장음표시 사용
141쪽
ira Dei in filios IsraM. Vt vel hoc ipso Disto satis appareat, re ipsa atque Opere completum afuisse , quod Abraham a Deo promissum fuit
in Genesi id quod alias effectum Alius prudens
nemo dicet. Faciamque, inquit semen tu m, sicut puluerem terrae si quis potes hominum nu-
me are puluerem terrae; semen quoque tuum n merare poterit . Et Balaam uis dinumera
re , inquit , possit puluerem Iacob , nosse, merum sirpis I ad ξ Et apud Oseam Domi
Ose. I. p.ro nus . Et erit, inquit, numerus Aliorum I ah ,
quasi arena maris, quae pne mensura est, se non numerabisti . Quibus omnibus locis hyperbolice, ut inquit Augustin tus, praedicebatur, maXimam fore Israe itarum multitudinem, ita ut vix aut fere nulla ratione numerari post et quod ad Ecclelia Catholicae filios reserendum non dubitamus, sub figura innumerabilis illius multitudinis filiorum Israel. Non igitur audiendus est Rupertus, qui de filijs Abrahae secundum carnem negat intelligendas huiusmodi pro- Genes. Gio phetias 'tim tamen Israelis carnalis multitudine spiritalis Ecclesiae multitudo aptissime si gnificetur . Ea vero ratio, qua ipse nititur, nihil aduersus nostram sententiam affert at iretur enim dictum fuisse ad Israelem: Septem
gentes multo maioris numeri quam tu es atque
ita tunc suisse non dubitamus , cum iiij Israel
intrabant terram Chanaana pauciores enim , in umero erant ijs omnibus gentibus , quae eandem tunc incolebant regionem. At postea longe aliter res se habuit quid enim Θ numquid nequiuerunt postmodum multiplicati fili; Israes,
ita ut eas omnes genteS numero superarent PiInni vero ea ratione contrarium etficitur eius
quod Ruperto ostendere propossitum fuit probatur enim in immensam summam excreuisses si ae-lem , siquidem eas omnes gentes culcit , eorum urbes opida non incoluit tantum, sed repleuit atque ob incolarum multitudinem amplincauit meque hoc solum , sed plures denuo construxit, quae infinitam caperent progenitorum hominum multitudinem . Immo vero exuberante prae hominum multitudine tota Palaestinorum regione, in omnes fere Orbis par te diffusa fuit Israe itarum gens,&in omneSregiones quaedam veluti coloniae deductae, ut capite superiore a nobis ostensum est. Reij ciendum quoque videtur, quod ab eodem Ruperto, Rabbi Salomone traditur , reprobos pulueri, electos stellis multitudine com-
A pore Hierosolymis sub Ios phat Iudaeorum Re
ge stipendia meruerunt, multitudine
mus . Enimuero cum inter cuiuscumque urbis incolas multo plerumque minor soleat militum, quam ciuium reperiri numerus ; Hierosolymis autem innumerabilis paene militum copia fuisse narretur; facile credi potest , reliquorum a ciuium, tum virorum , tum mulierum ac pu rorum multitudinem in infinitum propemodum excessisse P. Habetur hic numerus in libro Paralipomenon iri quoque bellatores , inquit sacer extus, ct robus erant in Ieru leni sub hefEdibili Rege Iosaphat , quorum se numerus per domos Hierosoly- atque familias singulorum In Iuda prinoipes Ni m exercitus Ednas dux, ct cum eo robusti imi iri trecenta midia Pos hunc Iohanan Princeps cum eo ducenta octoginta mistia . Posimum quo que Amasias, lius Zechri consecratus Zomino. Dcum eo ducenta millia virorum fortium . Atino sequebatur robustus ad proelia Eliada, se cum eo tenentium arcum ct cly eum ducenta midia . Pos sum etiam Iorabad , ct cum eo centum octo ginta midii expeditorum militum . Sub quinque ergo ducibus habuit Iosaphat Hierosolymis exercitum continentem hominum mille millia , centum sexaginta millia Quae quidem tam apertis ac disertis verbis tradit sacer historicus, ut nulla videantur probatione alia indigere P.
in ea est hominibus innata condicio, ut nihil
supra ea, quae vident, credere soleant ea autem, quae sacrarum litterarum auctoritate ita confirmantur, ut illis fides omnino praestanda sit, ita ad sui sensus modum trahunt, ut scripturae secisse
habitarunt. Sup.lib. I. urb. . vlt.
CUM V parari . Nam tametsi in alijs locis id mero , aut est sacrae etiam litterae stellis iustos 'pul
si usum . tueri implo comparare olent tamen cum prae
allatis locis , prospera ac felicia omnia Israe ipromittantur, nulla ratione cum contextu stare
potest eiusmodi reproborum distinctio: commem9ratio . Huc accedit, quod in sacris litte . ris nulla haberi solet ratio es celsitudinis stet
titudinis fit tantiim mentio. od Mapud profanos scriptores obseruari cognoscimus; ut videre est apud Ovid. Tot mala sum possus,quot in aethere sidera lucent; Parvaque quo scctis corpora pultiis habet. Sed iam tandem solutis omnibus argumentiS, quae nostrae supputationi obijci possent, rem ipsam firmo quodam argumento stabiliamus. I vero ex ipsa militum, qui uno eodemque tem.
