장음표시 사용
491쪽
An maritus legando aliquid uxori
in re dotali factas. U M M A MI UM. Status disquisiti is expositus. I Opinio Sabelli, erratis, quod, si pro dote data .fuerit simul species cum quamlitate per legatum factum a marito uxori inte&ιigatur remissis expensas in re dotali a ctas, secus, si tanatio fuerit data iud
Probabilius per illia legatum non intelligis tu facta remisso expensarum. 3. Haeres soluens legatum potes exigere rest
cedentibus, quod, si maritus in fundo dotali sibi per uxorem tradito cxpensas fecerit non quidem in ordine ad tructus percipiendos puta colendo, arando serendo α, ita vel necessarias,. a P νς νβὶς ad eiusdem conseruationem,
eum sui, Q ad melius, O tacundius esse, non qualitati . mpente easdein, neque deducat ex Bus fructibus, quamuis excedentibus onera
matrimoni per textum in t diuorti f. ampendia stin ut maιrimon ., tot tit. f.
de impensis loquo hic de fundo dotali
Jero, non putati v altius maritus Caiae verus innuptijs cum eadem celebratis recepit in dotem praedium quoddam fructifer uin, quod tamen pluribus indigebat resectionibus. Reiecit, domum ruandam necessariam in eodem On-ruxit,aliaque necessaria,& utilia peregit, in quibus egregiam pecuniae summam consumpsit. Cum iam fatis appropinquaret Titius condidit suum vitimum testamentum, in quo nulla facta mentione expensarum, quas fecit in illo fundo dotali jummam quandam egregiam titulo legati reliquit Caiae uxori. Hic dubitatum fuit, an per illud legatum factum Caiae nulla facta mentione expensarum in fundo dotali factarum intelligatur Titius remississe uxori illas expenias factas in melioratione dotis ei Proponit hanc clii ficultatem Marcus Antonius Sabellius in summa diuers tradi.
tom.3. in veta maritus num II., quam re
QIuit in his retininis Maritus legando at quia xori idem illi remittere expensas
ι re dotali factas,de postea distinguendo dici et in dotem data est simul species
cum quantitate, vel data est Alummo do species; iuxta primum sensum approbat assertionem positam. Iuxta secundu opinio reprobat addita ratione, quia illa non Sabellum inuitur,&repetuntur expensae,euim secunduhac opinione allegat Stephanum Grati a distincti
sictum decis. 339. Sed Stephanus Gratianus loe .cit videtur loqui interminis satis diuersis; loquitur enim, quando maritus legat dotem uxori nulla certa quam litate cxpressa in tunc dicit, quod dos minuitur propter expensas factas in recuperatione illius S allegat Salicetum is M. c. de fassicos adiis lex Afflictum
deris.Π9.anu. 3. υμ, ad septimum, quan eo vero est expressa terra quantitas dotis per lagantem, censeantur remulate pensae factae in re dotali per textum in I. Meuia f. a me s. de legat h. ubi vides eundem Gratianum procedere; quando
ab eodem marito dos fuit legata uxori, Mulus autem, de quo hic loquimur, procedit quando eos fuit ab eadem uxore constituta, vel ab eius Patre tradita marito incerto fundo, maritus expensas plures fecit in melioratione seiusdem, deinde in suo ultimo testamento nulla facta mentione dotis cerram summam titulo legati reliquit vi ri,quae caerte inter se valde diuersa sunt. Adverte hic circa terminos tituli,duo polle potiusimum controuerti, primuma an per tale legatum intelligatur lactaremussio expensarum in fundo dotali factarum, quatenus, & legatum debeatur uxori, nec ab eadem musint repeti expensa factae . Secundo, an per illud sensis,2-
legatum intelligatur facta expensarum mnum remissio, quatenus legatum ipsum de beat cedere pro expens in tali fundo miri, ei
factis, ita ut ab haeredibus mariti non titulus. possint exigi huiusmodi expensae, non tamen possit uxor exigere legatum,cum hoc intelligatur compensatum per illas expensas, quas uxor debuillet soluere.
Respondeo probabilius esse per illud
legatum latatu in a marito uxori non cen a seri factam remiuionem crediti, quod ει stia consurgit ex expensis laiatis per maritum ius per in fundo dotali eiusdem uxoris Ratio illud lenem ex eo deduco,quia testator praesu gatummitur semper minus grauare voluisse , non inm
haeredem, quam sit possibile pertextum I
num T. Rota Rom. pari. I. recent decis s. num . . , magis haeredem, quam
legatarium dilexisse credendum est, semper in legatis ea sumitur interpre
492쪽
tio, quae fit contra legatarios,& minus tum factum eam animo est relandi. nocet haeredi per textum in I si ita sit In debito voluntario non praesumitur lega-Tem,me scriptum I f. detegat. I. ct in nummis tumfactum animo compensandi. q. semper . de legat.3. Mantica de eoniea. Ut vol. Quodnam veniat nomine debit voluntatis. Praetumi lib.7.tit. I. num.3., sed, si per illud lega quodnam nomine Mesar . s. Ir, mi tum censeretur facta remissio expensa Etiam ubi dos, legatum Onsisteret is i ii 2 rum, quas testator fecit in illo fundo quantitate egatum non intelligeretur fati, in hi dotali, haeres magis grauaretur, quam sum animo compensandi. . redem. par sit, interpretatio fieret contra Onηulla limitationes ad radicta . .
