Gerardi Croesi Historia Quakeriana, sive de vulgo dictis Quakeris, ab ortu illorum usque ad recèns natum schisma. Libri 3. In quibus praesertim agitur de ipsorum, praecipuis antecessoribus, & dogmatis ... factisque, ac casibus, memorabilibus

291쪽

omhibus sordibus4 aqua stagnante, saepe

incinnatus noctem transigens. Unde magnam contrahebat invaletudinem, e qua se tarde colligebat ac recreabat Indicavi modo quanta pestilentia Londinum tractum circum late omnem invaserit usseritque. Ad hoc malum aliud malum accidit anno sequente sexto, sexagesimo. Id incendium , quod non quidem populatim omnem tractum, sed solam istam urbem adeo populosam, pene totam usque adeo exussit afflixitque , ut non universa Angli unquam obsita fuerit , non quam longa posteritatis series obliteraverit. Quum vero diutam multos tam duros ac tristissimos casus horum hominum reeensui, ut opus hoc aliqua varietate distinguam, atque ea animum lectoris, serte legendo lassum , reficiam ac reparem, referam Quakerorum quaedam edita his tribus quatuor annis is de insequente longo tempore post totius regni statu, & de utraque illa

clade Londinensi vaticinia non omnia, at praesertim memorabilia Mannotatu digna , ut cujusmodi narratiunculis plerique mortales maxime delectantur ac detinentur. Adhaerent plerumque magnis ac miris mutationibus hominum praedictiones obnuntiationesque. Sed solent eae sere jugiter post eventa prodi Hune

futuri temposis statum hanc cladem tramque quosdam maherorum praedixisse ac praemonstrasse , adeo inter eos homine certum erat, ut si quis ei rei fidem non haberet

292쪽

haberet , is omnem fidem videretur funditus tollere. Quidam uakerus in urbe Villa Faustini , nomine Series , textor, anno millesimo sexcentissimo sexagesimo secundo . videt

in suis aedibus in lebete, posito super ignem,

circa ambitum , verba haec scripta literis capitalibus: O T EN GLAND o PoY

Id est Ra Anguia a veneficio.Caroli secundi Camdinalis. Intelligo Moloch. Nationes viginti cum eo. Veniunt arumna Anglia. Quo viso ille homo attonitus vocat idem spectatum vicinos. Qui itidem portentuin admirantur , neque unde existat queunt animadvertere. Confiitit scriptura prope integra hora, ac tum evanuit sponte.

Id ostentii revera ita se habuisse multi illius urbis cives etiam optimates, praeter uakeros, multis confirmaverunt. Vidi legi ego tremo scripturam illam annotatam a Job. Cougheno, eo viro, cujus superius mentionem feci , eo ipso anno in libello ejus memoriali, servato ab eo anno in musaeo insignis viri in nostra patria usque biennium post mortem Caroli interim nulli alii viso homini , ut in ea nnotatione nulla potuerit subesse fraus Quid

autem Qua heri, alii eo viso vel iis verbis voluerint significari , quomodo pertinuisse ad genu mortis Caroli mutationes in religione

293쪽

turas, quemadmodum cum verbis ac notis scriptis res, cum morte Caroli, inde aliquanto tempore, relatae, conces, creditae, auditae, visae per totam Angliam , convenerint, non opus est hoc loco commemorare Asierebant

Quakeri sic unum e captivi Quakeris Londinensibus urbis pestilentiam praedixisse , ut affirmaret sere, ut quae ante platea hominibus in suis rebus occupatis suerant resertae , eί brevi vacuae vestigiis hominum ac totae graminosae viserentur. Id praesagium monitumque non ultra extendam, cumprimis ne ab ordine rerum ac totius operis brevitate propositis discedam. Illud memorant de incendio. Heresordiae Quakerus erat cui ante urbis inflammationem ejusdem lucidissima imago osteus . non dormienti, at vigilant , cum eo vocis coelestis monitu , iret atque haec nuntiaret Londinum. Is continuo facit, de capto equo accurrit. Ubi vero ad ipsam venit urbem . denudat caput,

abjicit galerum, contractoque subligaculo reliqua dissolvit vestimenta , dimittitque caligas. Sic eo habitu, admisso equo, advolat ad quendam suorum conventum ac concilium, biduo quam ea quae allaturus erat acciderant. Intrat, accedit, tagna animi commotione, vultu mae stitiam ferente, unim in concione , sibi praedictum ostensumque a Spiritu obturum, uti post spatium duorum dierum Londinum igni ia

