장음표시 사용
351쪽
ctoritatem adiungat. Quid hoe, inquies. rei est. ut Summi Prineipis auspicium ad privati hominis litterulas pystuletur Settieet cum litterarum genus nullum est a Regia majestate prorsus ali
num, tum nostrum hoc ei maxime convenit, numquam contemptum nisi ab illis. qui tantum sibi licere putarunt, quantum possent. Habes hic regendorum populorum institutiones, moribus,teis gibus, auctoritate, multorumque exemplis confise malas; te vero ea potissimum ratione dignas. quod uni inter omnes nihil exprobrare videbuntur . In
quo illud mihi potius timendum est, ne laudandi quaesisse occasionem videar; easque regendi leges collegisse, quae tibi probatissimae essent . quas, que ultro tute tibi imposuisses. Nihil est hujusmodi, sed malo tamen ita videri. Quod superest. non has modo pagellas, sed me ipsum tibi topum
trado, & eo quidem animo, ut tua virtute, non fortuna commovear. Vale.
Philippo V. Hispaniarum Regi, Catholicae Religionis adsertori, dicatam. Typographus. Si quod opus litterarium est, Philippe Rex maxime, quod Regiis auspiciis AEgnum videa Rur, una est Historia Buantina, quae magnitudia
352쪽
ne molis, S rerum praestantia non liber, sed Bbhliotheca diei potest. Itaque nemo mirabitur. me, qui rem tantam aggredior, quantam ne ipsae
quidem ad hanc diem Typographorum societates longe ditissimae ausae sunt, conatui parem quaesisse Aulpitem. Sentio enimvero Regiae Maiestatis es studinem, sed non tam me illa deterret, quam indulgentia allieit, quae magnos Reges se pereomitata est. Quicumque autem ego sim, non me quidem, sed magnam hanc Seriptorum nobis Iissimorum catervam spectare debes; quae olim, eum primum prodiret, Ludoviei magni Avi tui praesidio feliciter usa, nunc eo sublato, qui sup
mortalitatem positus videbatur, ad Nepotem tam tarum virtutum haeredem sua vota eonvertit. A Gallosorio ad Hispanum transit, fortunam amplifieatura . non mutatura. Tu enim is es, Pri duas has florentissimas Nationes gloriae conten
tione iamdiu eertantes, di quod consequitur, ingeniis studiisque dispares, ineredibili quadam aeprope divina prudentia eonciliasti; di in tot ta tisque longissimi ae perieulosissimi belli vicissit dinibus enecisti, ut nec Galli nisi de Hispanis, nee Hispani nisi de Gallis solliciti essent. Num
rebus vel compositis, vel paene compositis,& linmutabili paee hrmatis, quid est reliquum, nisi ut artes ac disciplinas ad populorum tuorum felicitatem promoveas 3 Regno tam longe lateque fuso nunquam deerunt opes: Sed, quod opes ipsas regere potest, di ad humani generis usum accommodare, rectum de rebus omnibus judietum, a Iitterarum studiis proficisci debet, litterarum stu
353쪽
Diumae providentiae quae Domum tuam sam re. liquos Europae Principes pulcherrima prole fortunare voluit; ut jam non modo Hispano Regno in seram posteritatem suffectura videatur, sed laliarum quoque Provinciarum spem & expectationem commoveat . . Non potes ingenti huic Deiopt. Max. beneficio aptius respondere, quam situ quoque exemplo eius benefacias; in eoque maxime benefacias, in quo appareat, quantopere privatorum tenuitati Regia amplitudo praecellat.
Ars haee nostra, Philosophiae, Daeologiae, Sacri Civilisque Juris, totiusque sapientiae administra. lprivatis opibus & eonsiliis stare nequit: nec ve. lm ego tam ingens opus movere ausus essem, si lde me tantummodo cogitassem. . In humanarum :rerum fastigiaoculos mentemque eonieci; & quod lin primis mihi praefulgere visum est, eo tanquam lsi e, quod faustum fortunatumque esset, moliri lecepi. Ades igitur homini sui veterum Hispano- lrum more loquar devoto Numini Majestatique tuae; industriamque meam in re tam gravi oc- cupatam Regio nomine liue, aus icio iove, prae scio sustenta . v.
