Propugnatio philosophiae Thomisticae. Contra Cartesium, Gassendum, Cabeum, Maignanum, caeterosque recentioris philosophiae propagatores. Tomus primus quartus. ... Authore R.P. Josepho Rivalier ..

321쪽

De ente generabili. scidentia sunt cntia a seipiis; ergo individuantur a seipsis , quia unumquodque per illud est

formaliter unum per quod est ens. Rei p. neg. utrumque ant. quia accidentia sunt tantum cntia per ordinem ad subjectum,& ita individuantur a subjecto. Obj. s. quaedam acidentia , nempe relatio nes non dicunt ordinem ad subjectum , sed tantum ad terminum ; ergo illa accidentia 'non individuantur a subjecto. Rei p. neg. ant. quia omnia accidentia dicunt ordinem ad subjectum , siquidem praeter illam rationem communem omnibus accidentibus , quae vocatur esse in subjecto, relationi convenit altera ratio quae vocatur esse ad terminum , per quam rationem relatio respicit terminum a qm specificatur ; & ita sicut relatio sumit suam unitatem specicam a fundamento & a termino, ita sumit suam unitatem numericam a solo subjecto. Obj. 4. duae albedines,quae sunt in duabus hostiis consecratis , distinguntur tantum numero : atqui non distinguntur numero per

subjectum, quia ibi nullum est; ergo illae duae albedines distinguntur numero per seip-

Resp. ne g. miu. quia quantitas habet rationem subjecti, & ita illae duae albedines distinguntur nutu ero, quia sunt in duplici quantitate ; illae autem quantitates distinguntur numero per ordinem ad subjecta in qui

bus erant ante consecrationem.

Obj.ult. si accidentia individuarentur a subjecto, sequeretur quod omnia accidentia, quae est hi in eodem subjecto, essent unum

322쪽

Io Tertia pars P sicae,

numero; quia ubi est unicum principium individuationis , ibi est unica forma individuata : atqui non potest dici, quod omnia accidentia quae sunt in eodem subjecto , sint unu& idem numero, quia albedo & dulcedo quae sunt in saccaro, non differunt tantum specie, sed etiam numero. Resp. dist. sequelam maj. sequeretur, qu bd accidentia , quae essent in eodem subjecto formali & proprio , essent unum numero, conc. in eodem subjecto materiali & entitativo, neg. quia idem subjectum habet dive sis capacitates virtualiter distinctas, per quas fit diversum subjectum.

ARTICULUS V.

Vtrum duo accidentia solo numero

diversa possint esse in eodem s.fecto.

DIeendum est iduo accidentia solo num eis ro diversa non posse esse in eodem subiecto.

Prob. ex triplici eapite. x. Ex incapaeitate subjecti; quia sicut materia, cum unam formam habet, non porest recipere aliam , quia complete actuatur per unam ι ita cum subjectum sit sussicienter actuatum per unam formam accidentalem , non potest recipere aliam. a. Ex parte finis; quia si d io acet- dentia solo numero distincta posse .it esse in

323쪽

De ente generabili. Ireodem subjecto, daretur aliquid inutile in natura r atqui nihil inutile potest dati in naritura; ergo duo accidentia solo numero distincta non possunt esse in eodem subjecto. Prob. sequela maj. secundum accidens quod

rcciperetur in subjecto, esset simile primo: ut supponitur ergo nihil faceret, quod a primo non esset jam factum ; ergo daretur aliquid inutile in natura. Tertio ex parte inia

dividuationis ; siquidem accidentia indivi

duantur a subjecto ut jam probatum fuit

ergo duo accidentia solo numero distincta non possitnt esse in eodem subjecto. Prob. conseq. illa accidentia quae essent in eodem subjecto,essent distincta & elsent unum, quod involvit contradictionem. Essent distincta ut supponitur & essent unum , quod proiabatur. Ubi est unicum principium iii dividuationis acccidentium, ibi est unicum aeciis dens , quia unicum principium individuationis, dicit unicam formam individuatam t ar qui ibi supponitur unicum esse principium individuationis ι ergo ibi esset unicum dumis

Obj. t duo aecidentia specie diversa ponsunt esse in eodem subjecto , v. g. albedo &Iux ; ergo duo accidentia solo numero dii. versa possunt esse simul in eodem subjecto. . Resp. neg. conseq. & parit, quia subjectum respicit accidentia specie diversa & nuis mero distincta , diverso modo ; siquidem subinjectum respicit aecidentia specie diversa, ut habens duas potentias & capacitates ad illar ipiend, - subjectum vero respicit accidenistia soloe numero diversa, ut habens unicam

