장음표시 사용
111쪽
s,8 A v c. MAs CARDIimpotentis animi perturbatione disseremus. Apud Homerum Iuno, numen, ut semper, contumax, ac superbum, Troianis irata, quod vincerent, ad integrandum ferocius praelium Graecos clade perterritos adhortatur ue at quonam vocis habitu 3 quo & foeminam, & superbam, tunc maxime indignantem decebat, Stentoreo. ita disertissime testatur vates. Iam de Martis cum Diomede congredientis vocifera-
ione quid dicam 3 quid de clamore desilientis E curru Hectoris 3 Nimirum sapientissime Ioan-
'nes cognomento Chrysostomus , clamorem, Ti. . equum esse dixit iracundiae, non raro impuneri yia ς volitantem: Clemens vero Alexandrinus elati animi, atque arrogantis indicium. Clamori assinis excreatio censenda est. Non hic ego amantium excreationem persequor, de
qua Tibullus primo, mox etiam Ouidius,solles, dc flabella cupiduali cecinerunt, & Tibullus quidem. ributi. 5b: Non frustra quidam iam nunc in limine perstat
ex eo, ut Sedu , ac crebro propcit, ac reyugit, Ouid. i. de Et simulat transire domu, mox deinde recurrit
Soliu, s ante ipsas excreat usque fores.
Ouidius veIo, e liner Scit cui latretur cum solus obambulet ipse, clausa excreat ante fores.
112쪽
non inquam hoc ago, ut ab huiusmodi excrestione quid sibi velint amatores diuinem. aperta res est, nec coniecturis ad veritatem extorquendam eget. de illa potius excreatione nuc disputo, cum aut ab imo pulmone pituita trocleis addu- , , a '' citu aut cum iam defluxit in fauces,valido cum
sonitu longe proijcitur; quod & Libanius in se
ta declamatione plurimum odisse se dicit: & indecorum maxime atque importunum in sapientum corona Lucianus existimat. Atque hic iterum negotium mihi esse video cum doetissimo τ, critico , qui commentarios sane luculentos ad Ethicos Theophrasti caraeteres dedit. Hominem ego tanti facio, quanti virum pene supra fidem eruditum decet; verum quo ille reconditiora , & a vulgi sensu magis remota depromit, 'eb diligentius pervidenda sunt, ne aut incautis Ῥcie nouitatis imponant, aut nos in alienaturasse verba videamur. Foedum hominem, &spurcis omino moribus Theophrastus describit, atque a sit: Dum mitra mensam vult clum qui pocula in conuiuio minisi, at , confluit. id: ad haec criticus. Nihil ho dius, inquit, nihiα α turpius, verum praeterea notandum est, non
tantum hic esse,sed fastum,s conuiua
rum contemptum. Hactenus ferendus est,&cum Clemente Alexandiino aliqua ex pariς
113쪽
consentit, sed statim tanquam ex tripode sundit oraculum: Olim in conuiuijs . aut a*s con
gre nibus procul fluere signum habebatur
eminentia: At ego eminentiam istam tuam in re literaria veneror, dum sententias ore rotundissimo procul expuis; quas non quidem hauseris aliunde, sed ex cerebri tui frigiditate deduxeris. quem 'pro sententia testem dabis3 nam Theophrastus tuus de hac eminentiae ostentatione, ne somniauit quidem. At Plautus magnifice conscreare dixit, Quintilianus clare excreare ; tu videris. ego sane stultissimus omnium screare, ac spuere rem omnino diuersam arbitrabar, quam tu pro eadem sumis, ut video. Stultitiae tamen autores nam Grammaticos, non quidem antiquissimos, quos possem referam, sed recentis memoriae virum, non surdae ut tamen multita ' dici sentiunt) in literis famae, Dionysium Lambi- cI., 7 Comoedias Plauti.Nec felicius ariolaris R in Sotadis,ac Alexandrini Clementis auctorit, te detorquenda. Vterque siquidem de foeditate, de eminentia neuter: licet illud etiam Clemens
Eore et . addat, conuiuarum enim habenda est et iique s ratio, quod tamen ne ad eminentiam fulciendam quoquo modo peruertas, subi jcit statim, ne praenau ea talem auersentur turpitudine , qua
arguit intemperantiam. Sed diutius quam pat
