Propugnatio philosophiae Thomisticae. Contra Cartesium, Gassendum, Cabeum, Maignanum, caeterosque recentioris philosophiae propagatores. Tomus primus quartus. ... Authore R.P. Josepho Rivalier ..

81쪽

De mundo Coelesti. Obj. 1. sacra scriptura testatur quod coeli 3lvendi sunt per calorcm , & quod aquarant supra coelos 3 ergo signum est quod cur

lm non est incorruptibile. Resp. I. dist. I. pari. an r. coeli solvendi sunter calorem secundum mutationem accidenis item , con. secundum mutationem substan-jalem , ne g. quia in die iudicii stabit mo-as caelestis , S lux astrorum reformabitur. Resp. 1. dist. h. par r. ant. aquae sunt supra celos Metaphorice S improprie dictos, con. roprie , neg. quia quando scriptura dicit quas esse supra coelos , loquitur de aquis plu-ialibus quae sunt supra coelum, hoc est aerem,t ita hanc sacrae scripturae authoritatem existicat divus August. Obj. 3. quod constat quatuor primis quali-atibus contrariis est corruptibile . atqui coeam constat quatuor primis qualitatibus contariis; ergo est corruptibile. Prob. minor. stronomi docent saturnum eise frigidum, Io-em temperatum, martem siccum , solem cauinum cum omnia sublunaria suo calore com leat ; ergo coelum constat quatuor primis ualitatibus contrariis. Resp. neg. min. ad cuius Prob. dist. ant. , a turnus est frigidus S sol calidus virtualiteron. formaliter neg. quia illa omnia conve iunt planetis tantum virtualiter. Obj. 4. motus facti super lineam et rcula-em ad partes oppositas sunt contrarii e atqui notus planetarum fiunt ad partes oppositas, am unus est ab ortu in occasum & alter abccasu in ortum ergo tales motus sunt con rarii, & proinde rates motus Proveniunt atrimis qualitatibus F ij

82쪽

secunda pars T sicae ,

Resp. dist. maj. motus facti per lineam circularem per partes oppositas sunt contrarii improprie dicti S per accidens con . proprie &per se, ne g. quia cum contrarietas motus Io ealis debeat attendi ad terminos 3 cumque terminus illorum motuum sit idem, licet fiant per diversas vias & super diversos polos , sic non sunt contrarii per se , sed tantum per accidens. Quod ut melius intelligatur, descriqbatur circulus in quo notentur tria puncta. A. B. C. & in illo circulo intelligantur fieri

duo motus quorum unus incipiat a puncto A.& pcr B. tendat ad C. & revertatur ad A. alius autem motus e contra incipiat a puncto Λ , & per C , tendat ad B , ut revertatur ad punctum A , tunc illi motus non contrarii sunt, quia non incipiunt a termino contrario ,& non terminantur ad terminum contrarium ssiquidem incipiunt a puncto A, & ad illud

idem punctum terminantur. Contrarietas autem motus loealis est a contrario in contraiarium t similiter licet firmamentum a puncto orientis moveatur ad punctum occidentis per Emisphaerium superius , & redeat ad idem punctum orientis per Emisphaerium inferius.

Planetae vero e contra non tamen moventur

motu contrario, licet illi motus fiant per diversas vias & supra diversos polos , quia incipiunt semper ab eodem puncto, & terminantur in idem punctum. Obj. s. quod habet aliquas qualitates contrarias est corruptibile: at qui coelum habet aliquas qualitates contrarias nempe raritatem& dcnsi ratem ; ergo coelum est corruptibile.

.. Resp. dist. maj. illud est corruptibile quod

83쪽

De mundo caelestia 6sabet qualitates proprie contrarias, eon. im roprie contrarias, ne g. quia raritas & dentas non dependent a primis qualitatibus , cilicet a calore di frigore, sed a multa vel arva materia et multum autem & parum re vive opponuntur, & non contrarie.