324쪽

xx Tertia pars T sicae ,

capacitatem ad illa recipienda. Obj. a. species procedentes a duobus ob

tectis solo numero diversis, sunt ejusdem spe ciet, & solo numero differunt; atqui illae species sunt in eadem phantasia ; siquidem phanthasia non potest sibi repraesentare illa .objecta, nisi habeat illorum species; ergo duo accidentia solo numero diversa recipiuntur in eodem subjecto. Resp. I. dist. maj. species procedentes a duobus objectis numero diversis sunt, ejusdem speciei in esse rei & entitative , conc. in esse objecti & repraesentative, neg. quia illae species dicuntur eise ejusdem naturae in esse rei& entitative , quae repraesentant duo objecta, quae secundum suam cntitatem sunt ejusdem speciei; illae tamen species non sunt ejusdem naturae in esse objecti & rcpraesentarive, quia species unius objecti non potest repraesentare proprietatem individualem situm,& diseferentiam alterius objecti. Resp. h. concessa maj. dist. min. illae spe incies recipiutur in ea de phantasia materialiter& ent irative sumpta, conc. formalit et& proprie sumpta, neg. quia sicut compositu constituitur virtualiter multiplex per respectum adactiones productivas accident tu,& per respe-Aum ad diversas temporis differentias in quibus ploducuntur ; sic aer est subjectum virtualiter multiplex duorum luminum, quae successive recipiuntur in illo , per respectum ad diversas temporis differentias , in quibus illa duo lumina producuntur : ita idem medium , idem oculus , & eadem phantasia AEnstituuntur plura subjecta formali3 illaru spe

325쪽

De ente generabili. II eierum , quatentis subjiciuntur duplici agenti, scilicet duplici objecto a quo producuntur illae species: similiter respondendum est ad

illam experientiam qua constat, quod quando duo specula sibi opponutur, videtur longa speculorum series & multitudo quasi in profundo cujustiber speculi ; quae multiplicatio provenit ex multiplici reflexione specierum ab utroque speculo procedentium; ita ut species reflexae & directae recipiamur in eodem medio interjecto & oculo. Inst. atqui compositum non constituitui subjectum formale alicujus aecidentis in particulari per respectum ad actiones produ-bivas , & per respectum ad diversias temporis differentjas in quibus tale accidens producitur ; ergo idem subjectum non potest fieri virtualiter multiplex. Prob. sub. Deus potest reproducere idem

numero accidens ; atqui Deus non posset reia producere id cm numero accidens, si comis positum constituatur diversum subjectum formale accidentium per respectum ad diverissas temporis differentias in quibus producuntur ; ergo compositum non constituitur subisjectum virtualiter multiplex per talem resis pectum. Prob. min. illud accidens reproductum a Deo esset diversum numero ab alio accidente ; ergo Deus non posset reproinducere idem numero accidens. Prob. anta

illud accidens est diversum numero quod recipitur in diverso subjecto sor mali: atqui tale accidens reciperetur in diverso subjecto formali ι ergo illud accidens esset diversum numero. ' Prob. min. illud subjectum est di-

326쪽

versum sormaliter quod connotat diversam temporis differentiam & diversam actionem productivam : atqui subjectum in quo rcciperetur illud accidens a Deo reproductum, connotaret diversas actiones productivas, scilicet actionem Dei & actionem alterius agentis a quo tale accidens fuerat olim pro

ductum; ergo illud subjectum esset diversum

formaliter.

Resp. dist. uir. min. pro p. subjectum in

quo recipitur accidens a Deo reproductum connotat actionem Dei, ut ipsa actio Dei continet virtualiter actionem creatam perquam tale accidens fuit antea productum , conc. con notat actionem Dei praecise , neg. quia sicut Deus non potest reproducere idem numero accidens , nisi quatenus continet virtualiter actionem individualem causae ereatae 3 ita subjectum hujus accidentis a Deo reproducti non potest illud accidens individuare , nisi per respectum ad actionem Dei , ut eontinet virtualiter actionem creain tam , & per respectum ad differentiam temporis cui correspondebat talis actio creata ad quam differentiam virtualiter extenditur actio Dei. Obj. ult. una re eadem causa emetens simul elicit plures actiones ; v. g. idem ignis producit plures calefactiones secundum numerum subjectorum quae calefacit : atqui illae actiones recipiuntur in agente tanquam in sujecto , & illae actiones sunt accidentia ;ergo plura accidentia recipiuntur fin eodem subjecto.

Resp. dist. maj. idem ignis elicit plure

327쪽

De ente generabili. Ircalefactiones si calefactio consideretur ut est passio, conc. si confideletur ut est actio, ne g. quia est unica calefactio quae pro diversitate subjectorum diversos calores producit ; c te factio vero ut est passio , est multiplex numero , scd recipitur in plurimis subinjectis.

ARTICULUS ULTIMUS.

