장음표시 사용
171쪽
ratus, nouis tens legibus, o caerimoni=s, insuper i gis cita contemnens . Et optime nosti, quod non expediat Regno tuo, Ut insolescat per licentiam. Neque vero verbis tantummodo, Nehemiae conatus impedire conati sunt aduersari , Verta etiam factis, quae percenset, breui Iosephus his verbis Eius rei quod populus a Nehemia suasus,
muros insta .rare decreuerat eius, inquam, rei fama, ubi ad Ammonitas, ac Moabitas, Samaritasque, Syriae Catiae incolas perlata est, iniquissime tulerunt, nec m- quam cessauerunt insidiari, conatus ipsorum impedire in irrceptisque multis Iudaeis, tentaverunt ipsum Nehemiam, per conductitio sicarios tollere crebros etiam terrores eis incutiebant, ruinores spargentes, tias magni diuersa iam gentium exercitus eos essent invasuri, ita ut parum abfuerit, quin hoc metu ab incepto opere desisterent res Nehemiam
vero illil horum ab insiti tuto deterrere potuit , sed stipatus aliquot satellitibus intrepidus pergebat, prae nimio studio nullum laborem sentiens. Haec ille
Et reddidi eis siermonem: respondi eis iuxta ea, quae interrogabant, siue responsum fuit interrogationi omnino par dixique ad eos: eus caeli ipse nos iuuat, is nos ferui eius fumus quasi diceret, falso seruos Regis vos esse profitemini, dum contra Regis iussa opus nostrum impedire tentatisci nos contra caelestis Regis serui tim simus, eius ope ac praesidio freti rem hanc difficilem quidem larduam, libenter aggredimur, atque vobis volentibus, aut nolentibus Surga mus, est aediscemus. Septuaginta Deus caeli ipse prosperabit nos, nos serui eius puri, hoc est, san ti, sinceri , acui, integri, casti, liberi id
enim omne significat voX Graeca o Θαροι cathari,
non nostris commodis inhiantes, sed Dei ministerio. Quapropter, subdunt Septuaginta: laedificabimus inuitis etiam omnibus alijs . Vobis autem non es pars, ct it stitia, ct memoria in I rusalem. Tria illis denegat, quae magni ab Hebraeis fieri solebant . Primum habere partem, seu hereditatis portionem aliquam in Hierusalem; quod si id non possent, saltem habere cuperentius aliquod ad aliquam alterius partem quod si
neque hoc daretur, saltem innumerum Hieroso. lymitanorum ciuium adscribi curarent, quo me moria eorum in ciuitate illa 'quae caput erat
eiusdem gentis , manere in longa saecula posset . Ex quibus nihil omnino gentibus illis deberi, eosque omni Hierosolymitana consuetudine arcendos merito praedicat Nehemias . Sed his a nobis praetermissis, ad ipsam urbis insta rationem pressius sequentibus capitibus pertractandam descendamuS.
172쪽
1 I. III. IIII. v I. VII. v III.
.ARGUMENT M. Muri aedificatores, aedifici seriem, portas, ac turres, ordine percenset Nehemias. surrexit Eliasib sacerdos
magnus, est fratres eius sacerdotes, est aedificauerunt
valvas eius que ad turrim centum cubitorum sanctificauerunt eam, que ad turrim Hananeel. Et iuxta eum aedificauerunt et iri Iericho, iuxta eum aedificavit Zachursibus Amri. Fortam autem Piscium aedificauerant iij laad ipsi texerunt eam, statueruntva uas eius, e seras. Ut iuxta eos aedificauit
arimul filius Vriae, filii.Accus. Et iuxta eum aedificavit Mosollam filius Barachiae fili Meserebel, iuxta eos aedifica-tiit Sadoc filius Baana:
Ut iuxta eos aedificauerunt Thecueni optiamates autem eorum non supposuerunt colu sua in opere Domini sui. Et 'rtam Veterem aedificauerunt Ioiada 'lius basea, in Moseliam filius Besodia ipsi
texerunt eam, in Hatuerunt valva eius, e seras, in vectes Et iuxta eos aedificauerunt Meltias Gabaonites, in Iadon Meronathites, viri de Gabaon, Maspha,pro duce qui erat in regione trans
Et iuxta eum aedificauit sese filius Araia auri ex o iuxta eum aedificauit Ananias filius pigmentari, em dimiserunt Ierusalem sque ad murum plateae latioris es iuxta eum aedificauit aphaia fili Hur, princeps mici Ierustiem. Tom. 3. ApparatuS.
A Et iuxta eum aedificauit Iedaia filius Haromaph contra domum sιam em iuxta eum aedias cauit Hattus filius Haseboniae. Mediam partem vici aedificauit Melchias xi. filius Herem, in Hasub filius Thahath Moab,
Et iuxta eum aedificauit Seltam filius Alohe princeps mediae partis vici Ierusalem , ipse infitiae eius. Si portam Vallis aedificauit Hanun , ia-bitatores Zanoe aedificauerunt eam, in Hatuerunt valvas eius, e seras, in ectes, O mille ιιbitos in muro sique ad portam Her- qmbnij. Et portam Herquilini aedificauit Melchias XIIII. filius Rechab, princeps vici Bethacharam ipse aedificauit eam , e patuit alitas eius, e se
Et portam Fonti aedificauit Sellun filius xv. XII. XIII.
uit eam, in texit, initatuit valvas eius, in
seras, vectes, e muros piscinae Silo in hom tum Regis, crosque adgradus, qui descendunt de ciuitate David. Post eum aedificauit Nehemias filiu Axbo XVI. princeps dimidiae partis mici ethsur isque contra sepulcrum auid, missique ad piscianam, quae grandi opere constructa es, Uque ad domism fortium Fos ei m aedificauerunt Levitae , Rehum XVII. filius enm : OH eum aedificauit Hasebias princeps dimidiae partis vici Ceilae in mia
173쪽
et ad princeps dimi iuui sibus Eocellae.
XIX. Et aedificauit iuxta eum A. filius osse, friuceps Maspha nensuram secundam contra
XX. o Deum in monte aedificauit Taracb hus Zachai mensuram secundam , ab angulo, que adportam domus Eliasib sacerdotis
XXI. Post eum aedificauit Merimuth filius Vriae filis Haccus , mensuram secundam, a porta domus Eliasib , done extenderetur domus Elias ib. XXII. Et post eum a/disica iterunt sacerdotes virido campestribus Iordanis. XXIII. Fos eum aedificavit veniamin, Hasub contra domum suam in post eum aedificauit Ararias filius VIIaasiae fili Ananiae contra
X XIIII. Post eum aedificauit Sennui filius Henada mensuram secundam a domo Arariae et inque ad flexuram. usque adaugulum XXV. Phalel filius Ri contra flexuram tum rim, quae eminet de domo Eegi excelsa
te partis A est, in atrio carceris post eum Phadaia filiis
Nathinae autem habitabant in sphel, que XXVJcontra portam Aquaris ad Orientem, in tui rim, quae prominebat. Post eum aedificauerunt Thecueni mensuram XXVI secundam e regione, a turre magna in eminente et sique ad murum templi. Stursum Mem a porta quorum aedificaue XXVIIJ runt sacerdotes. NPnusquiseque contra domum
Post eos aedificauit Sadoc filius Emmer con XXIX. tra domum suam Elpo eum aedificauit Se- maia filiis Secheniae, cisos portae Orientalis. Post sum aedificauit Hanania filius Selemiae, XXX. manun filius Selepb sextus, mensuram secundam : post eum aedificavit Mosollam buae Sarachiae, contra a Rophylaciιιm suum. οβ eum aedificauit Melchias filius aurificis et fique ad comum Nathinaeorum, inscrtita vendentium contra portam Iudicialem c usque ad cenaculum angula. Et inter cenaculis anguli in porta Gregis XXXI. aedificauerunt aurifices γ' negotiatores
174쪽
DE PORTA GREGIS; TVRRI ME ATH,& turri Hananeel, ab Eliassibo summo sacer dote di fratribus aedificatis.