aut pulueriS, siue arenae aliqua con seruntur,
nulla ratio habetur vel xttius abie
satis videantur, neque tamen propterea ipsi quid quam solito maius credant. Huius inodi aute in sunt, qui negant hos omnes milites Hierosolymis simul umquam exstitisse , sed principes tantum. At sacer sistoricus non ita, sed mi Praedatores,
linquit, non tantum PrincipeS, erant in Ierusalem, quorum , inquam bellatorum, Ne timerus per domos , atque familias singulorum, Iroia quidem Principum anthm, sed&omnium militum, q i quidem recensebantur per tribus 'duplex enim tribris habitabat Hierosolymis, Iudae in australi, superiori urbis parte. Beniaminitica in aquilonari, ut supra probatum est. Quare recenset in tribu Iuda Principes tres, Ednam Iohanan, minassiam,vi de Beniamin, ut habent Hebraea Graeca 'principes duos, Eliadam, Iozabad mox autem , quoniam tribus in familias, hae in domos diuidebantur, per donaos inimilias recensebantur militum sub Edna trecenta millia, c. Ne autem quisquam putaret de omni Regis exercitu per totam sui Regni ditionem dispes o sermonem fieri , subdit. Hi omnes erant ad manum Regis , exceptis alis , quos posuerat in urbibus muratis in niuersa
Neque vero argumentum Abulensis de nu Mulens mero totius Israelis Iudae quidquam aduersum praedicit probat immo vero ea magis confirmat, ut satis supra ostensum est. Lirani vero effugium, qui successive Hierosolymis hos milites tradit, effugiunt ipsa verba textus erant, inquit, Ierosolymis viri belgatores, quorum se numerus. Perpendat nunc Lira, an qui discesserant, erant, vel an ventur Ierosi is erant. Quod si hi omnes Hierosolymis ad manum Regis erant, permittat Liranus eos omnes simul tunc fuisse, licet
142쪽
ali alias successive fuerint, prout ipse contendit ex allato testimonio. At huius numeri infinita multitudo ideo incredibilis aliquibus videri posset, quod arbitrentur eos omne inmaeratos Hierosolymis praeter ciues quod falsum omnino crediderim inuinim mo arbitrarer ex ipsit incolis recensitos viros quidem fortissimos,quique ad bella prompti exstitissent,dato publico stipendio ac priuilegijs conces sis conductos fuisse. Atque hi Omnes tempore pacis,artibus atque exerciti j pacis studebant,singuli in domibus, vineis, ac praedij suis, prout haec longa consuetudine recepta erant a temporibus Salomonis, qui ala lys irae non consiluit fer uire quemquam, sed erant iri bellatores, Aianistri eius,& c. Quapropter longe alia ratio istorum militum habenda est atque eorum , quos recensuit Amassias congregat Iuda: namque silli erant viri ad proelium expediti, quorum copiis mox dicitur superasse filios Hei in valle Salinarum at vero in ipsa urbes, quippe ciues,
morabantur, rebus etiam suis domesticis curandis, ac familiae regendae uigilantes. Ergo ut ad rem nostram veniamus, his omnibus sic constitutis , integrum cuiuis erit, hac ratione reliquam urbis multitudinem computare t nam ashuc maximam multitudinem esse oportuit, Xorum, filiorum, omnium artificum, Maliorum,
sine quibus Respublica stare nulla ratione po
Probari autem urbis magnitudo. capaci ta facile posset e dictis, facta lina alijs urbibus collatione Eusebius enim tradit censu Romae agitato inuenta hominum centum viginti
milliari sed de his alij plura differant . Nobis
enim tot enumeratis magnificentiae urbis monumentis, eiusdem Ysules Iudaeos hortari tantum superest, ut haec amissa bona praesenti exigui numeri, maXimarum calamitatum, misi raeque seruitutis tempestati conferant, atque a tentitis disquirant , quo eorum scelere offensus benignissimus Deus, eorum quodammodo oblitus esse videatur. Quod si sapient, intelligent, nullum aliud scelus videri posse, tot ac tantis calamitatibus par, sit praetet ita peccata praesentibus conferantur, calamitatesque calamitatibus comparentur; quam quod Christum Deum hominem, eorum parentibus promissum, ab eis que summa veneratione adoratum, maXimo de- 1iderio concupitum, ipsi venientem despeXerint, morti turpissimae condemnauerint , ac in haec usque tempora odio plusquam nouercali gratis persequantur. Nos vero ad huius tragicae c0mmemorationis finem properemuS.
O alio dignior exordio Vrbis florentissimaeeu Cissionem,
Hierosolymae pacificae bellum , pulcherrimae deformitatem, ac felicissimae Reipublicae ruina1n describere aggrediar , quam ipsius Iere iniae propiaetae , qui a omnia mala praedixit futura, praesensit venientia, ac deseuit illata a s dabit, inquit, capiti meo aquam . oculis meis fontem ac marum , plorabo die ac nocte interfectos Aliae optili mei . Vel ut e Hebraeo verti potest: quis et caput meum aquas reddunt Septuaginta , .plorabo populum meum hunc die ac nocte , interfectos filiae populi mei quae Chalinicus paraphrastes sic explicauit. Quis det inquit, caput meum, quasi totientem aquaium Moculos meos, quasi sontem lacrymarum It eadem aptissime, solet, Sanctus Hieronymus interpretatus sic extulit Si totus Vertar in fletum, Mnequaquam guttae sint lacrymarum, sed abundantia suminis tamen interfectos filiae populi mei digne sere non potero tanta enim sunt mala, ut omnem dolotem
sui vincant magnitudine . Et quod omnem superat admirationem, illud est ab eodem Hieronymo praeclare animaduersum, quod hae ipsae querelarum plenae voces,tamentationisque eXOrdia tam ex Prophetae, quam ex Domini persona profecta intelligi possint: pe inde quassi humanum affectum induerit ipse hominum creator u- de Deus, qui prae nimio miserationis sensu Mquas exoptet capiti, vel potius totum caput in aquarum maXimam copiam conuerti, ut perenni lacrymarum flumine oculi manarent. Vt iam amplius mirandum nobis non sit, si ut accepi, mus, ac firmissime credimus, idem aeternus Deus, non hominis affectu tant im indutus, sed .ipsa humana carne, consimilis uersionis sanetis simae urbis memor, atque in specito imminentis calamitatis ac ruinae, idens florentissimam &omnium diuitiarum affluentia opulentissimam ciuitatem , fleuerit ver idiam . Neque vero fetum, lacrymas exigit Propheta verum multo magis longo terrarum tractu semotuS,
tot ac tantorum malorum contemplatione ac
praesentia se subducere exoptat. Nam chm ipsi huius uersionis atque ruinae id quod pectus eius atque animum acerbissimo doloris sensu cruciabat causas iarum operarios prospicere , ac vel eminus intueri datum esset , eosque iniqui Iuno homines, ut a tam peruersis operibus
desisterent, moneret identidem orare eos semper potuit, numquam exorare uuis dabit, inquit, me habitare insolitudine diuersorium viatorum Septuaginta quis det mihi in solitudine mansionem nouissimam Did enim significare videtur diuersorium viatorum, tuguriolum scili cet , quale desertas regiones praetergredientes viatore exstruere repente solent , quo nocte se recipiant, mane discessuri Et derelinquam, Ut derelinquere possim, vel o utinam daretur breuissimum,
