장음표시 사용
81쪽
significationis exemplum habetur in Genesi di A aduenerit, onfundatu ortium disributio,&.ili Ioia
cente Abram mihi autem non dedisti semen, heredem , aut illum ecce rnaculus meus h res meus erit Statimque sermo omini factus es Letim, dicens : non erit hie heres tuus: sed qui egredi trir de utero tuo, ipsum hisbebis here- em . Quibus omnibus locis idem verbum in cadem significatione repetitur Posterioris in psilmo, dicente propheta nec enim in gladio suo
possederunt areis, hereditate possederunt terram , ct brachium eorum non aluauit eos,
sed dextera tua &c. Et in Genesici possidebit, vel hereditabit, bellando obtinebit semen tuum, hoc est posteri tui, portas munitiones, carum possessio ad alios transeat . Quo quasi supplici libello multa accurate perstringunt, ne pe diuina lege, qua iussus est Moyses terram par tiri in tribus, inhibitum quoque , ne eiusmodi
tribus , aut tribuum possessiones ab alienaren tur, aut transirent ad extraneos Et hoc ipsum lege iubilei confirmant, quae licet pauperum in digentiae ac necessitati prospiciens, permiserit ad tempus possessiones diuendere; tamen eadem ter minum omnibus emptionibus is venditionibus praescripsit, nempe quinquagesimum annum; sic enim lex habet Sancti ab sque, inquit, annum Leuit. 13. quinquagesimum se vocabis remi Ionem vel Vt p. 16. stella 'urbes inimicorum suorum. Et in psal B alij reddunt, proclamabis libertatem, cunctis hia PAVPK
B niamin adscribendam urbem. Iudi c. I. v.
modii iusti punientur; semen impiortim peribit; quibus pereuntibus una videlicet cum liberis, he redibus, atque cum omni posteritate sua, usi hereditabunt terram, se inhabitabunt in rectilum faeculi super eam . Vim ver ac significationem esse hanc huius verbi, apte expressit Vulgatus verbo delendi quoniam a Deo iniunctum Hebraeis fuerat, ut deletis gentibus terras eorum possiderent . Ideo non potuerunt, inquit , flij suda delere Iebusaeum, hoc est 'Iebusaeo de leto , eius obtinere ciuitatem. item loci sensitim confirmant sequentia habitauitque, inquit, Iebusaeus cum flijs Iuda in Ierusalem, inque in
praefentem diem. Neque tantum tot tempore
vitae Iosiae, qui, ut hoc obiter dicamus, suorum ac libri Iosue idem ipsemet scriptor est, si doro, R. David Chinachi testibus non hoc, inquam, tantum tempore habitarunt Iebusaei Ierosolymis, sed usque ad tempora Dauidis, pr ut in sequentibus latilis patebit Contra vem tribu Beniamin adscribere vi dentur Hierosolymam illa verba libri Iudicum: Iebl eum autem , inquit , habitatorem Ierusalem non deleverunt inu inest verbum, quod paulo ante interpretati sumus Mi Teniamin: ha bitauitque Iebusaeus cum Mise Leniamin in Ierusalem usque in praesentem diem. Et multo ma
nifestius illa libri Iosue : Haec es possessio, in
quit, fliorum Beniamin c. fueruntque ciuitates eius Iericho c. Eleph ct Iebus, quae es Isrusalem . Idemque ipsum etiam post Babylonicam captiuitatem obseruatum fuisse cognoscimus Nehemiae verbis, quia in Ierusalem habitauerunt de iij Iuda, se de si ijs Beniamin. Ab huius quaestionis dissicultate se facile suo iudicio expediunt nonnulli, qui tamen in aliam
inde incidunt multo periculosiorem , dum tradunt, urbem hanc in medio duarum tribuum , relictam, ad utramque ex aequo pertimiisse Vertim enimuero, si si cras litteras attenti iis perii stras lent, non utique tam caeco errore seduci potuissent: nam praeterquam quod sortes ac tribuum diuisiones terram omnem distinguunt, ac
separant, nihilque indiuisum relinquunt, Vt mox luce clarius apparebit lege etiam diuina cautiam fuit, ne tribuum sortes permiscerentur. Sic enim locuti leguntur principes tribus Ioseph ad Moysen in libro Numerorum Vibi, inquiunt, dominon ro praecepit ominus, et i terram forte diu
deres ijs Israel, Θ tyliabus Salphaad fratris no stri dare posse ponem debitam patri quassa
terius tribus homines uxores acceperint,sequetur
post Vsiosea, translata ad aliam tribum denos, a heredita: minuetur. Atque ita et, ut cymiubeseus, ides, quinquagesimus annus remissionis bitatoribus terrae tuae; ipse es enim imbileus. Re ' uertetur homo adpossessionem suam, Unusquis sulit εχ que rediet ad familiamprisinam. Vt eam ob cau quae faculsam huius anni sollemnitas instituta fuisse vide in tribuit tur, quo tribuum sortes, similiae ipsa CO ,st tempu,
anno recenserentur, ad pristinum reclucerentur possessiones. statum, primaevamque acquirerent libertatem
tum homines in seruos, tum possessiones alienis dominis venundatae. Neque eni in temere aut casu, vel aliquo recenti hominum commento se et est eiusmodi tribuum distributio, quae prompterea aut deleri, aut confundi sinenda sit sed AB EXOR
a Deo ipso iam tunc ab exordio mundi excogi : 'φ'
tata est,&distincta testante eodem legiS&diui re, eatum sionis ministro Moyse Ouando, inquit, diuidebat que diuisio ouissimus gentes, quando sparabat lios Adam, 'φος ς consiluit terminos populorum iuxta numerum Iiorum I abi. Eius vero diuisionis rationem, T Massignabimus, si responsiuina Moyse horum peti tioni datum prius audiamus: spondit cogoyses, om. 36. Vtique ad petitionem principum filiorum Ioseph: - flis Israel, ct Domino praecipiente ait recte triabus liorum Ioseph locuta es . Et haec lex stiper tiabus Salphaad a Domino promulgata si nubant quibus volunt, tantism t suae tribrus ho minibus ne commisceatur opes stiorum irae de tribu in tribum . Omnes enim viri ducent in ore de tribu ct cognatione ta cunctae feminae de eadem tribu maritos accipient e thereditas permaneat in familijs, nec sibi misceantur tribus .sed ita maneant , o b Domino δε- paratae funt. Quibus verbis, licet , Quod ad legem connubi attinet , in dubium vocetur a multis, an fuerit lata lex in uniuersum omnibus , quae prohiberet uxores accipere, vel Viros ex aliena tribu id tamen a nullo , quod sciam, in dubium hactenus vocatum fuit, rati nem hanc legis tamquam firmissimam legem o seruatam semper fuisse neque umquam licuisse Iudaeis tribus permiscere, quod ad possessiones spectat, quod ieret omnino, si domu aliqua ν, praedium , aut ciuitas a duabus tribubus ex aequo possideretur nulli enim proprie conuenibret. At huius loci illi cultates euoluere huius Ioci non est longiorem enim exigit disputationem, quam quae huic capiti possit anneciti iccirco ea in praesentia praetermissa , ad urbis tribum describendam sequenti capite progrediemur.