gnus, Hebraici zpu vat has ,& surrexit verbum enim: Pchum, est surgere, stare, susci
firmare estque frequens in sacris litterisci dicitur enim de consilio, verbo, doctrina, iudicio, promissione, tunc significat stare, firmum, ratum, ac stabile esse. Sic apud Ieremiam: Et hoc obis signum ait Dominus, quod visitem ego super vos in loco iso, ut sciatis, quia vere complebuntur fermones mei contra vos in malum: Quia surgendo surgent sermones mei super vos, vertunt nonnulli ex Hebraeo Et apud Isaiam confisus in Domino populus, hostes lacessit illis verbis: Loquimini terbum , non et vel non surget, stabilietur, non erit firmum aut stabile . Quare usus obtinuit , ut hoc
nuum animi verbo significet strenuum illi id animi decretum, maxime si
: quo quis elicii imagendo ne otio
magnum sit larduum se praemunit, excitat . Huiusmodi est illud Ieremiae in tempore afflictionis suae dicent surge, is libera nos quibus rei pondet Dominus eisdem verbis assiumptis: Ubi sunt di tui quos fecisti tibi e iurgant,
liberent te. Sic in psalmori Surge eus, iudica terram. Et iterum Surge Momine in re quiem tuam, tu se arca fancti sicationis tuae . Quibus verbis Deum deprecas i videtur Psaltes, ut firmiter statuat, a quam primum maturet, diseoper, quae misi mobili tabernaculo, firmam ac stabilem Re ipsi negotio ni sui sedem intra templi adyta sibi, Marcae sanctificationis suae collocare. Neque tantummodo decretum ipsum, operis exordium praecedens sit gnificat hic modus loquendi, verum etiam soller-lcm operam , quam ipsi me peragendo negotio quis nauat. Sic in Deuteronomio: Maledictus qui non a p iichim statuerit, suscitauerit, melius vulgatu S, permanet infermonibus legis huius. Ex dicti ergo egregia Eliasib laus, utpote instau- iusti stibisui rationis antesignano tribuitur hoc verbo , quo operatio, o - incunctanter statuisse , iurenuo , laeto, actur oper o constanti animo aedificationem aggrestus, solle ebhebit Opel ad industri ad finem usque perdurasse tantur. traditur quod pluribus locis infra testatum lia-TOm. 3. ApparλtuS.
betur. Ac propterea merito quasi quoddam eXem plar proponitur, imitandum ijs omnibus, qui dirutos caelestis urbis, quae intra virumquemque nostrum est, muros, diuina iuuante gratia, erigere
Hic autem Eliasibus nepos fuit illius magni, ac summi sacerdotis Iosue , qui Iesus quoque dictus est, filius Iosedech, ad quem locutus fuit nomine Domini Aggaeus Propheta . De hoc enim sic scribit idem Nehemias: Hi sunt autem
sicerdotes. Levitae, qui ascenderunt cum Zoro babel Mi Salathiel, ct Iosue . Percensitis autem sacerdotibus, subdit ue autem genuit Ioa-cim se Ioacim geu i Elias b, c. Et fratres eiusfacerdotes Fili Aaron propterea Eliasib fratres dicuntur, quod ab eodem parent originem Iicerdotium ducerent nisi etiam modestia Eliasibi his verbis innuatur, qui, quOSdIgnitate,&gloria muneris sui tamquam parens filios, praecedebat, caritate tamen tamquam fratres compleetebatur; eorumque in dissiciliori opere ac laboribus socium, ac comitem se praebebat, haud secus quam si legem accepisset, quam pastoribus praescribit summus pastor Pontifex Petrus: Seniores ergo inquit qui in vobis funt ob scro consenior, dec Pascit , qui in mobis es gregem Dei, c Neque ut dominantes nil , is se forma facii gregis ex animo . Qitibus adiungendum est, quod i eda notauit Recte re stauratio, inquit, a sacerdote magno,& rati bus eius coepit, ut qui gradu praecesi erant ordinis, ipsi in bonis operibus exemplum cui citi fierent. L aedis cauerunt portam regis Deporta Gregis, eiusque situ ita manifeste loquinatur sacri textus, ut nullus ambigere potuerit , eam templo proXimam , ac propterea omnium urbi; portarum celeberrimam fuisse ; tum quod omnibus unde quaque ad templum confluentibus breuiorem , facilioremque praebebat aditum dirtum etiam, qui Vicetimae, quae eae omnibus re mundis animalibus iugiter in templum inferebantur e valle Iosaphat, quae amoeni simis p scuis abundans eos alebat, in urbem prim im percal portam inducebantur. Huic prOXima erat Probatica piscina, in qua lauabantur Victili a. ,
muneri di gnitate tamquam parens praecedit, eosdem cari
quainfratres complectitur Eliasib. I. Pet. . . 1.2. M. PORTA Gregis tem
175쪽
xii. c. l . . PO A Vallis non eadem, quae
priusquam intemplum offer rentur; ne forte inducerentur imnarundae. Hanc ob rem factum arbitror, Ut porta, piscina, seriam qui in immo ista illa ciuitatis pars templo vicina, a gregibus no-UIC mutua letur, ut supra probauimus Merito ergo Glossa Bedam commemorat Veteris tran Si tionis meminisse, quae habebat; aedificauerunt portam, ii scinam Probaticam: subdit, Ioan nem huius piscinae meminit se,dum Est autenm. quit, Ierosolymis lyrobatica piscina, quae cognomi
natur Hebrum Bethfii a Neque aliquid obstat, intelligere ipsum locum hic esse designatum, quia
nec nomen Probaticae multiam dilia a nomino regis Graece enim ovi probaton dicitur. Haec ibi. Quae quidem cum veritate maxime consenti in P, si quae supra attulimus de portae huius, ac pisciunae nomine, in memoriam reuocentur. Hoc unum
notandum hic videtur portam hanc a confusionis iniuria facile vindicari, sit Borchardus, eiusque assectae, dum asserunt hanc eandem portam dictam quoque fuisse Vallis, dixistent simul, quamnam portana Vallis aedificauerit intra Halaula,cum modo aedificata fuerit ab Eliasibo porta regis, iuxta Probaticam piscinam. Quod si aedificatum aedificare nullo modo poterunt permittant aliarii esse portam Vallis a porta regis quamuis enim
haec iuxta vallem Hen non aperta fuisset: aliam ta-1nen postmod tui inueniemus vallem, a qua porta illa altera occidentalis dicatur porta allis si uius quidem portae munitionem , dignitatem , gloriam persequutus videtur Michaeas Propheta, eandem compellare non dubitans, eique inauditam felicitatem laetabundus gratulans tuti turris Gregis nebul a filiae Sion , que ad ty eniet crveniet potesa prima Regnum liae Ierusalem. Et quamuis noldien N,m gdal, quod habetur apud Michaeam , in turrim conuersum, longe diuersum videatura nomine nare staghar, quod sabetur in Nehemia tamen si utriusque nominis ratio attenti iis consideretur, non secus hoc quam illud eidem portae regis merito ti ibuendum comperietur Illud enim a radice u gada deducitur, quae magnum esse significat, si1ue excre Icens; unde Voce inmu: dat, domum, seu aedificium significare putatur magnum, altum, quod, turris arcis, seu munitionis loco haberi potuisset. Sic apud Isaiam: taedi cauit turrIm, arcem, munitionem posses intelligere , in medio eius. Et in Genesi Faciamus nobis inquiunt superbis limi homines ciuitatem,c turrim Et in Daci Descendit aut m Dominus, ut videret ciuitatem, ct turrim . Est autem huius modi interpretatio ex Pagnino. At Forsterus vo cem alteram i interpretatur, ut quoniam eius radicem putat spectrum, seu terriculamentum 1 ignificare, ideo portam urbis, aut arcis sic dictam
