장음표시 사용
441쪽
quam turpiter sibi ipsimet, &suo praeceptori D.
Senn. quem defendere subornatus est veterator, contradicat , dum formas singularum partium actu esse in semine,quae sibimet ipsis forment sua corpora tradit. Et nihilominus animam formare partes unice S anxie demonstrare annititur. At cum ex ista opinione, qua statuitur omnem formam specificam generari multiplicatione formae efficientis per divitionem, eamque tantum esse specificam quae sic generatur,sequatur nihil vere generari nisi a suo simili,so-1amque veram generationem esse inter specie similia,res alias aliter productas non habere formam specificam neque plerasque harum formam substantialem ut loc.citatis in tradi.de form.orig.nugatur, hoc ipso demum omnem aequivocam generationem e re-1u natura frivole & bardo ausu sustollere conantur.
LXIX. Inquirendum itaque philosophiae veteris N ductu viam Scaligeri, an omnis qua generatur1ustantia a suo simili generetur, id optima ratione negati Scaliger exerc. I l .ubi inquit:Neq; generant omnia, neque omnia quae generant sibi simile generant,unde,ait,quaedam nec gignunt nec gignuntur,ut capitilus Veneris quippe ex dissitis specie principiis ortum
habet,quae Vocant aequivoca, quaedam gignunt & nogignuntur, ut murium patres mures, ipsi nati ex putredine; a lingua cervina, capillo veneris,filice, di aliis inquit) productionis operam nulla exigit natura, propterea quod translatitia est illarum & atquivoca generatio. Nonne Paulo ante inquit) est natura constans fluviatilis lapis' quis dixerit ab eo lapidem generari. Audi Scaliger, subsiste paulisper&da bona verba, Sennertus ex Paracelso inter nova/ sua
442쪽
DE PAR AD Ox Is S E C T AE SEN. q39 sua archidoxa in tract. de Cons. & Diff. inquit lapidem generare lapidem, gemmam gemmam & metalla metalla, quia omnis forma sit sui multiplicati- .va , sed falsae regulae falsum exemplum id quod ab
undα demonstratum est. Sed non desinit quaestionis Scaliger & pergit perconctari ex Cardano exerta AOq. sech. 17. ubi inquit: tu lapidum vidisti generata . tionem quae a lapidibus tanquam a parentibus atque auctoribus proficisceretur. Ferrum quide crescit sed rubigine, quod Mus vitium, non soboles est. Varios autem propagationis & generationis modos recenset hic Maliger, alia enim a simili per accidentia ab eadem per essentiam specie sicut homo : quaedam a simili in genere, ut ex verme: quaedam a generis p O- testate, ut ab ovo:quaedam a simili analog9 ut e purpurae saliva prodeunt purpurillae. Alia ex occultiori bus principiis educuntur, ut culices e lentore foliorum ulmi, ex populneis frondibus concisis atque sepultis, fungi. Magis etiamnum occultis,ut mus e fi mo. Dc variis praeterea generationis modis , vide eundem exerc. I s. Ex quibus sane patet plures esse aequivocae generationis modos, & hanc tollere esse rerum naturam pervertere S sanam philosophis doctrinam corrumpere. Quamobrem tantum abest,ut aequivocam generationem c rerum natura falsa &commentitia veterator tollat regula, quod verissimum sit, nusiam fere feri generationem unιυocam nisi mediante aequivoca. Sed de aequi voca generatione in .i sequentibus porro uberius agemus. X. Colligamus nunc sententias, abunde demonstratas. Non sola haec est forma decifica, quaen ex suisterie simul generata, nec ar se generatabuniform . - Ee 3 stetici
443쪽
44o Drs PUTATIO IV. stecies mundisia constituunt. uuia omnis formasiu amnabsct ultimata lauiens exsistentiam. ct fleta cam res. .disserentiam quidditatem ct vim operandi, qua ιlbs requi-
Atas niforma steri ea non generatKν duntaxat ex seu s