82쪽
Salem ad Beniamin pertinuis. se . Medium templum ad quam tribum perti
tamquam firmissimo huius disputationis hirmamento, Hierosolymam nulla ratione potuisse ad duas tritibus ex aequo pertinere dieXaminandum superest, ad quam pertinuerit. Non
enim defuerunt, qui praealtatis superiori capite argumentis coacti, diuisa in partes urbe, viri que tribui assignarent in Urbe partem Vertim licet hi multo magis ad Veritatem accedant, quam illi , nihilominus in assignandis partibus magnopere desudarunt; neque tam n propterex veros tribuum terminos allecuti fiant. Quidam cnim monte Sionis totam urbem concluditu tant quod falsum esse suo loco probamus atque Cadeo haec iniqua satis es et partitio. Iam vel Octim hiplicem urbein fuit e monstratum sit, uri periorem atque inferiorem , facilis esset parti tio, superiori parte, hoc est monte Sion, Iudae v VPLI assignita, inferiori vero, hoc est Salem, Beniam tib in ribu in Sed ii mons Moria, medius inter utram- IIudae; inse que urbem sit eique superexstruetum a Salomo-
sis '' ne templum a axime tribum illam, ad quam
hem,min. pertineret, nobilitare potens, utraque tribu illud in Do I exposcente ; non integrum , aut facile cuiuis erit , cui Templum, cui mons Moria tribuendus sit , assignare. Tribus enim Beniamin iure templum sibi vindicare videtur . Quoniam si
A ad Beniamin dixit: Dilecitus a Domino habitabit, fidens. Et Deus obumbra super eum omnibus diebus, Minter humeros eius requieuit Chal Chaliae . daeus vero paraphrastes locum suo more inter pretatur his verbis. Ad Beniamin dixit, dilec Lus Domini habitabit confidenter super eum erit, protegens eum omnibus diebus Min terra eius. habitabit maiestas Domini . Haec ChaldAeris. Hisce vero ex verbis quis non videat, maiest tem Domini praesentiam diuinitatis habitare in terra Beniamin dixisse, propter arcam foederis, eique superimpossitum propitiatorium Vbi quasi residens Deus edendis oraculis, reddendis vereri. I b, que responsis praesentiam suam declarabat Et de Mnedis. hoc pacto hunc lochim interpretatii Pererius Patriarch. Non tamen putandus est Iudas ita destit tutus auxilio, ac singulari Dei fauore, ut non ipse quoque tu suum ab inuasoribus , vel ab antiquis limo tempore asserere potuerit ius, inquam, obli nendi in tribu sua templum, idque sacratissimi I- diuinae scriptura monumentis ob ignat rinia . um iudae
Nam in psalmo sit scribitur it repulit Arbema eulum Iosepb: is; ibam Ephraim non elegit sed plum proelegit tribum tu a m nitem Sion quem dilexit bant arg4
um in terra, quam fundauit in fiat LGl . Tab rna imis.
culum Ioseph tribum Ephraim pro eodem Iul. 7 p. accipitur . .epeti enim, quod paulo ante dixe 67. 68, 9, rat Et repulit tabernacultim Silo tabernaculin 'ς suum, bi habitauit in hominibus, hoc est, inter homines Silo enim urbs fuit Ephraimitarum , qui erant Ioseph prognati. Quorum urbes omnes repulisse dicitur Deus, quia nulla earum illi placuit ad habitandum in ea. Sed elegit tribum Iuda,hoc est,montem Ion,quem dilexit vel mor tem Sion, qui in sorte tribus Iudae situs erat,miro cordis affectu diligens elegit. In quo quidem monte aedis cauitsicut unicornium Latina edito Deum ipsum unicorni comparare videtur quod nimirum animal prae ceteris niagnificas, Min11-gnes sibi casas in praecelsis montibus excavare consueuit Hieronymus hoc idem significar Hiero. --
cui Iudae sceptrum, sic etiam Beniamin templum , videtur, in similitudinem monocerotis conuer perffam legasse videtur Iacob pater Teniamin, enim inquit, lupus rapax mane comedet praedam, vellere diuidet polia. Quae verba teste Hierony- iero de , ita Hebraei edisseiunt. Altare, in quo im loradit. Hob molabantur hostiae , victimarum sanguis ad basem illius fundebatur m parte Beniamin , Qui fuit . Hoc, inquiunt , ergo significat, quod sacer- fiet, aliare dote mane inaniolant hostias, ad vespera1n holocautio diuidunt ea, quae sib1 a populo ex lege collata
hi, sunt, lupum sanguinarium, lupum voracem sit
sertur acer per altari intcrpretatione ponentes spolio dotes, drai rum diuisionem super sacerdotibus, qui seruientes altari vivunt de altari. Haec Hieronymucrotulit. Fauet autem huic Hebraeorum interpre
talioni Chaldaeus paraphrastes, qui inquit: 'terra eius quiescet praesentia diuinitatis, cinpossessione eius aedificabitur sanctuarium manCS vesperi offerent sacerdotes oblationes, in tempore vespertino diuident residuum portionum suarum de reliquis, quae sancitificata sunt. Sic ille Quam quidem huius loci paraphrasim d umpsisse videtur Chaldae his ex Deuteron inio, ubi Moyses eundem Beniamin benedicenS: Et Teniamin ait Amantissimus Domini habitabit confidenter in eo quasi in thalamo tota die morabitur, is inter humeros istius requiescet. Quem locum sic verterunt Septuaginta interpretes. Et Tom. 3. Apparatu..
