Gerardi Croesi Historia Quakeriana, sive de vulgo dictis Quakeris, ab ortu illorum usque ad recèns natum schisma. Libri 3. In quibus praesertim agitur de ipsorum, praecipuis antecessoribus, & dogmatis ... factisque, ac casibus, memorabilibus

301쪽

L R. II. 28xctrinae Keithianae membra principalia essent duo, quorum alterum de praesentia Dei ac Christi in creatuit omnibus ac non solum hominibus, alteruna.de Cluiit in hominibus habitatione de Operatione tractat , qui membro primo su scripsere , vel idem repetiveresa docuere publice , ex horum hominum antecessoribus inventi nulli. Neque tamen ulli contra sta ipserunt , neque damnaverunt omnes inter se ad hujusmodi negotia congregati, ideo quod viri nomini ac famae parcerent, putarentque posse de debere istum errorem propter reliquas dotes ingenii ac morum viri taciturnitate tegi. lesterum vero quod attinet , hic nullus repertus ex iis, qui se Quakerorum doctrinam tenere profitebantur, qui non idem dogma omnino ut suum uerit amplexus, atque ut suae genti singulare secutus, praeter paucos pusilli aut obtusi ingenii in loco aliquo remotoin angusto orbis alterius ac lolis obeuntis. Unum erat dogma quo Keillius non abhorrebat , verum quod neque ipse aliis cupiebat obtruderes, neque ulli ex ea gente pro dogmate communi cupiebant a quoquam accipi ac tradi. Id erat de animarum perpetuitate, earundem migrationein revolutione per varia corpora, quondam prosectume Scholis Empedocleorum Pythagoraeorum

ac Platonicorum, deinde varie interpolatum a te aliquot centum annos ab nugatoribus magistri Judaeorum , nominatis Rabbinis , qui quicquid somniant de eo solent vigilantes non

302쪽

181 Is T DRIAE . ΑΚΕΗ. modo loqui , sedis scribere , inprimis a R. Iit Echalio Loriensi, in tractatu scripto Hebraice, hoc ipso tempore denuo instauratum,

additis omnibus, quae deerant ad ornatum peria sectionemque , a Barone elmondo , viro ,

isthoc splendore nobilitatis magna cupiditate cognitionis, scientiae excellente . atque utrumque hoc sibi quam pulςhrum ac laudabiled licente, de quo ejus amici incipiunt ambigere, cum vivit optime , neque habet unde , invenisse lapidem Philosophicum Videlicet hic vir eo tempore degens in Anglia, idque inter

Qu akeros , tanquam illorum unus, cum in aedibus alicujus foemina comitis , tantae nobilitatis, qua ipsa quoque maximo scientiae desiderio tenebatur , cum eadem saepe ac multum

de placito illo Platonico e libris Platonis dissereret, cum illa huc deveniebat, ut ambo in eandem opinionem illam inciderent. Et quoniam Keillius itidem saepe una esset a coli queretur, illi eum quoque in regionem suarum argutiarum inducunt. Quod ubi notum factum reliquis uaheris, Helmondus, qui suas opiniones pertinaciter defendebat, ac per id Qua-keris eas opiniones accipientibus, aliis ut peri- .ulosas novitates , aliis ut errores stultos , aut acutas delirationes, valde erat invisus , ipse quidem Quakeros omne jubet valere, pergitque non modo suam sententiam tueri, sed etiam placitum hoc visum sibi adhuc rude nec satis expolitum limare politius, is scriptis