294쪽

α HISTORI. AE FATER. atque cubilibus exciti ad id signum , quod ostendebat, summa animorum corporumque perturbatione nudi, aut vix vestiti , suis se idctis tectisque suam conservatum vitam proriperent, ac quod factu opus esset ad restinguendum ignem nescirent. Omnibus mirantibus , plerique ad extremum hominem ut morologurn seu stulto ac sutili sermone garrientem , cum ipsius omine ac signo irrident. Atqui is pertinaciter persistit , tam diu , donec illis jam nil ciuicquam tale morantibus, ac hominem ut delirum, atque alios suis somniis territantem, bigentibus , eventus res ipsa illius oracula comprobant. Quod dum fit, ardentes conflagrante ac consulgente jam urbe tota , idem homo, vel jam revera mente motus , vel illo afflatu de re,quae nunc nimis certo deprehendebatur, nimium inflatus, ac per hoc carens mentis lumine is confidens sibi satis opis, auxilii est e, ut quod cum non esse , futurum renuntiaverat , idem suo jussu atque imperio ultra non esset, adspectantibus perpluribus hominibus, primum vagus circumcurrit , ac se flammas coerciturum clamat, eos positurum terminos, quos non excedant, deinde accedit ad dotnos

correptas undique igne , subsistitque staturus , usque dum ignis ipsum quoque consumpsisset.

Unde illi, frustra hortati, ut id facere desisteret, illum medium amplexi, ex isto loco amovent, Walio versum pellunt. Postea suum errorem ac vanitatem agnovit ac resipuit. Addunt Qua-

295쪽

heri, hunc eundem hominem postmodum simile quid, ceu visum a se secundum quietem, super oppidum Herefordiam enarravisse iraedivinavisse, verum inaniter, neque enim idem ut di mina erat, contigisse. Qua res aheritamen de sua sententia non dimovebantur, quasi ille vir minus vera ad oraculum suisset, hoc quod pronuntiaverat suisset habendum pro nihili, eo quod talis praedictionum variatio etiam in iis prophetii, quos memorat sacra Scriptura, visa fuerit. Etenim cum haec gemina afflictio tanta non solum civitati Londinensi tantam calamitatem , sed etiam reliquis omnibus hominibus per universum regnum , metum magnum injectis et . quisque plus suam vicem suumve pericului esset anxius, quam de inse- standis aliis cogitaret , ille ardor animorum in ulciscendis Quakeris aliquanto tempore refrixit. Atqui interim dum in Anglia horum hominum

hostes hac ratione in eos agunt, in Scotia, atque Hibernia , nequaquam ab illorum persecutione conquiescebant. Plus quidem in Scotia, at minus in Hibernia Nam cum in Scotia tantus illorum Quakerorum non esset numerus, ac prolude illi qui erant, non adeo frequenter ac crebro convenirent , praeterea cum neque tot contra eos latae essent leges , in quas illi poterant peccare , neque tantam suis adversariis sibi resistendi oppugnandique occasionem acniateriam praebebant. Quapropter si qui deprehensi , qui nimis audactet aut pertinaciter a coirent,

296쪽

1' HasTORIAE my A TE coirent, aut quippiam occiperent , hi careermbus mandati, quidam ad longum tempus, quo

aliis metum terroiemque incuterent. Major

in hibernia Quakerorum copia erat , idque non in una provintia , sed pene omnibus. Et helchomines illi haut secus atque tu Anglia, sua quisque pro sua religione negotia exequi, cnempe ubique negligere atque contemnere coetus publicos , ac suos perpetuo inter se celebrare, de subtraheres, quotiens aut decimas solvere, aut aliquid ad templorum structuram, aut resectionem conservationemve contribuere juberentur , quum exigerentur ad juramentum, quidam festis diebus maxime quotidianam operam atque laborem impendere, nomnulli publicas ecclesias adire , atque ibidem conciones precesque suis sermonibus clamoribusque turbare, itemque, utin in foris ac viii, homines exhortari ad poenitentiam , eorum' facta execrari, aut istiusmodi aliquid ostentare, pars suas ineptias agere. Quas ob causas non minus hic quam tu Anglia , severe in eos animadversum is cuncti pultati pecunia, sinaam nollent pendere , ut volebat nemo , carcere, in eoque duriter habiti, quidam ut a gritudine aut morbis morerentur. Alicubi quidam ne convenirent, praepediebant, extrahendo ex aedibus , in agris occurrendes, retinendo, includendo, quidam ubi convenissent, vi irrumpebant in domos , atque impetu in eos seruebant, seriebantque o privabant vestibus.

Haec

297쪽

latronibus, quibus omnibus sua omnis autoritas erat in manibus ac ferro. Et baec aliquando

illi, qui istis hominibus erant praepositi, dum fierent, adspicerein pati fieri, quandoque ipsi

quaedam faciat praeter quam eorum dignitas ac gravitas serret. Interdum ipsime Quaheros, quod in publico, quod se coram liberius loquerentur , quod irritati asperius responderent, iunctim , quemadmodum vindicta non pati'tur otium , in eos , tanquam in maledicos alisque impios homines involare is incutere baculos , iisque caput implere. Neque deerant inter ecclesiarum pastores , qui postquam homines a sua suorumque excluserant communio' ne eos quasi aliter constringendos , tradebant udicibus. Praecipua moderatio erat penes judices supremos in comitiis & consessu regio. Di, initio hujus libri quemadmodum Georgio Teitho,, Roberto Barctat , suam pro doctrina ac religione Quakerorum diligentiam at

que operam non vulgarem navantibus , eadem doctrina atque religio maximum incrementum accepere, ac res illorum hominum ad maturam ac virilem aetatem pervenere. Atqui cum is

praesertim scopus sit hujus nostri laboris , ut quae ea sint, quae hi homines docent, quaeque tanta cum religione observant , quibus auctoribus , quibus modis eadem inventa ac tradita sunt, ob quae demum tot ab iis suscepia, s rot

