Propugnatio philosophiae Thomisticae. Contra Cartesium, Gassendum, Cabeum, Maignanum, caeterosque recentioris philosophiae propagatores. Tomus primus quartus. ... Authore R.P. Josepho Rivalier ..

71쪽

, , Secuη da pars v bysicae ,

quo formae sublunares informant materiam, si quidem formae coelestes informant modo ina missibili, sormae vero sublunares informant modo amissibili ; ergo cum ille modus insor mandi sit diversus, sequitur quod illae

format sum diversae specie, & proinde materiar quae ordinantur ad illas formas distinguntur etiam specie. Obj. I. ideo materia coelestis & subluna inris di merunt specie, quia respiciunt diversas

sormas: arqui illa ratio nulla est; ergo materia coelestis & materia sublunaris non di ferunt specie. Probi min. si ilIa ratio valeret sequeretur quod om nos formae sublunares e sinsent ejusdem speciei : atqui omnes formae sublunares non sunt ejusdem speciei, ergo illa ratio non valet. Prob. maj. formae sumunt suam speciem a materia secundum modum quo recipiuntur in illa : atqui omnes formae recipiuntur in materia secundum eundem modum , scilicet secundum modum amissibilem ; ergo omnes formae essent ejusdem speciei. Prob. maj. non est major ratio quod

materiae distinctio peti debeat a formis secundum modum informandi quam distinctio

formarum a materia secundum modum recipiendi : atqui materiae distinctio sumitur a formis secundum modum informandi; ergo formarum distinctio potest sumi a materia secundum modum recipiendi. Resp. ne g. min. ad cujus prob. neg. tres

maj. pro p. quia licet distinctio materiae suis matur a formis, distinctio formarum non potest sumi a materia. Distinctio materiae sumitur a formis, quia materia est ignobi-

72쪽

Ilos forma , & potest pendere a forma in sualdistinctione. Distinctio autem formarum non potest: sumi a materia quia forma est actus; actus autem est prior & perfectior potentia , ut docet Aristoteles s. Metap. cap. i 8. R Proinde actus non pendet a potentia, nec a modo potentiae secundum distin-s ctionema Obj. 1.& uir. Si Deus per suam omnipoten-

xi m uoirox aliquam formam sublunare eum

materia coelesti, vel faceret unum per se, vel faceret unum per accidens cum illa materia rnon potest dici quod faciat unum per accidens cum illa materia, quia ex pura poten- tia & actu substantiali fit unum per se: atqui si forma sublunaris faciat unum per se cum i materia coelesti, sequitur quod illa material est ejusdem rationis cum materia sublunari, cum dicat ordinem transcendentalem ad forinmam sublunarem ; ergo materia coelestis non distinguitur a sublunari. Resp. formam sublunarem facere unum per accidens cum materia coelesti, quia materia non per se primo ordinatur ad formam sublunarem & forma sublunaris non per se primo ordinatur ad materiam coelestem.

73쪽

sqSecunda pars Thsitae,

ARTICULUS IV.

Vtrum corpora caelesta sint animata se reiicitur quaedam Cab eire ponsio.

DIcendum est coelos non esse animatos, neque anima vegetativa, neque sensitiva, neque intellectuali. Prob. cone. quoad primam partem, coelos scilicet nullo modo esse animatos. Omne cor porcum quod vivit , indiget alimento quo nutriatur : atqui nullum est alimentum quo coelum possit nutriri. Unde enim tanta ciborum copia ad nutrienda tam vastissima corpora ; omnia enim sunt veluxi atomus respectu coelorum ; ergo coelum non vi vir.