PRAEDI xit, ac fleuit Ieremias Hierosolymae calami
143쪽
uissimum, omnibus caeli, ac solitudinis iniuriis expositum habitare tugurium , neque amplius prospicere posse populum meum , se rec dam ab eis , quoniam non tam ipsas graues acerbas, quas daturi sim scelerum poenas, quam ipsasine poenarum caulas, culpa nempe perfer
re non possum amplius quia omnes adulterisent, coetus praeuaricatorum . Adulteri nomine tam
prosimis illata libidine iniuria significatur, quam
Deo irrogata idololatria Coetum autem praeuaricatorum vocat Onuentum hominum per omnia
scelera debacchantium, ac potissmiim in proximos iniuriosorum , vox enim Hebraea eos praecipue ignificat qui extra vagantur, excurrunt cum aliorum offensione,vel propter aliorum iniuriam. Illud proprie genus hominum in hominum, non ferarum dicendum est quod ipssismet feris
saeuiora patrare ficinora consueuit, Italice dicuntur asiassini. Quid ergo sperandum depopulo, qui totus morti damnatus iam est,& cuicumque lege permissum est, ut illum queat occidere)quasi Ita
ce diceres, una schier de banditi. Et extenderunt lingua ιam,quasi arcum mendacisse non veritatis, confortation in terra Septuaginta: intenderunt linguam suam, quasi arcum mendacium,&non des inualuit super terram . Ex Hebraeo sic verti potest;&eiaculari fecerunt linguam suam hoc est, arcum suum ad mendacium, non ad Veritatem roborauerunt se in terra. CQuae lectiones si in evaminentur,omnes in idem recidunt ut mihi quidem sanctissimus,a-MAvies v tes his verbis, quasi expressi coloribus, referre vii lorum est deatur maXimum illud malorum omnium, quo maxima e parte laborat inter haereticos saeculum hoc nostrum nequam quod ita hoc scelerere infame est, Vt complere videatur Amorrhaeorum mensuram, iam iam uersioni proXimam, ac femro, ignique damnandam. Ergo propheta linguam horum elegantissime arcui , verba sagittis com parat. tqui ctim verborum veritas sit,quae Rem publicam congregat , congregatam conseruat, conseruatamque ab omni temporum , hostium, atque inuidiae incursionibus tuetur atque defen Ddit isti contra mendacia velut sagittas eiaculan- DAMNA tu , numquam Veritatem se ea ratione maxi- quae fibrat me existimant consortare seipsos posse, statumque suum communire ac stabilire in terris. Qui ctim a recta veritatis via deflexerint, de malo voluntati peruersae admalum excaecati intellectus egressi funt a peccatis nimirum ad errores, a sceleribus m haereses ct me non cognouerunt dicit omianus quia nulla est tam propinqua theismolia resiis, quam quae Deo praefert status conserua tionem , ea inquam , quaeratio statu dicitur. Quae omnia merito consequitur is dabo Ieru lem in certios arenae, ct cubilia draconum, quae sequuntur usque ad illud: Et dixit Dominus, quia dereliquerunt legem meam, c. Neque in uniuersum tantiim commemorantur peccata, quae eversionem meruere vertim etiam peculiari , quae tempore uersioni proximo Regem Manassem perpetrasse testatur liber Regum . Ouia fecit, inquit , Manasses ex Iuda abominationes istas pessimas, C. Propterea haec dicit ominus Deus I ael. Ecce ego inducam mala ver erusalem O Iudam, ut quicumque
audierit, inmani ambae aures eius. Et extendam
super Ierusalem funiculum Samariae pondus
domus Achab Hebraice induco, quasi dicat iam
A iam induco mala haec Funiculo vel O&ponde FUNICUre, architecti instrumentis, illud in memoriam to Samari
a veritate cleficeres, mendacio lude,
referre velle videtur, quod demolientes veterem se i*yς urbem, ut nouam aedificent, architecti facere , hibsolent. Pri is enim extensis filis linearum vice , significe totum demetiuntur pactum, ac futuri aedifici PQ, Ru . aream, quanta futura sit decernunt mox libella terreni decliuia ponderant, ac tandem ministris
praecipiunt, ut veteris aedifici si quid superest demoliantur, neque cuiquam eius parti parcant: immo & ipsa fundamenta, atque infra ea terram ipsam usque ad solidum effodiant. Haec autem omnia opere completa iam fuisse in Samaria domo Achab, ex eodem libro Regum manife-B uinci atque exploratum erit, ubi post multa isubdit Iratus ue est Dominus vehementer Israeli, .Reg.
ct ab ulit eos a conssectu μή, is non remanset nisi . s.
tribu Iuda tantummodo . Quam nunc eadem
mensura , eodemque pondere se demensurum praedicit Dominus . Et delebo Ierusalem μμ et , ideleri solent tabulae ct delens vertam, ducam . ix crebrius Iumiger faciem eius, Hic respexisse
videtur Dominus ad antiquum scribendi morem, CERATIS quo non tant uti in membraniS, Versim etiam in b,bihi hii tabulis ceratis scribebatur; cuius meminit Ale qui. Xander Et M. Varro locum ornithonis, hoc est, ex . ab aviarium deformatum fuisse testatur ad tabulae litterariae speciem cum capitulo Quo ex loco g Π i . 3O l M. Uniar tib '1uxta Turnebi interpretationem litterariae tam Lia, fust bulae formam licet conij cere erat enim oblon eap., ga rectis angulis cui accedebat insuper capitu Adr Tur- istum rotundum Plautus sic ait: neb. lib. zi Extemplo puer, paedagogo tabula dirumpit caput aduer. . 23. 'Est autem tabula litteraria, in qua litteras fa- ΓΥL
cientes pueri scribere discunt. Stylo autem fero bin ahic reo scribere solitos antiquos, ab antiqitissimis au qui ctoribus proditum fuisse testatur Plinius . For mam autem styli eam fuisse constatis Cicerone, quae altera parte acuminata scriberet, alte
ra vero plana scripta deleret. Ea propter stylum, inquit, vertere in tabulis suis pro eo quod est, scripta sua delere . Eius quoque figuram , v- sum aenigmaticis carminibus expressit Syinpositis sic scribenS. De summo planus fed non ego planus in imo
Vers utrimque manu,diuerso se munerefungor. ος g Altera pars reuocat, quidquidpars alterascit. Sic delendam fore Hierosolymam minatur Dominus, 'erso, ac crebrius dueto super faciem eius stylo, ita ut nullum antiquae scripturae signum videri possit. Quasi dicat, urbem euertam, funda menta effodiam, ita ut nullum maneat urbis, aut eius aedificiorum vestigium. Aliam ipsius rei non absimilem translationem eruere conantur e Hebraica lectione interpretes iuniores. Et abstergam, inquiunt, Hierusia So J.Palem, quemadmodum abstergitiquis scutellam, Din. vertit super faciem suam . Quibus fauere vita sit bt. dentur Septuaginta Et exteygam, inquiunt, Hierusale sicut extergitur alabastrum sic legitur in Sixtiano codice in Latina versione Septuaginta
interpretum Complutensis, pyxis scribi, atque in iden recidit quod abstergitur,4 conuertitur sv PULCHER per faciem suam. Qua quidem phrasi non urbem x imo pyxidi3tant im sceleribus conspurcatam , igne a feri
purgandam, ac ciuium cruore lustrandam fore , faciem suam praedicit verum te unum quidem sceleratorum conuersae si-
mansurum IIvea, pyxidis exemplo,quae postquam
eΣpurgata est, vertitur in faciem suam, Ut ne Vna uernonem.
