장음표시 사용
211쪽
Notandum est 1. Maignanum docere cap. I s. prop. to. quod nulla igni puro
ripulata est jedes sterialis, quia ignis purus,
neque graυis e fl , neque levis, igitur in mundo elementari nulla o ob levitatem aut graυitatem igni puro debita peculiaris regio: O quia non nisi propter graυitatem aut teυitatem deputantur peculiares quibusque elementis regiones , sequμιών nullam igni es deputatam peculiarem registis nem, nisi forte cinquit )yι in solae tamen id non facit regionem insole ita esse igni propriam, ut illam appetitu peculari semper expetat ; alioqui regiones has inferiores dudum deservisset, O
inde ad nos nequaquam ventitaret. Notandum est 2.juxta peripateticos ignem existere juxta concavum lunae.
Dicendum est contra Maignanum . igni aliquam elis deputatam peculiarem sedem
Prob. cone. quoad primam partem quod est grave vel leve , habet aliquam sedem sibi propriam ex ipso etiam Maignano: atqui ignis ivxxa omnes Philosophos est levis vel gravis ; peripatetici quidem docent ignem esse lavem s alii vero dicunt ignem esse gravem
212쪽
De mundo elementari. Is assurgere tamen supra alia corpora, quia minus gravis est. Mirum ergo quod ipse solus Maignanus alserere ausus fuerit, ignem, neque gravem . neque levem esse ; ergo ignis habet aliquam sedem sibi propriam prob. min. ex ipso Maignano ideo ignis non est neque gravis, neque levis , quia est tam mobilis ab intrinseco dextrorsum ac sinistrorsum, quam sursum vel deorsum : atqui falsum est quod ignis sit tam mobilis ab intrinseco dextrorsum ac finistrorsum quam sursu, vel deorsum Sergo, Sc. Prob. min. ideo ex ipso M aignano ignis est tam mobilis dextrorsum ac sinistrorsum, quam sursum vel deorsum, quia ignis habet universalem amicitiam cum omnibus elementis. Ratio , inquit cap. I s. pro p. 7. num. 7. a priori
cur ignis non astringatur per se legibus gravium vel levium , haec esse potes ; qηod scilicet igηis
amicitiam habeat υelut uuive alem ad hoc Oillud elementum indisserenter atque ex ae qμο ι ita non se addicat huic potius, quam illi. Ratio autem hujus uniυersalis atque inducterentis amicitiae esse poto perfectionis abundantia nobilior in igne, ex qua fiat ut ignis potius aliis sit beneficua, quam ut ab illis beneficia expetat:
atqui falsum quod ignis habeat univertatem - amicitiam & sympathiam cum omnibus clementis , siquidem illa sympathia consisteret in conformitate qualitatum, ignis autem non est conformis cum aliis elementis seeundum qualitates, praesertim eum aqua , cum ignis x sit calidus S siccus , aqua vero frigida & humida ; ergo , Me. Prob. conc. quoad secundam partem quod scilicet isnis est juxta concavum lunae. SuPr
213쪽
mus & nobilior locus debetur igni f. atqui l cus juxta concavum lunae est supremus & nobilior ; ergo concavum lunae debetur igni prob. maj. nobiliori corpori dcbetur supremus & nobilior locus : atqui ignis est corpus nobilissimum , quia illi convenit omnium qualitatum praestantissima , obsitam in agendo essicaciam , nempe calor ; ergo supremus& nobilior locus debetur igni. Praeterea locus iuxta concavum lunae, est naturalis igni ; ergo ibi existit prob. ant. ille locus est naturalis igni, ad cujus consccutionem semper agit &tendit ignis, quia omnia agunt ad sui Ioel
naturalis consecutionem : ai qui ignis agit ad consecutionem loci juxta concavum lunae exi.
stentis , quia constat experientia , quod ignis semper sursum tendit ; ergo locus iuxta conis cavum lunae existens, est naturalis igni. Obj. i. quod ad quemcumque motum est indifferens, non est grave neque leve , & cono sequenter non habet determinatam sibi seisdem : atqui ignis ad quemcumque motum est indifferens ι ergo neque gravis est , neque levis prob. min. quod modo sursum , modo deorsum movetur, est indifferens ad quemcumque motum : atqui ignis modo sursum , ut fatentur peripatetici , modo deorsum movetur, ilia inquit Maignanus cap. s. prop.