naeredem,non contra legatarium,quan
doquidem ipse haeres teneretur ad lega T IsraIsImo XIII. Debitor erat C tum,&priuaretur iure, quod habet ad L ius de dotes, quam acceperat repetendas illas impensas factas in sum aura uxore sua, cumque latis rem do dotali, quae seroqui ipsi de iure retur, condito suo ultimo testamento debentur, ergo&c. Iegatum egregiae summae constituit e, Neque dicas, quod ex eo,quod mari dem Laura nulla facta mentione dotis. tus titulo legati detulerit illam quanti orta hic fuit controuersia,an praesuma- ratem uxori,censeatur eidem uxori simul tur legatum illud egregiae summae fa remisisse debitum ex illis impensis Ad tum animo omnino liberali, an vero quid enim conserre titulo liberali id, animo compensandi cum dotes, quam ruod erat titulo iustitis sibi restituen receperat. um i congruentius enim remisisset Nonnulli circa praesens dubium di- debitum, quam contulisset illud, quod stinguunt vel etenim dos consistit tria sibi,vel heredibus suis erat restituendu quantitate, degatum etiam in quan- Contra enim impugnaberis, quia gratis intervel dos in quantitate consiuit, omnino confingitur, quod ex eo, quod legatum in specie,vel viceversa legatum Distin aliquid contulerit titulo liberali,volue inquantitate,&dos in specie; si virum rio, secu Intellige rit simul. semel remittere, quod sibi, que in quantitate, intelligunt legatum: ψL xetur u vel heredibus suis erat pleno iure debi Iachum cum animo compensandicabat Timitu,
Plς log tum ex iustitia, quantumuis illa etiam eonfra 3. per totaan, Marcus Antonius Sa- .h64tiis rem Sio esWt ex titulo liberali, cetero bellius in summa diuersiris in reb. et tactum qui duples legatum in uno simplici eo tum num 32. vers infirma regulam propὸ prehenderetur, aliud remissionis illius mediam P.Zancoram de compens dύρ. . c. debiti, quod includeretur in legato s. per totum; si alterum in quantitate, quantitatis, de quo disposuit ipse testa alterum in specie,tunc auerunt legatum torsine ulla mentione debiti earundem non intelligi factum animo compensan- expensarum, alterum eiusdem quanti di Bartolus ina huiusmodi s si Pater faetatis, quod non videtur admittendum Megat. I., Baltas cons. 8. num.2.4ib Σ. S in preiudicium heredis . inus Seu. conf93.num. 3.vol. I., Gratianus
Ex quibus deduci potest, quod haeres discept. Dr. rom. I. c. ID. m. II. in seqq., is es, mariti soluendo uxori legatum possit ab lenochius co . 7.num. I 2. 13.ub.I., soluEn, eadem exigere resectionem expensarum 'deprafumpi. tib praesumpt. IIo. .p. Iegatum infundo dotali per maritum factarum, Arbitror hanc utramque opinionem sub Potest ex vel ad ratam iacere compensatione: illa distinctione certam eo inniti fumg reipse crediti pro elidem expensis, & debiti pro tamento, quia in debito,& credito qua-- eculea legato. titatis ipso iure fit compensatio, non scindebito quantitatis,4 credito speciei, Ἀ-ves e contra per ea, quae pluribus citatis
. .. docet Marcus Antonius Sabellius insummas. XIII. diuers tris tom. I. in verbo compensatio. Respondeo primo, si dos consistat in
An legatum per maritum factum uxori specie, & legatum in quantitate proba 3 intelligatur factum eum animo bilius est, quod legatum non sit facies si dos de compuniandi cum dote animo compensandi,nisi aliter ex conis in spret
uris conuincentibus vel expresse ap- g
SUMMARIUM pareat. Ita praeter praecitatos D. Rota
493쪽
quantitatis,in creditum specie nψα, Jat, quin potius voluerit ipsam speri
detur compensatio, cui plarique inni liter honorare. tuntur, de cuius esticacia infra in secum Respondeo secundo, probabilius etiada responsione agetur, sed primo ex re esse, quod, quantumuis eos consistat in qgula generali, quod, quamuis in debito inuantitate, etiam legatum in eadem , necessari necessitate lagali lagatum non intelligatur legatum iactum animo: η
Praesumatur factum animo compensan compensandi Ratio est primo, quia zatarii,quia in necessarijs nemo liberalis exi quamuis attenta natura compensabi in quan stit, in debito tamen voluntario ortum ratum maior sit praesumptio, quod testa litate, n5 habente a contractu, vel quasi contraco torse confisrmans rerum conditioni. intelligito, nisi aliter appareat ex coniecturis de dispositioni iuris vesuerit, set velleio turim - mente testatoris,non praesumitur lagatu tuerit compensationem inter quantita- In debito factum animo compensandi togradus cm,4 quantitatem, quae quas ipso modo2 Volunt conf68. m.1. lib. I. Sperellas decis. 76 iure fit, quam compensationem inter pensendinuestri, di plures te tus, &DD. Quantitatem, speciem, quae in iuretur legat allegat, dota Roman. pari. IIaecent. Def. facile non admittitur, attenta inmeria sectum 9. m. z.,σpart. Is Uo. u. m. intentione testatoris non est praesumem animo mechius decif8o per totum nomine auo dum legatum factum in qualitate cum Rhii ε, compen tem debiti necinari necessitate legali animo compensandi cum dote,quae fue pro res - intelligit Sperellas desecisi 6.ηM .illud. rit etiam inquantitate, nisi hoc expres ponsione quod habet initium, & causam necessa serit, vel maniteste ex coniecturis euin-riam, veluti cum quis sine facto suo leo catur, quo satis concludenter indi-ge, vel statuto obligatura obligantior cant rationes pro eraecedenti responsi 3 geg. deas. oblig. l. qui liberas f de me secundo,o tertio loco adducta quae Quodna ritu ,-n. f. LA.secum dotem F. solui. ma aeque militant pro hac. ad rem . trim nomine autem debiti voluntarij, Secundo,qui regula generalis supra Regula praesentet quod ex contractu debetur, cum omnes adducta dedebito necessario necessitate la debito veniatn contractus ab initio sint voluntatis, in legati,in de debito voluntario non est
mmo ς' metsi ex post facto sint necessitatis se. restringenda, ubi de voluntate restato talis
ego. oblig. t. m commodatos sicut rum aliter non constat,ad debita quan tio hoTquodn, Τ commodati, ela inter haec debita volun iratis, vel speciei, ubi constat de volum est res nomine tria numeratur dos, quae amaritode tario, seu necessario in ordine ad lagatu tringe nece rij bet uxori restitui artolus in I. huiusmodi limitant tamen praedietas responsio i . q. cum Paters dedet. I. Si oro χο nes aliqui in aliquibus casibus; Primo, 176. m. . . exander eoU . Iub nu 16 si fideicommissum alias notabiliter x
vers. restatues.7. Gratianus discept Dr maneret extinctum. Secundo,si legatum erom. IX.Iμ.num. I 6..ctatu eommunitὶr nuenerit in quantitate cum credito
S cuncto, quia, in maritus in fauo dotali Tertio, si expresserit aliqua ἰὼποῦ
rem uxoris disposuerit de illo legato, bona, cum quibus non vult ingredi d predi illudque non applicuerit pro dote,qui compensationem, nam in reliquis nonia . Potius, nec Verbum secerit de eadem . expressis primmitur velle ingredi .Qua aperte indicauit,se velle,ut uxor virum si penes haeredem nihil iure remaneque haberet, prout expresse colligitur 'et, cum quod solui posset. Quinto, 'i Z ea textu in umea g. puaque reb. radixerit nolle uxorem quidquam aliud in re, sciniam ad rei uxor act. ubi haec lar praetendere Rota in una Gemonens fideritori, in malia verba leguntur Scιen mitaque est commisi ii Majis37 eoram Panetaresodicatur edictum Praetoris, quod de alterutro intro n Nouissimis part.7 decisata. per totum, ductum est in ex stipulatu actione cessare, ita Vbi allegat Menochiuuiba praesumpr. Io., ut uxor. a marito relicta recipiat, do Mariticam de coniect. lib. Io tit. Σ. m. I 6., tem consequatur, nisi specialiter pro dote ei inflictus decis. 44. nurn 2o.
