De tuenda bona valetudine ... / commentariis a Joanne Placotomo ... illustratus. Accesserunt et al.ia nonnulla ... [Jo. Placotomi de natura et viribus cerevisiarum, de causis ... ebrietatis ... Medicinae encomion ex Desiderio Erasmo Roterodamo per Eo

231쪽

Ratio condiendi Cereuisas. Ex herbis, radicibus soribus, siue se- in Haibus rite prius exiccatis,4 a sordibus repurgatis, rectissime Cerculsi condi- Uimir. Cum enim virides, siue non iunitatis exiccatae sumuntur, facit 3 corrumpitur potus , propter humiditatem simplicium alienam Triplex autem usitatus

conficiendi modus est. Alij siquidem hembas tu radices in lixivio Cereuisiae, ad

tertia vel circiter incoquunt. Deinde re- si tu Cercuisiae, ut simul bulliat decoctuabiectis plantis commiscent. Alij tantum siccas materias una feruere sinunt, postea

eximunt. Ali siccas tantum in dolia postquam deserbuerunt Cereui si ponunt, at paulatim progressi temporis potus absoluitur. Hoc modo ex absinthio Ce- reuitiae plerunque parari consueuerunt. Lus alia ratio ex tempore conficiendi potum absinthiten, siue alium cuiuscunque generis, qui non omnibus cognitus est. Sumitur Absinthium siccum exem-

''' 'ditur , vel manibus

confringitur, mox crevisi aliquoties

232쪽

DE NATURA per illud colantur, donec clara iterum fi , at,quemadmodum lixivium ex cineribus L parari solet. Hoc modo vinum Absinthi iten quibudam iter facientibus conficere

mos est.

Exempla Ex ab nihlo. Hic potus notissimul receptissimus est bibitur aestiuo tempore, stomacho etiam ieiuno, medicamenti modo.Corroborat enim stomachum , adpetitum excitat,bilem per urinam expellit, abstergit Hiecoris, lienis obstructionibus mede tur,biliosos iuuat, necat vermes amaritudines, putrefactionem prohibet, ducit menses, Pituitosis vero ventriculis non ita multum con modat, paulo largiussum plus, quibusdam caput implet,grauat, ac somnolentum reddit.Vtiliter in declina

tionibus febrium bibitur Hydropicis etiam salutaris potio est. Ex Rosis

Quidam Rosis Cereuisas condiunt, quae aestuanti, dissoluto calore ventriculo magnum auxilium adfert, refrigerat xconfortat cor, virium resolutionena ex calore sanat. Confert toti corpori supercalefacto sistit modice aluum si rosaeiaccatae acceptae fuerint, si vero recen

233쪽

tes, &adhuc virides imponantur Cerobsae,in quibusdam soluit.

Ex Saluia.

Cereuisii luia condita,caput, stomachum, adeoque omnia neruosa membra corroborat,iuuat pectus prodest renibus vesicae consert&mulieribus atq; omnibus morbis neruorum ex frigiditate. tis, conuulsionibus resolutionibus, tremoribus, similibus. Adhaec laxas pingiuas emendat, dentes a firmat. Ex H opst.

Haec Cereuisia ad pectoris vitia praecipue accommoda est, incidit crassa&,iscoca,quae in pectore continentur, vocem claram reddit, tussima crassa materia emendat. Difficulter spirantibus ac senibus apprime utilis.Epilepticis quoq; non

parum conducit. Ex H lenio.

Haec erevisi duplici ratione conficiatur. Aut enim cum lixivio Cere uisiae Helenium decoquitur, aut sicca radices in taleolos concisis funiculo colligatae,in dolia postea inseruntur. Vtraque bona, prior dulcior, crassior grata pulmoni, lenit pectus, altera efficacior, incidit&attenu at crasso humores pectori in farctos,

O a ad

234쪽

m NAT AEdad excretiones aptos efficit. Conserunt igitur ambae morbis inprimis pectoralibus pituitosis, asthinati, disticultati spirandi, frigida tussi c. Ad haec urinae meatus obstructione liberant, praesertim posterior. Ex Betoni a. Ex Betonica quoque a quibusdam e- reuitia paratur. Confert capiti, neruis&pectori, iecur obstructum Iliberat, confert renibus calculo vexatis, mensesque prouocat.

Ex Artemisia. Exartem is a paratur Cere uisia, in gratiam , tilitatem mulierum, quibus admodum familiaris haec herba est, conducit utero, rastas viscidosq; humores incidit, mense niouet, confert e calculosis. Expulegio. Easdem fere vires ex Pulegio condita Cere uisi habet, verum multo efficaciores. Promouet enim menses vehementis si me praeterea pectus crassis humoribus

pressum purgat liberatq;

Lx Origano. Haec Cere uisi iuuat concoctionem,

calafacit ventriculum intestina reliqua

235쪽

Cgst EVIsIARUM. Ioq interanea, utilis in frigidis ac humidis affectionibuS.

Ex Lingua ceruina.

Ex hac herba utilis Cerui si confici tur, melancholicis, spleneticis. Dari potest etiam non incommode quaternarijS. Exio marino coronaria. Ex osmarino coronaria conficituc Cere uisa, quae omnes reliquas factitias, colore, apore, viribus exuperat, iroxime ad vini naturam accedit. Est colorcaureo, sapore dc odore aromatico, non tamen medicamentoso infusa in vitrum, a fundo subinde bullas emittit exiguas, perinde atque vina quaedam. Haec mira arte Paratura citae quodam Brunsvicensi, habitanti in noua ciuitate, non procul D. Andreae templo, homine ingeniosissimo,

apud quem omnis generis ctitia Cere-

uisi e semper in promptu sunt. Confortat mirabiliter partes corporis primariaS,cerebrum, cor, spiritus animales atque vitales recreat, caloren natiuum auget,a petitum postratum reuocat, melancholicis,' cardiacis aptissima est potio: cito penetrat, viscera obstructionibus liberat, mulieribus valde confert menseStardantes egregie promouet.