Hebraeis putat, quod sit propter amplitudinem, munitionem,& potentiam, iudicia ques magistratus in eis considere solitos horrenda quapro pter merito eadem magna, siue turris dicitur,4 propter magnitudinem hostibus pertimescenda. Neque vero magis, sed multo miniis significatione differunt aliae duae voces, quae hoc illo loco reperiuntur apud Nehemiam: et son,pecoris, vel gregis; apud Michaeam a gliadar gregi S: haec enim vox gregem significat,4 collectionem
quandam animalium, cum Inorum, ut Ouium,caprarum, tim etiam maiorum, ut boum, Marmentorum ut in Geneti Iacob, misit per manus femuorum suorum singulos sorsem greges, dixitque pueris fui , antecedite me Istucium inter gregem se gregem. numerantur autem ibidem
greges caprarum, hircorum, ovium, arietum, a melorum, vaccarum, taurorum, C. VOX aut Cm
altera ri ubi , gregem quoque ligni licat, pecus, tam Capras, quam Oaesa licet saepim de ovisus disecatur quo autem collectivum nomen esse significetur, non potitis haec quam illa animalia signi Scans, sed eorum collectionem, vel unicum tantum stillicere potest Egechielis testimonium Multipli Hrecb. s.cabo eoscat gregem hominum,ti grege unctum, V θ' e 3 8 ut gregem Ierusalem in fodemnitatibus hoc est, 1icut multiplicantur sanctarum hostiarum greges in sollemnitatibus Hierula tem&c. ubi de hominibus, ct regibus elegatari translatione eadem vox dici tur. Quare merito porta haec, quae j omniuus gregibus sanctis potissim uia, hoc est, Deo dicatis, quique in templo Dei mactandi essent, aditum ape iebat, porta regis dicebatur. Ceter in linius turris fit mentio in Genesi, ubi Gen. s. de Iacob scribitur: Egressus inde, nempe de Bethleena, ubi sepuliam dimiserat Rachelem , it tabe aculum trans Turrem regis . Quae sic in te pretatur Hieronymus Turri primi in Hebraicum 'l' ς' 'nomen Ade tribuit, subdit lues: Hunc locum He- ἡ ' uti brae est e volunt, ubi postea templum aedificatum octa re- est, turrim Afer turrim Gregis significare, hoc gi est, congregationis,&coetus. quod&Michaeas S Hae m.
Proplicia testatur, dicens it tu turris Gregis nebulosa, line Sion,&c illoque tempore Iacob trans Adiel, ibi locum, ubi postea templum aedificatum est,ha sq.b si iste tentoria. Sed si sequamur ordinem Viae pastorum, iuxta Bethleem locus est, ubi vel angelorum grex in ortu Domini cecinit vel Iacob pecora sua pauit, loco nomen imponens vel quod verius est, quodam vaticinio futui uinciam tunc mysterium monstrabatur. Haec Hieronymuς. His Sancti Hieronymi rationibus minime cogi onos posse puta Ribera, ut viae ordinem tenentes taen nc a veterum Hebraeolum sententia recedamus. Et quidem quod ad viam attinet, non dubitamuS, iuxta Beth- viciniorem quidem fuisse Bethleemiticae habi Ieem con-Dtationi turrim illam, quae modo rectis dicitur styx prς
bus angelus Verum eam non esse turrim regis, iuxta quam Iacob tabernacula posuerat, vel eo ipso Euangelistae testimonio comprobari videtur nam dum natum Dominum iuxta Bethleem commemorat, subdit Et pasores erant in rcgio e rue., . a. eadem igilantes, e custodientes et Vilias noctis o. super gregem suum. Et ecce Angelus Domini se-iit iuxta istos, c. Hinc cgo colligo, non eam eile, iuYta quam Iacob resedit aliquantulum, atque quieuit quoniam postquam titulum ereXerat in Bethleemitica regione carissimae Rachel vita funetae, Egressus inde dicitur, absque dubio ex illa regione, ne praesentia monumenti dilectissimae uxoris memoriam refricans, dolorem augeret lacrymasque extorquere numquam cessaret fixitque tabernaculum suum trans turrim Gregis, quae erat ita in Hierosolymitan regione ad radices montis Moria. In hac fuit sententia Benedictu neued.
Aria montanus Iacobum enim lina coin melUO riamon. lib.
rasset, Rachelem dilectati sponsam vita functam de .ge sepulcro donasse in terra Bethleem subdit At t.b. c. a Q. que aliquanto itineris pacto progressitis, in Iebusaeorum agro trans turrim regis tabernaculum collocauit. Haec ille. Et quidem montem Moria, cui proxima est porta regis, aream fuiste Ornan Iebusaei, satis constat ex sacris litteris vocat
176쪽
Sup. lib. 2. urb. c. s. UOM DASalomone amplificata. Ioseph. 6.hess. c. 6. Mich. q. .
cat autem eam Moyses proplietico sermone tur rim regis ii si malis, quod magis crederem, vallem Iosaphat, seu Hen non, utpote pascui Siberrimam, a Iacobo habitationi suae, suisque pascen-τva RIM dis pecoribus electam fuisse, propterea factum, Gregis Ia ut turris in eius vallis altero clivo erecta, dicer tu Gregis: cuius rei memoriam conseruantes Hierosi lymitani habitatores, portam illam, quae olim a Davide exstructa fuerat, ut supra probaui, mus ex Iosepho, regis porta diceretur, quam postea magnis centissimis aedificijs ac propugnaculis nobilitatam filisse conij cimus a Salomone,quando ab ea porta, quam vocat Iosephus portam Genath,
uide etsi fit muro iecundo prm Ciplum dedit. Haec haud temem creditui, re a nobis dicta credenda sunt, chin eiusdem Prophetae testimonio valde comprobentur. Nam ctim disertis verbis regnaturum Dominum super Sion dixistet, turrim i liae Sion laetitia gestiens compellat, inquiens: Et regnabit Dominus super eos in monte Sion ex hoc nunc Ο ue in aeternum: Etiti turris Gregis nebido liae Sion que ad te veniet, e c. Sic enim legit Sixtianus codex, non mlia, ut alij. Et quamuis cum Ribera legeretur filia sibi di ius Si in non tamen propterea alium licet eruere sen- turris re sum, nam tortae felicitatem, Sionis felicitati, gis Vippi hianc illi maxime conducere non est dubium. Filia
insinuadia autem bion dicetur ea turta S, Vtpote Sioni prox1cens ma, in eius, quassi matris gremio sita. Idemque omnino probatur ex eo, quod nebulosa dicitur haec turris, seu Ophel; hac enim voce,ut sil pra interpretati sumus, vel turris celsitudo, quae Bethlehemi ticae turri conuenire nulla ratione poterit,siani ricatur; Vel quod magis crediderim,vicinam fuisse hanc turrim Nathina eorum liabitationi, quae vocabatur Ophel, quo ab alia quacumque tutat, quae eodem diceretur nomine, secerni facile posset.