Tertio, quia,ubi non est expressa dis . 1υ
positio,fieri debet ea interpretatio, per ' , quam legatum ancrat emolumentum n, si maritus uxori legauerit dotem , debet 2 princip. fide etat. 2. Paulus intelligatur lagasse simul cui feri emo de castro in cons legatum praedictum omnibus impensis in ea-
Iumintu col. I.wl.2., Surdus de aliment tit.9. q. Ict dem factis num T. per textum inu quoties . deris.
certe praesumendum non est, quod maritus per illud legatum voluerit uxorem Factum expositum. I
priuare eo, quod de iure ipsi compete Uignatur ad quem esse inseruiat illud
494쪽
iegatum dotis factum uxori L. Simoitus legauerit xari, quidquid sibi ab ipsa moenit, eidem uxori debetur fundas dotalis etiam cum melιorameatis in ipso factis. 3. Si re lex erit simplieitis dotem, non eem fetu legasse meliora mota . . Guando moitus legat inari dotem suam non expres quantitate diminuenda eI ratione expensarfactarum. s.
quando maritus legat uxori eo-F etum tem,procedit, quando illa tantum Pro missa est,non soluta nam quando istum dubitan inest vel per uxorem,vel per eius Patrem in marito, iam est uxori debita, adeoque legatum quoad illam non videretur ut la . Quando vero solum promissa est , tunc, ii ipsa uxor illam promiserat,videtur maritus illi liberationem legare, si vero Pater,vel alius pro ima dotem promisi , videtur legare actionem adue sus promissorem, quando ipse maritus dotem non exegit , vel exegisse non fuit consessus curatiam disiept. forensio m. s.
agatur de expensis in fundo dotati per
maritum iactis, non potest esse contro
uertia, nisi de dote tradita in illo landos euideo quaeritur,ad quem effectu possit esse illuci legatum,cum iam fix debitumi uxori poli obitum mariti, post quem obitum ibiu modo potest enectum etiam lagatum bttici;secundo, quod est pri ripale in hac disquisitione, Lan intelligatur etiam iugasse sumptus necessarios, vel utiles in illo fundo factos. Respondeo primo, legatum de propria dote a marito factum uxori in ea
parte vole intelligitur,4 ad eum est
Assig ctum inseruit, qua, sex quo uxor non siniemes solum oui ager ad eandem dotem semita actione ex stipulatu per textum in .intea
interue F. υς plenius caee rei, r. in effetiam nisi illud actione ex testamento, e tala legatum, egatum, si sit cum expressione quantitatis, vel
' speciei determinata non solum probat dotem, sed etiam sustineatur in vim I gati, sub illa etiam titulo obliget haeredes, ut expresse ΜMeus Aut ius Sabellius in summa diuersiris tom. in eis. testator, . . , bl alios plures allegat, nec alia ratione inductam arbitror com
munem pratim, qua mariti disponentes de rebus uus in vicimo testamento solent d*tes uxoribus legam.
Respondeo secundo.Si maritus legauerit inrauore uxoris,quidquid proptς 3 ipsam uxorem ad ipsum peruenerit, Si mari- dependenter abriplo in eius haeredem, tus lega- agente eadem contra Meredem pro te uerit gato non solum eidem fundus dorulis id rua conserendus est, sed etiam secundum omnes qualioreso melioratione qua plerite ttune habet non detractis sumptibus in etiam eodem factis, secus vero, si maritus ei meliora-dem uxori legauerit simpliciter dotem, menta uia tunc haeres potest sumptos in illo legareundo tactos detrahere ora expresse φααur. Glafa ina. Maevio g. a me harede instituto f. de legat. . .& satis concitidenter dedu- .
propter Titiam ad seium dotis nomine per e simplicinit, tantam pecuniam Seius bHes meus de ter dote Titia QMTo, an deductiones impensarum non cen
fieri possint,qua fierent, si de dote ageretur. Mur e-Respondi, non dubito, quin uxori sua, ita legatum sit; At hares peto quidqMi T.
ad te peruenit, ut tantum ei des tota dos sine ratione deductionis impensarum malleri
debeatur in rationem pro prima parte adducit glosa ibidem,quia dicra verba Quidquid propter Titiam ponuntur , statore loco taxationis , rationem vero pro secunda parte ex eo deducit, quia testator continendo se intra limites clotis datae videtur legare uxori illud, quod actione dotis,vel ex stipulatu potest mulier consequi, quod aliud non est, nusi illud, quod contulit deductis impensis, quas non potest habere actione ex stipuniatu, sed tantum actione ex.testamento. Hic etiam placet aduertere cum Ste-pbano Gratιam disceptarionam for rom. s. marito c.8 . . II , I 2., quod licet dos sua accepta.