236쪽

DE NATUR Ex Mel 9. Haec quoque Cercuitia confortandi cordis vires habet, dispiritus vitales recre-3ndi, confert clancholicis, tristes animi cogitationes discutit, naulicribus,ter iuuandi gratia non inutilito assunai-Ex Lauendula. Non raro Lauendulae foribus Ceretris recondiuntur, qua plurimum caput, spinalem naedullam, neruosque inde du-eios confortant. Conducit igitur in omnibus morbis partium neruosarum ex frigiditate, poplexi a Paralysi apilepsa, conuulsione, stupore. Datur cum magna utilitate nutricibus ad arcendum comi tialem morbum infanti uim aut quando destiad curandum. Ex visa

Quidam pro Lauendula Spic vulgari utuntur. Haec illa efficacior quidem est,

sed minus grata. Est enim vehementerm dicamentosa, odore minus fragranti. Ex uniperis.

Crana Iuniperi tiam a quibusdam

Cere uitia imponuntur, quae contra V

237쪽

CERE VISIARUM. Iosnum' vesicae, menstrua prouocat poten

Exfoli, irascorum. Qiuidam durationis causa inserunt folia Persicorii Cercussijs, quae urinam mouet, ac lumbricos ventris tollit.

Oreuisa Laurina.

baccis auricere uisia conficitur, quamulitim utuntur in his locis homines. Confortat caput stomachum Aperit hepar,urinan cit,calculum renum iesicae comminuit propellitque. Quidam ingressuri balneum, bibunt laurinam Cere- uisa infidoris gratia. Mouet sit lorem dc extra balneum, si bibentes securiose op riant vectibus. Conducit malis intercutem Scarnem consistentibus.Mulieribus tardantes menses promouet. Ex Asaro. Hic potus egregie urinam mouet, sero sim sanguinis excrementum per vesicam educit, quo nomine plurimum iuuat hydropicos Confert felle suffusis,&articulorum dolore laborantibus, OtPledones crassis, viscosis humoribus ob fructas recludit.

Excentaurea.

238쪽

Qu idam ex floribus vel comis Centaureae conficiunt Cere uisiam, quo fine, ignoro. Caeterum usus eius sunt varij multiplices. Habet vim incidendi cras s viscosos humores, aperiendi obstructiones viscerum, cum aliqua tamen con

sertatione, ictericos&lienosos iuuat, similiter articulorum dolore laborantibus confert, soluit aluum, biliosa deiicit, necat expellit vermes. Sunt qui loco experimenti hoc potu ad febres depellendas non incommode ieiuno stomacho utuntur Caeterum mulieribus te

rum gerentibus, tanquam pestis nocentis,inaa, vitandus est. Excabophylua. Vsitatus etiam potus ex radicibus Cario phylatae confectus, magis, ut opinor, propter saporis odorisque suauitatem quam propter insignes utilitates , quas vulgus ignorat. Cόnfortat autem principalia membra omnia sua aromatica qualitate, cordique inprimis amicum est,iuuat coctionem corroborando ventriculum conducit frigidis capitis adfectionibus, praecipue vertigine laborantibus ex causa frigida.

Cerasis. Haec

239쪽

CERE VISIARUM. IosHaec fere ubique locorum Ceretridia conficitur. Est nanque colore eleganti, sapore gratissimo,calido ventriculo amica, utiliter aestate bibitur. Qitidam contundunt ceras cum nucleis, simul Cereui sta inserunt, quam ego priori praefero ,&temperatiorem esse no dubito. Est enim penetrabilior ratione nucleorum, urinae

Hoc potu quidam utuntur in dysenteria, pro singulari experimento. Neq; id

ratione caret Astringendi enim facultatem habet, sistit aluum,omnis generis su-xiones supprimit, confert ad sputum fanguinis, pro manantes intempestiue aut immodice menses coercet Corroborat ventriculum iuuat retentionem, prouo

cat urinam , quibusdam dysuria laborantibus praesentem fert opem. Exsta tu prunestorumfluestrium. Non inutilis est h. ec reuisia,&amultis magis ex consuetudine. aliorum exemplo, quam certi sus causa conficitur. Habet facultatem refrigerandi, vehementer adstringendi, ideo omnia, ut quae ex

solijs Quorcus sit, sed multo efficacius

praestat.

240쪽

DE VATVR a praestat. Confortat ventriculum, si laxiones alui, intestinorum, uterique compescit. Reprimit etiam extrinsecus imposita, quae membris influunt, aestiuo tempore non est incommoda , potissimum si apradio haustus suimatur Assiduum enim eius usum non probo.

Exstuictibus rubi ILLHic potus adstringit, conducit calido,

di dissoluto stomacho, non continentibus cibum pulchre opitulatur, suxiones omnis generis compescit.

Possunt eodem modo,aliis quoq; plautis,herbis, seminibus, fructibus, creuisiae adnecussarios usus condiri. Verum ego ne prolixitate molestiam lectori adferrem, usitata tantum elegi, ac vires eo- . rum summatim perstrinxi Spero meum studiusti bonis omnibus probatum iri, mustisq; qui varietate delectantur, ac valetudinis curam agunt aliquid profuturum. Vt autem facilius hoc argumentum intelligatur,&nihil inexplicatum relinquatur,totam tractationem decere uisiis in quasdam conchisiones contrahere operaepreci uni visum est, quas nunc subit Mam, mox brcuena carundem explicatio