Vertim frustra laboramus in distinguenda hac turri ab alia, quam nulli bi reperimus hac voce ILL denotari in sacris. Haec est ergo sola turris, seu
porta regi S propter quam tentoria locata 1 la
cob quam alloquitur honorificentissime Micheas. Neque ob aliam causa in Nehemiam credimus instaurandam urbem aggressum , ab hac porta, tamquam a capite initium duxisse, eam totius Synagogae ac gentis capiti Eliasib sacerdoti POR A magno aedificandam una cum sacerdotibus tra- ' . dens quam, huius portae dignitatem, magnificentiam, gloriam testatam si ituri saeculis relinqueret. Ea autem Omnia, quae diXimus, in figura quidem illis contigiste non dubitamus, quassi in umbra eius gloriae, quam ut inhilto ante praedixerat Micheas aduentus Christi attulit hac enim porta in die palmarum quasi triumphi imagens, ingreditur de quo Sanctus Lucas Euangelista sic scribit Et cismappropinquaret iam adde fcessum montis Oliveti, dec. Ex loco, Unde venit, nempe a monte Oliveti,4 ex templi siti, in quod ingressum fuisse testatur idem Euangelista, non dubia coniectura ducimur, ut credamu S per portam Gregis,qtiae monti obiecta,& templo vicina erat, ingrestia fuit Te Dominum. Quod autem de hoc Christi aduentu loquatur propheta, manifeste pro bat consensus eorum, quae subdit Euangelista cum ijs, qtuae a Propheta dicuntur de Regno Christi, de quibus nos alibi Deo dante. Nunc ad portam regis reuertatur oratio, quam Lirantis putat di- Gregis dicta tam quoque portam negotiatorum. Certe si ali b bis, ' qua sui Hieros ,lymis porta dicta negotiatorum, h Q. , haec absque dubio fuit; quoia iam ii ixta eam aedifi- v. i. caste dicuntur a Nehemia arti ces,s negotiatores, Tolia. 3. ApparatuS.
i quam quat Porta rei gis diceba..tur.
ines portaei Iaudes eo: tendere vii Mentur, ut
os tendant christum Donii num eam ingre Gi sum in die, palmarum. Stip. lib. 2.
loco videbimus. Portam hanc vocat Iosephus portam Genath, hoc est hortorum utpote quae hortis tum RegijS, tum vero alijsqtiam plurimis vallis Hen non viam aperiret. Eam nunc peregrini, atque Hierosolymis degentes Christiani portam vocarat S. Stephani, prout tradita uallardus probaturque ex eo dem potiae sit tu, quae hodie egredientes in vallem Iosaphat ducit, in qua locus maxima Cia ratione colitur protomartyris Stephani sanguine consecratus. Quocirca alucinatum taedimus Bor-chardum, Mui eum secutus est, Ad richomium B qui portam Ephraim, quam ad Aquilonem urbis 11tam fatetur, portam Sancti Stephani dictam putauit, curia vallis Iosaphat, in qua lapidatus fuit Sanctus Stephanus, mons que liueti ad Orientem urbis existat, ut supra probauimus. Hanc ergo portam aedificauerunt cum Eliasib ficerdote magno, fratres eius sacerdotes, i sancti cauerunt eam. Hugo interpretatur hoc verbum, quasi sit sanctificare idem, tuo perficere. Dionysius vero a thussianus, sancti cauerant, hoc est, inquit, firmiter statuerunt eam ad Dei honorem ornam sanctum uno modo idem est, quod firmum Li- ranus I ero inctis cauerunt, inquit, eum, id est, fi mauerunt, seu praeparauerunt verbum enim C Hebraicum, quod hic ponitur, aequivocum est ad sanctificarere praeparare Isidorus Clarius: Capitur, inquit, hic sanctificare, pro sumptuose, magnifice praeparare. Sacerdotes igitur primam muri reparauerunt portam, is agnam muri portionem. Valabius vero eundem sensum paene secutuS, sanctificauerunt, inquit, id est insignem, claram aedificio reddiderunt cili vertunt apparauerunt. Haec illi. Quod si lubet verbi impchadas notionem paulo altius scrutari, comperies non ea tantiam omnia significare, sed multo plura. Quoniam autem de huius verbi acceptionibus nonnulla superitis perstrinximus, ea hic repetere
superuacaneum putauimuS hoc unum tantummo
do hic annotabo, quod anc Luni dicitur id, qhioda communi. profano segregatum, sepositum est . Ciuitas igitur a Chaldaeis proculcata &profanata fuit iuxta id, quod habetur in psalmo:
leus, ita quit enerunt gentes in hereditatem tuam,
postuerunt templum sanctum tuum, posuerunt Grusalem in pomorum cusoriam. Sanctificari ergo dicitur ciuitas, clim ad pristinum integritatis statum reducitur. Sicut enim, quae immunda, quae diruta, quae omnibus comm tinia, indigna sunt, quae Deo optimo maximo offerantur: si1 etiam quae ei offerenda sanctificantur, munda, integra, segregata esse maxime decet. In quo quidem sensu usus fuisse videtur hoc verbo Sanctus Pauliis: Fo nicatio autem , inquit, omnis imm ditia, aut auaritia nec nominetur in vobis, cui de celsanctos. Et haec quidem omnia bona, quae uno sanctitat 1s verbo significantur, contulisse dici intur sacerdotes portae regis, nempe ruinarum instaurationem, immunditiae abstersionem cum alijs quam plurimis nec non reddidisse illi integritatem, pulcritu dinem,&perfectionem, qualem Deo sacrare par erat Nisi etiam intelligere velis absoluta moenia mox saneta dici. Sancta enim, teste Alexandro, dicuntur loca, quae sacrata legibus, plebiscitis vesancita, poenis adiectis inuiolata manent. Itaque, inquit, muri, moenia ciuitatum, quod illa transgredi non licet, tam intra , quam X tra EA DEMdicta fuit
Zuall. lib. 3 deluti g o. SANCTUS Stephanus in valle Iosaphat lapidatus est. Borchard p.
dicitur, quod a communi segregatum eli.
Deo sancti ficantur munda, integra id segregata esse maxime decet.