303쪽

in fabulis, tanquam Peliam recoquere, uor- mare ad hanc formam, quam ut paucissimis potero verbis exprimam. Prius quam animae uaniuntur cum corporibus irratio existunt mundo. Postquam descenderunt in corpora , singulae habent diem divinae visitationis mille an norunx , eo fines, ut praeparent se per absolutam sanctificationem ad felicitatem aeternam, sin divina patientia abutantur, ut condemnentur illa longa ac terribili poena, quam Dius iis praeparavit in sine hujus seculi. Id vero spautium annorum mille non continuum eli, in-di Visum , at distinctum ac circumscriptum duo. decim cujusque anima revolutionibus ac reditibus diversis in idem corpus , exceptis sanetis quibusdam, qui primo vel secundo circuitu satis sint purgati. Et hi reditus singuli accidunt

post annos trecentos triginta tresis menses quatuor. Dum autem animae exulaut e cor

poribus , non procedunt ac progrediuntur inpietate idcirco si justae sunt, est iis bene, si malae male hae animae, quae ante Christi mortem migraverunt e vita, neque servatae suerunt, uia bi redeunt in corpora , possunt tum acquirere salutem per Evangelium Christi morte Christi ad mundi finem , quae animae Evangelium non audivere , redibunt in corpora uno tempore, uno loco , atque tunc Euangelium percipient auribus , obtinebuntque salutem, si credant. Postea quam sancti redibunt in ter

304쪽

28 HISTORI. QUAxER Tam , resurrectio erit prima , futurumque ut sancti simul omnes vivant annos mille, absque

ullo peccato , perinde ac Adam in statu integritatis ut juxta exemplar ejusdem Adami generentur e virginibus , patre Deo. Dein altera sequetur resurrectio , qua sancti ad ni dum secundi Adami, Christi, erunt consummati in corporibus coelestibus. ostremum erit quidem piorum elicitas prorsus aeterna, at habebunt poena impiorum suos terminos ac funes. Sed redeo ad Keithum. Mihi quidem

ut puto certum, eithum, si non omnes, at

praecipuas harum propositionum vehementer amplecti, is tamen quae de ea re sua sit sententia, haut facile cuiquam, ac nisi iis hominibus, qui plus aliis sapere videntur, ac prae terea fidelibus atque arcanis, patefacere neque

eum solum esse , qui hujus sit sententiae , sed

eandem etiam aliorum opinionem esse, tametsi paucissimorum , ut longe absit eam universargentis droctrinam esse. Neque vero uakeri diu inter se tolerarent, hujusmodi opiniones qui

foverent ac defenderent, si verum est quod non semel audivi cum prHipui ex iis viri dicerent. Volui de hac re paulo ubertas loqui. non tam propter Quaheros, quam propter eos, qui cum de hisce propositionibus,, libris hujus generis audiunt, aut eos legunt , ut alia quamdiu a multis curiosis factum, interim quodnam sit principium , quae origo ignorant , ac facile longe alie quam par est, de tota re u-

305쪽

II. dicam. Ab hoc tempore se Quaherorum nationi adiungebat Gulisimus Pennus, post obitum patris gubernator ac possessor Pensylvaniae ille vir tota Anglia celeberrimus notissimus cunctis exteris, non ignaris rerum Anglicarum, eujus accessuis stuclio, consilio auxilioque

atque opera cum res Quakerorum dehinc non

quidem unctim ac derepente , sed sensim ac gradatim, plurimum auctae Lamplificatae sunt, non ab re erit, si , more de viris istiusmodi

ab initio servato, quaedam de illius ortu educatione , tum de occasione conversionis ad hanc sectam hominum , itemque de amore ac diligentia erga eam , ad poliremum de ingenio ac moribus adnotem. Et pater Gulielmus Penianus, Anglorum maris classisque praesectus secundarias prudensis gravis, etiam in illa distractione de dissidio imperii ita se gerens, ejuxta religionem divinam suam erga homines

fidem coleret. Quum autem pater filium tania quain natum non ubi, sed patriae ac communi,

destiharet insignior vitae generi, ad publicas, non ad suas privatim augendas res, ipsum pro-he curabat ad omnia divinarae humana ossicia

erudiri, posteaque mittebat ad academiam Oxoni ensem,ut inter adoloscentes nobiles optimates optimarum artium doctrinarumque studio& exe citatione animum occuparet. Dein G. Penianus profectus est in Galliam , is aliquamdita commoratus est Lutetiae Parisiorum, saepeque apparuit in aula regia quo tempore sum admois dum

