장음표시 사용
101쪽
ex verbo, videtur,aperte colligitur. Ac pono vigere legis usu, ut plerisq;in regionibus res ecclesiasticae in quatuor sint partes distributar,una traditur Praesidi,altera ministris, tertia sa- . bricae applicatur,quarta egentium usui addicitur,xij. q. de redditibus.& Ir.q. a. suos. & deinceps. In plerisq; duae tantuportiones efficiutur,vna Praesidi tribuitur,altera administris: quoniam aut Praesidi dumtaxat egentium,& fabricae onus imcumbit,aut administris tantum, aut utrisq; simul. Quod autem administratio tantummodo prudens, ac fidelis illis quidem credita sit,audi D.Bernarda: Sane patrimonia sunt pauperum facultates ecclesiarum,& sacrilega eis crudelitate sui
ripitur,quidquid sibi ministri,& dispensatores, no utique vel 'possessores vltra victum accipiunt, & vinitum. Quibus verbis dominij ius ademptum esse Praesidibus ecclesiae docet, dispensationem creditam, ac non rerum, sed si uctus: paulo post elegantissime asserit,dicens: Triplex funiculus,qui dis cile rumpitur, hominem miserum in perniciem trahit, qui impure intrat, indigne ministrat, sed di ipso fructu abutitur topli. Impure aute intrare ide ipse declarat esse,eo animi proposito
magistratu inire,ut opes,ac delicias ,voluptatem; conquirat; indigne autem ministrare,est,stipendia clari in voluptatis,c riositatisq; congregare usum; abuti autem fructu, est, eos ipsos,quorum sunt dispensatores,non in sturalem sui linum,&vestitum,sed in irritamenta gulae, in incentiva libidinis, in superflua ornamenta expen re. Ex quibus perspicuum est, . sanctiones ecclesiasticas i a.q. & fere per totum.vetustiorum patrum sententiae adscripsse. Atque his c si itutis,gc nerale documentum est,ecclesiarum Praesides, ceterosque administros regulares sint, an saeculares nihil interest administrationem tantum habere,non dominium; posscq; sibi ex illis citra culpam, ea quae ad cultum, ac victum, qua ace ad sua perso
nae,ac dignitatis decus modeste tuendum pertinent, vendicare.Nam dignus est ait Dominus operarius mercede sua. Et rue. io. qui altari seruit, te altari vivere debet. Quare D. Bem.vivat. i. Cor. 9.cla aliario, non superbiat, non luxurietur, non ditetur;non in i u M a cle-
102쪽
clericatu diues ex paupere fiat,ex ignobili gloriosus: non sibi de bonis ecclesiae palatia iabricet,nec loculos inde cogreget, . nec in vanitate,& superfluitate dispergat; non extollat de facultatibus ecclesiae consanguineos suos,aut nepotes, ne filias dixerim nuptui tradat.Conceditur ergo tibi,si bene deseruis, Vt de altario uiuas,non autem ut de altario luxurieris,ut inde compares tibi starna aurea, cellas depictas, calcaria deargen- tata,varia, gris eaq; pellicia,a collo,& manibus ornatu purpureo diuersificata Uenique quidquid praeter necessaria victu ,
ac simplicem vestitum de altario retines,tuum non est, rapina est,secrilegium est. idem multo antea D. Hieron astruxit, ' scribens ad Potificem max. Damasum,referturq; I6.qa. cap. quoniam. Sed ut praeclarius consensionis ratio tractetur,rera.