177쪽
ab his arcentur, nec cuiquam A mox intuebitur, qua ratione porta Gregis sancti-
aedificia illis admouere fas est, augusta, lancia dicta sunt, ideo illibata iuris sanctione defendentur. Capitale enim fuit,&seueriori poena coercitum, etiam lege Romuli, illi, qui moenia transtgressus attigisset. Quin Cicero, Plutarchus idem seriptis mandarunt. Et Iustinianus Sanctae quoque res, inquit, velut muri, portae ciuitatis quodammodo diuini iuris sunt,4 ideo nullius in bonis sunt. Ideo autem muros sanctos dicimus, quia poena capitis constituta est in eos, qui ali, quid in muros deliquerint. Et quamuis occisi a Romulo fratris ali aliam assignent causam, vulgarior tamen fama obtinuit, propterea occisum fratrem fuisse, quod moenia transsilierit. Quam sententiam tenui illa videtur Propertius sic scribens: Celsique Romanis decerpta palatia tauris Ordiar, es caeso moenia frma Remo
Et LucanuS Fraterno primi macterunt sanguine muri.
Istius legis rationem reddit Plutarchus Nam ci-IG. sprob. ues Romanos, inquit, alio, quam per portas egre- cap. 26. di non licet clim id hostile, abominandum sit. Quapropter ad portae sanctificationem perti STATUE net, quod subdit Et saluerunt, siue erexerunt maluas eius. Ne quid enim ad perfectionem portae deesset, eam erectis valuis concluserunt, ipsumque Hebraicum verbum illud ultimum, quo fores super cardinibus erigi solent, ut volui pos C sint, significat quoniam fores a fabris ignariis iacentes conficiuntur quando vero sui esse debent, eriguntur,4 in cardinibus osti statuuntur. Et usque ad turrim centum cubitorum sanctia
TvχRIs cauerunt eam . Turrim hanc, quae tam hoc, centum, siue quam sequenti loco Hebraice dicitur Ad meah, ie'diei u ' - Hebraica Voce nominauit vulgatus Emath; facta tantummodo litterarum commutatione , quassequenter utuntur Hebraei, eamque meta- thesin vocant . Sonat autem ea vox Hebraeis idem, quod nobis centum, seu centenaria. Quoniam autem ideo centenaria dicta creditur a vulgato haec turris, quod in centenos erigeretur cubitos: hinc paraphrastice post centum, subiungit, u Dbitorum Porro quanta, quam incredibilis fierit huius turris celsitudo, vel ex eo maxime coni j ci potest, quod omnium earum, quas Hierosolymis comperimus filisse magnas, haec maxima fuerit. Neque Hierosolymae tantiu comparatione et sissima erat haec turris, vertim etiam cuiuscumque alterius magnificentissimae urbis. Nam si potentissimam illam urbem consideres Ecbatanis didiam, quam aedificaste dicitur Arphaxad Regnorum accessione superbus, eius turres inuente centum cubitorum altitudinem non excessisse. Sic enim de ea scribitur in libro Iudith lapidibus quadratis ectis; fecit muros eius in latitudinem cubitorum septuaginta,ces in altitudinem cubitorum triginta: turres ero eius posuit in altitudinem cubitorum
mi, uisiti centum cubitorum, dignitatis,4 celsitudinis non erim cen parum addidisse, quod loco praestabat haec tum ris imminebat enim voragini illi, seu valli Cedron, cuius meminit supra Iosephus Vbi etiam probauimuS, ad hanc turrim tres urbis muros in unum conuenisse, antiquum nempe Dauidi S medium Salomonis, ac tertium Ezechiae. E quo
facile coni j ci potest, nonnihil magnificentiae &celsitudinis singulorum opera huic turri accessiste; cuius rei, qui formam scrutari velit, nostram con templetur suprapositam descriptionem, in qua
ficata dicaturisque ad turrim centum cubitorum: nempe quoniam unico tantium muri interuallo a se inuicem distant porta Gregis, jurris Emath. Atque hoc interuallum ad ipsam portam regis pertinuisse credendum est, tumque persediam portam, cum totum hoc interuallum aedificatum, atque perfectum sit. VAue ad turrim Hananeel. Turrim hanc utpote celeberrimam in angulo Orientis,4 Aqui lonis statuimus, hoc unum certo persuasum habentes, Eliasibum cum sacerdotibus Orientale. qui tominferioris urbis latus a porta regis aggressum, sit insitis totam eam muri partem aedificasse, usque ad tur py δ rim Hananeel , quae orientalis lateris terminus fuerat aquilonaris. Et hos omnes sacerdotes aedificasse comperimus a porta Gregis usque ad turrim Hananeel, per quinque murorum pacta, quattuor intermedijs turribus distino 1. Quomodo autem probetur, tot&non plura, vel pauciora aedificata fuisse a sacerdotibus, ex distributione murorum infra patebit. Ceterum turrim hanc ita exigente loci natura situque semper enim in angulis fimmissimae exstruuntur turres celsitudines, Ummitate insignem,celeberrimamque fuisse nulli dubitandum est, si, quae tradit Hieronymus, de nominis etymologia, attentilis perpendat; ngc non Ieremiam, atque achariam audiat, nouae urbis instaurandae desicriptionem ab huius turris commemoratione exorsos fuisse. Quapropter merito S.Hieronymus ciuitatis nomine Ecclesiam signifi- .Hiepou. cari intellexit, dum si scribit Aedificatur ita super Iere. que Ecclesia a turre obedientiae, siue gratiae , 3I donorum Dei; hoc enim interpretatur Hananeel. T VRRII Haec Hieronymus Hebraica vox ,reaIn chananel, Hami iuxta Hieronymi sententiam desumpta est a Dei nomine es et,&verbo p chanan, quod misereri, largiri, donare, precari, gratum facere, gratio
sum esse, gratia aliquem prosequi, ac beneficum
e&-,sigitificat. Sic apud Isaiam: M iter.ῖm,inquit, si so. miserebitur tui. Et in psalmo, diu duraturam tu P. 19.storum hereditatem, etiam posteris fruendam , Psi. 36 millis verbis testatur. Iuniis tibi, etenim senui, di
turna inquam, vitae meae CX pGrientia comperi, iatura iusto
clim diligenti is obseruauerim, se non vidi iustum imposteris derelictum nec femen eius quaerens panem. Quod rum ς confirmat peculiari quadam obseruatione a se compertum, tota die miseretur, Π ichonan beneficus est, donat, argitur, commodat indigentibus cumque eiusmodi gestis omnem suam substantiam prosundere videatur, neque filiorum curam gerere vllam nihilo minus tamen iemen
idius in benedictione rerum omnium copia erit centia filio-
omnibus bonis assiuent eius posteri . Significatu '
etiam verbum Chanan orationem, preceS ea rit. potissimium, quae gratiam antecedunt, quas CX postulationem possemus Latine dicere. Sic in libris Regum ad Salomonem Dominus: Exaudiui 3.Rus.
inquit, orationem tuam nann rix eet techannathca 3. se deprecationem tuam, quam deprecatus e coram
me. Ad utrumque respexit Lacharias celebri ii Zachar. 12.lo loco, quem supra interpretati sumus Etessian s .io. dam super domum Dauid is per habitatores Ie Sup lib. r. rusalem piritum gratiae, precum . Hebraice
spiritum gratiae, atque amicitiae meae, in quam illos recipiam, atque gratificationi S, qua nempe, tamquam amicis meis gratuler vel precum, quae escaces obtinendo sint. Quorum quidem donorum maximum argumentum erit Et assicient ad
178쪽
tionis plena pastionis Christi retoidatio sin, laci Dei
beneficio adscribenda. ADUE sus Iudae OS.