tens Graeca vero, domum ipsam unicornis domui vel cornu comparare idCntur, A novos chos monocerotos in secundo casu, 1icut monocerotis,
cornu subaudi quod, ut unicum est,in maximum, pulchCITimum parit r, excelsum ac fortissimum; ,1 unicum Deo ei P plum in Ycelso montis exstructum, pulcherrimum fuit,eXCelsul P,ingen S,& firmissimuni ac munitissimum,moin Ocelotis cor ni merito conferendum . Quam interpretatio ne confirmat Chaldaeus sicut cornu unicornis interpretatus Atri abbini litterarum diu i romunpuncti parumper ina mutatis aliter legi se vi dentur, ac propterea scribunt sicut excelsit, sub chaidarui audi palatia, aedificauit sanctuarium suum velit alii malunt, sicut excelsa caelorum: quoniam vino alias fusilis disseremus, temptur instar caelorum eX structum fuit. Quae omnia in idem omnino recidunt; ac probant templuin in non te Sion aedificat una a Salomone ni iste. Quod sane confirmari videtur illo Lachariae textu, quo de visari. Hierusalena. monte Sion, non qui clem de veteri . i'.
illa, sed de noua aedificata per Christum, si bi omines figies illius, haec loquitur. Et pes
bit 7m venachel hereditabit repetere non stopus, quae is hac voce alias diaeimus, Dumn: Iudam partem suam in terra sancti cata is eti
83쪽
erit pars, sors, hereditas Hispanice, et maior rgo A tutini nonnulli , propterea quod templum IAI a
Bel vinculo, Italice fidei commim , Domini in saecla
Ium super terram. Quod idem significare voluisse videtur Psaltes loco allato in terra, inquit, quam
fundauit in ιι cc la; velut aliqui interpretantur, sicut terram in aeternum permanentem. Haec autem hereditas, seu possessio Dei non alia videtur aptior intelligi posse, quam templum, quod fir-natim, stabile, in aeternum duraturum praedixit Salomon duabus illis aeneis columnis, Iachin, Too , ut suis locis videbimus, non propter lapides illos caducos , ac mortuos , sed propter
vivos, qui superaedifici niur supc fundamentum
Apostolorum, Prophetarum, se fummo angulis, lapide Chrso IESU. Hoc idem sensius e , videtur Chaldaeus paraphrastes, qui illum psalmi locum sic interpretatur Et fili in Hierus lem domus sanctuariseius. habitaculum diuinitatis sanctae ipsius in Sion. Quem locum nos legimus: Et factus est in pace locius eius, habia ratio eius in Sion. tu plura ξ hoc idem disertis verbis testatum accepimus in libris Macta abaeorum an quibus templum mons Sion, saepe appellatur. Et congregatus es omnis exercitus, crascenderunt in montem Sion, o videruntsancti cationem defertam , ct altare profanatum , portas exusas , se in atri s virgulta nata, o Neque vero nomine montis Sion intelligi hiepotest tota ciuitas, sed peculiari ratione mons
quidam certus in urbe quoniam eo tempore is obtinebant gentes montem Salem, ac multitiΟ-nem ab eis in illo exaediti catam, ut supia vidi τ lib. a. de mus. Consimili etiam ratione, iterum ita en-
η derunt , inquit, Iudas cum populo, In montem
quomodo ruerit. hes et . . Wal. 7s. t. I. s . TEMPLUM
Sion cum laetitia, O gaudio. obtulerunt hEt terti, Ascendit, inquit Nicanor montem Sion is exierunt de facerdotibus populi salutare eum in pace , ct demonstrare ei holocautomata , quae osserebantur pro Rege fit mridens Jr uit eos&c se iurauit c. Succendam domum istam . Quibus omnibus locis liquido constare videtur , templum ad montem Sion pertinuisse , quem sine controuersia omnes Iu-ὰae adscribunt . Verum templum in monte Moria Yaedificatum fuisse tradit liber Parali pomenon . Et hic mons tertius vocatur a Iosepho primum enim vocat Sion, secundum Acra; Contra hunc autem tertius, inquit, collis ciat, natura humilior, qu5m Acra,&alia lata valle ante diuisus a monte Acra verus postea , qua tempestate Assamonaei regnabant .vat lem aggeribus repleuerunt, Vt templo coniungerent ciuitatem. Acrae altitudinem caelamia umiliorem fecerunt , ut X ea quoque Ianum supereminen cerneretur. Valli autCm, quae ,
Tyropoeon appellatur, qua diximus superioris ciuitatis collem dirimi ab inferiori, c. Haec ille Quibus montem Moria aptissime describit Iosephus a duobus alijs, Sione acra latis vallibus olim diuisum , in medioque eorum X aequo situm. Quare si secundum vallem Tyro D UpLEX Oeon protendatur funiculus tribuum , facili urbis parti negotio intelligenaus montem Moria, na cum monte Salem, ab Aquilone relictum, in sortem cadere tribu Beniamin . At vero sit secundum vallem alteram, quam Asiamonae repleuerunt, fiat diuisio, mons Moria cum monte Sion ad Austrum dimissi cadent in tribum Iudae solus mons Salem aquilonaris cadet in sortem Beniamin . Hoc vero tamquam certissimum Marea Ornan Iebusaei aedificatum fuisse testatur liber Paralipiamenon, ciuitas autem Iebusaei in monte Sion aedificata est, ut supta probatum est, infra latius patebit . Quare ipsosmet iuni suspis lib. iculos tribuum oportet inspicere, si item hanc virbi se io, dirimere velimus. Quod equidem libenter si infra lib. a ne mora facerem , nisi prius probandum mihi foret, quis numquam probatione indiguisse putarem, luce meridiana clarius patere credidissem nisi cuidam do sto viro imposuissent Hebrae nescio qui templum non in si immitate montis Moria , sed viginti quattuor cubitis infra eius verticem aedificatum fuisse . Quae
sententia , ut nihil grauius dicam , Ehechieli PLU
Omnino aduersatur, hoc scribenti es le ἡ: : ἔ:'
domus in summitate montis, omnis ni eius in otia ex-
circuitu sanctu anctorum s. Ad cuius domus JΦ' tum situm respexisse videtur Isaias. Erit, inquiens, C. hin Oissimis diebus praeparatus mons domusio p. 1, nsini in tertice montium, hoc est, in vertice Isai. a. .ra montis, cxerentis verticem super vertices omnium montium quod sequentia declarant: o eleuabitur super codies, 'uae sequuntur Aduersatur etiam Hieronymo , locum alterum 1 Isaiae pertractanti, qui de ebrijs Ephraim in A., a Liquitur , qui erant , inquit , in tertice vallis pinguissimae muc locum dum interpretatur Hieronymus Hebraice, inquit, dicitur zUD NUgesimisim Significat autem locum , ubi traditus Dominus est, super cuius vallis verticem, templum Domini situm est. Haec ille Aduersatur Iosepho, qui disertis verbis eiusmodi Hebraeorum sententiae repugnat, intum ac prima templi fundamenta describit his verbis au Ioseph. is.