306쪽

α ε HisTORIAE QUA NE R. dum esset juvenis , nihilominus, sertissimi

viri, hominis continentissimi, praebebat exemplum , dum suam ab inimico ac gladiatore, ejus caedem quaerente , vitam strenue defenderet, miti vitam, quam poterat eripere, relinqileret Reversus in patriam mox abiit in Hiberniam , ubi cum multa de Quakeris audivisset , neque ab ipsorum institutis ac moribus abhorreret, adiit eorum coetum. I annus erat sextus sexagesimus, ipso agente suae aetatis annum vigesimum secundum. Accidit autem quum illic adesset, ut loci prino super, veniret, Pennum caeterosque praesentes domo in publicum omnes vi extraheret, raperetque in custodiam. Atqui tantum aberat utl ennus hoc improviso, repentino malo absterreretur,seseque partibus & doctrinae vitaeque Quakerorum subitraheret, ut hoc ipso in locosutim ad eos amplius animum adjiceret, postquam amplius ex iis intellexerat , quae eorum homin uni in docti in vitaque propria erant. Itaque dimissus , inque Angliam ac domum regressus, ita vixiti. Utque se, ut quivis Q herum posset cognoscere. Quamobrem Pater

intratus iratusque non mediocri iracundia, cum fuerat filius hic parentum amor ac spes omnis, sicuti is suos vicissim parentes tanto studio, quanto esse nullum maius poterat , coiniebat ac venerabatur , in eum . veluti factum dehohestamentum sui generis , suaeque familiae dedecus in omne aevum suturum, val-

307쪽

& cum nullo modo posset revocare, tandem suis aedibus interdicere, minari, velle se filium exhaeredare. Et vero accedebant contumeliae .contumaciae inimicitiaeque patris domesticorum, veterum sociorum, aulic'-rum ac regiorum, quibuscum erat enutritus, multum erat versatus, ecclesiasticorum, qui ante impense carum habuerant. Quibus incommodis Pennus hoc unum remedii opponebat, in eo , in quo male audiebat, vitae integritatem, in iisque, quae patiebatur, constantiam animi, corporis. Quin ennus illud

postremum his rebus consequebatur , ut pater eum reciperet in gratiam, quantum ante fuerat ab ipso alienatus , tantum nunc erga eum animatus ester, neque solum ipsum adeo humiliatum afflictum erigeret recrearet, verum etiam testamento haeredem suarum opum ditionumque institueret, ac porro propter singularem pietatem, magnam animi fortitudinem collaudaret is hortaretur , ut sic pergeret imvirum. Praeterea cum pater jam coram cerneret, quanta filius in invidia esset, facileque

prospiceret, quantam etiam invidiae tempestatem subiret, quanta impenderent mala , idem graviter aegrotans, ac suam certam habens mortem, mittit ad ducem Eboracensem , Archi- talassum , ut qui , sicut ei Pennus in munere proximus erat, ita regi proximus erat dignitate, ine dubio, cum regi nulla regia aut legitima

308쪽

288 His TORIAE QUA UER. gitima proles esset, regi supervivendo succederet, qui suo nomine ab eo petant , vellet ratri frater suum commendare filium , ipseque ipsum tutari ac conservare, tot am passum injurias, adversus vim reliquam, cui isi ejus socii totaque illa multitudo erant expositi. Id quod regius frater rex ipse, propter viri in regnum

merita, concesseres, tametsi illi Pennum non ita desensitare semper potuerunt, ut non quan doque in custodiam aut carcerem daretur. Id nequaquam omittendum , Penni patrem aegrotantem sic ut jam certum esset mori, antequam mors obreperet, ipseque decederet, his

postremis verbis filium sui se allocutum quin m misi , regi m. max sc perpιtim ser-