fuerit per maritum iuga in uxori non sit' legata, semper integra restitueda, quando enim
in legato dotis nulla exprimitur quan ii id. di
titas, tunc etiam dos minuitur propter minueta expensas facias in illius recuperatione est pio prout notat Salicetus la ι.3. c. Iris caus expenu, adiectareat.,licet secus videatur,quando facti in fuit perlegantem expressa certa quanti tu us'
tas,quia tunc nsentur remissae expensae
An legatum factum ab uno coniuge alteri praesumatur cum animo compensandi cum lucro dotali ex vi statuti debito marito. V M M A R I Ut Factum expositum in suis terminis. I. Ratioηessuadentes legatum illud non fuse
495쪽
factum animo eompensandi. h. nio, d contractu dotis, adeoq; non est Rationes contrariasuadentesfactum esse am iudicandum, ut de causa necessariata,' tiones, m compensandi. 3. V. ι si quis serurum fi de in empto, nec Z v
Debitum illud Heri tatalis idetur necessa sussicit, quod postea ex vi statuti factum ' et
rium necestate legati . . sit necessarium,nam origo consideranda videturalia legatum non intelligitur factum animo est, tune quoad hunc effectum dicitur necessaco rasandi. s. voluntarium, vel necessariuJecundum rium Rationes plurima pro Me asserto. 6. quinta principio habuitcausam cessariam, vel voluntariam, prout docent DIsqvistrio XV. In praecedentibus Ummuniter DD.inaisb. praterea C./dὸ dictum fuit, quod, si maritus te vir. . uxor. quod clarius explicans Trahie gatum iecerit uxori suae , non intelliga Ofasus decisPedemni. 6 7. per totum. Originem
ii iud. xur illud detulisse animo compensandi praeiput .2s. asserit, quod,si unus con uis dubitabi. um dote . Nunc supponimus, quod tractus ab alio habeat originem , non , ψ lis circa Vice Versa uxor fecerit legatum marito considerandus sit effectus, qui ab alio ' titulum suo, quod eidem marito ex vi statuti habuit originem, sedilicia quo hic alius debeatur lucrum dotis praedecedente causatur,&a quo dependet,&cum ille eadem uxore sine liberis, sic inquiri fit voluntarius, voluntarius quoadmus, an uxor presumatur illud legatum hunc effectum dici debet late ab illo secisse in fauorem marito animo com dependens. Cum igitur illud lucrum , pensandi cum lucro dotis eidem marito quamuis a statuto dispositum in fau debito ex vi statutia rem mariti habeat originem a contractu Videtur prima fronte dicendu, quod dotali, qui omnino voluntarius est, uti illud legatum non intelligatur factum que quoad hunc essectum debet dictv Ratione animo compensandi ratione desumpta luntarium , ne curandum est sue,
suadetes necessario antecedete; si enim legatum posita voluntarietate contractus origi- lagatum non intelligitur factum animo compen narii, quod nec os subsequens sit vel illud non sandi cum dote,nec videtur factum cum a contractu, vel a statuto. Quid igiturriuii is animo compensandi ,eum lucro eiusdem concludendum
isodom dotis, quod enim de principali statuitur Respondeo,probabilius esse, quod la emiandi etiam de eo , maod venit in consequem gatum factum per uxorem viro noria uiuἡtiam,statuendum est Balausint. 2. invit praesumatur alium cum animo cona' gatum not. c. de bon qua lib., Natta con . 3. pentandi cum lucro dotali stante sta non inter nucl. lib. 2. Rota Roman. in una Romano i tuto, quod uxore decedente sine liberis igitur est fructuum dotis II. Aprilis Icloci. oram lucrum dotis deieratur a maritum structum card Mitrino,item in una Romam dotis de Merieus de Serilis disp.quae incipit Qua η' 'Maximis 3. Marti eiusdem annici o. . flla talis est In civitate, Baltas ina Titia para.L. recent decis 2Φ6. m. I., W3. ubi L qui in vita fidelegat.1.. in ι. si uxor dicitur, quod dos, ducrum dotale a c. de bon aut iud.pos . Rapiae Cumanus aequiparentur. 1ηι.si eum dotem 6.sipater fis uanaim.
Nihilominus ex regula generali su Ratio ex eo deducitur primo, qui , si pra allegata videtur dicendum , quod maritus legatu fecerit uxori nullo stan-
Ratione, it huc legit um lactum per uxorem inaria testatuto, quod idem maritus lucretur mimari to videatur factum cum animo compen dotem,non intelligitur factum cum ani- suadete iandi eum illo lucro dotali ex vi tatuti mo compensandi cum eadem dote, ergo famin ia debito eidem marito, quia illud debit etiam, si uxor Iegatum fecerit marito tu lucri dotali sest neeessarium necessitate . etiam extante statuto,quod maritus tu' Iah.' legali, prout sentiunt reolus. Tyri rari debeat dotem, non intelligendum in auib. Waeterea c. sedὸ vis. ψω. est factum animo compensandi cum illo Rotandus de buro dotis q. m. a A. 8. sque lucro dotis Consequetia probatur,quia adfin. , Menoebius de praesumpt. lib. pra non minus est necessarium creditum res Risione, illud d. iv. u. F. potitanum accedente metu mariti, respective debi res suadrie, bitum tu dispositione iuris argumento a paritate pectu uxoris extante statuto de lucro responsiocri vide delumpto ex legitima a Patre debita is dotis inrauorem mariti ordine adlis nem. rur neces filio, in quam computatur legatum ei erum dotis, ac sit necessarium creditum se tu dem filio per patrem factum. .Omnimoda respectu uxoris de dote sibi restituenda,
D ςiiit de iis e testam. respective debitum eiusdem mariti de g'h sed dissicultas quoad hane secundam illius restitutione nullo ex testatum, opinionc videtur potissimum in eo esse, sed attenta praecis dispositione iuris quod licet lucrum dotis ex vi statuti de communis quandoquidem istatutum beatur marito, trahat tamen originem defert lucrum marit us commune do . ., a causa voluntaria scilicet a matrim tem ipsam desert uxori, seu eius haered,
496쪽
bus, nee maiorem vim habet statutum quae quantumuis ante factum fuerit ad constituedum debitum necessiritim, voluntatis, ex post facis est necessitatis. ae habeatius commune, sed supposita Fateor hanc probationem non efficaci constitutione dotis non obstante disposi inniti fundamento supposita explicati tione iuris comunis obligantis maritum ne debiti voluntatij, o necessari j iuxta ad restitutionem dotis legatum uxori terminos, quibus utrumq; explicuimu per maritum constitutum non intelli sub hoe eodem it de Dotea Disq. II. F. I 3. Itur factum animo compensandi per in responsione πιma,quamobrem ea omisperius allegara, probari, ergo sup sa ad alias me confero. Posita etiam constitutione doti nono, Tertio probatur ex discrimine, quod itante statuto deserente lucrum dotis intercedit inter legitimam, aliaque de inviis. marito legatum factum per uxorem , ita,quae sunt simpliciter necessaria ne a sis marito non intelligendum erit factum cessitate legali,4 inter lucrum dotales ta est j I animo compensandi cum eodem lucro quod ex vi statuti desertur ad maritum erimine Secundo, quia supposito primo con inordine ad lagatum subsequenter fac inter le- tractu voluntario non maior est necessi tum, quandoquidem legitima debetur gitimi, ras,quam inducit statutum, ac sit illa, ex dispositione legali, quae fundamen Rise us' quam inducit expressa voluntas contra tu habet in iure sanguinis inter eos, cui, T hentium, sed, quando per expressat . 4 quo debetur eadem legitima indo' uerum
contrahentium voluntatem factum est, pendenter a quocunque ali contractu orale.
