장음표시 사용
51쪽
i chrini militia antesignanus . Grauem sanepers
Epissopi sustinetis . uestrum est, πνantes animos in viam reducere . ct reducitis uos quidem praeceptis diuinae doctrinae tradendis: sed magna uis sine emplo,cum ea,quae traditis, ipsi uita, o moriabus exprimitis . quod tu praestabis utrumque mmum maxime: qui ct habes non dominam modo , uerum etiam esequentiam . searum adtera imperitos erudias , altera languentes excites s ct uiuis, ut homo, satis extra culpam. quod memini me multisa obhinc annis in tua prima adolescentia miratum; ν cum ea in te laradarem , quae tamen imitari uix pote. ram. quod stricti adolescens , cum tua te singularis , timaq. natura ad decus inuitaret , o quasi manu prehensum duceret; nunc , aetate confirmata , cum aduoluntatem accesserit ratio , dubitem quin idem
multo sis alacrius cotuantiusq. facturus ς dubitet, qui te i orat: mihi , cui tua studia , tui sensus ex nosra familiaritate noti mi sunt , dubitare non licet. Mare , ut ad prima redeam, non eo solum nomine tibi gratulor , quod Episcopus es , in summa dignitate co/Hitutus; quod tibi scis esse commune cum milri; sed quod is es , qui cum ista dignitate intuleriaequare poss . quod quia rudes quam non multi po. tuerint ,eo magis tu , qui potes , hoc ipsum, quod
potes , acceptum Deo referre debes, tantumi. m
nus in te collatum , illud quidem plurisu Iacere, sed , quoniam est proprij erga te amoris argume rum , muneris caussam mulio , quam ipsum nim
52쪽
E p I s T O L A sute habeo duasauramque sciriaptam elegantisme ,sed illam pleniorem, quam x I. l. Sept. dederas: nam haec recentior, cui non rum Oct. dies erat adscripta, argumentum hia uitsere nullum . uenis igitur ad priorem: in qua cetera
iucundissima, illud permolestum, quod te minus commode significas ualere: scribis enim, ualde te ob aduersam uistudinem uereri, ne non illud, quod i pituisti, absoluere, ac perpolire tabi liceat. Mi C tiane , excita prudentiam tuam ; occurre morbi principiis ne illa, gravior deinde factus, Ole,
amicos tuos , qui, te aegrotante,nalere non possunt, diutius uexet. Hoc loco mihi ueniunt in mentem, quae tu me olim, minus recte cum haberem, prudenti me, amantisine monuicti. illa, illa ipse tabinunc in memoriam redige quae tuae tunc parmies erant, eas nunc fac dis meas . hi non exHippocrate, aut Galeno . ρd exueterum platoso' phorum libris ea remedia, quibus ad salutem meam prasantius esse nihil nisi attulisti:ego nunc idem in te facis , tuamq. tibi medicinam re imo . vis, quae meum morbum, te medente, amarunt, ea moi eo morbo praetermittere non uis, 'pinor. nou im
53쪽
enim id te dignum s: qui easaepe legini , unde Iro,
mines alijs cauere cum discant , sibi eos non camerae turpe est . quare adbibe eam, quam ad omnes res soles, ad te curandum diligentiaψ: quod oneris
suscepisse te scribis , idsi grauius uidetur, quam ut perferre po , depone prius, quam opprimare. mamum es, quod moliris omninonDiuni ingeni, quo tu non eges , sed etiam, Mufo quo nisi, utandas, quo modo resperasea,quae iurare ciuili di persa sui, quae scis esse μα- p primum posse cuere ideiade coacita ita disso re, ut ex certis gemnbμε totum ius ciuile cognosiatur atque ego tamen Mexinimo siquis en , qui hoc praenare possit, aut eum te esse , aut omnivo neminem sed , q niam res et fortunae tuae, quemadmodum tu quidem a riaas, ita ferunt', Win forum ti