8knuomodo Dei gratiam, vel orationis filium liceat illud interpretari. S. AuguR.
IOANNES& pro pigrgratiam, qua repletus suit, atque etiam, quia totius gratiae, quae per Christum effusa
a gratia nomen accepit. S. Ioannes
Propheta maior ceteris prophe.tis,ac quare. Malach. . Luc. . . o. Luc. I.
dicatur turris gratiae, sine donorum D I.
me, quem con erunt , ct plangent, c. His verbis piam, commiseratione plenam passionis Christi mei Doriam singulari Dei beneficio adscribendam testatur Dominus; meditationis, quae etiam donum est, obtentum. Quod singulare, maximaeque beneuolentiae signum c un Sionis, Hierosolymae habitatoribus promittatur, facile cognoscent caeci Iudaei, quant tima hae caelesti Hierosolyma animis magis, quam corporibus exsulent, qui Deum ipsum ore suo loquentem audire detrectant, ac dicentem Et es iacient ad me, quem con erunt, i ne me, inquam, confixerunt. Nam quibus iniurijs diuinam male statem meam, quam odio habuerunt gratis, in se ipsa afficere non potuerunt, in assumpta humanitate clauis, spinis, ac lancea confixerunt. Ab hac radice putant nonnulli deductum nomen una iocha nan, quod ab Angelo de nunciatum fuit Zachariae, filio in senectute genito imponendum, quod nOS Ioannes Latine dicimus quapropter Augustinus Dei gratiam interpretari testatur. Cuius denominationis causam alisignare videtur Ambrosius, sic scribens: Ioannes intra Elisabeth matris viscera Spiritu sancto repletus, Xultat; it nullus internatos mulierum maior sit , prius sentit initia gratiae, quam naturae . Haec Ambrosius. Neque propterea tantummodo Ioannem didium putauerim,qub gratia Spiritus sancti repletus ex utero matris suae fuerit quamuis it hoc maximum nominis argumentum P vertim etiam , quoniam praecursor Christi clim fuerit, gratiae quoque, quae per Christum in ipsum Ioannem, in omnes alios iustos effusa est, praenuncius fuit, ad quam recipiendam homines suo baptismod praedicatione praeparauit. Huius expositionis testem laudo Ioannem Chrysostomum , qui, dum Prophetam
Ioannem, prophetarum maximum fuisse, laeta collatione in multis, comprobat, praeterea subdit Alij prophetae in iis sunt, ut aduentum eius Christi an nunciarent iste autem, ut pararet viam ipsius. Aliud autem est aduentum eius an- nunciare, aliud est viam praeparare. Nunci antibus aduentum eius praedicationis sermo commissus est: praeparanti autem vias, humanae correctionis opus iniunctum est. Sicut Angelus de eo: Et multos siliorum Israel conuertet ad Dominum Deum
ipsorum. Ille ergo correxit, ut iste susciperet ille mundauit, ut iste sanctificaret ille praeparauit, ut iste inhabitaret. Haec ille Atque soc ipsum bgnificare Euangelistam crediderim, qui ctim exorientis gratiae primordia narrare aggrederetur, clim nascente Ioanne, quae miranda contigerint, praedicaret Et audierunt,m Clim,vicini, cognati eius , quia magni Dauit , magnam , magnificentissimamque ostendit Dominus misericordiam suam cum ita, Elisabeth a matre. Quocirca, si vim vocis in memoriam reuocemus, Ioannem comperiemus siIc dictum, quia in gratiam parentum, eorum deprecationibus datus; tum quia Spiritu cri, gratia Spiritus sancti repletus fuit adhuc ex utero matris suae tum vero
maxime, quoniam Ioanne praedicante omnelio minum genu auctorem, ac datorem gratiae recepit iustus,quicumque suscepit. Turri autem Hierosolymitanae hoc tam gloriosium nomen inditum , ut eo imposito fateri viderentur eius urbis incolae, singulari gratia, ac dono Dei ciuitati obtigisse, ut tam firmae, nobilissimaeque turris praesidio muniretur nisi forsan precum tu ris dicebatur, quoniam solitae fuissent aliquae A preces in ea statutis temporibus recitari. Quae, clim haud satis firmam de antiquissimis rebus coniecturam contineant, suum cuique esto iudicium. Sed iam tandem de situ huius turris agendum. Et primum loci stilus,4 turris dignitas, in opportuno magis angulari loco positam hanc turrim facile suadet. Verum illi qui reliquas urbis parte proprijs mouerunt sedibus, hanc turrim suo loco pulusam antiquam stationem tenere non permiserunt. Ad richo inius clim his, atque alijs rationibus coactus, turrim Hananeel in angulo orientalid aqui
lonari inferioris urbis, quam secundam vocat, merito posuisset aliam postmodum effinxit, atque afixit eidem, quam vocat nouam ciuitatem, in γ
cuius consimili angulo portam anguli collocauit, forsan propter Ieremiae locum, qui sic habet Et
aedi abitur ciuitas Somino. turre Hananeel υν--que ad portam Anguli. Sed quamuis sollerti antiquitatum urbis indagatori suspicio aliqua incidere posset, tam exiguum urbis tractum, hialem ipse constituit inter turrim Hananeeld portam Anguli, non dignum videri , ut eius tam celebris mentio fieret a Propheta, idque illi condonari posset inuis tamen venia dignum putet, quod non viderit ea, quae sequuntur in texti quamobrem maxime ab eius descriptione dissentio, nullaque ratione rectam eius delineationem existimo. Sunt autem, quae sequuntur in textu huiusmodi. Et exibit Oltra norma menserae in consse Iu eius: Septuaginta: Et exibit norma eius coram ea,vsque ad colles Ex Hebraeo sic: Et exibit ultra linea mensurae coram eo. Valabius vero sic: Hinc ultraducetur regula mensurae ante ipsam, nempe portam sic enim interpretatur locum Hieronymus. Contra eam, inquit, id est, portam Anguli. Ex quibus omnibus interpretationibus hic apertus videtur erui loci sensus, lineam qua murum signabant , ac dirigebant aedificatores quorum meminit Ieremias ductam a turre Hananeel usque ad portam Anguli, atque in directum ultra protractam, donec circuiret collem Gareb, ωreliquas commemoratas partes. Quare clan li- inneam non in directum, hoc est, in conspectu, vel ex aduerso portae Anguli protrahat Adrichomitis: immo vero mox in ipso angulo deflectat eam, quod aduersatur textui nulla ratione sequendus est Illud maxime a textu alienum est, quod non vltra veterem urbis ambitum lineam protraxerit: consitat enim portam anguli antiquiorem Ieremia fuisse, vel illa maxime historia Oriae, in qua sic habes: Aedificavitque Okias turres in Ierusalem per portam Anguli, per portam Vastis, ct reliquas in eodem muri latere Pari quoque rationed murus ille, qui a porta Anguli ad turrim Psephinam, iuxta illius descriptionem protenditur, aedificatus quoque fuisse ante Ieremiam credendus est quare nulla ratione aut ipse textui sitis faceres, aut nos illi assentiri possimus Graui iis tamen multo peccauit Benedictus Arias, qui, nescio, qua coniectura ductus , turrim Hananeel angulo meridiano, occidentali ipsius templi coniunxit . Id, quoniam nulla ratione probat nulla ratione aliare ij cimus, quam quod non possit textui huic, a que adeo neque alii sacrae Scripturae locis consentire: qui quomodo intelligendi sint, sui locis a nobis ostenditur. Qus d autem ad Ieremiae interpretationem attinet, infra lati iis trademus, Et quoniam ad turrim Hananeel, portam Beniamin inferiorem in descriptione nostra aperuimus, id quam ob causam praestiterimus, infractiam