ut lucrum dotis ad maritum perueniat, voluntario lucrum autem dotis debe Iegatum factum ab uxore marito non tu marito quidem ex vi statuti, sed intelligitur cum animo compensandi supposito alio cotractu volui inrionem cum lucro dotis Rota Romana in aR constitutionis dotis , qui est funda
mana donatιom propter nuptias I. Iulii mentum talis lucri, 4 quo trahit ora
I TT. coram cardinali lambetio, cinia ginem , sicque hoc est volunrarium rab Instantis Romaua censu T. umbris Io I 3 eoram rem in causa,non sic iIlud; Neque dica , VII cardinia Sacraro praesertim, cum quam quod etiam onus legitimae supponat 'do factum esset legatum iam debitum aliam causam volunruriam, nempe illud esset factum necessarium δε ubi rastum matrimonialem, adeoquii necessitas est iam orta, parum curare hoc parem esse rationem, contra enim debemus, an fit vel ex uno vel ex alio impugnaberis, quia illa cauta volunt capite orta, ergo etiam, quando persta dia contracti matrimoni, in orcune ad utum 6cc. Neque dicas, quod ex hoc onus legitimae est nimis remora, prout Ali iro corrueret generalis doctrina, per quam considerauit Rotandas a Vulge de uino tish- DD. distinguunt inter debitum necessa a.96 num Ia vers. ad tertium προ medisi
Libet. Prium,S voluntarium, ita ut nomine i in consimili casu oneris parentum . . . t necessarii quoad hunc effectum veniat tandi fit alendi filios, ilias, qui licet
illud dumtaxat, quod oblisat inuitum teneatur ex causa voluntaria matrimo- uniam a ex vi legis, vel statuti nomine vero vo nij, quia inmen haec est nimis remota ,
sed non luntari, veniat illud, quod consumit non est attendida per totus legales id re vel ex a Lu exercito propriae, uniatis, quos ibi allegat causa autem volunta vel ex actu eiusdem voluntatis praece tia , de qua hic loquimur, non est in re denti, quando autem lucrum desertur mota, cum sit eademmei dos volunἈ- marito per pacta contrahentium con rie constituta, decuius lucro hic agitur, trahentes non obligantur inuit , sed quod immediate in eadem fundatur. volentes,4 sic illa obligatio non est ne Ex hoc eo discrimine euincitur, cur cessaria quoad hunc effectum, sed vo ex tb praetere c. unde viri. xor illa luntaria, quod non potest dici, quando quarta, quae ibidem praescribitur in fa- Iucrum detertur ex statuto , quia tunc orem coniugis pauperis praedecedente contrahentes obligantur inuiti sine pro alio ditiori compensetur cum legato per priae voluuintis actu i contra enim in eundem coniugem ditiorem ipsi factum; pugnaberis, quia discrimen, xuod inter hoc enim prouenit , quia uiusmodi cedit inter voluntarium,&necessarium quarta portio est legali necessitatera quoad hunc effectum,est,quod legatum ita nullo praecedenti voluntario , Iactum alteri ex coniugibus per alterum proximo contractu circa ipsam, sed i non intelligatur factum eum animo co mediate consequitur a lege ex motivo pentandi cum debito, quod postea vo illius paupertatis coniugis, quae veri-Iuntarie consurgat, bene tamen cum Mari non possunt respe tu lucri dotalis debito, quod antecedenter ad illud te ex vi statuti debiti marito,quod lucrumgatum iam habebat necellitatem, siue supponit tanquam caulam immedia- illam habuerit a statuto, seu alia caula, tam constitutionem eiusdem dotis, ici
497쪽
hoc eas dispositio statuti versatur circa In fauorem dotis sempe latius faeieni seandem rem dotalem, quae per propriu interpretatio . . voluntatis actum eiusdem uxoris fuit Legatum pro dote semper latius intelligi constituta , in casu autem praecedenti tur . . dispositio d. amb. praeterea C. inde vir, a adoris aquiparatur e se eligionis, in uxor non versatur circa aliquam rem , qua lata fit interpretatio . . quae per actum voluntarium praeceden Exemplo. paritate probans . O. tem processerit ab eadem coniuge su Soluenda sunt species maioris valoris tr perstite, taupere, adeoque c. Soluuntur argumenta opposita. 2. Plures alias rationes pro hac nostra responsione affert Resandus a Vulte deua Iinyisitio XVI. In aliqua prout crodotis q. . a num. I .ad 8., quibus om- ia extant plures species Flore no-uibus anum. I 2 singillatim respondet, rum, quorum alij sunt minoris valoris, At ii esson Λου oncluditcontrari,in opinionem esse de
remissile iure veriorem, incine asserit eam esse amplectendam tam in consulendo,quarum iudicando; atque pro eadem allegat Bariolum in ι.si cum dotem f. puta f. Diut. matrimonio, inibi Immoli, Polus de Ca-yro, σAlexander, alias. Sed hi omnes
ali maioris Titius Pater Caiae in contractu matrimoniali eiusdem Caiaepromisit Octauio marito eius dotem sum ti Tmam bis mille Florenorum nulla facta expressione , de qua specie promitteret, an illorum, qui maioris, an qui minoris valoris sunt. Constitutis iam nuptijs.serem loquuntur in terminis legiti cum ageretur de solutione dotis promisernae, vel illius quartae oortionis, de qua in dicta autb. p terra c. de vir, uxor, in quibus ex praractis apparet manifesta clitarentia. Quod, si aliqui loquantur etiam in terminis lucri dotalis tantestatuto illud deserente ad maritum, ipsilae contendebat Octauius solutioner . debere fieri de Florenis maioris valoris asente Titio pro Florenis minoris valoris.Quaeritur hic quomodo controuersia
haec sit dirimenda λPro parte iti, Patris hae rationes mi- tenentur respondere discrimini per nos clitare videntur. Primo, quia iiij , quae Ritione,
assignato,in ulterius premuntur argu
mento primo loco pro nostra responsione adducto de ipsa dote , quae nutiqexistente statuto ex vi dispositionis iuris communis restituenda est uxori , quae tamen non compensatur per legatum, seu cum legato per eundem marito eidem facto Fateor communiorem esse contrariam opinionem , sed nostra et ficacibus ratiovibus non destituitur. Tu
sunt neeessitatis, nemo liberali praesu suadentes mitur per textum in rem legatam . iamluetas adim l . Bolandus a malle de laura dotis q. esse sp 96. Mn. Ιχ..d ali satis communiterita ις mi .