bi necessario sit euri dum; quae ratio siModo tib et populo placer uelis, multi temporis exercitationem desiderat bae autem quae a te est iuris ciuilis instituta digesti , eiusmodi es, ut Ubil operosius existimetur : uereor,ne , duarum rerum di*cillimarum tracturioue distractus , utramque dum Mis, neutra, assequarc ,quam obrem , quid 1 Upias , tui consilii esse ego monendi partes , quaesuntpru entiae, noninsumo: nequemm plus ulla in re in exsem'. videre , quam tμ ut Ees : id , quod ess benes olentiae meae , faciam, uis agnopere te non Dium horter , uerum etiam ror gemo gati tu diui t e minus, quam gloriae, neser
54쪽
tantae turae est, ut plurimas noIirae salutis partes in tua salute positas exi timemus. De Alciatilibro, ualde te amo: sed, eum, hoc quidem tempore , cur mittas, non en . sunt quaedam, quae magis urgent. mae scis a nobis anno proximo superiore in situta , iam paene absoluimus. Domestica fere sunt ut uolumus. fratres ualent optime, ego sicut soleo ,hocen, etsi non optime, sic tamen, utitudiis nostris fiui liceat quod si perpetuo detur; equidem hac mea tenuitate contentus ero; illam firmitatem, illathletarum latera non appeto: neque mihi umquam de natura queri ueniet in mentem , quae me corpusculo finxerit imbecillo. gratias agam potius, quod effecerit, ut omnibus paene horis,aduersae ualetudi nis metu, θectanda mibi ratio sit, ct continentiam, quae uirtus en,aut certe ad uirtutem ducit, cogar amplecti. Amamur a multis: si modo ex uultu, uerbis amor intelligitur: colimur etiam a nonnullis; qui,falsa de nobis opinione adducti noIIram consuetudinem,quasi docti hominis, uidentur expetere. quibus ego si me patefecero, facile hunc errorem eriapiam. O, puto, faciam; ne totos dies salutatoribus tribuam. Vale. Venetiis.
ri noHro tribuam 3 cognosce ex hoc, quod stipe
55쪽
rioribus mensibus licere mihi per eum putaui ad tuas litteras, humanissimescriptas, nihil responde
re; ct nunc, eodem stetus, etiam male respondeo .
Non est hoc , inquis, oscium colere. asi iam
probaueris, quia non coluerim, ideo me turpem esse . non placet ita duris legibus amicitiam adriri gi, ut numquam relaxentur. summam diligentiam
maximis in rebus si ab amico requiris, iure facis : sed si etiam in minimis, non aequus es. est enim profecto quaedam suauitas in negligentiae quam qui ex amicitia tostit , borridior es, quam ut urbani mores ferre po t. quare, si amabilis esse uis, cquamquam quis te uno amabilior est uerumtamen, si id tibipropositum eri, ut omnibus in rebus aeque a mabilis, aeque iucundus sis: permitte mihi, ut liceat aliquando tecum esse negligenti. Nam, quod ad tuas litteras attinet, ita iudico, scri as esse ηοηsolum eleganter , in quo tamen non minima laus est, sed etiam sapienter; quod quia solet ab aetate tua longius abesse, non solum laude, sed etiam admiratione dignum est. vitium hoc inplerisque adolescentibus, atque etiam in robustioribus quibusdam fama celebratis animaduerto, ut inania colligant, Oeloiuentiam non, ut ueteres illa, in sententiis, ver is a communi consuetudine alienis, sed in quibusdam uulgaribus,ac paene puerilibus ineptiis con siluant. ino circa non ego te, Luisine, hortabor, ut ex icta imperite scribentium turba te exim as: sedgratulabor potius, quod ita essecvicut hortatis
56쪽