144쪽
quidem gutta in ea maneat, vel ipsius quae , quae maculas abstersit idque proprie a funda mentis euertendam urbem significat. Est etiam huic consimilis EZechielis parabola, de olla igni succensa , quam docte pertractauit Pradus. Quae omnia re ipsa completa litisse plures sacrae Scripturae loci planum faciunt , ac potissimum finis ultimi libri Regum, Iaralipomenon, atque
Et certe quod ex his omnibus locis, atque ex
Iosepho colligi potest hoc loco id est, quod ego
paucis perstringam . Sedecias Dauidici geneta SRegum vigesimus primus omnium vero Regiun Hierosolymorum vigesimus tertius, , si Iosepho credimus, ultimus fuit. Quod si Iosephus fidem alicui nequaquam facit, idem probata potest ex Ieremia, iuxta Hieronymi,Theodoreti,& Thomae Aquinatis interpretationem. Diccum enim Iechinniae, siue Ioachina Sedeciae nepoti a Domino Tho ibid. fuisse hi aucLores testantur Scribe irtim sum te rilem, virum, qui in Hebus fui non prosperabitur. Aeque enim erit de semine eius ir, qui se leat, per folium auid, se potesatem habeat mitra in Iuda. Quem locum nos alibi fusi iis persequimur: quod re ipsa completum fuisse sacra histo ria ostendi , quae Ioachimum tradit captiuum ductum Babyloniam a Nabuchodonosore, Sedeas O cia, eiusdem Iechoniae patruo, Rege constituto; ci delitatis quo deficiente a data. sacramento confirmata ba Babylonis fide, iuxta Dei ultionem captus a Basili, bylonio fuit, liberisque omnibus in oculis eius occisis, ipse quoque oculis orbatus fuit quasi nollet iustissimi is scelerum vinde Deus optimus, ut flagitiosus ille homo aliquando, visis iterum aliarum rerum imaginibus a conspectu specie tam
rem 39 horrendi spectaculi mentis oculos dimoueret. v nno igitur non huitis Sedeciae Regis Iudae. Hic annus, Nabuchodonosoris decimus septi inu SD id annus namque decimus Sedeciae decimo V ' octauo Nabuchodonosoris annumeratur a Iere--- mia, verbμm quod factum est, inquit, ad Ieremiam a Domino in anno decimo Sedeciae Regis Iuda, ipse est annus decimus octavus Nabuchodonosor. Quo fit, ut decimus septimiis annus Nabuchodonosoris fuerit nonus Sedeciae. Factum es au- tem in anno non Regni eius in mense decimo decima mensis υenit Nabuchodonosor. Quis autem amensis hic fuerit, qui decimus appellatur, in γ UIS SI controuersiam vocatura multis quoniam duplex insis deci anim initium ab Aegyptiaca seruitute fecerunt
ghkhgi Hebraei alterum iuxta regionis,&orientalium Aegy- fere omnium morem, quem Hieronymus refert: 'ς . . i. nam ab Qlti in Om hiberno collectis omnibus ii ii ita es terrae fluctibus una Septembris anni principium
herunt computare in more apud omnes fere Orientis p eron .su pulos fuit quod id tempus mercimoniis conue
hendis, ac mercaturae, cui apprime dediti erat illa gens, aptissimum videretur. Atque hoc anni principium commemoratum ab EZechiele putat Ribera, illud Micheae exponens: Tu feminabis, non metes iubito enim, inquit, venient hostes, omnes fructus terrae, labores agricolarum intercipient. Quod euenisse confirmat testimonio libit Regum, quo anno Sedeciae nono venisse dicitii Nabuchodonosor mense decimo , quem putat Iulium mensem fuisse, quo omnes terrae fluctus colligendi erant ; quibus interceptis ab hostibus praeualuissames in ciuitate, neque erat panis populo rarae. Verum ad eundem Liberam
appellare licebit, qui alibi longam de mensibus
ac anni Hebraici principio disputationem teXen S, verum esse testatur Prophetas, ac sacros historicos anni sacri mens ira uti, eaque menses computare solitos; quod multis ille testimoni j satis aperte probat atque hoc poti sit trium, quo mense decimo venisse dicitur Hierosolymain Nabucho donosor ReX. Neque vero hoc in dubium reuocari pos opinor , clim aperto EZechielis testimonio confirmari racile possit qui Et cium es, inquit, ver bum Domini ad me in anno nono, in mense decimo decima die menses dicens Fili hominis scribe tibi nomen diei huius in qua con matus est Rex T. bylonis aduersum Ieru em hodie. Eadem enim a prorsus die, qua abiichodonosor Rex Babylonis exercitum Hierosolymae applicuit Sedecias Re portas urbis obserare se ad resistendum hostibus comparare , contra vero Babylonicus urbem obsidere coeperat eadem inquam die praeceptum a Deo fuit EZechieli, ut idem ipsum quamuis in Babylonis regione constitutus, longo ab Hierosolymis abesset interuallo, ipsam scripto notaret, quo manifesta post inodum huius praedictionis veritate omnibus patefacta, firma ac certa reliquis eiusdem Prophetae verbis a concaptiuis uis, nec tota ab ipsis Hierosolymitata is fides haberetur. Ac diu postea apud Hebraeos hic mos tenuit, ut huius infelicissimae diei acerbam memoriam, bilemni quotannis ieiunio reno uarent. Certe huius inter alia ieiunia meminisse vide rapud/achariam Dominus: Ieiunium qua ti, o ieiunium quincti, o ieiunium spi mi, se ieiunium decimi,&c Decimum mensem vocat Hieronymus hebeth, Latinis Ianuarium dici testatus; cui concordat Hebraicum Calendarium apud Genebrardum, qui mense euelli decima die eius mensis, ieiunium, inquit, decimi, quando adni uit manum suam Rex Babylonis ad obsidendam, O pugnandam Hierosolymam . Anno igitur
nono, mense decimo, decima Eie mensis, venit Nabuchodonosor ex Tabylonis ipso omnis exerci tus eius in Ierusalem, ct circumdederiant eam 9 exfruxerunt in circuitu eius munitiones . Et clausa es ciuitas, atque allata et que ad undeciamtim anniam Regis Sedeciae. Mense autem quarto nona mensis obtinuit fames ciuitatem. Hic, ut ad rem redeam, quartus mensis,
videtur anni Ecclesiastici, in quo alimentorum penuria magis laboratur, quam illo decimo, supra ab aliquibus computato. Etenim irm mense primo fruges primis demetere olim solerent, quapr pter nouarum fugum mensis dictus est climinquam eo tempore obsidione impediti fructus agrorum neque demetere potuissent immo vero neque praecedentibu seminare reliqua aut e In praeteritarum frugum eo mense, atque duobus sequentibus absumpsissent, factum est, ut quarto mense fame laborarent, ct non erant alimenta po ptilo terrae, o dirupta es ciuitas,is omnes iri bellatores eiusfugerunt. Historia vero Paralipomenon Dei clementiam, atque infinitam ergo hostes suos misericordiam ipso me supplici tempore, maxime enit uisse demonstrat, dum subdit: Mittebat Dominus Deus Patrum norum ad illos per manum 1iciorum suorum de nocte consurgens hoc est sollertisti me opportuno tempore, ante lucem surgens, e quotidie commonens, eὰ quod parceret po
pulo, o habitaculo suo. Septuaginta, quoniam
frugum qui S. DE CLE- mentia in ip- a s unitione ollendidiar. . r. 36. . II.