est diuisio facienda. Bipartita esse possunt bona,quibus ecclesiae Praesides potiuntur, halaica,alia ecclesiastica. Primi generis sunt ea, quae aut hereditario iure,aut donatoris largitate, aut cuiusque siue corporis , siue animi facultatis functione ab eis conquirutur. Alterius generis sunt ea, quae religionis . Cac pietatis ratione eccleste largita fuere. Coueniunt omnes, bona quae mimo genere continentur, ecclesiae praefectis,&dominio libero, absoluta administratione subesse, ut eisdε integrum si non modo libere uti, sed etiam, ut liber, largiri, .vedere,alienareque,neque ulli peccato ob id quisque sit ob
noxius, nisi aut tenacius, quam par est,restituendo, aut v rius, quam ratio praescribit, profundendo. De ecclesiasticis delectus habendus est ;nam primo conueniunt sere omnes ut diximus dominium Dei tantum esse, praeterea nullius;admi r ,.φ tae nistrationem generalem sane Pontifici maximo, ceteris vero quia tua praefectis particularem,pro rata sui muneris parte a Pontificeor dist. q4 maximo proxime commissa,atque adeo a Deo summo esse νiv p iης concessam sentiunt omnes. Ecclesiasticorum autem bonora
praecipuum esse usum , ut ex ijs suppeditetur victus, & cultus honestus, quique decorem & personae, & dignitatis tueatur,
eorum,qui ecclesiae ministerio vacan non quidem eadem
aut pari ratione servata, sed & personae dignitatis dispari
103쪽
gradu considerato. In quo quidem non morosus, limatusq; adhibendus est modus, ut animus scrupulis perturbetur; sed discretus, ct prudens, ut luxus immodicus, non largior usus damnetur minimis enim in rebus a praescripto iure deflectere,plerumq; culpa vacat. eadem omnium sentetia est. Id Om- S D. .pne, quod ex constituto iam usu superest, egentium subleuan - s. ar.7.
dis miseri, esse insumendum, atque hoc sensu sanctorum di- c ος Trid, cta accipienda esse decernunt. Egentes autem hoc loco, hos 'mines intelligunt,religiosaq;loca,coenobia,Xenodochia, hQ' Drm. S. D. spitalia,ecclesias,quibus illi quidem continentur. Ac demum quol. 6. egestas,non tantum victus,cultusque penuriam sed indigen- ar. Ia..tiam eorum,quae ad cuiusq; personae,ac dignitatis statu tuet dum pertinent declarat . Atque ex his perspicuum est communi fere omnium sententia, & quibus ex bonis eleemosyna
sit facienda,& quibus sit impendenda, & quibus quasi limitiabus sit metienda: quae quidem omnia ecclesiarum praefectos ita curare oporteat, ut si secus seccrint, & graui se noxae, ac plerumque mortiferae obstringant;& restitutionis onere nonnumquam obligent.Si quid igitur opum, si quid suppetit copiarum;nonvoluptatibus suis, sed multorum, atque adeo Gliorum saluti ecclesiae praesides impertiantur, meminerintq; illud Apostoli.Quaestus magnus est,pietas cum sufficientia , .ut ab omni & cupiditate acquirendi , & tenacitalc conscr' uandi abstineant .
O liceat Episcopi. ceteriis P atis oppida ciuilesque
iuri disitiones habcre... VO NIA M autem haec exposita sunt; nunc quod consequens est, considerare oportet: Vtruecclesiasticis magistratibus copias, & opes, ac praeterea castra,oppida,imperij j,iurisdictionem
habere liceatξ De primo indictum nobis bellum esse
104쪽
esse videtur, cum profligatillimis tantum hominibus. De secundo cum religiosissimis quoque. Quia vero non defuerunt eruditissimi viri, qui cum primis congressi eos validissime expugnarunt,uel hoc uno,quod beneficentiae fructus,quos se re maxime astricti sunt,neque in suos, neque in hospites coimstarent, nisi opes, & copiae suppeterent : cum utrisque de secundo dumtaxat certamen est nobis ineundum,placidum s ne i reuocare eos,non profligare videamur. Nihil inquiunt, magis pugnat cum magistratus ecclesiastici modestia, aniamiq; submisson quam praestare omnino tenentur, atques stus,& arrogantiae