ARTICULUS VI. trum Corpus Coeleste fit solidorum i fluidum.

Contra Tychonem, Cartesium & alios

recentiores.

T Otandum est 1. Corpus solidum esse i illud cujus partes sunt inter se ira uni-E ut non possint nisi maxima vi ab invicem: parari, & proinde corpus solidum intra seon potest admittere alia corpora nisi per pe- et rationem , talis est Crystallus , lapis &ujusmodi. Corpus vero fluidum est illudu ius partes ita inter se uniuntur ut possinticile separari, & alteri cedere locum , quams est aer vel aqua . . Notandum x. docere plurimos corpus eaeis este esse fluidum 'pervium & permeabile. Ianc sententiam acriter de Andit tychobra. e recens ex dania astronomus. Hanc etiam ropugnat cariesus 3 parr. pIinc. num. 24.

'utandum inquit, non tantum solis O fixarum,

84쪽

secunda pari Phrsicae , sive liquidam: quod jam vulgσ omnes astr

nomi concedunt, quia vident Phaenomena pigrinetarum vix aliter posse explicari. Dicendum est contra Tychonem , Carteis sum, & alios recentiores corpus eaeleste esse solidum. Prob. I. omnes coeli, sicut & illorum Planetae aequali & invariabili celeritate moventur a primo mobili ab ortu in occasu spatio viginti& quatuor horarit: similiter stellae firmamentitam regulari & invariabili motu moventur,ullneque ad se accedant , neque magis a se invicem separentur: atqui si coelum esset fluidum , coeli non possent aequali & invariabili motu moveri a primo mobili ab ortu in Oe- casum ergo coeli debent esse solidi. Prob. min. coeli inferiores non moverentur aequali& invariabili celeritate a primo mobili, si non possent totum impulsum primi mobilis recipere: atqui non possent totum impulsum primi mobilis recipere ; ergo non possent moveri aequali & invariabili celeritate. Prob. min. Cometae qui in suprema aeris regione gene

rantur non circumvolvuntur tanta celeritate

quanta ipsi orbes caelestes , quia cum sint naturae fluidae non possunt recipere totum impulsum coeli; ergo a pari, si coeli essent naturae fluidae non possent r. cipere impulsum primi mobilis. . . Prob. r. admissa fluiditate coeli, non posset expliearici uomodo stellae fixae semper eandem inter se sistantiam servarent; ergo non ad mittenda est in coelis fluiditas.

Obj. r. Si durum se solidum foret caelum , Oerum lumen nusquam transmitterer o corpus

85쪽

. De mundo caelesti. ετ nim dustum O diapbanum, lumini transitum γraebet , cum illius meatus in rectas lineas dise

onuntur; idque fieri nulla ratione posset , si zmmensa moles caeli instar er statii solida esset ;et ut sane mirum in modum infringeret siderum timen r ut si multa vitra etiam purissima flmulturias , plurimum opaeitatis habeant necesse es tergo coelum non est solidum. Hoc argumen ἰ iam proponit auctor Philosophiae veleris &novae in regia burgundia pertractatae tota. I.

disp. I. cap. I. conc. 2 a

Res p. quod tria in hoc argumento conti nentur quae facile refutari possunt r. quod coelorum diaphanetras non potest saluari in tanta coelorum crassitie & soliditate. Sed quam haec ratio a veritate sit aliena, facile

conjici potest; soliditas enim magis concurrit ad diaphane itatem , quam fluiditas; ergo in

tanta coelorum soliditate & crassitie potest saluari diaphane itas. Prob. ant corpus solidum & simul diaphanum , cessat esse diapha num, quando ex solido fit liquidum, ut in vitro , quod diaphanum est, ubi est solidum, sed ubi liquestit, perit vitri diaphaneitas. a. Dicitur quod diaphan etias eonsistit in

rectitudine pororum. Hujus propositionis falsatas infra demonstrabitur. Sed posito etiam quod illa propositio esset vera, inde sequeretur quod diaphane itas non posset saluari in , coelorum fluiditate , quia posita coelorum fluiditate , partes coeli deberent esse in continuo motu , quia ex ipsis adversariis fluidi istas consistit in motu partium t atqui in illo Partium motu non saluaretur diaphane iras sper illum enim motκm perturbaretur Por