145쪽
erat parcens populo suo,& sanctuario suo Hebraice, manicando, Mittendo, quia pepercit super populo suo, super habitaculo suo perinde quasi quod nuncijs dicendum demandabatur, id esset, Deum non modo parcendo paratissimum esse verum etiam iam quodammodo pepercisse, si vellent praeterita paenitudine odisse, HrbiI. consimilibus abstinere. At Pin annabant nuncios Dei, e c. donec senderet furor Domini in populum eius, ct esset nulla curatio. Adduxit enim super eos egem Chaldaeorum, o interfecit tau ne eorum gladio in domo sanctuari=fui ; non es
misertus adolescentis, O virginis, ct senis, nec B ficata est, mille trecentos sexaginta a Davide autem, qui pri- decrepiti quidem, sed omnes tradidit in manibus mus Iudaeus in ea regnauit, anno quadrin Gentesimo
eius. Universaque vasa domus Domin tam maiora sexagesimo quarto . Hic etiam erit finis nostri quam minora, ct thesauros templi, legis, ct secundi libri, quoniam de urbis instauratione se- principum transulit in Tabylonem. Incenderunt quenti agendum nobis est. luses Amum Dei , defruxeruntque murum I
rusalem, uniuersas turres combusserunt, ct quidquid pretiosum fuerat, demoliti sunt Et hic finis illius florentissimae Reipublicae, pulcherrimae ciuitatis, potentissimae atque opulentissimae regionis. Nihil enim tam stabile, ni saccihil tam firmum, nihil tam pulcrum, quod non a tum omni Omne demoliatur, conterat, obscuret, ac omnino demolitra deformet peccatum. Sed enim, inquit Iosephus, ueneque antiquitas, neque ingentes diuitiae , neque per totum libit Orbem terrae diffusa fama, nec magna religionis gloria quidquam iuuit, ud minus periret . accidit autem hoc urbis excidium eodem teste, post annos, ex quo aedi-
146쪽
PERPETUOQUE URBIS PNTERIT UPRIMAE PARTIS
RBEM iam nunc exquirere cogimur, non exmnctam modo; et erum iamdudums-
pultam , e quasi in puluerem redadum, cineres urbem inquam illam, cuius quidem pristinae vel nobilitati, mel magnitudini , vel Jlendori nudius quamuis eloquemtissimi hominis par oratio inueniri posset Leandem nunc in maximo Aqualore, sιmmaque miseria iacentem qui queat digna eommiseratione prosequi,autscriptione pro digintate exprimerest Dei evicta iam pridem est filia Sion, ut umbraculum in vinea,&sicut tugurium in cucumerario auibus enim sebus aperuetur,m
braculum, si nusta sit stes percipiendi fructus ex vinea, in qua est ' quis sustineat tugurium , quod transacta iam aestate ad hiemis aduen
tum, aut emortuis, aut excisis cucιιmerorum
plantulis perexiguam seu potius nudam stem praebeat futuri prouentus ' immo arijs a Fduo ventis, ceterisque caeli iniurijs ehememtissim agitatii qua 'mra ruit, qua praesentem ruinam mimiaris tam non homines
modo, sed bruta quoque animantia fugam ab ea dentidem explorent Ita ciuitas quondam fidelis, nunc meretrix olim plena iudiei , iustitia habitauit in ea nunc autem homicidae, derelicta est, in quasi omnino inu-xtilis euersa : atque adeo, quod mirabilius est eam Deus optimis, qui prima eius fum
damenta iecerat, quodammodo aue;sabatur. Perdiderat enim ex habitatoribus eius vocem
gaudij. vocem laetitiae, vocem sponsi, 'flvocem sponsae, vocem molae, dumen lucernae te erat uniuersia terra haec in solitudinem, Min stuporem. Sed quoniam pius mus ater ac Dominus non in perpetuum sed ad certum seque tempus, ut qui non ad interiatum sed ad medelam populo sis irascebatur s mox subdit Et seruient omnes gentes istae Regi Babylonis septuaginta annis fit iterum Ierem as. Cum coeperint impleri in Babylone septua ν λ ginta anni, visitabo vos, suscitabo super vos verbum meum bonum, ut reducam vos ad locum istum Cum vero insFituti nostri ratio possulet, ut non prius de urbis instauratione, quam de eius euersione disseramus primo loco de ipse eversionis tempore secundo de instaurationis exordio, atque ordine dissutabimus. Atque ita quidem non renouations modo his ria, sed omnium fer murorum, turrium , portarum, insigniorumque totius Ῥrbis partium situs, ordo, aequaque distantia incis ectum sese omnium facili dabit . Quae omnia accurat ac diluciri pertractat sacra Nehemiae historia ac nisi compluribus diuersorum scriptorum diffici itatibus,
147쪽
uoluerentιι , - is fere interpretatione india gerent seu suis veluti cookibus expressam totius urbis faciem ob oculos legentium ponerent. uocirca duo nobis hoc libro potissimum
praestanda sunt: aftertim t murorum , tumrtum portarum, aliarumque artium verum
stlim ostendamus quo neque difficile erit,m
que valde persum spraesertim cumprimis media, medij extrema ita re ondeant, mi conia sequentia antecedentium explicatione consi mentur, non minus atque his ilia r alterum, ut Nariarum opinionum veluti nebulas, nostrae, hoc
es, erae sententiae quasi luce ostensa depellamus in quo maxime laborandum nobis es; non quod tenebris obducta meritassit se quoniam confictis multorum inuentis faciendum es sati s quὸ in opera eplurimtim laudis non item erre solet. Nam chm facilius omnino tin-HeIis tardisque hominibus vera aliorum stadia improbare, quam doctas cordatisque iari vana reprehendere ii que contra, quorum maior es numerus , multo magis arrideant inania quaedam , mi pote captu facilia imperitorum commenta , quam alta in profunda meritatis inuenta , non inteluctu minusquis explicatu difficilia , fit, it quae maxime firma sunt, ea plurium tormentis ac ma chIm concutiantur. Verkm km Deo optimo
maxImo, in cuius laudem omnis hic susceptus bor , atque adeo bonis , iisque viri quorum utilitati seruire aequum est, nostram operam gratam se intesilam , nihil mulinrudinis iudicium morabor, sed rei totius --ritatem omnis mel ambiguitatis , et ais talis depulsa caliginepro tribus patefaciam. Atque adeo his gulas urbi sparte gilia-Dmpercensere nunc oporteret, eaeque nobis site ex varijs Scripturae sacrae locis siue ex aliorumscriptis essent eruendae, unis sese nobis offert, qui tam luculenter, tamque exacIesi uias percenset, cis nux pro omnibus se possit. Habetur autem huius rei hi Horia in libro instauratae rurbis a Nehemia soci se quemsi totum explicare licuisset, exactam omnino totiuae urbis hi loriam expressissem Meram, quoniam ea pro dignitate, huiusce libessi includi non possent angusti sis eius tantis partes aliquas, caput potis imum secundum ac tertium, magnamque partem duodecim cum nonnuliis abjisacrae Scripturae locis, non tam pertractare, quam perfringere pro iribus conabimur; ita tamen, via ijs sacrae Scripturae tesimonijs
c non tam confirmari ea, quae mani Ine dicuntur his capitibiis, quam haec istis omnino congruere ideantur quo autem faciliuspercipi,
quae dicimus, possinis eorum ue series atque ordo lectori ponatur ob oculos , a Nehemiae capita huic tertio de in auratione libro suis quaeque locis addenda curabimus.