vitium;eiusmodi autem potestas magnopere coniuncta est superbi a ,& arrogantiae. od Christi D 31urib. omini sententia optime comprobatur: Scitis inquit quia Pri L cAE cipes gentium dominantur eorum,& qui maiores sunt, potestatem exercent in eos: non ita erit inter vos i sed quicumque voluerit inter vos primus esse,erit vester seruus,sicut filius hominis non venit,ministrari,sed ministrare. Omnis igitur dominatus altitudo, ac iurisdictio submouenda est a viris ecclesiasticis. Quippe quae cum Christiana humilitate,atque adeo ecclesiastico praesidi potissimum debitae virtuti non congruit atque ad hanc rationem spectat consideratio D. Bernardi. De eo id. Quia non praeesse,sed prodesse debent,cap. 3. 3. libri.Deinde ea persectionis ratio,quae vetetris legis administris praescripta est,multo arctius nouae legis praesidibus constituta esse videatur,siquidem praestantioris sunt gradus. Atqui illis quidem a nulla dominatus potestat, nulla imperandi iurisdictio permissa est,tantummodo decimarum ius attributum,quo se,suo'; ad vitae necessaria, & commoda sustinerent. Non ergo licet ecclesiasticis Magistratibus saeculari iurisdictione ac potesta te potiri. Nam si,ut non decorum modo,sed necessarium illis est, Christi se imitatores cxhibere velint, ab omni saeculari abhorrebunt potestate: quoniam ille quidem & obIatum Regni ius reiecit, & Regnum suum non esse huius mundi as
Lue. 13. ruit: Regnum meum non est de hoc mundo. Caelestis igitur iurisdictio attributa est,non terren Regnum caeli,non terrae,
105쪽
Dominodicente:Tibi dabo claues Regni ca lorum.Postrem status ecclesiastici longe dispar est, ac saecularis, quod hic litium anfactibus impeditur, negotiorum procellis iactatur, causarum turbinibus agitat ille sancto otio, & tranquillitate conquiescit, diuinis rebus contemplandis insistit, Chr: sti sequio deseruit:ad eum igitur saecularis iurisdictio,ac pol stas curarum, ac sollicitudinum plena,spectare iure videtur, ne pilum quide ad ecclesiasticos praesides pertinere. Atque huc reserenda esse videantur: Quod duos gladios satis esse a Dominus docuit,ijq; si duo sunt,distincti sunt, id est, saecula ris,&ecclesiastica potestas: &quod Apostolus praescribit: ad Tim sNemo militans Deo, implicat se negotijs saecularibus,ut placeat ei,cui se probauit.Quibus ex omnibus perspicuum cuiq; esse videatur, saecularem potestatem iurisdictionis'; auctoritatem ecclesiasticis viris minime conuenire. Sed enim causa ista grauissima est,rdeoque necesse est diutius in ea immorari, altiusque eius ducere rationem. Costituo primum, erum Omnium nullo delectu,ac discrimine, Deum esse & primum conditorem & summum moderatorem,cui omnia ut vates ait γ at i : Druiunt. Ceteros deinceps dominandi AEdministrandiq; do. minatu facultate , ac munere pro rata parte esse praeditos zut quo propius Deum accedunt dignitatis praestantia, eo latius dominentur,& imperent Hoc posito: Cum nihil sit in terris Deo similius, ac reru sacrarum, diuinarumque curator, atque administrator; certe imperium omne, siue sacrum, siue . humanum, ad eum referendum est. Ecclesiasticus ergo magia
stratus munus diuinum in terris gerere, illiusque summi, ac sempiterni Regis administer, & vicarius in omnibus es debet ; humana namque ex . diuinis colligata pendent . Qui ergo diuina potissimum curat, humana quoque pertractare,ac moderari, summa est cum ratione coniunctum. Eo
pertinet, quod diuinae, & humanae historiae profitentur, illos Rei p. praefuisse,qui religioni,sacrisq; rebus praeerant, naturae lege hominum animis impressa, atque insculpta vigente.Cui unorum curatio, eidem regni administratio obueniebat,
106쪽
certe primogenito. Apud Indos Gymnosophistae, ac prachmanes, ijdem, & sacrorum praesides, & hominum rectores. l.
