Jacobi Facciolati Orationes et alia ad dicendi artem pertinentia : cum praefatione perill. viri D. Jo. Car. Nob. a Newenstein

371쪽

gra PRAEFATION Es

gnitatem aeeedentes, hunc sibi Antistitem. tanquam exemplar, proponunt ad imitandum. Haud equidem dubito, quin tu id feceris, Praesul amplissime, quem scio totis viribus omnique contentione ad eas virtutes conniti, quibus veteres

Episeopi beatissimis Ecclesiae temporibus floruerunt. Caput Episeopalis muneris Saerarum Litis

terarum interpretatio est et Sacrarum autem Litterarum pars nobilissima & utilissima communi omnium judicio Davidici Psalmi iudieantur. Hostibi offero Bossueti industria acumine explicatos, ut si nihil praeterea tantus vir edidisset. hoe uno tamen opusculo immotalitatem promereri potuerit. Sed cui haec Θ Tu ne ignorare potes, aut quantum sit in Davidieis Psalmis dignitatis di utilitatis; aut quinam interpres caelestis illius eruditionis thesaurum melius recluserit Z Tu, inquam, tanti nominis famaeque orator, qui Divini verbi semina eum late funderes per Italiam. S. extra Italiam, Psalmis praesertim eorumque praeeeptis longe sanctissimis uti sedebas, ut Criristianos homines a virtute aberrantes in viam revocares, revoeatos confirmarest Quantus es totus ferme ex hoe fonte es. Itaque etiamsi meum in testudium contemnere velis, qόod certe pro tua in-eredibili bonitate non facies. id tamen contemnere

non potes, per quod tibi studium hoc ipsum deelaro. Jamdudum insidet mihi animo voluntatis &bbservantiae erga te meae significandae desiderium: maximeque velim, si fieri potest, Fratres tuos litteris & Ecelesiae addictos una eademque opera demereri. In diversa vitae ratione singuli plane

insignes, praeclarissima Christianae religionis Inli

372쪽

usta familiasque ornant, doctrina prudentiaque instructissimi, & ad magna quaelibet. non dicama fiam, sed nati. Non est hie loeus, ut singillatima de unoquoque dieam, quia nimis multa dicendas essent ; 'sed este Sacri Palatii Magister praeteriri, non debet, vir summus&in summa luee posi-:i tus, cui nihil tam magnum praenunciare possula raus , quod non multi ante nos praenufietaverint.:a Huic ego quantum debeam, debeo autem pluri- mum, alio loco S tempore, si Superi faxint, sis gnificabo. Interim ad te redeo, de quo nihil amplius dicam, quam plures Pontifices. hoc est summos Christianae rei iudiees ac moderatores, tuorum meritorum fama permotos, honorifice sensisse, teque bene lentia & honoribus eompi xos esse. Iudicia haee tam gravis auctoritatis nos quoque pro virium di fortunarum nostrarum conditione sequimur, tribuentes tibi quantum posissimus, nomenque tuum ad immortalitatem typis nostris propagantes . A te vero illud enixe petimus , ut contentiones nostras aequo animo exe, pias, eonsilio regas, auxilio promoveas; ne tot tantasque impensas in codieibus Saeris edendis sine eaussa fecisse videamur. Si ita, ut spero, industriae nostrae favebis, & faeies pro dignitate personae quam sustines, di nobis ad graviora suseipienda stimulos addes.

373쪽

Ad opustulum Bossueti Venetiis editum

Ioanna Benedicto Ioanesio S. Palatii Magistro

dicatum a

Typographus.

ΙNter gratulantium officia, quae te undique eircumstant, Reverendissime Pater, noli tenuem hominem contemnere, qui qua un2 ratione potest, suum in te studium & observantiam publice testatur. Sieui julta est in tuis dignitatibus Iaetitiae eaussa, ea certe justissima Typographis est, quorum industriam, cum Bibliotheeae casanatensi praeesses, tam benevole excitasti , ae bene sperare jussisti. Facit hoe porro ad immortalem sapientis simi Pontifieis Benedicti XIII. gloriam, ut saec lo appareat, eorum fortunas promoveri, qui rem litterariam promovent. Numquam sane Christiana Religio detrimentum capiet, donee erunt, qui librorum curam suscipiant: & hi quidem tamdiu erunt, quamdiu Pontifiees rerum domini illos non praeteribunt. Te vero quis est unus in Italia tota, qui majore cura hoc in genere Versatus sit; qui plures libros tractarit, excusserit, cognoverit Z Neque tamen interim graves disciplinarum exercitationes omisisti: qua de re multa dieerem, si possem ultra crepidam. Quod attinet ad rem prae

374쪽

LIBRORUM. 3ss

sentem, habes, quid me in primis moverit, ut tibi volumen hoc nuncuparem. Quamquam si nihil aliud, quam virum quaesissem, qui de ejus praestantia recte iudicaret, attamen tuum illi nomen apposuissem, atque hinc potissimum auspicia duxissem. Tu, si pristinam humanitatem & facilitatem in isto fastigio retines cur autem non retineas ξ) voluntatem erga te meam non improbabis. Vale.