Pater ex oracio paterno tenetur filiam PQR dotare, ergo in eadem dote constituis ' ' 'da non est praesumendus nimis liberalis, adeoque in dubio, an promiserit do In necestem in Florenis maioris, vel minoris va
loris praesumendus est quod intellexerit 'tidia
de illis minoris valoris. Ponimc Secundo, quia in dubio, de qua obli
gatione intelligatur contractus , H .gubioe
quasi contractus, regulariter quod mi quod nus est intelligitur esse in obligatione talis est per textum in xu is f. Dinat. 3., intelligita sise splurium . n. f. delegar. I., I tur esse in intersimaηtems.secundo f. de eis illi oblig gat., σι semper instipulationibH .de rex. ψης iur. ergo etiam in praesenti Ny pothesic Olm actus dotalis num minoris valoris intelligendi sunt venire in obligatione. Tertio, quia ni3s,quae pendent a voluntate constituentis interpretatio facienda est secundum ipsius praesumptam
voluntatem, ad ipsum in ambiguis P potius spectat propriam praehabi am ei Ed est,
intentionem explicare , quam ad at se dis rerum, Q maritus aliter voluisset, prςsum Ρ' debuisset tunc clariorem declarationem in V
exigere, nam iuste poterat praesumere, tu 2 mtem coni Ituentis. e. quod Pater uxoris non voluerit se obli 22: Iura mariti agentis ad species maioris gare, nisi ad illud, quod minus est, et '''
An promissa dote in certa summa nummorum, quorum sunt plures species promusio intelligenda sit de speciebus niatoris
valoris.sVM MARIUM. Ei Midatur titulin. I.
Rationes suadentes soluendas esse species,
In Mesariis, o liberalis supponitur. 3. In dubio, quod minus en , intelligitur esse in
obligatione. q. Interpretatisfacιendasseeundam vo ta-
498쪽
Pro parte octaui mariti hae militant ad tertiam hoc aduertendum est, quod, si rationes, quia in ambiguis in fauorem quamuis uniuersaliter DD. adducant
dii, pio dotis semper latior facienda est interpre textum in Iritias. n. f.deaur., a det. Α-m marito 'atio per textum in ι. in ambiguis fde iure ad probandum, quod legatum factum d agere ad dot. ι. plura, olbicylosa inmine .feod. fauore causa piae semper interpretan sumptu species 'it.. cinci ob specialem fauorem eius clum sit pro maiori valore, hic tamenta, extritiam i Vis clem dotis causa ipsius secernitur a cae nihil penitus euincat, quin potius n- ΦηJ V eris causis, in quibus regularitervenit uarium . Ibi erat sermo delegato iacto Y
solummodo in obligatione id,quod mi per Titiam essiciendi quaedam signa in V
. nus est per allegata iura in hoc qui , certo templo non facta expreissione an is em axcausa dotis est fauorabilis propter pu fieri deberent ex auro, vel argendo, Vel
blicam utilitatem annexam aere, cumque controuerteretur, ex qua
Secundo, quia coherenter ad idem materia fieri deberent, Iuris consultus 7 priuilegium in fauorem dotis legatum ibidem decidit,quod,cum in eo templo Piodie In sium factum pro dote,late, ubi contigerit su fieri non solerent talia signa, nisi ex au potius
ος per eodem legato dubitari, interpretan ro, vel argento signa non fieri deberent contra Est'tistes dum est, Vicesileatur relictum id,quod ex aere; utrum postea fieri deberent vel rium, pietatio mius est, non id,quod minus, ut inter ex auro, vel ex argento concludit abso quom caeteros specialiter docet Dannes Angelus lute fieri debere ex argeto,non ex auro. Bossius de dote c.9. . 36. ubi alios plu Concludit igitur pro eo,quod minus est, oici doteram a legat , in hoc casu electio non non pro eo, quod est maius Ex quo empe spectat ad haeredem curatianus discept. Videtur deduci agumentum satis emcax alius in sor. c. TOO. Hodierna ad decis 298. Surdi contra nostram responsionem hoc pacto. relligitur iuxta norata a Mantiea de coniect. υIt. -- Maior videtur debere esse fauor elis tuib.3ait. I. m. I 8. gionis, quam dotis, sed promasio facta
Tertio,qui quoad hoc aequiparatur in fauorem Religionis in dubio praelu-
causa dotis caulae Religionis Bridas mitur pro eo,quod minus est pertextum uellus de dotepartri privil. 3. sed legatu id ι. Titia . n. g. de amr. . arg. S., , uiua in lavorem Religionis late interpretan ergo etiam c.