Persae Magis; Asyrii Chaldaeis; Aegypti j sacerdotibus; H
braei Prophetis; Galli druidis, humanarii rerum, ac diuinarii summam committebant. Quid,quod lege a Deo Moysi data, idem Moyses Rex extitit,& Sacerdos Moyses inquit in sacerdotibus eius . Eadem ratio in ijs valuit , qui Levitici erant generis,ex quibus ministri rerum sacrarum legebantur. Nam Lς -- ζiuino iussu 8. urbes, & suburbana earum cum imperio susceperunt. Viguit idem ius & in eis, qui diuino quoque cultui
I m studentes,quoniam iudicia exercebant, iudicum nomen tu terunt,usque eo, dum populi Iudaici pervicacia serme interruptum potius, Regno constituto in Saule, quam sublatum ius fuerit.Siquidem in Machabaeis iterum, ceterorum princi pum iugo abiecto, sacerdotibus restitutum est Regnum. Adi 'us' ' tempus veniamus. Christus Dominus ,cui primo non ex diuinitatis tantum ratione, rerum omnium imperium de- Mati. Vii. betur; scd cx eiusdem coniunctione: Data, inquit,est mihi omautich- , nis potestas in caelo,& in terra. Ac D .Paulus asserit: inae constituit heredem uniuersorum; ita tamen regnum adminis Fhii ' I ' strauli,ut serui formam gesserit,eoque se demisit, ut non patri modo,sed hominibus ministraret: venerat enim non iudic re,sed iudicari, suamq; anima dare pro multis in redempti . nem; ideoque repugnantis specie non est usus. Ac ut diuinii Cor. a. nuncij euulgatio ait Apostolus) non fuit in sapientia verbi, ne euacuaretur crux Christi;ita Regni constitutio, di curatio humilitate, ac demissione administrata est, ne humana iuri-
Ibidem. bus diuina niti viderentur Apostolo docente) ut fides nostra sit in virtute Dei. Eode pertinet,quod Apostoli, Apostoliciqi
religionis nostrae principes rerum tantummodo sacrarum i perium idcirco tenuerunt, ut & euulgandae veritatis studio, cura saecularium rerum impediti, minime deessent; quoniam
primordia firmissima esse debent; & offendiculum hominum
vitarent, quod non potentia, ac viribus, scd caelesti,ac diuina dumtaxat ope animorum curarent salutem. Constituta vero
107쪽
Ecclesiae pace,ac caelestis nunci, auctoritate, rerum gestarum amplitudine,ad mirandis signis, ac portetis patefacta, Magni Constantini pia largitasEcclesiam Vrbe, ciuitatibus, oppidis, iurisdictionibus saecularibus, hominum se imperiis, ne dum
opibus,magna cum sui laude,ac merito auxit, instruxit,atque niuniuit,sanctissimo Siluestro auctore, ac probatore. tantum
abest,ut aut vitio hoc fuerit illi ascriptum, aut ut illicitum ab isto repudiatu ut nihil & Imperatoria maiestate dignius, &Pontificia sanctitate praeclarius existimari possit. Quod sane Constantiensi Concilio religiosissimi Patres amentem perditissimi Vuiclefinsaniam potius,quam sententiam condemnantes sanxerunt. Huc accedit testimoniu D. Aug. Epist. 3 o. ad Bonifactu.& Homilia 6. super Io: Ide asseuerauit sanctissimus Pontifex Melchiades canone Futura. xa.q. I.Vrbanus in canone statim proximo Videtes. Atque ut multa praeteream,cofirmatur canone Costatinus. 96.dist.& ex Iustiniano authetico de rerum ecclesiasticaru alienatione. Iam vero si aliquod vel minimum animorum huic rei discrimen, ne dum pernicies
subestet, quomodo B. Pater Benedictus, qui teste Gregorio Magno,omnium iustorum spiritu plenus fuit, oblatas iurisdictiones, de imperium suscepissetὸ Idemque de innumeris fere sanctissimis viris existimandu est. Ut autem pressius agamus,
quoniam magna de commoda, & ornamenta cum uniuersae
Ecclesiae, tum singulis quibukumque partibus id genus imperij afferre solet, non repudiandum, ut illicitum esse videaturista asciscendum ut necessarium. Et quidem ut primis teporibus maiestas, & auctoritas diuino consilio,sanctitate, de religione ministrorum elucebat;ita deinde & modo, iurisdictionum,& impersi splendore,quibus ut naturae nostrae est ingenium) maxime hoc tempore homines mouentur, nititur. Re enim ipsa compertum est, quod, de quo loco Ecclesiastici Magistratus inopia labora sine flocci quidem ducuntur, & ijs in partibus,certe Germania, Belgica, Polonia, & alijs, fides catholica impiorum etiam magnatum iniurijs, ac prauis c natibus,tam prorsus labefacta concidisset, nisi Prete sulum ec-- N clesia-
108쪽
a 2 De Ecclesiast. Agag Datibus
etesiasticorum ea esset auctoritas, ut non modo laicorum iurisdictione plena, sed etiam publicos adeundi conuentus, in eis suffragia ferendi,ac de summa quoque rerum dijudicandi. Dcultate praediti essent. Adde,quod magis est per se cum iu