148쪽
quaestionis difficultate deterritum, saepius conatum fuisse eius oneri me subtrahere,vel saltem in alium commodio rem locum eam distet e. Quod ut facerem , ctim antiqui sit morum patrum, tum nostrae aetatis dolitissimorum virorum, qui haec fusillas explicarunt, auetoritas suadebat; sed non persuasit, quia narrationis Ordo, Minstaurationis series cum euersione ipsa urbis ita connexa mihi videbatur esse, ut sine reprehensione separare , quasique distrahere minime potuissem Plurium item scriptorum de eadem re multitudo varias fecit in re dissicili sententias, suis quasque rationibus inni Xas , quae non contemnenda doctorum auctioritate fulciuntur. Quocircactim saepius de temporibus, quibus acciderint ea, quae enumeranda a nobis sunt , sermo futurus sit, ne lectori dubium esse possit, quam insit stamus dicendi viam, eam patefacere, si1mulque docere decrevimus, quibus etiam sacrarum litterarum, aut aliorum scriptorum testimonijs, quibusve rationibus nixi,de singulis huius quaestionis articu lis decernamus. In quo non disputantium more
aliorum sententiam primo eorumque sundamenta, atque rationes mox nostram explicare, deinde firmare, ac demum alior uin eruere fundamenta
conabimur id enim dicendi genus scholis relinquimus sed breuitati consulentes, nihil addendum putamus amplius, quam quod perspicuam orationem, non vero longam efficere pollit. Et quidem, quod ad captiuitatis initium attinet, illud cum nostro Peretro sentiendum omnino iudicamus, captiuitatem Babylonicam, quae ab Ieremia septuaginta computatur annis, initium sumpsisse ab ultima captiuitate Iudaeorum sub Rege Sedecia cuius in fine praecedentis libri memini mus . Ea namque sententia grauissimorum auctorum, Clementis Alexandrini, Hieronymi, Cy
rilli , Isidori, ac Bedae Eusebis, Laciant ij Iuli Africani, Iosephi testimoni j atque iudicio
comprobatur natque in sacris litteris non leuiter adumbrata , sed plane expressi videtur Nam in libro Paralipomenon, post enumeratam tam miserandam Hierosolymitanae urbis euersionem, vasa thesaurosque templi, Regis, im-niun, principum sacrilege depraedata , post domus Domini murorum, turriumque succendium, ac demum post rerum omnium pretiosissimarum barbaram populationem a Chaldaeis faciam , , subditur: Si quis u. VPr. it gladium, ductus in a
b lonem jertiitiis egi , is sit, eius , donec im-
Tom. 3. Apparatu S. A peraret Rex Persarum, se compleretur sermo Domini ex ore Ieremiae , O celebraret terra sabbataftia cunctis enim diebus desolationis egit bbatum, que dum complerentvrseptuaginta anni. Enimuero huius loci tanta vis est, ut non posse sim non vehementer eorum mirari sententias, Qui huius computationis initium vel ad decimum ter lium Iosiae annum, quo Ieremias huiusmodica lamitates populo denunciare coeperat, referunt;
vel ad primum annum imperi j Nabuchodonosoris, quo anno primum captus est Rex Ioachim. Vtrius que huius sententiae meminit Eusebius sed hanc postremam tenuit Lirantis, Natabitis; eamque maxime probauit Seuerus Sulpitiuς,& confirmare contendit Ribera. Inter quos censeri etiam Caietanus potest, qui vult a transmigratione Iecho niae huiusmodi annos esse computandos . Veriunctim supra allato Paralipomenon loco praedici septuaginta anni, desolationis dies vocentur sabbatorum, quibus haud secus, quam hebdomadae sabbatis aut septimo quoque anno terra inculta horrida manere conlueuerat, quoniam terram sabbatis colere lege prohibebantur Hebraei pari ratione his septuaginta annis ipsam et captiuitate& locorum interuallis impediti, ne eam colerent, tenebantur quod ipsum testatur Daniel: Ut com plerentur enim , inquit, desolationis er salem, ptuaginta annI. Et Ieretnias Erit terra in solitudinem , inquit, ct insuporem, o eruient omnes gentes istae egi Babylonis septuaginta anm . Quapropter cum constanter his sacrae Scripturae locis septuaginta desolationis anni , sabba torum dies computentur confiteamur necesse est, huiusmodi septuaginta annos a desolata, ac deserta urbe computandos, non vero ab eius desolatio nis de nunciatione, temporibus Iosiae, neque ab Ioachimi transmigratione quoniam neque huius, neque illius temporibus qui squam eiusmodi palla est ciuitas. Et quamuis ratio pracdicia it adeo, manifesta, ut nulla firmior videatur Peretro non deest tamen alia meo qui dein iudicio nihilo minus quam illa vir ma&certa. Ipse namque historiae contextus in libro Paralipomenon hoc ipsum, quod nos probare contendimus, tam aperte testa D tur, ut a nemine, nisi textum eX torqueat, negari possit ibi enim abductos dicit in Babylone in eos omne , qui gladium euaserant, atque i,
dem ei utile egi, Pijs eius septuaginta at
nis , donec imperaret ex Persarum , hoc est toto e tempore , quo Persarum imperium regnante Nabuchodonosor fili; eius , dura vit: quo eodem tempore tetra egit sabbata
