장음표시 사용
381쪽
hio di faeiunt, sua caussa faciunt: ego autem elim cepi consilium hoe, nihil aliud eogitavi, quam ut tibi. tuisque Monachis publice gratularer, quod instaurata Benedictini nominis gloria, principes Ecclesiae dignitates ad vos redeant. apud quos su- lperioribus saeculis tantopere floruerunt. Alii dabunt eaussas alias. Sed nisi fallor, bonarum di sciplinarum studia mirum in modum a vobis hoe tempore exculta ordinem vestrum rursus erexerunt , & in veterem possessionem restituerunt . Ecce tibi monumentum rei hujus longe clarissimum et quod unum poterat, si reliqua defuissent, Auctorem ornare suum, & ad silmmos Eeelesiae gradus provehere. Prodit typis meis, qui Romanos excipiunt: S ut auspicato prodiret, tibi potissimum eommendari debuit, in quo uno summa sunt omnia ad communem non tuorum m
do, sed totius Civitatis benevolentiam S exsitimationem. Video, quam parcus in iudieando debeat esse Typographus: at certe communi sermone percrebuit, neminem unum ordinis sui dignitates celerius obtinuisse, neminem, eum obtineret, magis dignum esse repertum. Iam fastigium tenes: attamen vota nostra longius protenduntur; nee pati possunt, virtutem tantam finibus domesticis contineri. Ita Superi faxint, uti volumus. Interim accipe ingenuam hanc cultus atque Ob- iservantiae signifieationem ab homine tibi devinctissimo, qui si quid majus, vel melius haberet, hoe ipsum lubenti animo in obsequium afferret . XX.
382쪽
Io. Francisco see o Capituli Heronesis Archipresbytero dicatum.
ΙNcommode sane merum ageretur, si libelliam
hunc ad eos afferrem, qui lueubrationes litte . rarias non pluris aestimant, quam quanti moles ipsa, oeulos, non ingenium adhibentibus, aestimanda videtur. Scio equidem, quod aestimatores hujusmodi frequentissimi sint, in morem venisse, ut magna nomina nisi magnis voluminibus non praeponantur. Sed illud quoque scio. saepissime contingere, ut tanta haec nomina pluteis nostra inelusa aeterno pulvere foedentur, vel quod miserius est , pisciculis involvendis devoveantur. Prodit auspieio tuo, Praestantissime Vir. exigua haee Ecclesiasticae eruditionis particula; quae tum merito suo luce & cognitione hominum digna est , tum vel maxime, quod ab eo sit illustrata. sui & multis doctrinae generibus valet, & rerum aerarum totiusque christianae Historiae peritia longe plurimum. Verum neque hie a nobis commendari vult; neque tibi commendanda sunt illa, quae a te ipso profecta aliquo modo videntur. Siquidem huic Dissertationi caussam prae- .l buo
383쪽
ruerunt monumenta illa, quae ex insigni canoni corum Ueronensium Bibliotheca descripta sunt, &nos missa, auctore te, annuente collegio toto, uperam suam studiose navante collega tuo Josepho Blanehino, tanti Thesauri custode, magnixatrui aemulatore. Itaque meum hoc non tam donum tibi dicatum dici debet, quam gratiarum actio, & debita quaedam cultus atque observantiae significatio erga viros de nobis, totaque relibraria optime meritos. Abdant alii divitias suas, lucem perosi, di publicum litterarum bonum; alant blattas & tineas i caveant ne humano generi utiles sint. capitulum veronense cum rebus aliis, tum hoc in primis emineat, quod ad sacra audia promovenda privatas opes in medio ponit ἰηuae certe ne opes quidem dici possunt, si in tenebris jaceqnt. Haec Typographus in gratulationem effusus. Sed illi plura dicent, quorum m/δtime in rest antiquas memorias evolvi, di in commune veritatis ac religionis commodum evia,
384쪽
Ad Gravinae origines Iutis Venetiis
recusas Curati pochinis in Deeo scientia Criminalis professori aecatas .