mulus erat petricosus, arduus, a vertice sensim Muiq. c.a Versus orientale urbis latus resupinus . Huius Verticem primus Salomon ex noster instinctu Dei muro circumdedit. Radices quoque eius alio muro cinxit,&c. Hoc opus postquam aequatum est vertici , cauitas, quae intererat murum inter tumulum, expleta est, ut compla- innatis omnibus fieret area, circum quadriporticus, c. Et iterum Fanum, inquit, conditium aerat, ut dixi, supra durissimum collem. Et initio quidem vix templo atque areae suffciebat iacens in summo planicies. Haec Ioseplius. Quibus non tant in verticem montis Moria occupasse templum tradit , vertina etiam totum ipsum a radicibus montem, prout latius suis locis videbimus . Sed iam tandem ad tribuum sortes explicandas veniamus. Ea vero describuntur in libro Iosiue nos quidem illam tanti immodo lineam inuestigabimus , quae tribum Iudae separat a tribu Beniamin, quae quidem linea septemtrionalis est tribu Iudae, meridio natis vero tribui Beniamin: quoniam tribus Iuda ad Meridiem vergit , Beniamin vero ad Septemtrionem. Et hanc lineam seu terminum , duplici etiam termino , seu puncto , ut aiunt Mathematici, terminari oportet, altero ab Oriente in mari mortuo, qua Iordanis fluuius in illud influit altero vero in mari magno seu meditem raneo, quod ad occidentem sistitur. Et quidem dum terminos Iudae describit Iosue in Iordane ad mare magnum tendit,lio est, ab oriente in Occidentem. Sic enim scribit Et ea quaere-siciunt ad Aquilonem, a lingua maris quod pau lo ante vocaverat salsissimum, nos mortuum, seu
Asphaltilis appellamus; vique ad eundem Iorda-
TERM Nnus tribus Iudae, de Benia tuis
84쪽
mi fluuium Septuaginta interpretes, a summitate, inquiunt, maris, S a parte Iordanis descendunt. Quare sensus est, ut particulatusque non significet terminum ad quem liceat dialecticorum more loqui)sed terminum etiam a quo nisi malis , a lingua vel termino maris , qui pertingit usque ad eundem Iordanis fluuium, verba interpretari reliquis cryalijs med ijs locis intermissis, quoniam non ad nostrum faciunt institutum, illud persequamur, quod sequitur: erunt exitus eius ad fontem Rogel; qui fons te ipso contextu patet M a nobis alias fusi is pertractabitur, in valle Hen non situs est ad exitum vallis Tyropoeon, de qua paulo ante Ascenditque funiculus per conuastem si=Ennom ex latere Iebusaei, qui Iebusaeus itus est ad Meri
diem. Sic inici pretandus est locus , Ut concordet cum alio, in quo dum tribu Beniaminiticae meridianum terminum describit, eadem omnino verba iterat, Meridiem tantiam in Austrum conuertens . At impossibile est Iebusaeum inter has duas tribus constitutum, utrique esse ad Austrum: ergo illa particula indicativa est itus Iebusaei: qui, si ipsam Hierosolymam respicias est ad Austrum , ut latius supra dictum est . idemque probant sequentiari Haec est, inquit, Hierusalem, quasi dicataebusaeum intelligo habitatorem Hierusalem . Quare linea haec vel funiculus ad
Aquilonem montis Sion, in quo habitauit Iebusaeus, protenditur, ita ut totum montem Sion tribu Iudae adscribat,montem vero Salem Beniaminiticae tribui. Quid ergo de medio monte Moria De eo intelligenda sequentia crediderim is inde se erigens ad verticem montis , qui est contra
Geennom ad Occidentem in summitrite Dabis Rapbaim contra Aquilonem. Quibus verbis coniungenda videntur eiusdem historici verba prolata, commemorando eundem terminum, qui meridianus est tribu Beniamin ex aduerso, ab Occidente in Orientem directus ac propterea usus est verbo descendendi, quia a superioribus ad inferiora pro-Dfuris .v. greditur. Defenditque, in it, funiculus in pam16. tem montis, qui reficit adem filiorum Ennom ct es contra septemtrionalem plagam in extrema parte vadis Raphaim; descenditque in Gee om
id es vadiem Ennom iuxta latus Iebusaei ad Austrum , ct peruenit adsontem Rogel c. Qua quidem eleganti periphrai quasi digito demonstret montem Moria: commemorat enim duplicem utramque famosam vallem, alteram ab Oriente urbis sitam, Ennom dictam, cui ad Occidentem est mons Moria, templum; orientali, hoc est, editiore ac nobiliore porta vallem hanc resipi ciens quod proprium huius montis est. Namque mons Salem aliis interiacentibus egetae &Antoniae collibus non poterat vallem respi-