I. 24. M. deinceps. Caiet. 1. Paral. 36. SABBATO-rum dies quare dicantur, qui desolationi S.
149쪽
riam capiluitatem Ioa chimi, SI O. iidem anno. rum desola tionem Sedeciae ad
bis fauent. REFELLI- tui horum
Quae clim ita sint, quis inficias eat, eos, qui captiui cum Sedecia Babylonem deducti fudi ant, ibi
mansiste septuaginta annos, maxime clim videat de his tam aperte locutum hunc locum uamuis autem haec tam firmis sacrae Scripturae testimonij nitantur; non defuere tamen, qui vel profanis historijs, vel patrum freti sentent ijs, re In ratio detorquere conarentur. Quibus ob ij cere etiam libuit nonnulla eorum Patrum, Scriptorumque, quos sibi fauere putant, testimonia; 4ri-1Dum Clementis Alexandrini. In duodecimo autem, inquit, anno Regni Sedeciae, Nabuchodo nosor septuaginta annis ante principatum Persia
rum aduersus Phoenicas Judaeos bellum gessit, ut dicit Berosus in historijs Chaldaicis. Ioabas autem scribens de Auyrijs, fatetur se a Beroibsimpsisse historiam, vera ess quae ab eo dicuntur,
asserens Nabuchodonosor ergo X caecatum Sedeciam abduxit Babylonem, totumque populum commigrare iussit paucis exceptis, qui confugerunt in Aegyptum sic enim legendum censeo, non ut habent mendosi codices durauit autem haec
captitutas septuaginta annis. Haec Clemens. Vt commentatorem verborum Paralipomenon egisse
potitis videatur, quam historiae scriptorem; iam tamen eam ex antiquorum scriptis desumptam testetur. Cui haud dissimilis est Eusebius, qui numerat Regum Iuda seriem, ac demum subdit Ege-cias librariorum forte vitio Ezechias pro Sede cchia legitur annis duodecim regnauit)urbe deinde ab Assyrijs euersa, temploque cremat in Babylonem populus abducitur, ubi Daniel, Erechiel prophetarunt, post anno septuaginta Cyrus Persarum Regnum obtinuit, qui Iudaeos libertate donauit. Haec ille. Longum vero esset ingulorum sententias recensero 'quare ne actum agere videamur, his su persedemus illud interim nionentes lectorem ,huius argumenti vi coactos quodaminodo fui si in hanc sententiam venire eos omnes scriptores, qui duplicem septuagenarium numerum adstruunt transmigrationi inquam, siue captiuitatis unum'. alterumve desolationis nam is firmant deso D lationem septuaginta annos durasse, quod eoari non potest. Et quidem si de eorum sententia , quid sentiam, dicendum est, ingenue fateor,& aptiuitatem Mesolationem. hanc ab illa lon- diuersa principia sortitas, eYitu quoque valde dissimiles habuisse verum captiuitatem,&desolationem septuagenariam constituere, dissicile quidem est, ne dicam impossibile. Initium enim captiuitatis Ioachim ab initio desolationis sub Sedecia undecim annis distat, ut in libri Regum manifeste testatum accepimus . Fini vero captiuitatis anno primo Cyri respondens, a fine de Iolationis, quam ad annum usque secundum
Data bsistaspis producunt, madraginta distat annos, ut probati itima teste Peretro Re una Persi dis chronologia docet. Quare impossibile videtur,
capi Iuitatem&desolationem septuaginta pariter annis definire. At propterea frit stra tu es se putat inlephi testimonio, qui duobus illius locis fretiis
id contendit . altero quo Optua Eenariae captitutatis meminit altero vero totidem annorum desolationis. qua 1 veto cum de latione coniuncta non uis et capimitas & transmi aratio, sicut eas coniungit sipra allatus Paralipomenon locus. Et lemens, in quonam differat haec ab illa trant migratione, ostendisse videtur, dum dixit &totum iacit populum transmigrare una cum e
A caecato Sedecia,&cum Iechonia pars quaedam populi, ac principum ducta in captiuitatem fuit. Quare cum Iosephus alibi tradat, desolationem septuaginta annos perdurasse idem quoque sensisse
intelligendus est, clan scripsit . Prinio autem anno
Regni Cyri, qui fuit transmigrationas nostrae Babylonicae ,
uniuersalis intellige septiogesimus. Neque vero huic sententiae aduersatur Ieremiae epistola, de Hierusalem misi ad reliquias seniorum transmi grationis, se a sacerdotes, ct ad prophetas, ad omnem populum, quem traduxerat Nabuchodonosor de Ieru lem in Babylonem; qui pollicetur Dei nomine, postquam expleti fuerint septuaginta anni, visitandos, atque reducendos in patriam fo- re. Ex quibus nonnulli colligunt, septuaginta hos annos a transini gratione numeras ados, maxime cilia nondum incepis et desolatio, quam in eadem epistola comminatur aduersus Sedeciam Ieremias. Verim si epistolae verba, Irophetae mens attenti is perpendatur, ea ostendit potitis Vera esse, quae diximus. Duplici enim animi morbo duplici ex causa profecto, utroque lethali, alteroque cum altero pugnante laborabat populus Iuda, tum qui captiuus Babylone, tum qui liber Hierosolymis degebat uter autem periculosior esset, haud facile iudicari potest, falsis hinc praesumptione taetra illinc desperatione: diuer1is autem
ex causis, tum illi, qui Babylonem captivi ducti fuerant tum illi , qui Hierosolymis degebant Captiui quidem Babylone animis quodammodo
concidebant, quoniam a patria extorres, paternis
bonis exspoliati, ac propria destituti libertate, in longa saecula producendam captiuitatem time rent, citi nulla sibi humana praesidia sit peresse viderent, quibus freti pristinam libertatem, ac perditam felicitatem se consequi posse sperarent. At contra horum fratres, propinqui, ciues sibi perpetuo mansuram felicitatem forte praesumebant, quod viderent sibi ipsis patriam conseruatam, Regnum , ea potissimum Sedeciae legatione, qui huiusnodi epistolam deferebat Babylonem 'uibus fortasse addi posset, captiuos Hierosolymita norum felicitati, atque libertati inuidentes, O rori se ac lacrymis miserrime dedisse praesertim, si petulanti is illis forte insultarent, qui Hi
rosolymis remanserant. Vertim ita natura comparatum est mortalibus, ut aduersis, extremis potissimum malis remedia sibi meditentur ac fingant, si non opportuna, aut vera, saltem talia,
quibus se aerumnarum parte aliqua leuari sperent. Quod contigisse captiuis innuit Ieremiae epistola, prophetantem mendaciter inducens Semeiam,& credentem populum, ac falso dicentem: fuscitauit nobis Dominus prophetas in Babylone qui pseudoprophetae breuem illis reditum in patriam pollicitabantur, ac diuinam opem mox affuturam. Qui ver Hierosolymis manebant, in alios non minus sormidoloso elationis scopulos incurrerunt quippe qui licentia maxima si in omne vitiorum genus effunderent, perinde quasi impune se omni facinorum genere contaminandi liberam potestatem accepissent. His omnibus malis una eademque epistola mederi conatur Ieremias. Nam praesumptionem illamque de breuiore in patriam reditu captiuorum spem et mi erat, dum eis praecipit domos aedificare , 1-neas plantare, uxores ducere, filios procreare , hisque rursus uxores dares quoniam in longa tempora duratura seruitus erat . Ne a
tendatis , inquit, ad omnia effra , quae vos
di fibrantchoin, sedeo transmistio
malis, qui . bus rennedia non inue in iant, saltenes somniata eL