Huic probationi respondent Cabeus &quidam antiqui Philosophi. Cabeus majorem propositionem negat, ita ut velit quod omne corporeum , quod vivir, non indigeat alimento,& quod ista consequentia est inefficax , coelum vivit ; ergo indiget alimento, ait enim lib. 1. rex r. II. quaest. E. Ut vGrum fatear υalde dubim fui, num de ratione P si a Phisici viventis, sit, uti alimento; ita ut sit necessaria haec consequentia. Vivit vita

corporea ; ergo indiget alimento. certe de ratione υitae ut sic, non est uti alimento , nam Demmiυit, O Angeli υivunt, O tamen non utuu tur alimento , nec univoco , nec analogico. Si

cuti ergo distinguitur realiter gradus vita in

74쪽

De mundo coelesti. s s3llectualis a flensitiυo , O sensitious a vegeta-υo, ita ut detur lvivens intellectuale quod verὰiυit hoc gradu vitae , O non habet alios duos radita υitae , scilicet sensitivae, aut vegetativae, ec continet actu illos inferiores gradus, ut es eus, ut sunt Angeli, cur dicatur repugnare Omplicare contradictione dari gradum vitae βα-

iiivae qui gradus sit realiter distinctus a vita

egetativa ct rationali; ita ut sicut datur viis iens intellectiυum quod non viυit vita flensiti-/a, nec vegetatiυa , ita datur vivens seu i Uum quod non υiυat, nec rationali, nec vege aliυaῖ Sicuti datur vivens vita vegetatiυa tuod non vivit, nec sensitiυa, nec rationali, utunt plantae Z Sicuti ergo in sis tribus gradibus e fasto primus O ultimus datur realiter distin tus, ct ab inter medio, o ipsi inter se, nee per-ecIio , aut imperfectio infert repugnantiam cur ficatur non posse dari etiam medius absque ex- remitate. Vere de facto experientia non ostedulari quod latur,nec enim es vllsi viυens, βniens quod etiam non vegetet; si uti est miυens uod 1egetat, O non sentit,nes intelligit,ctiniselliges quod non sentit,nec vegetat utrum tamen osset dari per aeei potentiam ι nec mihi corastat, ec contrarium persuadetur , si autem daretur e facto tale quid: esset vivens corporeum, necimen indigeret alimento : O A sol tale Τὸtu υens , non valeret consequentia 3 sol stolirgo alitur, nec valeret illatio , non datur proili animali alimentum proportionatum; ergo et datur tale, cum non esset necessaria connexio

eter vitam eι iam corpoream O alimentum.

Sed contra Cab eum dicendum quod ibi lurima docet a veritate remotissima. I. Fa-

75쪽

sol , terram , & maria circumeat, ut sibi hoe alimentum quaerat ad suam vitam sustentan- ιdam. Sed haec opinio facile resutari potest I. quia vapores non possunt ad solem peris vcnirc propter soliditatem quae coelis convenit ut infra probabitnr. 2. Etiam si vapores ad solem pervenirent, non po flent ipsum nutrire , quia non esset lassiciens vaporum coinpia ad nutriendam vastissimam tanti anima- Iis molem, imo tot tellus non sussiceret ad unius diei alimentum , cum sol sit tot vicibus major terra. Prob. 2. Quod non habet operationes animae vegetati tae, neque sensitivae , neque rationalis nullo modo est animatum : atqui coeli non habent operationes animae vegetati vete , neque sensitivae, neque rationalis ; ergo coeli non sunt animati. Prob. min. quoad omnes partes. I. Operationes animae vegeistativae sunt erescere , nutriri generari : atqui illae operationes non possunt covenire coelis; ergo coeli non habent operationes animae v

gerativae, Prob. min. quidquid crescit vel descrescit, oritur & perit acquisitione , vel dispendio, alicujus patiis r atqui coeli non

possunt perire secundum aliquam partem; ergo non possunt crescere vel decrescere : similiter non pollunt etiam generari , quia quod generatur fit ex contrario , & in conistrarium corrumpitur: atqui contrarium non potest esse in coelo, quia coelum est in corinruptibile, ut infra probabitur; ergo coeli non possunt habere operationes animae vegetati-Vae. 2. Operationes animae sensitivae sunt audire , videre, &c. atqui illae operationes. nata