ire, atque id serpitio regum terrestrium anteperistere rebusque Omnibus praeferre mementa. Vuοι s

facis , os , O iu , civi similes atque amici

p sereratis in vestro simplici ac nudo modo concionandi isitam instituendi, ra os finem facietis pra-c ibus4mηibus usique ad nem muηdi. E quibiis verbis senis moribundi haut obscure intelligebatur opinio ejus maffectio animi qualis 'uanta erga uaheros esset. Jam quodnam huic filio Guili Penno, etiam a iuventute, suerit ingenium, quae cum ingenio linguae promptitudo. quae cognitio linguarum, saltem inter homines,

non vulgariter inititutos, usitatarum, quae rerum,

tum cujusmodi indoles, quique mores vitae, ego quidem aut Quakeros , aut alios mavelim, quam me dicere. Scio enim quam arduum ac

309쪽

suum judicium interponere. Id certe , etiam me tacente , loquuntur ejus scripta , hunes num eminere inter uakeros omnes , cum scribit omnia ad communem captum intelliugentiam popularem tamenin rerum copia ac varietate, Moratione ac stylo, inprimisque, cabulorum ac sententiarum gravitate , idque quando scribit de rebus theologicis , vinctarum alligatarumque catenis verborum sacrae Scrupturae, sic inter suae patriae scriptores versari, ut nisi quis alienis virtutibus ac laudibus sit invidus, si quisquam, disertus Meloquens sit habendus. Tanta Quakerorum spes de Penno ab

ipso initi erat, ut mox inter suos agere Oncionatorem permitterent , tanta usquequaque existimatio , ut non dubitarent appellare in eo

genere perfectissimum. Neque quisquam inter

eos sui unquam, qui non statueret Pennosummam semper consensionem ita omnibus articulis religionis cum reliquis Qualieris omnibus fuisse. Hoc ei singulare erat , quod ea, quae

pertinent ad notitiam rerum divinarum ac sacrarum, multo quam reliqui leviora duceret, se valde equidem conscientiarum in religione vi coactutis persecutioni opponeret, prout revera nulla hac re major feritas ac foeditas inveniri potest, sed nimirum tolerantiae ac libemtati religionum cunctarum sic indulgeret, ut non solum ipsorum illorum hominum exercitia

vellet permitti , sed, ipsos homines , saltem T Christi-

310쪽

ido HIs TORIAE QUATER. Christianos habitos, admitti ad omnem auctoritatem, iotestatem imperium in omnes, ne quidem Socinianis cum suis lepidis dolis exceptis , non ipsis Papistis , illis ab ipsa sua religione omnibus aliis religionibus inimicissimis, .usque adeo truculentis ac saevis, de in sanguine Christiano gaudentibus, ut eos

nunquam teneat satietas. Quae mira res. Quasi se libertatem extendere non id ipsum foret libertatem subvertere , cita contra nos alere ac fovere alios, itaque armare, ut nostro nos ense fodiant. Neque id latuit Pennum, quantum ad dictos homines , ut qui ad eum modum noverat tum Socinianos , tum Papistas,

ut solitus esset dicere, μου Qua erorum toti a nullis magis quam a Socinianis ac Papistis Ue metuendum, o esse eos quibustum Ibi derictis aliis G taxibus omnibus , omnium, rem esset confi-ectandam. Prorsus ut Pennus, aut omnium religionum assecla haberi vellet, aut eam a se opinionem amotam nollet, quae sic omnium hominum mentes occupabat, esse Pennum, cum

minime adeo esset stolidus , astute in corde. ut quidam volebant, Socinianum, ut alii, ac sere omnem, Papistam . o quidem Jesultam. Profecto non cum Penno super ea re Quakeri consentiebant. Iam secundum haec Pennus ita fidem concipiebat Christianam , ut putaret ad eam tenendam sufficere, si quis generatim Scripturam haberet adamaret ut Dei verbum, ex eaque articulos amplecteretur Fundamentales.hoc The-