179쪽
altera tenebrae, altera vero inqui-
etiam suo loco demonstrabimus. Nunc tandem, quoniam ad huius primae sacerdotium instaur tionis calcem properamus, illud unum sub ij ciendum duximus, quod Sanctus Hieronymus tradit de his duabus turribus nam, dum illa Isaiae e ba interpretatur Tenebrae, is palpatiosam uni turres Hie super speluncas, Septuaginta, inquit, transtul
erunt villae .luae speluncae usque in aeternum: quod in Hebraico dicitur, ria 'sar achan, lo-phel, quas Hebraei duas turres in Hierusalem fuisse arbit 1 antur excelsas, atque firmissimas, quae his appellantur nominibus quarum prior interpretatur tenebrae, siue nubilum, quod usque adnu Bbilum rigeret caput: altera probam latum , firmitas, siue , ut Symmachus vertit, inqui sitio, eo quod in contemplando culmine eius oculi fallerentur. Hactenui ieronymuS. Et quidem clam de voce gophel plura supra a nobis tradita sint, illud duplici ex capite turri centum , vel meath apte congruere posse conijcimus. Primum est, quoniam Ophel, Nathinaeo rum habitationi proxima est , ut patebit descriptionem intuenti alterum, quoniam celsissima turris erat, ut paulo ante ostendimus congrui que Isaiae contextui nomen , facta quadam vocis antithesi vocabaris, inquam , obscura praenimia celsitudine , deinceps obscura vocaberis prae nimia profunditate id enim significat f per seluncas , vel prae speluncis , quale est illud salmi Lavabis me, fuste luem, praeni-ue, dealbabor. In altera vero voce bachan recognoscitur facile vox Hanan addita littera n belli quae initio vocum haud infrequenter addi solet geminata veto littera fit alia diue sissima radix in bachan, in qua littera I belli radicalis sit . Quae vox, iuxta Symmachi sententiam, in inquisitionem potest conuerti, quasi dicat Propheta, prius Hananeel, gratia, seu donum Dei dicebaris, siue accepta illa voce Dei pro superlativo, sicut Hebraica phrasis solet, valde gratiosa dicebaris nunc autem ita, quas ipsa hiante terra absorberis, ut inquisitio dicaris. Cuius comminationis poenam remisisse videtur Iesem si Dominu Vrbi, dum per Ieremiam dicit
Q. 3s cabitur ciuitas omino a turre Hananeel. Et ite-Zacb. q. rum per Zachariam rat reuertetur, inquit, omnis
Φ.IO. terra que ad defertum de coste Remmon ad Austrum Ierusalem, se exaltabitur se habitabit in loco suo a porta Beniamin, que ad locum portae prioris, ct siue ad portam angulorum, turre Hananeel usque ad torcularia Regis. QUA Iduo Prophetarum testimonia longiorem suis locis exposcunt tractationem quare ijs modo supersedemu S.
instauratores quo ordine instaurationem commemoret Ogeb
mias: O quod ciuitas quadrata fuerit.
V O nobis hoc capite pertractanda suscepimus, quae quasi
fundamenta sunt totius disputationis nostrae. Primum , quaenam muri pars unicuique ex instauratoribus contigerit: nempe, an in aequales partes diuisus fuerit murus, quarum singulae singulis da rentur ciuibus ei hoc namque manifesta fieret muri dimensio. Alterum est, an Ordine commemoret Nehemias portas, ac turres, id que hoc capite significare velit, seriem perpetuam aedificantium eodem modo processisse, quo ab ipso percen sentur. Quod si probari posset, manifesta quidem fieret nostrae descriptionis dispositio, temo stratione quadam theologica quasi intelligeretur, portas urbis, de quibus hoc capite fit mentio, nullo alio statuendas ordine immo nec statui posse. Quod ad primum spectat, non temere, aut casu Nodi τε distributa fuisse ciuibus reparanda moenia, tradit nimi ut disertis verbis Iosephus Nehemiam inducens suos tu, i d ery .
contr1bules ex nortantem ad tollerter laboran GVm; hodo&ose&v nihil omnino sibi ab hostibus metuerente ac me instat tandem undem haec dixisse refert: Deinde nec die, .nda Oe-
nec noctu operis structuram intermiptat lS, edit in cura ut opus diffiibu acontinuetis; quandoquidem nunc maxime teinpellitatam est hoc I ,seph. i. facere. Haec locutus, continuo tu fit magistratus dimetiri moe- MIq. c. 3.nia i operas partiri in populium , attributo certo modo in , M RVssi; gulos vicos, opida. Haec Iosephus. Quod ad mu Hierusa et mrorum dimensionem attinet, satis supra a nobis ' istis probatum est, totum mi urn in aequalia ducento butus fuit. rum cubitorum spacia turribus vicenum partitum lip. lib. a.
fuisse numero nonaginta. Quod vero ad distribu vi , i tionem attinet, iuste quidem faetam uisi a Ne hemia non dubitamus iustam autem distributionem non in aequalitate, sed in proportione, vel in proportionis aequitate consistere ab Aristotele ristoti . definitum est, qui subdit Inde enim pugnae Et hic. c. a.&criminationes oriri consueuerunt; sim aut ae DISTRI BDquales non aequalia, aut non aequales aequalia ' is', ἡ habent, potiuntur. Haec ille . Ex quibus chm qualitate,sed
ad quadraginta tant in numerentur instauran ii propor
tium sortes, inter quos nonaginta murorum spa cia, totidemque turres, ac duodecim portae sint
partiendae, eaeque partes omne non X aequo,
jed iusta ratione sint disti ibuendae, fit ut pro cuiusque viribus, Tacultate alii alijs maiora atque
grauiora susceperint onera, alij vero leuiora non tamen propterea hi viribus minora aut illi maiora susceperunt. sed omnes iuxta rationem iusti aequi, humeris onei a paria receperunt. LIO'rum omnium exempla reperies intextu, in quo nonnumquam viri principes, tum sacerdotum, C Imurbium, optimatesque honorificentissimis cohonestati cognomentis recensentur; nonnumquam etiam plebei, aurifla es, atque negotiatores . EX quo
180쪽
Iu , utpote natura fir mus, minore munitione
viuum Hle rosolymae contormata Si p. cap. 6
lem quadrato chemate aedincat, ivit
quo fit, ut ali aliis sicut nobilitates, dignitate, ac
munere praestabant; sic etiam opibus largius abundarent, atque adeo maiorem urbis partem instaurare non grauarentur.