Ad opusculum Bossueti

dieatum o

Typographus.

Qui magnorum scriptorum opera his temporibus edunt, omnem ferme curam & indu-ltriain in papytum typosque conjieiunt. Ego a. ne cum Bossueti opus praelo committere institui sem, partem hanc non omisi; sed tamen , ut editionem emendatam, quam ut nitidam darem, multo diligentius laboravi. Id ipsum in caussa est, ut a te potissimum auspicia petam, Sapientissime Praesul, qui eonatus hosce nostros non m do dignitate nominis illustrare potes, sed & ingenio expendere, & auctoritate, veluti testimonio quodam, de quo dubitare non liceat, ad aliorun Z a comin

375쪽

eommendationem propagare. Agitur de Epistompietate doctrinaque plane insignit cujus proinde scriptis si quod praeponendum nomen est, tuum certe praeponi debet, qui utroque in genere tan- leopere excellis. Habes in hoc volumine, quod lad eostimissi tibi gregis utilitatem tradueas r habes lin Auctore tanquam Episcopalis vitae emona, quem imiteris. Quamquam ipse ita te gerit in. munere tam gravi, ut aliis exemplo esse possis. Non est profecto Typographi in hujusmodi fastigium oculos conjicere, multo vero minus de illo judicare; attamen maximarum rerum splendor i te funditur, nec summis modo, sed etiam infimis se prodit. Uteumque sit, iraeclare mecumagi existimabo, si quid mea opera & impensis feeisse videbor, quod tibi probetur. Vale eum tibi, tum nobis, tum vero maxime populis istis, ad quorum salutem di felicitatem animi tui eo 'gitationes operamque contulisti .

XVI.

Iosepho Maria duceia Episcopo Tiguri,

dicatum.

Typographus. Ecce tibi alterum Bossueti opus nee minus

eruditum, quam quod anno superiore dedi,

376쪽

LIBRORUM. . 3 7

nee te minus dignum. Illud tibi Romam eunti tanquam comitem adieci; hoc redeunti obviam fit, di nova nomina novosque titulos gratulatur. In Urbe illa, quae nihil fere admiratur, id contingere plerisque onuribus solet, ut eorum praesentia famam minuat, tuam auxit. Itaque te O

ptimus ille Ρontifex Benedictus XIII. ineredibili benevolentia complexus est, donis lue & honoribus cumulavit: clemens vero XII. acerrimi judicii Princeps ad alium Episcopatum, priore vix suscepto, inusitata quadam beneficentia transtulit. Enimvero singulari virtute & prudentia praeditum esse oportet, qui utrique Pontifici tantopere placuerit ; qui temporibus admodum diversis idem sit visus ; quem prior illa, & altera haec Aula, ingenio studiisque dispar, eodem animo exceperit. Quod autem plurimi faciendum est in tanta dignitatis amplificatione, nunquam oblitus Sodalitii tui, nihil omisisti, quod ad ejus honorem &ςommodum pertineret: ut omnes intelligerent, te

non modo spectare, quo ires', sed etiam unde exi. res. Id demum sapere est, seque adversus invidiam probe munire. Ex isto igitur fastigio, quo te Superi extulerunt, noli Bibliopolam despicere, qui suam operam, suasque impensas tuis auspiciis promovere cupit. Episcopus nee sine litteris ferendus est, nec litterarum studiosus videbitur, si

artem hanc nostram contemnat. Ego nervos o

mnes contendere statui, ut res bene cedat: sed multis praesidiis indigeo, quae nisi a lanimis vi- .ss, fama nominis di existimatione praeditis, spexari nequeunt. Te nunc appello, cui praela ty-Posique meos commendavi, quem auspicem S pu- Zi 'ς

377쪽

ctorem mearum contentionum kim constitui. Fae pro animi tui magnitudine, ut eceptis annuas,sbesque nostras probando confirmes.

XVII. . Ad Conciones D. Thomae de Villanova

P. Ma pro Metineri ex ordine D. Aquis sint , in Romano Archig mnaso S. Litterarum Professori

dicatas .