150쪽
somniatis. Neque vero, quod vobis diuti is duraturam calamitatem hanc praedico, propter a l. 19. fratres vestri, qui Hierosolymis manent, impuneue 7 1ibi, quae velint, licere putent Ad ratres, in auit, es, os quino uni egressi obiscum in transmia grationem , haec dicit Dominas exercituum: Ecce mittam in eos gladium, famem, psem, ponam eos, quasi rus malas, qMae comedi n offunt,eo quodpessimae ni Comparatione ficuum, quam late prosequutus fuerat idem Propheta , perpetuam fore perditionem, tuinam Sedeciae,& reliquorum, qui manserant Deo minime obsequentes Hierosolymis, praedixit . Sicut enim pes simae ficus nullio modo condiri solent, sed abi j ciendae omnino sunt sic hi, ad quos Dominus iterum uittam in eis, inquiti gladium, is famem, is pestem, donec confumantur de terra, quam dedi eis, patribus eorum . Vos ergo audite verbum Domini omnis transmigratio ς cis coeperint impleri in Babylone septuaginta anni, visitabo vos, ct fuscitabo super vos erbum meum bonum, se reducam vos ad locum istum. Duo igitur contineri intelligenda sunt hac Ieremiae epistola, Hierosolymitani populi vastita-lere tem, eorum, qui captiui commigrarant, longiorem seruitutem utriusque autem longe diuersos praescribit fines. Sedeciae, ac reliquis, qui cum eo remanserant in urbe,vastitatem fine carituram: captiuis vero reditum in patriam, ac telicitatem pollicetur post septuaginta annos non quidem ab initio transmigrationis computandos, sed a desolatione. Ita vero transmigrationis laesolationis duratio,& finis permixta oratione recensentur a Propheta ut huius initium, Millius septuagenariae durationis pariter initium indicet computandum : finem vero desolationis 4ransmigrationis in ipsi simet completis septuaginta annis complendum: Sedeciae vero, contuinacisque ac supersi populi desolationem interitu, ac maledictione finien-qpist dam. Quae quidem loci huius interpretatio vel ex Iere eo maxime confirmari videtur, quod mirifice con sonat alijs eiusdem Prophetae de hac eadem re vaticini j , quorum egregium plane est illud, quod betae factum est ad Ieremiam de omni populo Iuda in an quarto Ioahim iij Iosiae Regis Iuda, se es an ' H nus primus Nabuchodonosor Regis Tabylonis. Recensitis enim populi grauioribus sceleribus, prae-NIubi sertim eo, quod omnium fere caput est origo, immo quasi nutrix fomes , ad diuina scilicet verba, Prophetarum voces obsurdescere, subibi ob dii: Ecce ego mittam ct assumam niuersas co-sςςrς gnationes Aquilonis, ait Dominus, ct Nabuchodo-ν β γ ωον Regem TabFlonis seruum meum o adducam eos super terram sam ct super habitatores eius, ct super omnes nationes quae in circuitu illius sent, o interficiam eos, ponam eos insaporem, ct in Abilum, c. ct erit niuersa terra haec in solitudinem, insuporem, o seruient omnes gentes saeRegi a senis septuaginta annii; cumque impleti De in septuaginta anni , visitabo super Regem Ta Ionis , o super gentem Eam , c. Cuius loci vis tanta est , ut effugia compulerit quaerere eos Omnes, qui ab ipsis contextu discedere conati sunt; ut toti imperio Chaldaeorum septuagenariam durationem assignarent. Quasi veri rogentes illas Palaestinae in suam ditionem redigere coeperit Nabuchodonosor ab hoc primo Re- gni sui anno. At quis non videat, longe petitam interpret tionem hanc vim maximam Propheta e verbis in Tom 3. ApparatuS.
ferre 3 desertam enim sore terram dicit,& seruituras omnes gentes illas Regi Babylonis septuaginta annis quibus expletis subuertendum quoque Babyloniorum Regnum praedicit. Qii id enim haec cum initio Regni Babylonici chm ab initio Regni
eius terra derelicta non fuerit immo verban anno decimo octauo euersia ciuitas sit, ac solo aequata,&non ante, ut disertis verbis testantur libri Regum Θ Hanc vero interpretationem, ut a veritate alienam, abi j cimus; quoniam longe ante tempora
Nabuchodonosoris coepit hoc Babyloniorum imperium, prout validis argumentis confirmatum a Prado est. Atqui si in Nabuchodonosore Regnum non coepit, neque eo regnante finem accepit. Re- gi namque Babylonis seruiendum septuaginta annis dicit Dominus 1 quare ergo ad Nabuchodonosoris initium Chaldaici imperi initium referant Sed nos planum ac manifestum loci sensum recipiamus, quem verba ipsa praese ferunt, clareque explicant nempe Prophetam praedicere , terram illam Hierosolymitanam, solitudinem futuram eiusque incolas in seruitutem omnes redigendos septuaginta annis, quibus iam expletis, adesolatione, non ab imperi exordio numeratis, imperium ipsum Babylonicum subuertendum,&in Persas Medos transferendum esset. Neque vero huic nostrae sententiae aduersatur Baruch, eandem, vel similem Ieremiae epistolam ad abducendos captiuos, reserens Ingressi itaque, inquit, in Tablonem, eritis ibi annis plurimis, temporibus longis, Due ad generationes septem. Idem enim, quod manifesto sermone retulit Iere natas, alia loquendi formula usus, contegere voluisse videtur Baruch nisi forte , quod magis probarem, communi usu recepta phrasi idem omnino significare Baruchum voluisse dicamus; 4ntellex ille populum, uti dixerat Ieremias quod ex ipsius vocis, generationem significantis, acceptione manifestum nobis quoque fiet. Nec vero dubitare licet, quin liber Baruch canonicus sit, summaque Veneratione suscipiendus, ut propterea ab Ieremiae testimonio nulla ratione di lentiat.1 Qxiapropter minus probarem ingeniosa illas quorundam responsiones, nempe Baruchum locutum de ijs, qui abducti fuerant Babylonem sub Iechonia, quos eloginta Vnum annos mansisse Babylone putarunt, usque ad primum annum Cyri: aut locutum de abductis Babylonem sub Se decia, quos mansisse ibidem putant annos centum septuaginta usque ad reuersionem Esdrae. Nam praeterquam quod non minus difficile foret vel
Octoginta&inum annos, vel centum septuaginta in septem generationes manifesta aliqua,& Omnibus tunc nota ratione partiri videtur etiam vero minime consonum, Baruchum referentem Ieremiae epistolam, quae de septuagenaria desolatio ne loqueretur,de alia captiuitate, aut seruitute O-qui. uapropter Milla alia interpretatio, quae Baruchum conius sermone locutum tradit, quasi per septenarium generationum numerum indefinitum aliquem significare vellet, non magnopere proba tur. Licet enim hic loquendi modus valde frequens sit in sacris litteris tamen vix crederem Baruchum, referentem Ieremiae verba, alia ratione locutum, quam ipsemet Ieremias locutus fuerat, saltem quoad ea, quae utroque sermone significantur. Non abire igitur erit 1i ad vocem generationis, quae Graece γενεαι mi ea, Hebraicen , in thul-doth multitudinis numero usurpatur, interpreta I dam accedamus, Ea autem significat generationes, procreaphas
tum Chaldaeorum imperium septuaginta
nis defintiatum fuisse. Trudus in
detur ad argumentum ex Baruclide septem
luntur tres Baruchi interpretati Oia
alia captiuiutate loquitur Baruchus quam de ea, quam retulit