aeritii ea duo est , ita ut intelligatur relictum id, Sed huic argumeto responderi potest,
De Resi quod maiuSest aU.textus imi Titia .fin quod, cum ibi esset controuersa inter xionis. s. deaur. argu . . eorum, quae ibi uo extrema, nempe inter signa facien- docet Glofa. Bartolus, ergo etiam te ea ex auro, vel ex aere, ut contendebat gatum, seu promissio de dote ita inter haeres,duris Consultus ex aequitate, pretandum est, ut per eandem in dubio uit eligere medium, ne ex una parte veniat id, quod maius est contra consuetum talis templi induceret Quarto argumento corum,quid et signa ex aere,&ex alia non grauaret hae Rhspon Io Bridus Pisuellus d. pari. 6. priuileg. 3. per redem supra id, quod exigerent Virra detur ta- Eriplo textum ind. ι. -pturas de Medot., ubi, haereditatis relicta attenta qualitato meneide pari ' cum mulier creditrix fili de quadam eiusdem haereditatis; Caeterum,ubi esset textui, temte pro summa,&simul Patris ex causa eiusdem dubietas inter duo tantum extrema dis
fili de altera summa constituisset do positio debet intelligi de maiori, prout μ α
rem in eo, quod sibi debebatur a filio, notat Bordonus in lib.de legat. d. cap. I. opinion dubitaretur, an pro dote esset constitu legat in genere quast.29. . II., Panormi in solummodo summa , quae debebatur anus in e iudicante nu . de testam mo. 6.sa Patre ex causa filij, an vero tota sum Passues de sacris Missae q. os . Gratiam madebita a silio, & a Patre ex causata discept. Dr.e I .nu. I 6. Dici etiam po filij,dictu in fuit intellis dotem consti test, quod in d. l. Titia dispositum fuerit turam in eo, quod maius, adeoque in de signis argenteis,prout notat Mustellus tota summa debita a filio , latremo tract. 3. q. morai.,σleges. i. I 8. --sis mine, ex causa filij, ergo c. Quid quia rarissime alia signa inueniuntur iam in hac materia concludendum e in tali Ecclesia,unde mens testatoris pri- Respondeo,potiora esse iura Octaui sumitur se cois asse consuetudini in-11 Mariti Stepbanus Gratianus discept. forens is Ecclesiae;seu consuetis fieri in cadem. soluta 'm q. c. FG. η m. I , Riceius in addit. ad Adargumenta ex parte patris dota stiri Od i Miue de priuilag. causa pia priuit ruet. tis unico verbo respondendum est,quod aete te, malo Bridus Novellus de dote part 6. d. priuis . licet ea, quae pro ipso asseruntur,in e Soluun-xis valo 73. Ioannes An risu ossius de dote e. p. mere vera sint, fallant ramen, quando tur argu-nιι .l36. ubi alios citat. Rationes pro 'pplicantur causae dotis, quia tunc ob ζ hac opinione adductae stante dispositi specialem fauorem eiusdem dotis ex dis προ- ne iurium in tauore dotis hoc satis cono positione iurium lata interpretatio fa-
cludenter euincunt. Solum in ordineta, cienda est, taut dispositio in ambiguis
499쪽
extendi debeat ad id , quod maius est Gomet tom. 2. e. D. m. 63. Cra sq. 62. non restringi ad id, quod minus est m.6., Marescottus lib.2. M. c. 9T. u.2. 3Ludous decis. II. num 3. . I, . Rota Sententia
---- Romana pari. I. Def. 2 3. num. 3. quos assereris omnes allegat d. Bo donus Ioe. eit in dubio
s. XVII. Alii distinguentes inter legata
contractus asserunt, quod quando non τὸ 'Ad quem spectet electio in legato, seu constat, ad quem verba executiua me iisἰς
promissione alternatiua unius, rint direc ta,electio im alternatiuis quoad vel alterius rei pro legata spectet quidem ad legatarium dote iuxta sententiam mox recitatam quoad contractus vero spectet ad debitorem . Sententia SUMMARIUM . atque iuxta hanc distinctionem,&deci asserens sonem communiter procedere DD. do in dubio
minis ad illam pertinet ad ..., υπλα cendum, quod, quando eos legata est, 'diriguntur . 2. nec constet, ad quem verba executiua QSententia asserens in dubio elactιone spectare fuerint directa, electio spectet ad Demi ad testa ad inatarium. 3. nam legatariam, quando vero promissa tarium, Sentensi agerens in sibi elactionem in te est, vel in ipso contractu matrimoniali in Otragatis spectare ad lagatarium, in contracti vel antecedenter acceptante eadem De Mib dbus ad debitorem . . mina promissionem, videatur Electio ς it0 Sententia asserens, quod si res lagata habeat spectare ad promittentem , vel ad eius fines a natura determinatos,electio spectet haeredem, quia illa promissio accedente adlegatarium si habeat fines ab arte sta acceptatione habet vim,quasi cotractus. tutos pertineat ad haeredem . . Alij distinguentes in ordine ad res le- Regulariter elactio spectat ad seminam pro gatas asserunt,uel res alternatiue legate missariam, seu legatariam. 6. habent fines a natura destinatos, iunt Deos dotis latior interpretatio facim. . in patrimonio testatoris, ut homo,equus sententia Soluuntur argumenta contraria. . arbor &c vel habent fines non a natura UI
destinatos,sed ab arte,vel a hominis, ae ici:
DIsqvistri XUII. Legauerat An ut domus, Nauis,& etia aliqui compu I. Et tonius, seu promiserat pro dote rant praedium rusticum, atq; huiusmo fines 1 naou,sic ini res aliquas sub disiuncto, puta vel di item sunt in patrimonio eiusdem es tura sinsiti, te certum praedium, vel certam domum, intoris; Si habeant fines a natura deter terminamini, elu quotiescunque ipsa fuerit in matrimo minatos docet Bordovia d. e. I. de Dratis Q , citatum nium collocara Nupsit cadem Caiata, ingenere 1a8. . Io7 vers. quo si ad nul .I . Fra icisco assignato eidem in dote iure lum direxit verba, Iasoni t. lagato 3T.f. e editarisi s , dompetente ex illo legato, set pro lagat. i. quod electio spectet adlegata si habeatmiatione cumque ageretur ad consecu rium Si habeat fines non a natura,sed fines ab tioriem per Francticum illius dotis lega ab arte,vel fac o hominis determinatos, arte, spetae, seu promissae,haeres eiusdem Antoni tunc asserit electionem ad haeredem spe legalitis, seu promittentis contendebat clare,&allegat pro hac opinpone GlWam ς ές conteire praedium,&Caia, seu Francis in ι. legato 37. 1 elegat. I ,σοι. si domuscus inaritus eiusde notnine ipsius dotem 73. feodem, Grassumq.62. G. 3. Sedium sibila domo assignari volebat.Quisitum clamentum discriminis inter huiusmodi hic fuit,ad quem in ea hypothesi specta res siue a natura determinatas, siue ab re, electi, arte non assignat.