Acere mons vero Sion ad Meridiem conuersus, infima cingustiore sui parte cennam respicit. Altera autem vallis dicta Raphaim, hoc est, gigantum, ab occidentali parte montis Sion sita, in longum latumque protenditur versus Meridiem . quare eius septentrionalis terminus directe tendit ad montem Moria Linca igitur ipsa, quae urbem totam ac medium eius montem bifariam diuisit, terminum aquilonarem tetigit vallis Raphaim . Hanc eandem urbis diuisionein aperi descripsit Nehemias , qui cum in Hierusalcm habitasse testetur de iij Iuda, cie hi lijs Beniamin, ne forte quisquam Ibitraretur, eos nulla tribuum habita ratione permistos habi- tasse; ctim singularum tribuum villas, urbos, atque opida, quae habitana a susceperant, percensuisset, adiunxit De iij Iuda habitauerunt in Charint Arbe c. Et manserunt in Bersabee termino meridiano tribus Iudae , t que ad η diem Ennom, termino utique orientali inquilonari eiusdem tribus, iuxta Bedae Lyrani sententiam. Fili autem emamin a Geba c. ubaudi habitauerunt , fuitque eiusmodi habitationis meridianus terminus in vade arti cum quae a porta regis usque ad portam vallis tendens, superiorem ciuitatem diuidit ab inferiore, eam
que vocat Iosephus Tyropodon, hoc est coagulatam,vberem, arti licum utique multitudinem in ea commorantem significans. His igitur ita constitutis, praedicta quidem Moriae montis diuissione illud coniiciendum videtur, dimidium templi quilonare tribu Beniamin alteram partem meridianam tribu Iudae obtigisse, eumque in medici oraculi sedentem super Cherubinorum alis, quasi humeris Iudae leniamin; quoniam ex quattuor Cherubinis arcae, bini in sorte Iudae, hini vero in sorte Beniamin existebant . Idemque significare voluisse videtur Moyses praealtata benedietione, 9 inter humeros, inquit, eius comm rabitur Deus. Nam vox arta chet ephalu Vt animalium humeros significat, sic etiam in animatarum rerum oras vel terminos, ut videre licet in Exodo, duas oras Bna lethephoth habebunt in
utroque latere, lalias lepe . Quare uim de tribu siue hereditate eius intelligatur sermo, apte inter terminos eius, hoc est Beniamin Iudae , habitaturum Dominum praedicitur. Ubi notandum est, quam longe a veritate aberrent, qui putant Dei cultu ac religione relici a regnum astu ac mendacio stabiliri posse, cum experientia doceamur, ex duodecim tribubus dispersioni4 seruituti dimissis, has duas tantummodo, quae diuini cultius religionis, ac templi participes fuerunt, postliminio reuersas , integram Reipublicae faciem videre, pacequein securitate diu potiri promeruisse. A LLIs
mons Moriactim templo linea : Iide uestribus
a M. . a , Beda super Nehemi. c.
85쪽
HIEROSOLYM AEVI BIS NON COMMENTARIOS
modo Verum etiam imaginem, ab initio polliciti sumus. Vtergo fidem nostram liberemus, ecce nunc denique eam forma non modica , subtilitate Ximi diligentia
quam maxima aere incisam, excusamque proponimus. In qua monteS, Sion, ACra, Moria, Begeta, cum collibus
suis, quibus urbs ipsis insidet Goreb, Caluariae,Gion Ero-ge, Acheldema, olivarum atque iij, quibus eadem iustas
circumdatur, atque munitur, eminere ostenduntur, dum
clarius etiam illustrantur. alles Vero adauerum, Tyro
poeon, Iosaphat cum reliquis, quibus Vrbis partes diuiduntur, quibusque ipsa Vallatur, Vmbris tantum dehiscere de monstrantur. Non enim alia ratione potuit tota ciuitas, eiusque dimentiones,o partes subinum aspectum proferri; nisi vestigium pingeretur potius quam erecta ipsius Ciuita tis imago Muros Vero antiquae Salem, atque arcis Iebus, necnon montis Sion, Begetae atque Erechiae cum suis tur ribus ac portis nonnihil ereximus,appositis nominibus,pri misque murorum auctoribuS, singularum partium instauratoribus , quo facilius ea omnia a quocumque Vel nemine indicante perciperentur Templum etiam, ac Dauidis, Salomonis Vtriusque Herodis, Helenae Monobagae Regias Eliasibi, Fortium, Iedaiae AZariae, Annae, Caiphae, Pilati domos Antiochi, Antoniae, Ascensum firmis sim anguli, arces ac munitioneS Piscinam quoque, quae grandi opere constructa est, Probaticam Inseriorem, itagnum Amygdalon, &Struthion cum nonnullis alijs celebrioribus Xtra urbem locis, quae nota essent, verissimili fi
86쪽
gura, reliqua pictoris arbitrio, proprijs tamen locis ac nominibus efformari atque inscribi curauimus. Reliquas, bis vias domorum insulaS, pago ac vi COS, quorum nomina duntaxat ac situs nota sunt, ita puncti adumbrauimus; vi ipsae percipi polsent,reliquas Vrbis parteS Obscurare, aut impedire non possent. Quae quidem Omnia cum non modo iuxta commentarios hos nostros , sed multo etiam magis iuxta sacrarum litterarum, Osephi, atque aliorum scri
piorum eras, ac Vetutissima historia exacta sint, eo ma
gis bonis ijsque viris probatum iri confidimus, quo imago haec illis magis fuerit cognita atque perspecta, praedictaeque historiae accuratius fuerint evolutae.