354쪽
mam Carolo n. Romanorum Imperatori
Volumina baee, Imperator Augustissime, tam
multa numero, mole tam grandia, rebus quas eomprehendunt tam sublimia. non aliunde petere auspicia debent, aut possunt, quam ab eo Principe, in quo omnia summa sint, id est a te. Neque enim aut in Ecclesiastieae politiae tabulariis ulla monumenta sunt conciliis majora I aut in re rum humanarum regimine quippiam majus Caesare est. Ita Deus mortalia composuit ae distribuit . ut inter se eoirent Imperium, S Sacerdotium ad humani generis incolumitatem; & utraque ex parte infima infimis, media mediis, suprema supremis responderent. Cum igitur in hoe Opera Religionis summa eontineatur, totusque Ecclesii stieae Hietarchiae oldo; non poterat ad alium a ferri , quam ad Principem terrarum gubernato rem, eundemque Eeelenae unorsalis Advocatum. I ibi quidem in tanta rerum potestate, quantam nemo unquam post firmatas christianas opes Princeps habuit, ne eruditio quidem deest & antiqui. tatis cognitio: proindeque non commemorabimus,
355쪽
Quid eurae veteres Imperatores susceperint, quo ties de conciliis convocandis ageretur . Id tibi diremus unum, quod ad rem praesentem facit.
hule Conciliorum quasi thesauro Imperiale patro- lcinium a te quodammodo deberi: ut quando m liui felieitate Imperii non est opus Concilia eo- lsere, coacta olim Nabsoluta tuearis; eorumque Deereta, his codicibus comprehensa, tueor &auspex sarta tecta conserves. Illud quoque die re audemus, non tam necessarium esse Chriltianae ditionis fines pmpagare, & novas Provincias
veteribus adjicere, quam sacros hos canonas incolumes praestare, eorumque asserere auctoritatem
si quidem Christi Domini gloria non tam populorum multitudine, quam fide, disciplina, veritate & probitate constat. Quando autem ita singulari quadam Dei providentia darur, ut tu non nomine tantum ae dignitate, sed potentia quoque supra reliquos orbis terrarum Principes emineas; in te unum populi gentesque oculo eonvertant tanquam belli paeisque arbitrum; ab aula tua, tanquam ab ipso tanti corporis capite. motus omnis in membra reliqua diffundatur; ne pro tua pietate, gratoque in Deum animo, ut honumhoe sentiat in primis . clesia mater , ga
deatque habere se juris sui defensorem ae vindicem, qui revera en possit, di velit. Enimverct Prineipes omnes per illum & pro illo regnant, qui Rex Regum, & Dominus Dominantium appellatur; omnes aliquo modo sacri sunt: at Romanorum Imperator, sive originem spectemus nominis hujus, sive eeremonias, quibus tantae di- ignitati initiatur, sive nomenclationes primis illis chri
356쪽
Christianis Imperatoribus tribui solitas, Sacerdos quoque di Episcopus certa quadam ratione dici poteti. Itaque tua tibi quodammodo commenda anus, dum haec commendamus. Sed hactenus nos alienam caussam egimus. Quid est enim, quod Typographus jactare in hoc opere posssit praeter typographicas curas Simpensast Athoc ipsum tamen pertinet ad majestatem Imperii tui, in quo ars haec reliquarum omnium, quae manu Qxercentur. facile princeps, in tuo solo nata, dca tuis Germanis primum culta di propagata, jam prope ad summum fastigium pervenit. Erat hoc dignum saeculo tuo, erat Carolo VI. dignum, ut parta iam & conservata per te inter Christianos Principes diutissime pace, litterarum studia ar tesque studiorum administrae esseratos superiorum temporum bellis animos ad civilem cultum S humanitatem traducerent. Post bella tot annotum feliciter gesta & profligata, post tot tantasque victorias. quibus pulcherrimae & nobilissimae Europae regiones in potestatem concessere tuam, se stipe librorum & Musarum curam; atque adeo perge magno animo constantique in hac cura, quam ultro suscepisti. Auxisti mirum in modum Bibliothecas tuas; praefecisti illis viros summos; antiqua monumenta ad ornatum & eruditionem undique eollecta addidisti; hoc ipsum declarat, non posse te Typographis non favere. Facit hoc etiam ad plenam perfectamque nominis tui laudem & immortalitatem . nullam esse partem illa
rum artium, quae ad jungenda hominum commercia pertinent, quam non cures ac promoveas.