Testi est Eliasibus sacerdos magnus cum se tribtis sacerdotibus, qui portam regis, duas celsissimas ac fortissimas turres cum alijs tribus, acquinque murorum interuallis uno tractu instaura uit. Testis est etiam Hanun , qui cum habitatoribus Zanoe portam Vallis, ac mille cubitos in muro, hoc est , interualla quinque, turres quat tuor restituit. Testes sunt plures alij, quos videre quis poterit inferius. Quandoque etiam in ter aequales inaequalia distributa credenda sunt spacia, quod alia alijs tametsi longiora, in is operosa esserit alia breuiora quidem, sed laboriosa magis idque eae duplici capite originem duxi sese putamus. Primum: nam iuxta loci situm celsiora, ac firmiora alijs, alia vero miniis firma facta fuisse credimus, quod testimonio Taciti proba tum a nobis iam fuit, rationeque ipsa idem ipsium manifestum omnibus erit. Nam in australi superioris urbis tractu, qui super praeruptam rupe , profundae ac latae imminebat valli, ac propterea natura ipsa satis firmus ac munitus fuisse cognoscitur quis non videat minori munitione opus filis se , tam quoad muri celsitudinem, quam quoad eiusdem crassitiem, ac turrium firmitatem' maiori vero firmitate ac praesidio opus fuit in parte aquilonari , quae triplici quamuis muro cincit , atque etiam si Antoniae, atque ipsius templi praesidijs munita fuisset tutam tamen Hierosolymitanis ciuibus praestare non potuit habitationem clim contra australis tradius sola loci difflauitate ,
deterritos omnes omnium Hierosolymitanorum
hostium incursus a se longe propulsauerit. Fuit aliud dissi in ilium urbis partium haud
dissimile argumentuin, non eodem modo, neque pari ratione murum antiquum euersum fuisse a Chaldaeis scunus enim eosdem Chaldaeos sustulisse quidem, ac diruisse urbis munitiones, ac moenia; non tamen funditiis euertisse, neque exinani jsse , prout exprobrant Idumaei , cohortante SBabylonios, ac dicentes Exinanite exinanite υ que ad fundamentum in ea. Quorum votis non respondit defessa barbarorum truculentia, De Obene disponente, ut aliqua veteris Hierosolymae apud postero exstarent vestigia immo vero super veteris quasi sepulcrum noua ciuitas eriger tur, quae idem nomen sortita, prophetarum racula compleret ac illud potissim im Lachariae , quo aedificandam Hierosolymitanam ciuitatenti in loco suo praedicitur, ad quam ad viuum exprimeretur Ecclesia Christi, quae super veteris legis ruinas a IESU Christo Deo vitio iero excitata, redempta, atque aedificata denuo, eadem tamen
Ecclesia omnino est ab origine mundi usque ad
eius consummationem permansura. Nunc Vt Vnde deflexit eo reuocetur oratio , dicimus ideo aequalis conditionis atque substantiae ciuibus, inaequalia plerumque pacia distributa fuisse ,
quod aequalia poscerent impendia, cum non Omnia i fundamentis essent exstruenda sed instauranda,&reficienda quod iam latis supra probauimus. Variam, ne omnia in uniuersum tractari videantur, peculiarem rationem quam in distribuendis muris tenuimus, aliquis forsan exoptet, illud primum ob oculos lectori statuendum meritod xi, non endumque, ut attentitis perpendat, quae lucrit antiquae urbis facies, quae ibrina. Princi-
A pio, urbem quidem in quadrato schemate exaedificatam filisse, ipse montium situs demonstrare ividetur Mons enim Sion, prout suo loco ostendimus, ab Occidente in Orientem productus J tus est a Meridie in Aquilonem, duplicata vi tradunt cum Borchardo scriptores longitudine quapropter& eandem formam tenuisse videtur stipe-aior ciuitas eidem superstructa, latitudinis inquam subduplae eiusdem longitudini cumque urbem praedictam superiorem triginta tribus stadijssupra dimensus it Iosephus, fit ut, si in se parte Stiaequales dividantur stadia, singulis minoribus a r se. Iteribus quinque deberentur stadia cum tribtis quin istis partibus . Et quia ipsa , occi DEN sn montis obliquitas ad lineam muros, & ad normam angulos exaequari non permittit, ideo iuxta eiusdem mon :tis dispositionem supra probatam is quisque in descriptione nostra facile ei spiciet, merito a nobis meridiano, atque aquilonari tractui, qui in arcus sor- 'mam curuantur , singulis undecim assignari sta Filia, rectiquorum singulis quinque cum dimidio: IT 8 qui Omnes numeri in unam summam colle citi sta 33 1 dia conficiunt triginta tria. Quoniam autem Vt supra vidimus, Borchardi testimonio, tota ciuitas ex omnibus suis partibus composita longitudinem pM I quidem a Meridie Aquilonem versus protendit, h ς ε' latitudinem contra ab occasu in Orientem, ideo Aquilonari tractui undecim pari ratione stadia assignamus reliqua usque ad quinquaginta stadior urra complendum numerum reliquis lateribus tribuimus. Quocirca, quoniam turres, atque pamri earum interualla pari ratione distribuenda , quinq rugiri sunt , lateribus urbis meridiano M aquilonari singulas viginti turres damus, reliquis duobus singulis viginti quinque. Quo fiet, ut totus muri
ambitus nonaginta turribus diuisus maneat, prout a Iosepho traditur. Neque vero his tantummodorationibus ducti, murum, prout dixi, partimur; vertim etiam alia potio est: nam sinus, atque reces sus, qui propter Caluariae montem, vallem ca- dauerum necessario admittendus est in muro oc
cidentali, propter consimilium dispositionem in orientali, si respicias gyros, cingulos, quos ipse
Nehemias commemorat, longiorem fuisse comperies orientalem, Moccidentalem tractum meridia
no, aquilonari. Hanc urbis formam, quae parum
abfuit a perfecte quadrata, iuxta exactam formam Ezechiescire
proposuisse videtur Ezechiel, ut nos supra probaui i0-00 IUUS, atque Sanctus Euangelista Ioannes in Apo '' calypsi, dum Et ciuitas, inquit, in quadro posita es, longitudo eius tanta est, quanta datItudo ibid. e lib. Et quamuis terque propheta non de aliqua Ur a.'b cai. bis materiali aedificatione, quam falso sibi prae poc I. sumunt caeci Iudaei sed de caelesti Hierosolyma hic militiae armis accincta, atque pugnant C in patria vero triumphante loquatur tamen, quoniam tam haec, quam illa, veteris Hierosolymae typo praesignata est, fere in omnibus tam dimensionibus, quam a tibus illam intuitos fuisse orophetas non dubitamus: immo vero id luce clata 'RRIS
rius ni fallor, infra Deo dante ostendemus. Di ti
spositis igitur hac sene totius ciuitatis muris, nec aquilonari non statutis, prout ratio postulat, montibus,ac vallibus ita X ta ea, quae priori urbis libro a nobis tradita sunt tandem turrim Hananeel in angulo orientali, aquilonari vibis constituimus, propte rationes iam allatas; in altero vero inscriori ur iis bis angulo, qui Aquilonem, Occidentemquc spe bis istalis et Ma
nonaginta. AD PER- se die qu3dratam sor- urbis inse- moris lateres illitur por