Opus tibi affero timeatim suo, di publieo
judicio interea, quae classica dicunturi collocatum. Si quid ad speciem S pompam litterarum ederem, quaesissem regalia nomina, quibus tamquam Diis thura sacrarem. mmini tam gravi, tam docto, tam rerum humanarum perito nihil est exhibendum, nisi solidum&dutaturum. Illud etiam animo reputavi , tam insigne Iuris prudentiae monumentum aut nullius tutela indigere, aut ejus dumtaxat, qui in hae ipsa disciplina longe multumque praestaret. Tutela porro haec unde advocanda erat, nisi ex Gymnasio Italiae principe t Ex eo vero Gymnasio quis potissimum compellandus, nisi ille qui S in eo eolloeasset aetatis florem, S post forensem quadraginta annorum operam maturos senectutis fructus eodem ntulisset Ego equidem semper existimavi, summos illos Viros, quibus litterarum procurationem Venetus senatus commisit, eximia quadam pro videntia dc consilio, provinetam tantam admini-
385쪽
strare; sed eum te in Patavinam Aeademiam revoearunt, visi sunt nobis non sua modo virtute regi, sed a fortuna adjuvari. Non enim facile erat hominem invenire, qui Doctrinae criminali 'tradendae pro loci dignitate praeficeret . Reliquas Iuri rudentiae partes ad usum & eruditi nem plurimi colunt: criminalia paueissimi ad fori contentiones tractant, ad publicam docendi laudem vix singulis aetatibus singuli. Jam in arena es r di expectationi, quae de te fuit, eumulatissime respondes. Verumtamen est aliquid, quod non Seholae modo istae, sed nos quoque Typo- Iaphi a te expectemus; scilicet Criminales In-itutiones, sine quibus totum hoc studium uid tur quodammodo claudicare. Sed nolo stimul currenti adderea neς vero is sum, qui addere possim. Habes in Gravina hujus laudis exemplum. Hae via ad famam, S ad illam quam vocant immortalitatem contenditur.
MAgnum esse quippiam fortasse eredes, prae
stantissime Senator , quod tibi a duobus affertur. Sed si eos pendes, qui afferunt, idcirco intelliges collatis viribus adniti voluisse, quod au
386쪽
ter sine altero minus valeret, tuaeque dignitatis fastigium formidaret. Non ipsa igitur res tanti
est ut digna duobus iudicari possit; sed ea est
amplitudo tua, ut qui ad illam velit accedere, munire se debeat, & in negotii partem adjutores
accire. Sentimus profecto, quid sit de tua familiadieere; sentimus, quid sit dicere de te . in quem
unum totius familiae decora per multos propagata descenderunt, ac velut in bono lumine posita conspiciuntur. Nec vero ita dissicultatem superari posse, verumtamen fieri minorem putamus. Quod enim singuli facultate dicendi essicere non possumus, id vocum consensu & elamore quodam fortasse essiciemus.' Sed eur, inquis, tam multa latine, cur Graece aliqua, cur Hebraieet cathedram haee, non thalamum sapiunt. Videlicet non pueris
taedas ferentibus, aut populo dicenti Τhalassionem haec scripsimus; sed tibi optimis litteris exculti iasimo, tuique fimilibus, siqui sunt. Non deerunt chartulae, quae femellis; non deerunt, quae popello propinentur. Ea nos una cura tangit, ut tibi probemur: probari autem nequit, qui ab antiquae eruditionis ac sapientiae fontibus longe a eat. Ecce tibi totam eonsilii factique noliri rationem. Sed vereor, ne magna conati simus, minima praestrierimus. Utcumque se res habet, accedimus magno animo non tam ad ludicem, quam
ad patronum;l nec putamus velle te laetissimo diagravius quippiam de nobis consulere. Quamquam non potes ullo tempore ab illa desciscere benefaciendi voluntate, qua nos tibi jamdiu devinxisti, nisi a te ipso desciscas. Nostra cum recipis, tua recipis: Tua enim sunt, quae patrocinio munia
387쪽
untur tuo, foventur bonitate, gratia, di auctoritate promoventur. ita nobis Superi paullo plus virium aliquando concedant; faxintque, ut ingen tibus beneficiis, quibus nos eumulasti, majore i aliquo grati animi testimonio respondete possimus. Quod eum multis de caussis tota vita desiderabismus, tum vero maxime, ne audacter nimium fecisse judiremur, cum nosmet tuis adnumeravi
Ad Scholasticam Concertationem
ΕIsi eonspectus hester, totaque loei huius am.