86쪽

rum rectitudo , quia ex ipsis adver riis dia. phane iras non reperitur in vitro liquefacto, ex eo quod per motum partium vitri liqueis facti interturbatur pororum rectitudo 3 ergo si diaphane itas consisteret in rectitudine po-rorum , non posset saluari diaphaneitas in coelorum fluiditate.

3. Dicitur quod vitra simul iuncta habent aliquid opacitatis, & quod proinde coeli soliis

di non possent suam conservare diaphaneita tem in tanta erassitie & profunditate : dico autem quod illa paritas nulla est, siquidem diphane iras vitri quam tum vis perspicui minima est respectu diaphan eitatis coelorum, &proinde non potest conservari in magna cra sitie & prosunditate, & ita quo vitrum redditur magis crassum , eo minus perspicuum

evadit. . 'Obj. x. illud corpus est fluidum cujus paristes facile ab invicem separantur ut occurrenti corpori cedant: atqui tales sunt partes coeli , ergo coelum est corpus fluidum. Prob. min. plurimi Cometae qui juxta sententiam plurimorum astronomorum visi lacrunt supra sphaeram veneris , & supra coelum solis, peria mearunt coelos et atqui illud non potest dici nisi ex eo quod partes coeli ipsis cometis facile cesserunt ue ergo partes coeli sunt tales ut facile corpori occurrenti cedant. Prob. min. illi Cometae non potuerunt generari in coelo,

quia illud repugnat coelorum incorruptibili rati; ergo fuerunt geniti in suprema aeris r sione ,& postea permearunt coelos ; & proi de partes coeli sunt tales ut facile corpori oc saeurreaxi iocum cedanu .

87쪽

De mundo caelest . o Resp. quod Cometae nusquam visi sunt supra sphaeram veneris , neque supra colum so

tis & licet illud doceat Tycobrahe cum plinrimis allis astronomis , oppositum tamen

docent plurimi alii, praecipue Ptolemaeus cui magis fides est adhibenda. Resp. a. quod si illi Cometae visi fuerint supra coelum solis, non illud provenit ex eo quod ipsi cometae in suprema aeris regione geniti permeaverint coelos , sed dicendum quod in coelo fuerunt geniti virtute Dei super

naturali. .

. Obj. 3. planeta martis modo videtur propinquior terrae quam sol, modo remotior videtur : Similiter planetae veneris, & mercurii : atqui posita coelorum fluiditate haec phaenomen a facilius explicantur , quia posito quod corpus cail este sit fluidum, planetae posiunt moveri in illo , seut pisces in mari , ergoorpus caeleste est fluidum. ResP. ne g. maj. quia licet illud ita esse firmet Tycho, illud tamen Kepplerus nega uia sic tota harmonia & regio planetarum irbaretur, dum superiores ad plagas inferio-m transmearent: quod autem erraverit

cho sic potest probari. Ideo enim tycho firmavit planetam martis modo supra solem,ndo infra existere, quia modo majorem , do minorem exhibebat diametrum ; atqui ad non Probat planetam martis fuisse unam Infra solem. I. Quia idem Planeta p t esse in eadem paralaxi sive in eademantia a terra , & tamen exhibere modolorem , modo minorem diametrum; ergo actam martis, modo majorem, modo mi.