298쪽

a73 4 su o RI AE S AKER. tot sustentata, tot exhausta pericula, omnibus vel tigiis indagemus atque indicemus , illud hoc loco ostendam , qui prima ac praecipua horum hominum dogmata , fundamenta reliquorum, Keillio ab hoc tempore, variis scriptis, partim distinctius expressa atque expolita, partim

non parum immutata , atque ad ideam veterum philosophorum, non juxta suorum ina- herorum picturam novam , adumbrata fuerunt, deinde suo loco ac tempore perrecturus de Bar-clai dicere. uelibus primum aniniuin ad scribendum appulit anno post sexagesimum quinto, perseverabatque in ea annos multos Scripsit autem omnia Anglice, exceptis paucis schedulis. Enimvero cum eo, quae inheri omnes ceu principia suae totius doctrina ac religia onis praeserebant, puta de lumine divino, quod est in homine, deque Christo ut habitante in quovis homines, ab omnibus Quaheris valde obscure, implicite describerentur, eithus, acri ac subtili ingenio vir pro sua industria atque acumine ita disponebat, quae illi modo rudi & elaborato exorsi erant sc pertexebat Omnibus lingulis hominibus inditum

a Deo lumen. Id non mens , non ratio humana, siquidem haec homini innata, illud datum extrinsecus atque adventitium, positum in dominatu, ut rationi praesit eamque gubernet. Idem lumen semen Dei instrumentum, post peccati introitum ac hominis cori uptiODem, no-yae generationis e Deo. Atque id substantia,

partiis

299쪽

II. 279 particula substantiae invisibilis ac spiritualis Christi. Filii Dei hominis divini , hominis invisibilis, hominis spiritualis, hominis coelestis. Nam is Christus, Filius Dei, ad una modum, ut sit istiusmodi sectus homo , idque per quandam Dei effluentiam. Sic Christus, sic per Christum Deus , inest habitatque thcunctis hominibus , imo creaturis omnibM. Desciscentibus autem hominibus a Deo, seseque omnino ipsis depravantibus , Christus ac Deus occidit quidem in hominibus , at non Omni modo. Quin Christus , misertus horninum ' remanens in hominibus, ita homitium omnium viseriae, impotentiae succurrit atque opitulatur , uti hominem unumquemque intus moveat, moneat, excitet, ut Christum, lumen, in se attendant, sequantur,is depositis pravis opinionibus ac malis moribus , se Christo denuo dent, eumque, suam in iis vir

tutem ostentantem exercentemque amplectantur, ei adlinescant , eum in Onanibus ossiciis obeundis ac retinendisibi proponant ut ducem,

Mut magistrum imitentur. Quod si fit, Christus in iis resurgit , reviviscit, viget , agit,

unione ac communione nova , fitque iis ustitia & salus. Sic Christus hominibus cibus, inpula coelestes ac spirituales. Atque ita pii ab

omni aevo Christi comederunt carnem, accipsius biberunt sanguinem. Et sic quidem Christus etiam est iu impiis, sed occulte, ut haut absimilis sit sublato, ut inde Scriptura quando

s 4 quo

300쪽

1go M1sTORIAE QUA KER. que dicat, Christum in illis non esse. Est autem ita in iis, ut illis se ita peccato quasi vendentibus ac mancipantibus , Christus hinc ipse

patiatur, ac saepe ex infamia ac laceratione sui corporis, usque eo assiciatur dolore ac suppri' matur, ac si uiueretur cruci. Hic Cluilius quatenus homo ille divinus ac coelestis spiri tualis , colendusin adorandus omnibus , non utique ut externus , natus e Maria. Tale de his articulis dogma Keithianum , olim quidem, quod eithus non ignorabat, inventum ac prO- latum particulatim , non summatim, ab hominibus non optima fidei, atque ab Haereticis, assuetis addictisque Scholae ac Disciplinae Philosephiae gentilium , ac speciatim Platonicae, illa ipsa integra forma , id quod ego eit humnescivisse exploratum habeo, solum, excli sum , editumque libello singulari, cedente seculo, a quodam viro Gallo Gulielmo Psello, ast ita fatuo ac stolido , ut inter homines ratione praeditos nulli essent, quin hominem hunc cum scriptis exploderent atque ejicerent. Et haec eithus vir argutissimus multo ante con- eeptam diu considerat , deinde variis libris efferebat,is adstruebat vendicabatque ab objectionibus, quas aut ipse sibi, aut alii ei, verant. Et hos libros curabat excudi incon fulta de insciente societate , ut ea recusare ne-ouiret , idque non in Anglia , sed in Hollandi, ut non ita facile quisquam Anglorum re scire posset Caeterum cum huius totius do