milibushfecie, uti probatum est.Undesequitur omnem formam non esse multiplicativam μι, nec generari per δενι- onemforma sitientιs formam generati,quia si hoc verum esset, omnis generatio seret asimilibus. Seιnde non pendere formae ecificae rationem ex isto,quod sit e imi decie generata. Tertio daremur formae ultimata rerum quae mundisseries non constι tuerent, quales illi unt esse lactis, s Ἀμιηι , seminis quo posito ct non concesso,niblominus has esse βιbffannales, vel eorum ipseιmmet te*monio probatum est. Nec idcirco forma sub antialis ratione desi- tuendas, quia non cons/ituant Usis, secies mundi. Quarto subsannabumformarum ultimatarum existentiam largientium in una re posse saltem esse unam. Et si enim in corpore animalis sit forma leonis vel canis, & sub his forma ossis, carnis, nervi, tamen forma leonis est forma substantialis ultimata totius cor poriS,non aurem forma substantialis & ultimata,ossis,carnis,ner- Vi qua os vel caro est, quia illa abolita haec substantialiter maneat, neque obstat quod formae elementorum maneant in mixtis incorruptae , qvia hae materiam praefent non actum , neque largiuntur rei
formam substantialem & ultimatam. Vnde sequitur quod forma ut es propria & substantialis & ultimata, nisi una unius rei esse possit, & quod haec sit specifica ejus rei cujus est ultimata, quodque nulla ulvis rei forma ultimata actu existere vel operari possiuit in realia formam suam substantialem ultima tam Rexistentialem habente, nisi sit vel formativa to-
444쪽
DA P ARADox Is SECTAE S E N. Itius, & ex hoc in parte, quia uti anima est totius in toto, sic consequanter in parte propriam ultimatam habente inui , vel ni si in siit per materiam ut formar. elementorum; nulla itaque forma qu ae alibi se it ultimata, & nunc est separata cuti ajunt) actu entitativo in alia re formam ultimatam & exsistentialem habente existere multo minus operari potest. Vnde anima Petri moriemis non potest migrare vel esse in Paulo, vel in bove,neque ibi operari .nec anima scarabaei esse in carne cadaveris equini vel sterquili nio, multo minus ibi operari. Quia forma setimata rerum corruptibilium nulli bi existit neque existere potest ubi existentiam non uibuit, neque operatur actum secundum , ubi non prius constituit actum primum. Vnde anima nec in semine esse nec operari, nec ulla forma actu entitativo exsistere vel opera ri potest,ubi non est actu formativo, uti illi actus frivole distinguunt. Cum itaque tam rei partes simila- . res habeant specificam formam,quam res ipsae cujus 'sunt partes, quia mundus tam speciebus partium carere nequit quam totis corporibus, quae ex partibus composita sunt, sequitur ossa, carnes, nervos refcrri ad species corporum naturalium mundi, & tam alimenta ut sanguinem , quam utilia excrementa, uti
lac, semen habere specificam suam formam vel ipso
D. Senn. teste & consequenter , juxta eorum mentem, esse species mundi. .
LXXI. Hi quaeri solet. An mundus deficiat in
specie. Scalig. exerc. a FO. s. s. respondet negative, quod spccies omnes propter mundi complementum sint creatae . Qui quia unus sit connexione & Ordine ad unum primum, illas esse assi s certa seri e neces
445쪽
q42 DIs PUTATIO IV. sum esse. Tantam enim paulo ante inquit in entium esse seriem tantamque assinitatem, ut si minimum vel reipsa abfuerit Aut nonsit ineat ,mundus desinat esse mundus quod latius probat ex Hippocrate. Si itaque mundus idcirco etiam non deficiat in specie, quia rerum species haerent in suis causis, & in causis esse, sit esse in potentia , uti ros a tempore hiemali,
actu vero esse sit esse extra suas causas. , verissimum
est essentias rerum distingui ab exsistentiis &essentias rerum esse perpetuas non vero existentias,& species mundi magis conservari quia essentiae rerum sint perpetuae quam per existentias,quq sunt corruptibi Ies. Falsissimum vero nullam rem esse in potentia,ut docent novitii philoscit hiae corruptores, qui nihilo minus concedui rosam non esse hyeme; videt.actu saltem in virtute stipitis seu causa contineri uti concedit Subornatus in tract. deform.orig. fol.asy. quod praecedenti solio negaret. LXXII. Hic iterum corruit novitiorum veteratorum de generatione per multiplicationem formarum phantasia; ideo enim negabant ensin potentia,