88쪽

τ o Secunda pars Thisycae ,

norem diametrum exhibuisse, non probat ipsum unquam fuisse in tha solem prob. ant. mellae fixae sunt semper in eadem distantia a terra, & tamen exhibent modo majorem , modo minorem diametrum, ob multos vaporipores & exhalationes quae aerem Oecupant,& quae sidera nobis exhibent majora, quia illis vaporibus siderum species franguntur ;ergo similirer planeta martis potest esse in eadem distantia, & exhibere modo majorem, modo minorem diametrum. 1. Potest diei quod ex eo quod planeta martis exhibeat modo majorem , modo minorem diametrum, non poterat recte coniicere tycho , ipsum planetam aliquando infra solem existere, sed poterat tantum inferre, quod ipse Planeta non est semper in aequali distantia a terra. Illa autem distantiae inaequalitas non explicatur per coeli fluiditatem, ut vult ipse Philosophus, sed per excentricum, vel Per epicyclum , ut infra probabitur.

De numero in figura coelorum.

TR ia in tribus articulis discutientur. Iax. coelorum numerus assignabitur. In a. coelorum figura determinabitur. in s. cujusti-bet coeli constitutio & compositio examinabitura

89쪽

ARTICULUS I.

De coelorum numero.

DIcendum est admittendos esse octo eceialos mobiles , nempe firmamentum in quo sunt stellae fixae, & coelos septem plane rarum , scilicet saturni, Iovis, Martis , Veris , Mercurij & Lunae. Prob. tot sunt coeli quot sunt diversi motus

in coelo et atqui sunt tantum octo in coelo ε, e go sunt tantum octo coeli mobiles. Prob. min. quoad omnes partes. Datur motus diurnus qui fit intra x . horas: dantur praete-rca 7. motus Planetici interse diveisi, quili et enim movetur motu proprio ; ergo sunt,cto motus diversi. Prob. ant. si planetae moerentur Eodem motu , essent in eodem orbe celestir atqui non possunt esse in eodem oris eccelesti ; ergo non moventur eodem motu,rd diversis motibus; planetae enim non semiaer servant eandem inter se distantiam, aliis

uando enim duo planetae sibi opponuntur &icini fiunt , ut Sol & Luna singulis mensi-eκ opposito se se rescipiunt & ab invi- fm dis betantur: si autem duo planetae mo-rrcntur eodem motu in eodem Orbe coe

Ri servarent semper eandem inter te distania am , ergo duo planetae non possit ni moveri,dem motu in eodem orbe coelesti. Obj. x. Ex sacra Scriptura colligitur dari rutam ianum coelum , juxta illud Geneseos

90쪽

72 Secunda pars ph 'aer. In principio creavit vem coelum O teνram: Unde D. Ioannes Chrysostomus Hom. in Genes. ait, Suis igitur post hanc doctrinam ferret eos qui de eo suo capiιe loqui, se contradiυinam Scripturam multos coelos dicere audent ergo non dantur Octo coeli mobiles. Resp. dist. ant. datur unum coelum improprie dictum , Con. proprie dictum, neg. quia per illud coelum intelligitur totum spatium

quod est a terra usque ad concavum Lunae. Divus autem Chrys. vult tantum redarguere aliquos Haereticos qui dicebant extra unia versum esse alios coelos & mundos. Obj. a. & ult. Dantur tant itin tres coeli: unde dicitur D. Paulum raptum fuisse ad tertium coelum; ergo falsum est dari octo coe-.Ios mobiles. Resp. dist. an r. eum S. Thom. I. parr. quaest. 68.art. 4. ait, dantur tres coeli improprie dicti, Con. propriὶ dicti, neg. quia

per primum coelum intelligitur totum illud spatium quod est a terra & aqua usquc ad or. lbem lunae. Per secundum intelligitur firmamentum, vel aggregatum ex omnibus coelis mobilibus : per tertium denique intelligitur Empireum.

ARTICULUS II. lVtrum corpora caelestia sint Agura

Sphaerica.

D cendum est corpora coelestia esse figurae Sphaericae. Prob ,