stitia ac lenitate ecclesiasticorum,ac religiosorum imperium coniunctum: eamque ob causam arbitrandum est,a religiosis.simis quibusque Principibus ditiones eiusmodi ad suorum vassallorumn commodum,& tranquillitatem elargitas eccle siasticis , ut rapinae, iniuriae, ac violentas iudicia prohiberentur. Ac mihi non parui ad causam referre videtur, quod idcirco pijs,& personis, & locis haec sit potestas attributa, quo se cilius , & quietius suos colligere fructus, ac redditus possent,
minusque iudiciorum saecularis hominis turbinibus iactarentur. Atque ut hanc rem totam concludam, Apostolis cum diactum fuisset, ut qui gladium non haberet, venderet tunica,& peram,ipsumq;.emeret, responderunt: Ecce duo gladij hic,
certe intra eos ipsos . Quod si duorum gladiorum significatione, duplex potestas, spiritualis scilicet,ac laica declaratur; idque Dominus approbauit dicens. satis est;prosecto Apostolis, Apostolicisq; viris, id est, Ecclesiasticis Magistratibus, ac religiosis minime interdictum est praeter Ecclesiastica,Iaica quoque ditione pollere. Itaque conuenire omnes in hanc senitentiam necesse est.Quod autem contra asserebatur,non mul tum est operis consutare. Vt vero singula singulis reddamus, a primo confutationis , siue potius conciliationis ducamus. exordium. Constituo rem non ex ij quae sortuitu, aut homi num vitio,& abusu fiunt,dijudicandam esse,sed per se, ac usui proprio;alioquin optima quaeque reijcieda essent.Quid enim 1acris rebus,sacramentisque, si rite adhibeantur,salutarius, & excellentius Quot autem nefaria ex eis fiunt,cum prauum ad usum a perditissimis deflectunturZIurisdictio igitur ciuilis, Iaicumq; imperium, splendidam seruitutem, siue ministerium ecclesiasticis per se, ac recto usu affert, non insolentem fastu, dicere namque debent ; sic nos existimet homo, ut ministros.
Christi.Hinc laudi Magno Greeorio datum fuit, quod seruiti
109쪽
seritorum Dei se appellauit; eodemque tituIo cetera summPontifices deinceps pro maxima dignitate usi sunt. Haec e 'dem D. Bernardi verbis subiecta sententia est, ut eum tyra nidem detestari, non imperium intelligamus. Ad quam sane
rationem interpretari decet D.Petri verba: N0' dominantes r.etur. in clero,sed serina facta gregis ex animo: ut arrogans tyrannis condemnetur, non legitimus, ac modestus dominatus, quo sine Ecclesiae auctoritas sere funditus euerteretur. Vbi Prauerienim non est gubernator,corruet ait sapiens) populus. ut ex s. I .
hoc perspicuum sit,Caluinum & imperite, & impie sensisse
de hac tota causa. Secundum ita diluitur,ut labore agriculturae Levitas leuare voluisse asseramus, non abstulisse domin tum;quo sic tranquillius,absolutiusque diuino cultui studuis.sent, tantumque abluit, ut dominij ciuilis ius ab eis auferret, ut illos potissimum ad id muneris,ut antea probauimus, constitueret. Quod autem ex Christi Domini affertur exemplo, iam confutatum est. Quippe cum diuini consilii ratio id secit, ne aut diuina humanis niti viderentur, aut eadem in humanis consistere putarentur.Extremum vero facile explosum esse dignoscitur; cum omnis vita in partes duas distributa sit, in negotium,&otium: Ac natura ut Philosophus ait non Q. se mlum honestum otium, sed etiam praeesarum negotium requi- 'rit; nec quisquam nisi desipiat, abnuet negotium ad otium esse conserendum Sed tamen Ecclesiasticus Magistratus in utroque versari necesse est, ut de Marthae iustum negotium , ct Mariae sanctum otium D. Augustino testo sectetur; causa uin vero iudicia magnam pariem, Moysis exemplossa cularibus permittere debet, summam sibi reseruare, ne aut ipse a tranquillitatis portu prorsus excludatur,aut iniustitiae virus per alium latius grassetur. Huc pertinet quoque Apostoli auctoritas, ut ne omnis laicis in negotijs nostra opera ita coi sumatur, ut egregie curandi diuina omnis aditus praeclud tur . Distinctos quoque concedimus esse gladios,id est, potestates , non autem adeo inter se aduersos, ut ab uno eodemque exerceri ad iam expositam rationem aut no possint, N a aut
110쪽
aut non liceat. Quocirca perspicuum ex ijs est cuique, laiciis ditionibus magistratus ecclesiasticos, religiososque praedi,tos esse, neque cum sacris litteris, neque cum Apost licis traditionibus, aut moribus, neque cum ra. tione pugnare. Atque haec de Mnescentia satis esse videam