76쪽

3 8 Secunda pars P0sicae,

possunt eonvenire coelis. Prob. min. illae omnes operationes non eliciuntur nisi mediatibus quatuor primis qualitatibus, ut infra probabitur: atqui hujusmodi quatuor primae qualitates nol possunt c6venire coelis qui sunt incorruptibiles; ergo operationcslanimae sen- stivae non possunt conveni N eoelis. 3. Si corpus coeleste esset informatum anima ra. tionali posset peceare, & moerori vitam aeternam, quod quidem non potest dici; ergo

corpus coeleste non est anImatum anima rationali , nec sensitiva , nec vegetativa illud 'docet S. Τhom. I. pari. quaest. 7. arr. 3. ubi se concludit , Fatet quod corpora caelestita non sunt animata eo modo quo planta is animalia , illud etiam docet D. August. propte rea existimat muscam esse longe nobiliorem corpore coelesti , quia mulca vivit, & non

corpus coeleste.

Obj. i. ex Scriptura sacra coeli dicuntur Spiritus, facti sunt intellectu, narrant gloria& mandata Dei recipiunt: atqui non possune illa praestare nisi animentur anima rationali; ergo eoeli sunt animati anima rationali. Resp. neg. min. quia I. coeli dicuntur Spiritus quatenus suo influxu & instrumentaliter vitam spirant his inferioribus ς & ita sunt tantum Spiritus virtualiter, quia habent virtutem dandi vitam ; non vero sunt formaliter Spiritus quia formaliter non habent viis tam . a. Dicuntur facti in intellectu , non quod habeant intellectum, sed quia Deus summa sui intellectus sapientia illos condidi r. 3. Dicuntur enarrare gloriam Dei materiali ter , quatenus praebent occasionem homini

77쪽

me mundo caelesti. s vria dandi Deum. 4. Dcnique eceli dicunturecipere mandata Dei eo modo quo res ina-imatae: terra enim tecipit mandata Dei jux-a illud Geneseos, Geminet terra herbam vi

entem.

Obj. ult. Aristoteles multis in locis videturiserere corpus coeleste esse animatum ι ergo celi sunt animati . . Resp dist. ant Si per corpus coeleste intelliatur aggregatum ex coelo & virtuteimotrice. 'orpus coeleste est animatum, con. si corpusaeleste consideretur nude & praecish , ne g. uia corpus habet intelligentiam unitam non quam formam informantem sed tantumodo eo quo motor conjungitur mobili sciret per eontactum virtutis : si ergo per cor is coeleste intelligatur aggregatum ex coe& intelligentia a qua movetur , verum iidem ect quod corpus coeleste est animana , hoc est corpus coeleste movetur ab in-lligentia quae vivit: si vero corpus coelest aescindat ab illa intelligentia , est vere inaismatum . ut jam probatum fuit.

ARTICULUS V.

rum Caeli sint incorruptibiles.

CONT RA EPICURUM

& Platonem.

π O iandum est quod circa hanc difficulta-Μ tatem diversa sentiunt Epicurus & PIa-

78쪽

Secunda pars Physicae ,

to ι ille docet corpus coeleste secundum se totum esse corruptibile, iste vero fatetur quidem coelos ex natura sua osse corruptibiles, vult tamen voluntate & beneficio Dei esse permansuros in aeternum sine ulla sui coriu-ptione. Unde Philosophus ille scilicet Plato in timeo Deum induxit hoc pacto coelos alloquentem. Natura vestra estis dissolubiles, voluntate autem mea indigsolubiles ; quia mea

voluntas nexus major est ηexu vestro. Dicendum est contra Epicurum & Platonem coelos secundum se totos & secundum partes ex natura sua & ab intrinseco incora ruptibiles. Prob. I. omne corruptibile debet constare quatuor primis qualitatibus , quis corruptio provenit ex conflictu quatuor primarum qualitatui .atqui coelum non constat quatuor primis qualitatibus ἱ ergo coelum non est corruptibile , neque secundum se totum , nequc secundum partes prob. min. duplici

ratione.