357쪽
singuli singulis, pro illa publieae felieitatis parte, quam gentibus pepererunt; alius bello, alius pace, alius litteris, alius religione, alius civili administratione clarus: tu incredibili quadam ma
gnitudine animi omnia complexus es, maxima, minima, interna, externa, sacra, prophana ἰ tan
toque eonsilio & sapientia rem quamlibet administras, ut totus in illa una esse videaris. Virtutem hane prorsus divinam fortuna ipsa quodammodo veretur; nec in tanta multitudine Ur-hium & Provinciarum, quas tibi subjecit, quimpiam movere audet: imo quidquid alibi movit, ad Imperii tui potestatem amplificandam per varios casus demum convertit. Multi se fetiees iapublicis monumentis diei voluerunt, ex quo L. Sylla titulum hunc usurpavit: tu revera Felixes . Ex uberrimo isto ingentium bonorum fonte in nos quoque redundasse aliquid existimabimus. si eonatus hosce typographicos auspiciorum tuo rum felicitate nobis fortunes, di Imperiali a ctoritate ratos firmosque facias.
Benedicto XIII. Pontifici Maximo dicatum . Typographus. MIrari non debes, Beatissime pater, si homines etiam postremi ordinis ad te accedere
358쪽
dere eonfidenter audent, di licere sibi putant o ferre sua. Tu enim cum inua dignitate &litudine Caelo proxima Christianam quandam facilitatem, quae moribus Rostris obsoleverat, ve teri inemplo conjungis; ut vere appareat, te illius vicariam potestatem gerere , apud quem Mue' acceptio persona . Accipe igitur aequo animo Bibliopolam tuis pedibus provolutum, qui
primum quidem sanctissima Resigionis mysteria
in capite ipso Religionis veneratur, deinde tita gravissimi Scriptoris lucubrationes, sua opera suoque aere Ue. etiis editas, tamquam auspici, pra sdi, ac patrono conmendat. Omnia fere liti Tarum ac bonarum artium studia ad Religionia rationem revocari potants at genus hoc, quod est a Simondo eractatum, totum exeo fonte est; S in illum, quoquoversus ducatur, neeessario Tedit. Si Dira dicam, nim te modo, sed me quo que ipsum ignorare u dear. Illud unum postremo loco adjiciam, tantum mihi animi futurum assi istiusmodi monumenta in posteriam edenda,quantum tibi, per quem Deus mortalibus loquitur. meam hane bene mςrendi voluntatem probari e
359쪽
Benedicto XIIL Ponti ici Maximo d catum.
AU tela mihi tua, Beatissime Pater, tam
prospera fuere, ut quaedam repente exierint ad hanc editionem ornandam, de quibus ego initio non cogitaveram. Habes igitur in hoc volumine altero princeps Facundi Hermianensis opus , non modo recentibus Viri doctissimi adnotationibus illustratum, sed infinitis prope locis castigatum & restitutum ex manuscripto canoni- eorum Veronensium codice antiquitatis plane vexendae. Non deerit, ut spero. aliquid ad om tum reliquorum; quandoquidem jam ex hoe ipis tempore praeito lant non solum vetustae membranae ad purganda & supplenda, quae Sirmondus dedit in quarto, sed anecdota etiam quaedam eodem pertinentia , quo magnum illum virum spectasse compertum est. De re tota tum mihi ipsi. tum tibi maxime publica hae deela ratione gratulandum putavi; ut homines intelligant, res fausto omine susceptas plerumque fauile cedere. videmus, te tuaque omnia peculiari quadam ratio- ne Superis curae esse: quoniam illa ipsa ingenti Ecclesiae bono perfecisti, quae eum susciperes, alii nimis ardua, alii supra humanas vires posita ju
360쪽
dieabant. Haec me primum cogitantem move runt, ut te ad praesidium compellarem : haec ea' dem cogitatio in suscepto instituto nune magis confirmat. Fae, ut nobis pro paterna christiani gregis cura benedicas, & pro summi Sacerdotii auctoritate propositum hoc nostrum Deo ope., bonorum omnium largitori commendes.
: Petro Card. Otthobora dicata.
i Um primum D. Bernardi opera, Mabillonis studio illustrata, ex Gallia prodierunt. RO-mae sibi auspicem quaesivere magnum illum Pontificem Patruum tuum, virum sane dignum, qui Orbis terrarum religionem litterasque moderaretur. , Vide igitur, P. E. num eadem hoc tempore Italico praelo commissa alibi quaerere auspicia debeant, ' quam Romae, & in domo tua. Ingens illa Ale-ν Xandri mens, a qua nos aurea tempora sperabamus, vix tamdiu hominibus eoncessa est, quamdiu satis fuit ad eam cognoscendam: Tu nobis ejus memoriam quotidie renovas, facisque ut nostras, desideria, quae in illo expleri non potuerunt, in IN Ie tamen aliquo modo conquie seant. Neque enim tu eorum siderum similia cs, quae eum lumen to tum a Sole mutuentur . eo sibi erepto, itatim