7. num. 3. praecipue conflat 'nsibili experimento auri ut dicit fulmiηei: conficitur enim arte chimica pulυis quidam nitrato tormentario p-milis vrius ι sed ex alia materia, nempὸ auros audiυi etiam fieri alium ex chalybe 2 qui mox
in aperto ac libero aere accensus impetum concipit atque imprimit maximum , non sursum at
214쪽
nitratus, quasi ex lege levium , sed deorsum versiss, quast ex lege gravium. Suod quidem
experimentum jam satis permulgatum est. Resp. neg. min.tem ad cuius prob. dist. istam propolitionem ignis aliquis deorsummovetur per accidens conc. per se ne g. quia est aliquid in illo pulvere, quod impedit, ne ignis suum consequatur effectum naturuialem, illud autem quod in illo pulvere est maxima gravitas ratione cujus ille ignis desecendit. Obj. x. si substantia ignis esset in concavo Iunae , non posset ibi conservari & subsistere, quia cum fiet materia fluxa , nisi subjiceremur ligna vel alia materia combustibilis , brevi extingueretur a ergo ignis non existit de facto
Resp. ne g. ant. quia non est eadem ratio de igne qui in servit ad nostrum usum, ac de igne qui existit in concavo hinae: ignis enim noster indiget pabulo ad sui conservationem , quia a contrari Is undique premitur: ignis vero qui existit in concavo lunae, cum careat omnibus contrariis , ibi permanenter existit. Obj. A ex ascensu ignis male infertur quod ignis sursum existat ε, sicut ex ascensu fumi &exhalationum non infertur quod sint sursum :hoc enim totam provenit Ex materia in qua generatur ignis, unde quando generatur in materia crassa , tendit deorsum , & ibi quiescit ; ergo falsum est quod ignis existat juxta
Resp. ne g. ant. quia ignis quo nos utimur, non potest omnino sursum ascendere ob aliquam materiae crassulem vel impedimentum
215쪽
contrarii. Fumus autem & exhalationes suris sum ascendunt ab extrinseco, quia attrahuntur vi astrorum. Obj.ult. candelae recenter extinctae fumosi flammam admoveas, fumus continuo tractu accenditur: atqui non potest fumus continuo
tractu accendi, nisi quia ignis descendit ; erugo , &c. Re p. I. ne g. min. quia tunc ignis non movetur motu naturali deorsum , sed propagatione naturali accendit fumum & candelam. Rcsp. 2. dist. min. atqui non potest fumus eontinuo tractu accendi , nisi quia ignis desecendit , ut est pars universi cone. ut ignis estne g. quia ignis potest cosiderari duplici modo vel praecise ut ignis est, vuI ut est pars universi : si consideretur praecise ut ignis est , non potest moveri nisi sursum , si vero consideretur ', ut est pars universi potest moveri ad quamcumque loci differentiam juxta exigentiam naturae. Natura autem exigit, ut deor sum moveatur ad sui propagationem.
De qualitatibus qua conveniunt igni.
D Icendum est calorem in summo , siccitatem vero in excellenti gradu convenire igni. Prob. conci . quo ad omnes partes I. calor in summo convenit igni,quia nobilissimo ele-
216쪽
ve mundo elementari. I ssmento nobilissima debetur qualitas in tota sua perfectione: sed ignis est elementum nobilissimum , calor vero est omnium qualitatum perfectissima ; ergo calor in summo conis venit igni. 1. Siecitas in excellenti gradu convenit igni, quia si ignis esset summe secus, omnia aestrueret, nam summe ageret per calorem, & summe resisteret per siccitatem , ergo siccitas in excellenti gradu convenit igni.
De aere. CC m jam plurima de aeris levitate dicta
fuerint in prima parte Phyc pauca dicenda supersunt: agendum tantum de ipsa aeris natura & proprietatibus.
De natura aeris. CONTRA CARTESIUM.
Notandum est I. quod Cartesius 4. parte princi p. num. 4s. Ait aerem nihil aliud esse debere, quam congeriem particularum tertii
217쪽
elementi, tam tenuium O a se mutuo distinis clarum, ut quibuslibet motibus globinorum caelestum obsequatur. Praeterea idem Cartesius docet num. 4 6. quod . Aer frigore facile densatur, ct raresit calore: eum enim ejus particulae fere omηes sint flexiles, instar Ollium pli uiarum , vel teηuium funiculorum , quo celerias aguntur, eo latius se extendunt, ct idcirco majorem spatij sphaeram ad motum suum requi. runt,atque notum est ex uictἔs,per calorem nihil hic aliud , quam accelerationem motus in illis
particulis , ct per frigus ejusdem immunitionem debere intelligi. Ex his omnibus constat quod iuxta Cartesium aer componitur ex particulis tertii elementi,tenuibus,flexilibus,
I se mutuo disiunctis , & motum globulorum coelestium sequentibus. Die endum est contra Carte fium aerem non componi ex particulis tertij elementi, tenuibus , flexilibus, a se mutuo disiunctis,& motum globulorum coelestium sequentibus. Prob. . non potest dici, quod particulae aeris sint renues, quia inde sequeretur, quod aqua & aer differrent ratione tenuitatis vel magnitudinis partium , quod sponte quidem fatetur Cartesius: atqui non potest dici quod aer & aqua differant tantum ratione tenuItatis , quia sic tantum diiferrent acciderit aliter; ergo, &c. 2. Non potest dici quod sint flexi-Ies & molle, instar plumularum , quia Partes terti j elementi sunt durae; ergo licet aer constaret partibus tertii elementi liae partes non essent flexiles & molles instar plumularum Prob. aur. illae partes sunt durae quae constant
218쪽
De mmndo elementari. ΣΟΙ particulis quiesce cibus, quia ex ipso Cartesio illud est durum cujus partes quiescunt: atqui partes terti j es emerui constant plurimis aliis particulis quiescentibus, quia ex ipso Philo. sopho nulla est pars tam minima quae non possis in infinitum dividi ; ergo partes ter iij elementi sunt durae. 3. niae partes non pollunt a se mutuo esse disiunctae & mmum globulo rum coelestium sequi quia absurdum est, inquit Vincentius in sua discussio e 'eris'. o. Part.