Vtrum accidentia formam concomitantia snt dispositiones ad

illius gemerasionem. Notandum est quod aliquae sunt disposi

tiones praeviae, aliae vero concomitanistes. Dispositiones praeviae sunt illae quae recipiuotvr in subjecto eorrumpendo, illud destriiunt , & cum illo pereunt , relinquentes materiam sigillatam & determinatam ad talem formam recipiendam. Dispositiones com comitantes sunt illae quae in instanti gener tionis simul cum nova forma producuntur, proprie quidem sed secundarib a generant improprie vero, sed cffective & per naturalem. insultam iam ab ipsa forma,quatenus ea mediante a generante attinguntur ἔ quaeritur ergD , utrum illa accidentia concomitantia formam, ultimo disponant de praeparent m teriam ad receptionem formae. Dicendum est accidentia concomitantia sorinam, praeparare materiam ad receptionem

328쪽

as Tertia pars Fbysicae , Prob. quod facit materiam esse subiectum

aptum formae, disponit materiam ad formae receptionem : atqui accidentia concomitanistia formam , faciunt materiam esse subiectum apium forinae; ergo accidentia concomitan tia formam,disponunt materiam ad illius formae receptionem. Prob. min. accidentia con- comitantia formam praecedunt formam in

genere causae marerialis & dispositivae ; ergo illa accidentia concomitantia formam Pos sunt facere materiam , subjectum aptum

formae.

Obj. 3. quod supponit formam receptam in materia, non potest reddere su ectum aptum ad recipiendam formam : atqui accidentia concomitantia, praesupponunt formam receptam in materia ; ergo non possunt redindere materiam subjectum aptum ad recipiendam formam.

Resp. dist. mai. quod praesupponit fom

mam receptam in materia prioritate aliqua temporis, non potest reddere materiam subinjectum aptum ad recipiendam formam, contaquod praesupponit formam receptam in materia prioritate naturae tantum, non potest reddere materiam subj cctum aptum ad recipiendam formam , ne g. quia forma praeceindit accidentia, & accidentia praecedunt formam secundum diversas sor malitates : accidentia quae profluunt a forma genita, eam praesupponunt in aliquo instanti naturae 3 eam

tamen antecedunt in alio genere causae materialis & dispositivae ; quod D.Thom. explicat exemplo apertionis fenestrae & ingressus venti, quae se te praecedunt in diverso generet

329쪽

De 4nte generabis. Irobi. uir. omnis dispositio debet determiis

nare agens ad producendam talem numero formam: atqui accidentia concomitantia sommam non determinant agens ad producendam talem numero formam; ergo accidentiagoncomitantia formam non disponunt male riam ad recipiendam formam. Prob. min. forma determinat agens ad producenda talia numero accidentia; ergo accidentia non determinant agens ad producendam talem n mero formam.

Resp. neg. min. & eon seq. quia in quasistam serma & aecidentia formam concomiis tantia sese ad invicem praecedunt, acciden tia possunt determinare agens , quod licet sit determinatum per dispositiones praehabitas quae in instanti generationis desinunt esse, quatenus relinquunt materiam sigillatam &detcrminatam ad recipiendam hanc numero formam; haec aecidentia quae profluunt a ser- .ma, dicuntur materiam determinare non in se absolute spectata , quia ut sic sunt effectus formae, & sunt posteriora , sed quatenus sunt terminus & consummatio dispositionum prae-eedentium.

UESTIO II.

De comptione substantulli.

DUos dumtaxat complectetur articulos ista quaestio , in primo quaeretur, utrum

330쪽

it Tertia pars Rusic

in corruptione substantiali quae est transitus materiat ab esse formae substantialia ad non esse illius formae I detur resolutio usque ad materiam primam. In secundo , u rvm rin se mel corrupta possix naturaliter ἔς pari vel

ARTICULUS I. 'Utrim in corra sum substantiali

detur resolutio usque ad materim primam.

Notandum est compositum aliquod re Iia

vi uriqe ad materiam primam, est, ma- . teriam spoliatam & denudatam forma substantiali spoliari quoque omni forma dentali ἱ ita ut nulla, accidentia quae eranL in subjecto corrupto, remaneant in subjecto g nito : circa quam quaestionem triplex est opinio. r. Est opinio Scoti , qui docet dari ali. quam formam eorporeitatis, & dicit illam remanere post quamlibet corruptionςm e sed illa opinio infra refutabitur. x. Est quorum dam Philosophorum qui doccnv nuit m quidem remanere formam substantialem post

corruptionem, volunt tamen remanere eadem

numqxu identia in cu*posto geolio, quae erant in corrupto , ita ut remaneant, eadem figura , eadem quantitas, & eadem lioeamen.

a. s. Opinio.est miratum qui ducem