phtudo ita me terret, ut vix spiritum vocemisque regere possim: attamen gratulor, oblatum mihi tempus & eaussam esse, ut studia mea ab eorum injuria vindicem, qui in splendido quodam aequitatis nomine gloriantes, Romanas leges, omnemque Iur'prudentiam contemnunt . Neque vero mihi aequitatem oppugnare in animo est; quam si quis populus coluit, is eerte Romanus fuit, ita in judicando aequus, ut si agendi formulas excipias vetustis verbis adstrictas, nihil umquam neque Graeei, neque barbari hoe in genere desideraverint. sed isti fortasse eum aequitatem dicunt, quid sibi uslint, non satis intelligunt; qu
388쪽
si vero aequus esse possit, qui juris principia non tenet, & arbitrio quodam nulla doctrina temperato de mortalium bonis & capite pronunciat . AEquus, nisi fallor, is est, qui in gravi controversia judex constitutus, non rem ad verba legis, sed verba legis ad rem accommodat; S pro loci, temporis, ac personarum natura mentem ipsam Legislatoris interpretatur. Qui fieri igitur potest, ut hunc modum summo juri ponat qui iura non novit; mentemque explicet Legislatoris, qui leges quales sint, numquam didicit Z Verum isti quidem, contra quos dicimus, non jura. sed Romana jura insectantur; nec ferre possunt, nos
tantum unius gentis prudentiae tribuere, ut ea una orbem terrarum regendum judicemus. Ajunt, mutatos esse mores, mutatum reipublicae si tum,
mutatam religionem esset & quemadmodum diversis morbis non eadem est adhibenda medicina ;ita vitiis, quae nunc sunt, ab illa aetate diversis non easdem posse leges opponi. Si dicerept ho- minum mutatam esse naturam, tum vero aliquid dicerent. Siquidem vix quippiam Romanis legibus praecipitur, quod non sit a naturae praeceptis aliquo modo ductum. Sed quando morborum similitudine delectantur, maxime velim ut repu tent, neque morbos hoe tempore esse diversos, neque vitia; ideoque & easdem exerceri curationes posse, & eadem jura administrari. Consule igitur naturam, inquiunt, a cuius praeceptis leges ipsae prodierunt; atque ita multo facilius, multoque brevius ad aequum & bonum pervenies. Enimvero si natura teneri ae perspici posset sine
doctrinae lumine, optime monerent: sed in hoc Λ a sum-
389쪽
summa laboris est, ut eognoscatur, quid natu 1 requirat. Quam quidem naturae quasi vocem clam praeclarissime omnium Romani Iurisperiti cognoverint, ejusque admonitione judicandi prudentiam constituerint, cur volumus per invidiam, quod est ante pedes omittere, peregrina consectari r Videant , quaeso, isti importuni sequitatis patroni , seu potius juris legumque hostes, quanti Romanas leges faciat sapientissima Venetorum Respublica, in qua tamen, tamquam in regno suo, aequitas dominatur: quae sane Respublica non ex toto terrarum orbe principes Iurisperitos acciret, magnisque praemiis in hac urbe aleret, si Romana iura cum aequitate pugnare arbitraretur.
Vos mihi, Auditores, eorum, quae dico atque defendo adstipulatores, atque adeo auctores estis; quorum iudicium apud me tanti est, ut etiamsi ratio desit, in hoc tamen uno conquiescam. Sed quod callidi Oratores facere solent, ut firmissi mum quodque testimonium extremo loco ponant, eoque rem claudant, id ego quoque facio; teque testem voeo, Senator amplissime, hujus civitatis Moderator, cujus iudicia satis superque ostendunt, quomodo possit legum jurisque ratio cum aequitate conciliari. Gratulor ego mihi etiam atque etiam, quod te Praetore ac judice, meum hoc in
Romanas leges studium ostendere possim; totiusque industriae meae, qualiscumque eit, in disciplina tam nobili collocatae, specimen tibi potissimum
390쪽
Ad Scholasticam Concertationem
i Uam nihil de me pollieear, Viri sapientisi, a simi, vel ex hoe intelligi potest. quod mel conatusque meos utrique vestrum commendo. Sia enim mihi unum in tanto discrimine Patronum a delegissem, non tam mihi ipsi dissidere, quam ex , consuetudine facere visus essem: at vero duosa eum appello , de insigni quadam virium mearumi imbecillitate fateor, qui a duobus tanta dignitate& auctoritate viris auxilium petam. Sed quam, O inquiet aliquis, tantae molis provinciam suscepis sti. ut non satis tibi opis ab uno tanti nominis tantaeque auctoritatis viro futurum sit 8 Equidems non ignoro, quos advocaverim, quorum alter am-s plissimae Diceceseos negotia incredibili prudentiali sustinet; alteri ad sullinendum non animus, auti, Vires desunt, sed oeeasio. Verumtamen, utcumqueo sit, iuvat Adolescentem non una de caussa perter 3 ritum habere plures ingentis pugnae auspices, as quibus bene sperare jussus, S in magnam boni exitus spem erectus animose congrediatur. Non ita facile in hane arenam laboris aleaeque plenisesimam sine tantis auspiciis descendissem; quod Sme ipse recte norim, & insignem rerum Logi- A a a ca-