sect. IO. num. II s. Totam aeris massam , non
6le unum per se corpus, sed congeriem particuislarum juxta be sabitantiumNrgo aer non copOnmir ex particuliS tertii elementi, tenuibus, flexilibus, &c,
ARTICULUS II. De se alitatibus quae conveniunt
aer i. D Icendum Iest humiditatem in summo,
& calorem in remisso convenire aeri. Prob. conci . quoad omnes partes : I. Humiditas in summo covenit aeri, quia humidum est illud quod alieno corpore facile teris minatur: atqui hoc maxime convenit aeri , se se enim facillime corporibus alienis accomodat, cum intra angustissimos poros se se insinuet, nullumque est aliud corpus , quod facilius alieno termino terminetur ; ergo humiditas in summo couvenit aeri: 1. Calor in
219쪽
remisso convenit aeri, quia cum levitas &raritas sequantur ad calorem , & cum aer stlevis & rarus, inde colligitur illum esse caliis dum. Quod autem sit calidus in remisso tantum, inde conjicitur quod calor in summo non potest duobus elementis convenire, calor autem in summo convenit igni,ut jam probatum fuit,& proinde non potest co venire aeri. Obj. I. aqua magis humectat quam aer; ergo aqua est magis humida quam aer , &proinde liumiditas in summo non convenit
Resp. dist. ant. aqua magis humectat quamaec ratione densitatis qtiam habet, C n C. ratione majoris humiditatis , neg. 'uia cum sit densior aere, plus humectat quasti aer ; siquidem subeundo varios corpoeis recelsus diutius inhaerescit, atque ita m os sensummovet, facilius resistit, tardius rhmittitur,
citius & fortius agit, quod potest probari exemplo ferri candentis ; siquidsi, ferrum candens magis calefacit quam ignis . licet in ferro non fit major calor quam in igne:
magis autem calefacit ferrum candens ratione densitatis, quia plures caloris partes sub aequali mole comprehendit, sicut aqua plures humiditatis partes sub aequali mole comprehendit. obj. a. quod in aere augetur ab extrinse-to, in summo non convenit aeri: atqui humiditas aeris augetur ab extrinseco; ergo humiditas in summo non convenit aeri. Prob.
min. aeris humiditas augerur a pluviis , ubi enim sunt frequentes pluviae, aeris humiditas major sentitur, quod etiam comprobatur
220쪽
D e mundo elementari. 2o 3 experientia in Indiis Orientalibus, ubi menisse Iunij , & tribus seque nribus propter continuatos imbres, aer ita humidus redditur, ut pene omnia computrescant; ergo humidiis rasὶ aeris augetur ab extrinseco, scilicet a pluvit1. Resp. neg min. ad cujus prob. dist. ant.ubi sunt frequentes pluviae , major aeris humiditas sentitur per accidens , conc. per se, neg. quia licet majorientiatur humiditas, quando pluit , non inde sequitur quod sit major humiditas, sed major sentitur,quia exhalationes plurimae occupant aerem, quae faciunt ut aer sit densior , & ratione illius densitatis quam per accidens habet, magis humectat quando pluit, vel potest dici quod non sentitur aeris humiditas, sed exhalationum quae cum sint densiores, magis humectant. Obj. 3. & ult. media aeris regio est frigiis da 3 ergo calor etiam in remisso non convenit aeri. Resp. dist.ant. media aeris regio est frigida
ratione alicrius, cone. ratione sui, & ratione
frigoris proprii, neg. quia plurimi halitus aquei & terret illuc attracti, cum frigidae naisturae existat reddunt se ad pristinu frigiditatis
statum propter ambientis caloris antiperista- sim, unde in pluviam resolvuntur, aeremque primum infrigidant, quod praestant etiam in infima regione tempore nocturno adjuti frigore terrae dc aquae.