87쪽
88쪽
lal:orum en e tentias sedarationibus nostram iabilire cura bimus.
mis urbis fundatoribus, deque ipsi disseruimus fundatione, veluti exstruendae urbis prima iecimus fundamenta racprimum eius ortum infantiam vidimus. Nunc ipse naturae ordo postulare videtur, ut eius tum structuram, tum incrementa attenti is perlustremus. Spissum sane opus atque arduum, quod laborem exigit non vulgarem. in quo expediendo non unius, sed multorum doctissimorum virorum desudare possit industria Licet enim non sit diuturnitate temporum ita ab hominum memoria remotum ut prius multique in eo esplicando di ligentiae suae neruos intenderint tamen a paucis aliqua ex parte Xplicatum , a nemine plane adhuc expeditum est: it quod sentio, libere dicam, eo maioribus dissicultatum nodis inuolutum, quo diutius in oculis manibus muli rum fuit. Qui enim acriore iudicio pollebant docti viri, in tam praeclaro argument pote rant cum laude versari; ij de eo parum idque 1 obiter , aut nihil omnino scripserunt qui vero de eo egerunt pluribus, aut dissicultate rei su perati, aut desperatione operis territi nonnullis ignorationis tenebris circumfusi sunt plerique malitia corrupti, rem alioqui scitu dignissimam indigna tractatione proculcarunt potiuS, quam tapertractarunt reique per se satis obscurae tenebrasotaderunt potius quam depulerunt ut in itant erratorum silua , atque opinionum tenebris redium veritatis iter tenere dissicillimum sit. Nos vero quoniam suscepti instituti ratione cogimur tam incultam diuersiarum opinionum sit uam ingredi, longiorem quam par est , tractationem vitanteS, rectum veritatis callem insistere conabimur, confutatione aliorum abstinen tes: facem tamen, Deo bene iuuante, rationum pracferemus , qua lucem , quoad eius fieri poterit, tantis tenebris anseramus.
Ac primum quidem urbem hanc curiositis aliquanto pei uestiganti, illud explicatu dignum o currit, quod in libris Reguriri, Paralipomenon Io m. 3. ApparatuS. scribitur, nempe Saule exstincto, Dauidi tum primum ab uniuerso Israel salutato Regi nihil fuisse
antiquius, quam ut in urbe Hierusalem suae Tri bus, totius terrarum orbis celeberrima, sedem regni sui collocaret eam lite primariam totius di tionis suae urbem constitueret. Sic enim scribi tur: Et abj Rex ct omnes viri qui erant cum eo, in Ierusalem ad Iebusaeum habitatorem te rae; dictumque es Dauid ab eis , non ingredieris huc, nisi ab uteris caecos is claudos . Vbi illud primo loco etiam atque etiam considerandum est, Iebusaeum usque ad haec Dauidis tempora habitasse cum fili, Iuda Beniamin in Hierusalem, non intra urbis eiusdem moenia, sed in opido potius ab urbe dissito, muris validissimis, firmissimisque turribus cincto Idque vel ex eo maxime videre licet, quod in libro Iudicumscriptum accepimus, cui tam de Bethleem It dae profectum esse, ut iret in montem Ephraim. Iamque erant , inquit, iuxta Iebus , se dies mutabatur in noctem , dixitque puer ad domi num suum: eni obsecro , declinemus ad rbem Iebusaeorum , ct maneamus in ea . Cui respondit dominusci non inire ita opi rima gentis ali nae, quae non est de Min Israel. Vertim quos cilius intelligere possimus, quam Urbis partem oppugnauerit David , illud prius inquirendum est, quam eiusdem urbis partem obtinuerint fili Iudae , quam fili Beniamin ex quo facile constabit, reliquam, quam usque ad ea tem pora incoluere Iebusaei , expugnatam fuisse a Dauid . Et certe primum illud Xtra controuersiam puto , nimirum , filios Beniamin urbem ac montem Salem, aquilonarem, inquam, urbis partem obtinuisse , quae etiam vocabatur inferior quoniam ea sine dubio intra sortent cecidi tribu Beniamin , ut supra probauimus. Vercin qua ratione id obtinuerint fili Iuda , haud ita facile ostendi potest quamquam intellectu facillimum futurum sit attentius pei egenti, quod in libris Iosue,&Iudicum, atque allato Regum , aliisque non paucis habetur. Quor Imomnium planissima erit cognitio , ii urbem Iebusaei in duas partes secemus in urbem,inquam, G ar-
Tribum Iudae Salem ad Beniamin pertinuit. Si p. lib. I. cap. 16.
89쪽
Marcem quae duo a se inuicenna, loco omiuio diuisa, in quam plurimis nostrae aetatis vrbibus vidimus. Quare de urbe disertissimis ver his mentio fit in libro Iudicum, ubi haec scri-Iud. i. e. p. buntur . On iantes sit Iuda Ierusalem INFERlO perunt eam , is percuserunt in ore gladij, trarem Urbem dentes tinctam incendio ciuitatem De arce Ve-
-T E ἡ ro intelligendus est locus Iosue, qui sic habet.
runt atque Iebusaeum habitatorem arcis Ieroalem non po- incenderunt tuerunt iij Iuda delere dabitauitque Iebusaeus cum iij Iuda in arce Ierusalem, et que in prae sentem diem. Quem locum ita intelligendum sies, ut a nobis explicatus est , probant testi
monia libri Regum, Iaralipomenon, in qu 1-bus oppugnasse dicitur David arcem Sion, ha bitasseque in arce, quam denominauit ciuitatem Dauid . Neque vero alterius expeditionis, aut oppugnationis fit mentio in sacris litteris, quam arcis Sion. tuamquam id secus narrare vid tu Iosephus nempe Davide prius inferiorem Iebusaei ciuitatem facili negotio occupatam arcem vero solam es ementer ei restitist e, ad quam per subiectam vallem militi aditus patuit. Veritin Iosephum ita interpretandum crediderim,ut cum sacro historico concordet, atque inferioris ibis nomine arcis suburbia intellexisse putetur, quorum expugnationis non meminit sacer historicus; piopterea quod nullius negoti Dauidi victoria eiusmodi fuerit ac proinde etiam minime gloriosa clam tamen gloriossissimum, celeberrimumque facinus fuerit, arcem consilio atque animi virtute superare, quae ad perpetuam posterit iis memoriam, nouo deinde nomine ciuitatis David instigniretur.