quia si formae per sui divisionem multiplicentur &propagentur, omnis res actu exsistit: Generans actu
illis est& res generanda actu est in generante, quia est pars formae ejus nondum divisa. Divisio enim facit ut hic sit generans hoc genera tum. Res vero quae est in potentia haret in causis, non ita ut ejus forma actu existat neque enim forma rosae actu est in stipite vel in generante , neque rosa generat rosim per suae formae divisionem & multiplicationem,unde sequitur in potentia esse significare,quod serma rei sit in potentia materiae, eaque propinqua vel remota, ς qua
446쪽
DA P ARADOXIs SECTAE SEN. 6 3e qua vi essicientis educatur.Est autem rosa flos plantae & pars plantae habens peculiarem suam formam diversam a totius plantae forma, caeterisque plantat Partibus, qua si a planta dividatur, maneat rosa, quae forma est substantialis & ultimata largiens ei essen tiam, existentiam & specificam differentiam , ope randi vim , unde rosa revera species mundi est, cui non obstat quod sit speciei effectus, nam species rerum & specierum effectus sunt uni voci & aequivo-ci. Vt itaque natura non deficiat in specie, necessario juxta Scaligerum est statuendum rerum species actu existere vel csse in causis hoc est in potentia,& sic da tur ens in potentia rerumque essentiae sunt perpetuae, quia in potentia materiae fundantur . Atque hoc modo juxta Scaligerum respondetur ad quςstionem: aliter vero respondet Pererius & Zabarella distiniaguit, de qua quaestione deinde porro latius.
LX I. U I si haec quaestio ab ipso Aristotele inli-
A bris de generatione animaliu satis pertractata& decisa sit,nihilominus novarum opinionucuriosi venatores & moderni disciplinarum everso-xos .in receptis & veris veteris veritatis regulis ac-i quiescere detrectant. . . .
Quamobrem recentiores ab antiqua veritate discedentes considerant semen, vel prout in parentum testiculis & prostatis haerct, vel quatenus illud fie-cundum in uterum bene dispositum, infusum receptumve, ibique exquisite mistum & uteri ingenit,
iacultate suscitatum sit, LXXIV. Actu
447쪽
quam in uterum infunderetur statuit D. Sennertus locis supra allegatis. Si enim semen est ἁπησπασμ- animς & corporis,si mediante semine traducitur pars animae genitoris per divisionem separata ad cinstituendum genitum , fi sit generatio dum generatur scmen, non cum ex semine fabrefit corpus geniti, juxta Scaligerum & D. Sennertum sane animam fuisse in semine jam genito & vasis seminariis parenistis adhuc conteio, priusquam in uterum transferretur apud illos conclusum est. Quin imo juxta D. Sen-nertum non est negandum, animam actu esse in s mi nec nisi enim, inquit, actu insit, quaerit lib.de Ga-Ien. cum Chym. cons. &diss cap. 0. l. ao6. a quo in actum deducatur.
LXXV. Contra subornatus defensor Sennerti Sperlingius statuit actu animam in semine non essedum est in testiculis S prostatis parentum, vel id semen habere animam , sed hoc quod in utero legitime mistum & suscitatum .Haec porro in tradi.de formar.orig.sol. I oo. inquit, sunt illa semina, quibus animam messe actu, conceptus vivificatione & partium efformatione persuasi statuimus. Hinc ipse Sperlingius, uti habeo ex fide dignis studiosis vit- teberga ad nos venientibus, jussus suam edere de a nima in semine sententiam, scripsit, se animam ante εconceptionem in semine actu praesentem esse nunquam dixisse vel scripsisse. ' LXXVI. Primo itaque notanda est contradictio discipuli, qua recedit ab opinione praeceptoris,culuS defensionem suscepit, & nunc turpiter deserit: nae suavem nactus est defensorem D.Sennerius' Secundo
448쪽
DE PARADOXIs SE QTAE SEN. - s.Secundo quaeritur, quomodo sibimet .ipsi constet Subornatus Ganymedes. Actu enim animam poste esse in semine flatuit in tractat de form. orig. sol. 261. primo enim ipsi inest Actu entitativo ; secundo tormativo secundum quid ,seu ratione partia- 'lis exercitii.