i. Si coelum constaret quatuor primis qualitatibus , vel talis complexio primarum qualitatum csset coelo violenta , vel naturalis: non potest dici quod sit violenta, quia non esset durabilis: non potest etiam dici quod sit naturalis,quia tum posset coetu illa uti ad propagandum se & ad introducendam formam suam in materiam sublunarem , cum nulla sit ratio, tur talis complexio sit instrumentum propagationibus istis sublunaribus potiusquam coelestibus. a. Omne corpus non habens motum localem contrarium , caret quatuor primis qualitatibus

79쪽

me mundo caelesti. 6 Itibus eontrariis : atqui corpus coeleste non ibet motum lc calem contrarium, moveturtim motu circulari cui nullus motus est intrarius ; ergo corpus coeleste caret qua-or primis Qualitatibus. Prob. maj. contra is tas motuum localium provenit ex secundisialitatibus contrariis, scilicet ex gravitate levitate, R illae qualitates oriuntur ex priis is qualitatibus,quia ex illis qualitatibus con-iriis primis quibus aliquod corpus produci

t& conservatur, oriuntur aliae qualitates quis corpus tendat ad locu proprium,ui ibi mes conservetur ; ergo corpus non habens mora localem contrarium caret primio qualiathus contrariis. Praeterea illud non est cor tibile ubi ulla nusquam facta Dit mutatior lui secundum plurimorum Astrologorumitentiam nulla usquam facta fuit mutatio inlo ; ergo coelum non est corruptibile. Prob. a. debet dari aliquod corpus , quodque gigni, neque corrumpi ullo modo pos-: atqui tale corpus non potest esse aliudim coelum ι ergo coelum, neque gigni, lue corrumpi pqtest. Prob. mai. si non da. ar aliquod corpus, quod neque gigni, ne-: corrumpi posset,omnia copora essent alie-ioni obnoxia , quoniam citra alterationem

it gigni aut corrumpi potest,quippe altera

nate viam necesse est , ut fiat idonea formisipiendis quae per generationem introdu-tur , aut ut eaedem ex ipsa per corruptio

a exturbentur: atqui omnia corpora alte

otii esse obnoxia impossibile est : vel enim, vel ab alio, vel inter se alterarentur ,rum singula dictu absurda. Neque en in

80쪽

ci Secunda pars Fissicae , aut quidquam intus alterari potest, non plus quam gigni aut corrumpi: aut omnia aliunde

ita enim fieret progressus in infinitum aue

Vero mutua alterandi patiendique vicissitudo intelligi, sine alio corpore primario, quod istius vicissitudinis rationem temperet a ne unum aliquando valentius effectum reliqua penitus destruat. Dari igitur corpus quoddam alterationis expers alia omnia alterans hacessicaci ratione concludendum est. Atque haec ratio est, quam cum Iulius Caesar Lagalla primarius quondam in lyceo romano pro se sor in doctorum virorum coetu proposuisser, Galilaeus qui ei disputationi intererat, ea a dita sic commotus fuit, ut manus daret, ac ejusmodi quodpiam corpus alterationi minime obnoxium debere esse confiteretur. Testis

ipse Lagalla in suo tractatu de Phaenomenis

in orbe Lunae cap. 9.

Obj. i. Plurimae in coelo fiunt mutationes, eum plurimae ibi stellae generentur & corrum

pantur , siquidem in signo Casiopeae apparuit aliquod Sidus portentosum quod post aliquot

annos non apparuit ἱ ergo coelum non est incorruptibile. - Rel p. neg ant quia illae stellae non fuerunt verae stellae nec in coelo fuerunt, sed infra coelum lunae: vel si illae stellae essent verae, erant semper in coelo ; ita ut non fuerint ibi de novo productae, si vero a nobis non viderentur,

illud proveniebat ex quibusdam impedimen- letis quae post revolutiones nobis incognitas sublatae fucrunt 3 vel si illae stellae de novo productae fuerint in eoelo , diecndum quod

illa productio fuit facta virtute ini.