Regulariter certum est,quod inlega Rest,ondeo in ordine ad dotem,siue tis ad eum spectet electio, ad quem ver legatam, siue promissam sub disiuncto,
Electio Ba executiua legatorum diriguntur, siue alternatiue, siue consistentem in , REAulac dolium prout notat Bordonus intom. posthi odera rebus certis fructibus determinatis a na riter ele-. Η4u . Gatis, I. de lagatis in genere quaest. 28. tura, siue ab arte,vel ructo hominis,ubi ctio spe- verta di Ui alternatiuis unde, aliter non constet de mente testatoris, stat ad
si testator dicat haeredi suo, des Cais vel seu promittentis electio spectat ad faemi qmin millud praedium, vel illam domum vide nam legatariam. In hanc responsionem Pre tur electio spectare ad ipsum haeredem arbitror consentire,quotquot sustinent, i ''
Ubi vero non constet, ad quem verba . quod, quando testator legauit rem in executiua legati dirigantur,electionem specie non possit haeres tradere minore , spectare ad legatarium, videtur deduci sed maiore in eadem specie attento fun-exa Lucio 23. f. de legat. 2...doccnt clamento, cui innituntur Bariolus in I. coaruuias ine udicantenu.3.de testamentis, Titia qo S. Selis de aur. . arg. lag.,
500쪽
De Dote I. Di 'II. g. XVIJ I. 48 i
v omitanus iaci. Iudicante de testam .n.6 Item haeres Patris . . Gratiams disceptifor. c. 6II. n. I 6.,Ioannes cur exreaneus non teneatur ad usuras , ns
Angelus ossius de dote e.o. .i 36. Ratio post biennium . . ex eo deducitur,quia in causa dotis sem-
ab τοῦ per ea interpseratio facienda est, quae r IsuvisiTio XVIII. In celebratione tib iis . magis cedat in fauorem eiusdem dotis, O contractus matrimonialis Caia 4 ,bis pietatio domulieris dotatae,pro qua constituitur promisit Sempronio marito suo soluere in
iacienda illa dos Per textum ina in ambiguis st de dotem in certa, laeterminata summa, iur. dot.,ied maior est fauor eiusdem do puta in his mille nummis aureis, nullatis. mulieris, quod electio in alterna tamen facta mentione, nec pactione detiuis pro eadem dote ad ipsam spectet, suris,set interesse eiusdem persoluendis eum ipsa possit per unam rem, potius pro tempore, quo dotem distulerit tria quam per aliam melius sibi, matri effectu conferre . Quaesitum hic fuit, an moni j egestatibus consulere, isna res in illa promissione dotis censeatur pr sibi, matrimonio possit esse magis pro misisse interesse, usuras, usquequod fieua, quam altera,ergo ad telam magis tem promissam persoluerit, an tenea- pertinens erit electio ex dispositione , turillas persoluere,&a quona tempore viris ipsi deserentis maiorem fauorem In iure cautum est, quod,si extraneus et in causa dotis. Confirmatur, quia iura, dotem promiserit, non teneatur dotis Ε, i aquae magis fauenteide mulieri in causa promissae usuras soluere, nisi post bien ti,uppi dotis quoad substatiam, censenda etiam nium a die contracti matrimonij. non mittens
eidem sunt fauere in pertinentibus ad antea constituatur in mora per textum dotem noeandem dotem,ergo, cum eidem in am in I.υlt. I. praetere c. de iure dot. Ex quo tenetur biguis conterant maiorem dotem quoad videtur etia deduci,quod ipsa uxor non soluς substantiam, ad ut non sit in potestate teneatur ad usuras dotis promissae, nisi haeredis, nec promittentis conterre mi elapso eodem biennio, nec pradsumaturet istam norem,etiam eidem conserre praesumen easde promisisse, nisi eo termino elapso, ea sunt ea,quae sunt maioris commodi cum censeatur nolle maius onus sibitatis, adeoq; & electionem ad magis imponere eo, quosconstituitur a iure. sbi proficuam. His tamen minime obstantibus Adea,quae dicebantur de diuersitate Respondeo, censeri promisisse tacite quoad legata,&quoad contractus, soluere usuras dotis promissae a die con ta tuis me rehus sim a natura , siue ab arte a tracti matrimonij, ibi etiam illas ta via iis, ru designatis dicite ob specialem fauorem cite non promiserit,quin imm6 intende sesu inentia eiusdem non habere locum quoad dote, it non promittere , dummodo tamen eite pso
cum iura semper attendant ad ea, quae non lacata sit conuentio cum marito con mimile .
fauorabiliora sint,& magis proficua siue sentiente de illis non soluendis, nisi a re ubi noin ordine ad legata , siue in ordine ad determinatum tempus,obligari ad illa Pri mise-smplices promissiones per superius alle tum solutionem Antonius Faber lib. s. - Rς
gata iura . Cod.tildad . f., ut etiam testatur, ita iasuum Senatum resolui voannes Angelus
Gratiam discept. forens. c. 7 26. u.3. quis. XVIII. testatur hanc esse comunem sententiam, a qua nec in consulendo,nec in iud, An mulier , quae promisit dotem , cando est recedendum Ratio ex eo de marito, censeatur tacite promisisse duci potest , quia uxor ab eo tempore, praestationem usurarum , quo nubit transfundit in maritum onus
quousq; dotem ipsam alendi,&sustinendi onera matri .
tauerit monij, ergo tacita conuentione,ubicum dJ V
sVM MARIUM tit, vel iure Mobligante tenebitur usu maritum ras, seu interesse eiusdem dotis promissae sustinere sensis disquisitionis expositus. r. persoluere, cum aequum non sit, vim Extraneus promittens dotem , inteIImis ritus sustineat onera matrimoni Lux non promittere eius Iuras, nisi post bien rem alendi, caetera n sisaria peranium. sendi, uxor,quieximitur a tali onere moriensetur mediat tacit illas promis se alendi gaudeat fructibus dotis de non se P, ubi expresse aliter nonfurei eo en conserat aequivalens, seu interelae dotis
Eadem ratione Patre promittens dotem pro ac eadem ratione euincitur, quod,
filia intelligituν usuras omississe . . si Pater promiserit dotem pro nuptiis