Sed quid sibi velit bellicum illud strata gema
Iebusaeorum, qui caecos in claudos in muris arcis posuisse narrantur , breuiter hic explic re libet . Antea tamen anile quoddam Rabbi Salomonis figmentum refellendum est explo. dendum , quod Lyranus ex eius sententia refert his verbis Caecos videlicet istos i laudos fuisse duas imagines, quarum una repraesentabat Isaac, qui in fine aetatis fuit caecus, ut habet tu in Ge-nc si1. alia Iacob qui claudicabat ex lucta cum angelo, ut habetur in eadem Genesi. Dicit igitur Iebusaeos, qui erant in Ierusalem, genus retulisse ad Abimelec, cum quoi ni j foedus, iuramentum fecit Abraham, Genesi testante; ideo videntes posteri eius filios Abrahae crescentes, i muerunt, ne quando vellent eos inuadere. Et ideo posuerunt praedictas duas imagines in parte superiore suae arcis, in ore cuiuslibet imaginis erat scriptum iuramentum Abrahae; quasi dicerent posteriores Abrahae non postlint hunc Iocum inuadere; secundum hoc icuntur odientes animam David, ut hic habetur, in quantum putabant eum transgrestarem iuramenti Abrahae; per consequens odibilem Isaac, Iacob, quorum erant imagines. Dici Intur etiam caeci claudi in plurali, licet esset tantii in una imago , repraesentans caecum, Malia claudum;
eo modo loquendi , quo in sacra scriptura aliquando ponitur plurale pro singulari: hiemadmodum dicitur in Exodo usi unt dij tui Israel:& tamen erat ibi unum idolum tant i m. David a tem licite, lene inuasit locum illum, quia iura mentum Abrahae non fuerat ad semper, eo quod terra illa promissa Defat Abrahae, semini et iis usque ad temptis certum, quod nondum transi rat, quando Iosue cepit terram propter quod
A fili Iuda, quando cepertunt partem ciuitatis Ic-rusalem, non potuerunt tunc expellere Iebusae um. Haec ille Equidem his lectis satis mirari ne liteo eorum amentiam, qui ctim se a recto veritatis tramite deflexisse perspexerint, obstina tis animis longi iis aberrare malunt, quam ad rectam regredi viam . Et ceri plurima figmenta effingat necesse est , qui figmento adliae rere studet plurima falsa componat, qui quod falsi ura sit , hieri contendit. Ac primum quidem est, qui
ab omni veritati spec1 alienum est, u bula eo anae eida Abimelec originem duxisse, quippe qui Vt ludet. stupra ostendimus, filijs Noe prosteniti suerunt: EJUSAEI
praeterea tua sacrae littera tum qua Cia commer mel Aeo
morant Abimele cum Hierosolymis regna sie, sed sed a iij,
ut habetur in Genesi, in Geraris urbe, ad temni N0e Origi
num australem sita inter Cades Sur, hoc est ''
inter duas , ut ait Hieronymus , soli zudineS, Hieron. de quarum prima Sur Aegypto iungitur, ad quam locis Iscripopulus trans fretum rubri maris peruenit. ait ra vero Cades usque ad Saracenorum eremtum extenditur. Et quidem clim e Geraris, aerra Bersabee, in qua percussum fuerat cum Abime- Ieco foedus in qua natus .ed hi catus su rat Isaac , profectum eum fuisse accipiamus in montem Moria , ut ibi Deo immolaretur a patre; quam viam itinere trium dierum confectam fuisse tradit sacer historicus quis tandem credat in tam longinquam regionem regnatur OS Venisse filios seu posteros Abimeseo Huc accedit , quod etiamsi posteri vere fuissent Abimelec Iebusaei iureiurando ab Abraham eis fasto tutari se vellent, satius quidem multo filis set, figuram ipsius Abraham iurantis posterorum octilis ob ij cere, quam caeci Isaac i,4 claudi Iacobi Quam sunt ipsi Hebraei caeci qui ista confingunt quam claudi in persequenda veritate, qui huiusmodi fabulis atque figmentis caeci, caecis dii catum praestant Hebraeis, quo in eandem errorum foueam secum ceteri turpissime delabantur Θ Sed his omissis non enim tanti aestimandi sunt, ut eorum naenijs consutandi tantopere D nos detineamus e veniamus, quo nos veritas
quasi manu deducit. & credamus, hi od ab alijs ctiam Hebraeis, a Ioseph potis sunt: m disertis Uepb. I. verbis traditur, qui biis huius loci commentato a' , '
rem potius, quam eiusdem rei historicum egisse
videt tir. Sic etaim scribit David cum omnibus hiscopi; bis&arcis
Hieroiblyma est prosectus Iebusaei ver , qui tum urbemta, ςbusaei. incolebant, Chananaeorum4e ipsi generis, clausis ad eius aduentum portis in moenibus , quotquot erant caeci, vel claudi , aut alioqui mutuli, in contemptum Regis collocatis, dictitabant hos ad arcendum hostem susticeres, freti munitionum
firmitate. Haec ille. Quibus omnino simile videtur esse, quod a sacro historico scribitur. Propolis rat, quit, avidi discidia praemitim, qui per
cussisse Iebusaeum, ct tetigiset omnium si u-
las, se ab v isset caecos o clandos, odientes ani mam David. JEt iterum Dixitque David omnis
qui percusserit Iebusaeum in primis, erit princeps dux Ascendit igitur primus Ioab filitis Sarviae ct De Ius es princeps . Eademque re
fert Ioseplius his vel bi. Quo ludibrio ad iram concitatus , oppugnationem aggreditur .cum strenu V mili rosis, Ma
tum opera teretur, omnibus annitentibus, ut unius urbis expugnatione ceteris, si quae stiriliter peietinaces essent, metus incuteretur, vi inferiorem urbis partem occupat. Resistente autem sola arce, decreuit propositis honoribus ac praeniij militem ad rem alacriter gerendam excitare prosisitque ei, qui per subiectam adclin arcem euasistet, totius exercitus im
90쪽
uide, di tafuit ciuitas David. TOT Vs
mons Sion non diceba. tu ciuitas David, nisi per qua
st Reginae in monte Sion exstructi
peritam se omnissimam decumi certatim omnes eniteren Atur, cupiditate summae praefecturae accensi, Sarviae filius Ioa-bus alios praeuenit, coniceni arce clamore sublato in Re
ge promissum copiarum imperium poposcit. Haec Iosephus.