hi locum non reliqueris.hoc cum adolesiens adhuc, O paene imberbis, nondum ea prudentia, quae extrinsecus assismitur, propter aetatem copiose iviructus, natura quadam ingenii facultate, O assidua
Ciceronis lectione sis consecutus: cum illa accesserint Aristotelica, in quilus nunc totΗs es; usumq. rerum, qui in adolescentem non cadit, percallueris', qualem te uirum futurum putemus 'non sum natura blandus: neque soleo cuiusquam auribus inseruire e potius Mendit quosdam libertas mea. itaque, quod dicturus sum, gratiae caussa dictum ne putato. si quando accidit, ut interroger de uis, qui antiquam illam persectescribeni laudem posse nobis uideantur iam paene amissam restituere: soleo te duobus praestantismis adolescentibus, meisfamiabarissimis, Calitio, o Amaltheo, tertium inserere. Calinum, puto, non nosti: qui clarismum iuuernem, Alosium Cornelium, singularis uhri, Ioan- nis Corneli , filium, in Oprum insulam secutus, tertium iam annum abest. sed mihi hoc uelim creridas rmanti: ea bona, quae magi ter tuus Aristoteles laudabilia esse dicit, omnia fere in illo adole scente aut esse iam, aut breui, ut ego auguror, futura ..De malabeo autem quid sentiam, non exspectas, opinor, ut significem, neque ut ego tibi eum quasi latentem indicem , quem in dilustri quadam
θecula uirtus cohuituit. quare coniunge te cum bis; eloquentiam tres optimi adolescentes, aetates
repares, coocordi studio , sicuti pulcherrimam uim
57쪽
36 PAVLI. MANvTII ginem, diligite. quod si me etiam socium recipitis,ctriualem in hoc amore fertiseerit praeclara consensio; et latinae linguae formam,quam, superioribus temporibus turpi barbarie uitiatam,nunc agnoscere uix possumus , poctbac,ut opinio mea fert, intactam,illibatamq. tuebimur. Vale. Venetijs.
C v M Veneti s proxime disces, ut in hanc solitudinem ex ista stequentia me conferrem .m G. Due laetitia perhebar; ct quod ad ea, quae homi ni carissima sunt in uita , uxorem , ac liberos meos redibam; ct quod mihi, otium adstudia, amoenitatem ad ualetudinem quaerenti,bunc esse praeter ceteros locum expetendum atque adamandum intelli qgebam .sed, ut in rebus humanis nihil e t simplex , in summa uoluptate molestiae tamen hoc erat, quod ita fortuna tulisset, ut, quo tempore tibi per anni' uerserias Patauini omnasin ferias Veneti s esse , commorari liceret; tum ego a te disiungerer, magnamq. manendi cupiditatem maxima discedend necessitas uinceret . nec uero mihi dubium est, quineum meo sensu tuus quoque sensus congruat, quae me cura torquet, eadem te pungat. uinci enim in ossicis, atque amore, quam sit turpe , si te Non mea vox aliquando docuiset, ipsi te libri,unde hau ris illa praeclara, qurbus ad laudem informamur ,
58쪽
hiis et . LIB. r 3 penitus erudirent. quod si, ut una simus, quod Oru, ut opinor, Jerabas, O ego certe cupiebam, per
interualla locorum non licet: at, quod proaimum est,ut una esse videamur,non uideo cur praeIlare litteris Oconsequi non liceat. nam si propterea, s Mul esse, iucundum est, quia mutuo sermone Diamur: in litteris non ego quidem tuam uocem audis , neque tu meam; sed, quae uoci subest res, eam nihilo minus, quam una cum sumus, percipimus, hoc etiammaiore cum fructu, quod aliquanto scribimul accuratius, quam loquimur. quare uelim ad scribendum te des: O, cum me tuae consuetudinis usura, ob ingenii tuisuauitatem, O sermonis elegantiam,mirifice capiat;haec,quae in te amo,qliae nunc
abesse doleo, fac, si me diligis,ne omnino desiderem.
