oracula orbginem ducebant, defecisse penitus, ac vetustate euanuisse, contendunt: ut hinc etiam ad suam sententiam