Quaeritur itaque, cur anima actu di substantialiter magis praesens sit inscmine milio & mutero suscitato, quam dum adhuc erat in vasis seminariis parrentum persecte genitum λ an mistio seminum & exsilicitatio vi uteri facta, animae substantiam, eamque ut actum primum e materia producit't Si anima in semine non potest exserere actum formativum secundum quid, neque operari nisi adiis substantialiter &essentialiter, necessum est ut praecedat actus entitativus for mali vum secundum quid. iΑctum vero entitativum, hoc est, substantiam & esse sentiam suam an acquirat tunc primum, cum fit mistio seminum & exsuscitatio in utero LXXViI. Actu vero entitativo esse in semine an tequam operetur & formet, hoc eit, antequam vivificet & partes formare incipiat , quae illi est actio formalis secundum quid, in tract. de formar. ori se fol. 26 3. & sol. IO o. testatur, quodque ibi esse polia fit, eo ipso probat, quod non semper sit specifica,ubicunque sit forma & producit exemplum de sem, ne , in quo primum actu entitativo seu ratione suae substanti deinde actu formali secundum quid,hoc est,rationJpartialis exercitii atque ossicii,quod consistit in vivificatione di partium dc formandarum i
Cum itaque anima etiam sit, ubi non operetur
449쪽
4 6 DISPUTATIO IV. tibi non tribuat esse vivens & animatum , uti ipse Subornatus Sperlingius loquitur cum Fortunato Lyceto intract.deform. orig. fol. 13 p. quin imb si anima scarabaei potest esse in cadavere equi & sterquilinio, cur non etiam in semineὸ quod D.Senne to vera est sedes & vehiculum translationis animae: si autem juxta Subornatum, ut eodem loco habet, concludere fas sit, animam scarabaei essein cadavare
equi & sterquilinio, quia juxta Aristotelem falsissi
me tamen & veteratorie allegatum) animarum omnia plena, cur non anima etiam in semine antequam
Sed quae est causi , quod animam scarabaeiactuentitativo in cadavere equi & sterquilinio esse asse runt numquid haec, quod ex iis generentur scar baei;ergo animam, quae scarabaei corpus formet,aci uentitativo inesse, antequam formet, concludunt'Cur non id pariter de lemine animalium statuendum, ex quo formari ajunt corpus vi animae. I ' :LXXIX. Sed propius accedamus ad negotium, ut vanum istum .dotirinarum perversorem erroris sui & temeritatis & inconstantiae certius evinca
- D. Sennertus mediante semine vult formam generantis transferri & traduci ad constitutionem generati : hanc formam vero seu animam per divisionem avelli & separari a generante,tam quo ad animam , quam quoad corpus: unde ipsi cum Epicuro semen definitur ἁπόοπασμα ab anima &corporegenerantis, S Scaligero, approbante D. Sennerio,ωrma canis filii est pars formae canis patris.
Vnde necessario sequitur semen animalis adiui constare
450쪽
DE PARADOX Is SECTAE SEN. Assyconstare substantia du plici,nempe forma seu anima, avulsa ab anima gehitoris , & materiali corpore ab esusdem corpore di viso & separato. Si itaque haec est seminis substantia, si hoc modo destendat a parente,
seu uno,seu utroque,necessum est, semen,quod perfectionem suam sit adeptum, sive adhuc fuerit in testiculis & prostatis parentum N ante conceptionem, sive in uterum jam effusum habere animam & sormam animalis generandi, neque eam actu demum consequi ex virtute exsuscitantis. Ne autem pro more suo cavilletur, tenendum, nos hic loqui, non de
actu secundo, quem operationem animae nuncupant, sed de actu, qui est ipsa substantia, sive is eo
rum more loquendo silentitativus; sivoformativus secundum quid aut totalis. a LXXX. Formam autem tali modo, uti dictum est, actu esse in semine et1am ante conceptionem & in uterum immissionem, ex ipsius Subornati trai'. deform.orig. l. I Gq. liquido constat,ubi eandem servat & usurpat definitionem seminis , quam tradit Praeceptor & praecentor ejus D.Sennertus, videlicet
quod sit αποίατασμα, τῆ σωματ ex quo concludit,
Venas aliasque partes protinus habuisse in semine suas sermas, quae postmodo certum sibi aedificent domi cilium: & quia istae formae sunt αώcπασμοπι corpo- . iis generantis in semen derivata, necessario oportet actu fuisse in semine, antequam veniret semen in u- terum. Vnde dicto tractatu fol. sq.ait: quicqvi for--rum est essentialiter, Orest in toto anιmalis corpora
illud insemine 'fuisse. LXXXI. Non igitur anima, quae est potissima seminis portio & pars juxta illos intellige substantia-