OUem tu tibi vitae morumque dueem ae magistrum, post D. Augustinum, jamdiu elegi lii, is ad te venit, tuoque nomine di auspicii, Venetam hane suorum operum editionem Omarii. Jubet . Potesne animo minus aequo patronum eXeipere, qui se tutelae tuae fideique committit ZScilicet eum ego eognovissem ex honestissimo viaro, eodemque doctissamb P. Magistro Io. Thoma de Bonis, ejusdem familiae alumno, te in primis D. Thomae Villanovani ingenio delectari. eiusque Conciones habere in deliciis ; in eam opinionem veni, ut has ipsas conciones meis typis editas tibi instituerem ; ut me quoque muneris dignitate commendatum benevole exciperes .

Iam diu fama percrebuit, quanta sapientia di eruis ditione Sacras Litteras in isto Gymnasio Chri

378쪽

stianae ditionis principe profitearis; & pro instituti mei conditione satis intelligo, quid ab ingenii tui magnitudine & foecunditate .erare librarius possit. Magnum tibi exemplar proposuisti,

Oratorem, Theologum, hominem publico bono natum; qui non solum fecit, sed docuit, nec aetati modo consuluit suae, sed posteritatis quoque rationem habere voluit. Laudo, quod cultum e jus pie religioseque promoveris ; quod actiones accurate descripseris; quόd dicta ejus factaque mnia in binio lumine ad imitandum collocaveris : at illud quoque sperare iuvat, ut quemadmodum Thomas suarum i exercitationum monumenta extare voluit, S ad famam sempiternam propagari, ha tu quoque lucubrationes tuas exire aliquando patiaris, totique Europae, non uni dum taxat civitati, uiui & ornamento esse. Interim meam hanc in te voluntatem, studium, & observantiam vel proba, vel saltem noli contemnere, quandoquidem vides, me, quod freto, non ideo facere, ut grande aliquid nomen huic volumini praeponam, sed ut nouaen idoneum virum quaesivi. non titulos e nec tam reputavi, quid Typo grapho, quam quid Operi convcniret. 3

379쪽

Typographus.

Opus hoc tam eruditum, idemque tam rarum. suasore & auctore te, Vir praestantissime. typis meis recudendum suscepi: in quo cognoscere potuisti, quantum judicio tuo tribuam. Nune cognosce, quantum auspicio di patrocinio. Alii sibi magna nomina quaerunt r ego magnum homi nem quaerere volui. Iamdiu enim in te admiror quis autem non admiratur Τ incredibilem quandam consilii dc prudentiae vim, qua mercaturae rationes universas ita tenes, ut fortunam auctorasse quodammodo videaris, S rationi subjecisse. Porro mercaturam cum dico, nervos civitatis dico, unde privatae publieaeque opes, unde natio. num potentia, unde immani generis felicitas. In hoc laudis genere eum tantopere excellas, non tamen hoc uno contentus es, sed in litteras quoque & eruditionem excurris. Florum alterutrum ingenia vel maxima fatigat ; utrumque fatigare tuum non potest. Quandoquidem autem Graecis studiis, hoc est patriis, maxime delectaris, habes hie unde animum pascas cognitione pulcherrima, eademque utilissima. Sed non est opus, ut

tibi commendem quod tibi jamdiu similiarissimum

380쪽

a atque adeo quod aliis multis probatum iit confido, quia tibi probatur. Pauci enim sunt iare hae, qui utantur judicio suo et pessimeque nobiscum ageretur, si illi dumtaxat libros compara. rent, qui librorum pr*tium ipsi per se cognosce, rent. Hae spe vel in primis fretus Goari Ε chologio animum adjicere non dubitavi; nullique out diligentiae, aut impensae peperci, ut, cum a me exiret, nomen tuum ferre cum dignitate posset. Ecce tibi totam voluntatis industriaeque menrationem, cui si tu pro tua humanitate favebis. invidorum rumusculos identidem in me conatusque meos eScitari solitos masno mimo conte

Ad opus cardinalis intrini Venellis

recusum

D. Leopolis Cape o S. Georgii Mumris vitiarum abbati ineatum .

typographus.

mquam Volumen hoe, Reverendissimo

Pater, suis auspiciis uti potest, ct iam pu duci iudicii ptriccio perfunctum, sine metu pro dire; attamen libuit mihi consuetudinem sequi, di nomen quaerere Viri magni, quod ipso in limine compellarem . Ac cetiri quidem, quidquid bulus I 1 ms