debes hoc mea caussa non nolle, tua uero maxime cupere. nam, cum te aliquot abbinc annis in rectam illam antiquae eloquentiae uiam dederis, pati is tui,
viri optimi,ac sapientissimi vocibus, consiliisq. commotus , patrui uero, clarismi ac praestantis micia vis, exemplo incitatus: turpe tibi est, in mediocri laude consistere ; O ad summam peruenire , sine sylo assiduaq. exercitatione non licet. quid enim iule noster, cuius tu libros numquam de manibus d ponis, quid aiebat timere se, nisi frequenter declamaret, ne, quod adeptus erat in arte oratoria facultatis,eXaresceret Attende,mi Paule,ct tuam caussam, a qua mea disiuncta non est, si placet, mecum considera. Iste bi,homo Romnus , latinae oratio-
59쪽
38 PAvLI . M ANvTII inopiam metuebat; cum tamen omnibus is hoc .
genere diuitiis abundaret: nos, quibus latina lingitii peregrina est, qui in optima scribendi aut dicendi ratione rudes, O infantes paene sumus, de summa eluquentia me summo I tudio cogitabimus c. unam
omnium diocissimam rem, eandemq. omnium gloriosissimam,ludibundi consiequemur c Vides me ipsum, qui quid sim, ego quidem non statuo ; sedsunt, quibus non esse nihil uidear ; nullum paene diem imiermittere, quin aliquid latine scribam e cum tamen, ex quo lapidem hunc uoluo, annus iam uigesimus abierit. Est adolescens in uestra nobilitate, tibi non ignotus, mihi admodum familiaris: quem excellenti praeditum ingenio gloriae cupiditate flagrantem, nisi a I 'manae eloquentiae laude ad huius mater-.nae linguaestudium falsa quaedam opinio traduxifristi; erat,cur de illo perarem ea, quae summa sunt- tantam enim operam in scribendo ponit, quantam . tu uidelicet in legendo . sed neque illi in summa indu
stria iudicij satis est, qui de latinae linguae dignitate non optime sentire uideatur: neque tibi , rectissime iudicanti, ad id ipsum, quod probas, obtinendum suppetit industria . quare uellem, ut O tu illum in diligentia, O ille te imitaretur in sententia. quod
utri que si contingeret; nae ego uestrae utriusque. laudi praeclare consultum putarem. Sed ille de suo, consilio uiderit. iccirco enim se non existimaterra re, quia, quos sequatur, auctores habet eos uiros,
qui, quod optimum esse dicunt , in eo facile omni-- .
60쪽
i bus hominibus antecessunt. Te uero, qui mecum ut
iisdem aedibus per triennium fere uirini; qui, quidquid es , de meorum consiliorum praeceptorumq. fontefluxi Ii; cuius a laude mea laus quodam modo pendet; te , inquam, mi Paule, quantum in me erit , errare non patiar; teque, coactus amore, O incisis tuis, hortari numquam desinam, ut in ueram ac seceram eloquentiae formam, cuius ego tibi e cellentem pulchritudinem, duorum ueterum oratorum exemplo , saepe demoGraui, tuae mentis oculos acriter intendas; eamq. tibi a me ueris , ut ambitror , lineis designatam , tu aliquando tuis scri- .ptis, quasi coloribus , coneris exprimere. Graue, inquies , onus imponis , O di*cilem mihi laborem mandas. Fateor ita esse: addo etiam illud , non esse nobis optandum , ut aliter Q. nam , cum omnium hominum in appetenda laude par prope uoluntas ,
similisq.sensus sit: quod omnes appetunt, id si esse rei modi, ut consequi multi possent; quanti, obsecro, aeHimares ' opinor, minimi . copiam enim uil tas , ct utilitatem sequitur contemptus. quare nou tibi e t dolendum, quod de sudoribus manat gloria. . laetare potius, quod, cum eam omnes amabilem ef- se, valdeq. expetendam sentiant , plerosque tamen laboris magnitudo terret , ct aemulandi sudium rei di cultas imminuit. Est autem tibi ad hanc laudem, 'quo te uoco,aditus eo facilior,atque apertio quod, quae duo sunt ad comparandam eloquentiam instrumenta maxime necessaria, ingenium, O memoria , .