Ex quibus efficitur, ut David non paterni iura menti religione deterritui neque enim, i eo iam se teneri putasset , imagines auserendas curas set, priusquam vi bem ipsam obtineret sed difficultate oppugnationi praemonitus, munitionem loci, murorum celsitudinem, firmitatem, ac reliqua praesidia perpendens, tanti praemi promisiasione militem adiuuin mam difficultatem conscendendi muri excitauerit. Neque enim fieri posse putauit, ut fortissimorum militum copijs, de quo ruria constantia nulla ratione dubitabat, etiam nullo propriis ante facilis esset assensus caecorum enim aut debilium impetu propulsari suos In quam non timuit: tamen obsidione, atque impetu irruptionem in arcem difficillime aut numquam fieri posse credebat tanta erat loci munitio, murorum crassitudo, saxorum firmitas, ac tandem omnium praesidiorum vis insupera bilis Vertim his omnibus praesidi j longe maior exstitit in Dauid animi constantia, in eius militibus in rebus arduis fortitudo liquidem in sacra historia sit scribitur in epit autem
Dauid arcem Sion, haec es ciuitas Dauid dii te rum. Habitauit titem inuid in arce, 9 voca tiit eam ciuitatem latita. Idemque omnino ha Cbetur in Paralipomenis . Porro auid cepit arcem Sion, quae es ciuitas David. Et iterum. H i bitauit autem auid in arce, is iccirco appellata es ciuitas David. Quibus quidem locis illud num apertissime tradi videtur, arcem tantummodo Sion expugnatam, ut dixi, a Dauide, eamquesbili ciuitatem Dauid appellatam non autem urbem reliquam, quae totum Sionem montem amplectebatur , ut paulo infra videbimus.
Causa enim, ob quam 1 x illa dicta est ciuitas David, assignatur in Paralipomenis, quia habitauit David in arce, ct iccirco appediata es ciuiaras D ruit David autem in sola arce habitauit,ubi exstruxit sibi domum; non autem in inferiori ci Duitate . Quhd si toti etiam urbi inferiori id no minis impositum sui siet, alia posset fortasse potior denominationis causa a signari, nempe, quia, tinfia videbimus, aedificauit eam David. Cum vero huius rei nulla sit mentio, sed tantum habitationis, manifesta coniectura ducor, ut credam cam durata Xa partem urbis, quam ipse incoluit, appellatam Regis nomine ciuitatem David, non autem reliquam Idemque probari potest ex alijsquam plurimis sacrae scripturae locis, in quibus
clim ciuitatis Dauid fit mentio, de arce tantummodo Iebusaei sermo est. Vertim, ne in re manifesta diutius immoremur, unicum tanti im, Umque apertis sinum locum referam, qui sic habet EFiliam erὰ Pharaonis transulit Rex Salomon de ciuitate auid in domum, quam aedi cauerat ei; Mixit enim ex non habitabit uxor mea in domo
David Eegis Israel, eo q&ὰ sanctificatas i, quia ingressa est in eam arca Domini. Quo loco primitin obseruandum est, pro eodem sumi ciuitatem David, domum David deinde translatam uxorem Salomoni de ciuitate David, utique e X-tra eam : quare domum Reginae concedamus Oportet, eXtra ciuitatem Dauid aedificatam fuisse. At ver domus Reginae Salomonis Regiae coniuncta , erat intra moenia superioris urbis, ad Orientem montis Sion, in ea parte, quae Meridiem Tom. 3. ApparatuS.
templi respiciebat, ut in descriptione patet, suis locis luce clarius patebit. Non igitur ciuitas
Dauid totum Sionem montem amplectitur alio qui non esset translata de ciuitate David, si qui dem intra Sion mansisset Adde, quod si totus mons Sion a ciuitate David coercetur, tota ciuitas sanctificata fuisset ab arcae praesentia quare intra eam nullus locus esse potuisset, qub se reci peret pro rana mulier. Quod quidem confirmari potest Iosephi testimonio, sic scribentis. Eiectis deinde ex arce Iebusaeis, S in tauratis Hieso sol Vii, Re fim arcem 1nquam. urbem Dauidis appellauit, ac per omne regni sui tempus domicilium inibi habuit. Haec ille . Quibus nil a ratione aduersari putandum est, quod
supra, dum loca nonnulla libri Machabaeorum interpretaremur, scripsimus nempe urbem Salem inferiorem distam, Dauidis quoque compellatam sis ali istisse Ibrenim loquebamur de extensionen Omi des, b e . ni multis post saeculis facta hic velo, quae nam primitin, proprio nomine ciuitas Dauid dice
MONTIS SION SIT Afuerit Regia David. Cap. II. VM est quot tenebras latric
i disputationi neoterici scripto, res offuderint,ctim quae ipsit
percipere nulla ratione potuerunt, alijs criptotamquam certa proponere immod aere
incisa oculis ubi j cere non dubitarunt. Quare ipsi inter se, a veritate, quod caput est, distentiunt maxime . Etenim Petrus Lacksteyn inveteri sita Hierusalem montem Sion partitus est in tres alios colles, orientalem , occiduum, septemtrionalem; X ijs orientalem vocatum ait Mello, Occidentalem Iebus, inritio sepularum David constituit. In septemtrionali vero colle insigne in Dauidis Regiam exstructam fuisse arbitratur. Eadem fere nobis tradidit Be nedictu Ariasmontanus in suo Nehemia, to pographia, qui cum praedicto Lacksteyn in omni
bus concordat, hoc no Xcepto, quod montem
Sion muli angustiorem, productiorem fecit versus Boream . Neque valde ab his dissidens Gregorius ruin, Franciscus Hogenber ius, qui sic scribunt. Eminentior collis Sion dictus; in tres alios sub diuisus est. Primus is est, quem liber Regum Mello vocat, apud montem Gion, quo aedificatum fuerat antiquum castrum Silae: quod occtipabant Iebusaei,&captum fuit a Da uides ubi idem quondam arcem collocauit, sepulturae locum elegit Versus Orientem vero huius praedicti collis alius adhuc erat, qui ciuitas inferior dicebatur, in quo palatium Da uid conditum fuit. Hunc locum habitauit id Em, antequam Iebusaeorum castrum, quod in Mello crat, expugnasici Ad Septemt ionem velo, itus