114쪽
. Esset in sordibus volutamur ; quae ne moribus adhaerescant, nisi vos aliter sentitis, usurpari in loco verbis identidem possunt. ad reliqua pergo Elatae adhuc vocis incommoda pei secuti su-α
mus, & Tullius interim vocem in Gatore condemnat mollepa, atque muliebrem ue quae utcumque in foro, aut in curia robur, ac vires orationis enervet, non minus tamen in familiari conuictu, loquentis animum effeminatae cuiusdam, ac supinae teneritudinis accusat. triplici illam praesertim nomine, ut sexcenta alia praetermittam , a politissimis Latinae lingu* scriptoribus designatam video: aut enim tremulam appellant, aut fractam dicunt, aut balbutie deformem notant , Tibullus,
Vidi ego quiiuuenum miseros lusisset amores, Po meris minclis subdere colla senem:
sibi blanditias tremula componere voce, Et manibus canas fingere velle comas. ' Seniculum hic delirantem, ut videtis, notat, &tanquam in prato sub anni renascentis initium vitulantem , dubitari ergo merito posset ad aeta- item ne, calore propemodum desectam , an po- tius ad animum amoris igne recoctium tremula vox referenda sit , cum praesertim summu in
loquendi tantum, sed etiam sentiendi magis Fabius, semineum animi habitum fractis,
115쪽
nilem tremulis verbis contineri sentiat. 2 Aut hia. enim puerum quem in hoc instituimus, aut feminea vocis exilitate frangi volo aut seniliter tremere. Verum cima Tibullus amatorem describat amicae beneuolentiam blanditi js aucupantem, de homine utique voce melli o, ut Lincianus appellat, aut etiam usque ad obscaenitatem dii luto intelligedus est. Hinc apposite Persius.
Hic neque more probo cernas, nec voceserena
Ingentes trepidare Titos,ubi carmina lumbum Intrat,s tremulo jutur ubiistima versis. Quod si exactius versare argumentum libet, eadem fortasse ratione tremula, & fracta vox ab autoribus usurpatur: cum enim virilis, ac vegetus vocis sibi constantis terror prae mollitudine tenuatur, & tremit simul, & frangitur ; hoc est concursu quodam oris, & affectata colluctati ne verborum, canticum videtur , ut loquitur . . '' Apuleius, semihiantibus in conatu labellis eli-
quare: quod quid est aliud quam omnem virilis
animi dignitatem voce proscribere,atque ut foe-sent i eo minam induas, virum exuere 3 Hinc acerbe de-Fissit. clamator Seneca tuorum temporum, utinam
non nostrorum, labem deplorans : muliebres inquit blanditias vocem extenuare , mollitie corporis cenare cum feminis,' immundissimis se excolere munditidis nostrorum adol
116쪽
sientium sterimen sue & in Eutropium Claudianus ν- verbi sona lorabile quiddam mira nequitiam stactis. Sed omnibus etiam apertius Iuvenalis, Hic turpis Cybelesin dia voce loquendi
Liberam Libertas inquam, quae in prophanis, atque turpissimis magnae Matris ceremonijs ita omnem profligauerat verecundiam , ut in ijs e veterum memoria repetendis , ipsum quodammodoproestituatur ingenium. Quid quod vocem non infringunt tantum aliqui, sed abrumpunt 3 usque adeone pudet homines esse moribus incorruptos, aetate constantes, ut per summam animi lasciuientis insaniam, vel relabamur in pueritiam , vel ebrietatem singamus sicci non vino feruentem, sed viiijs aestuantem 3 Balbutire disse icimus ad delicias , ac primum temulentiae specimen ,si Plutarcho, atque Aristoteli credimus, balbuties est. Nimirum delicatuli Veneris pusiones, & amasii Gratiarum, in Minutio Foetice : legerunt olim, loquelam dimidiata verba tentantium, ipso ossensantis lingua fragmine Διηι imno. ciorem esse ; & Alcibiadem totius quondam Graeciae delicium, tam suauiter, inter loquendum haesitasse, ut voci eius, Plutarchi testimo-
117쪽
. 1οψ Avo. MAsc Astor nio, vel balbutire decor accesserit. Hinc ille apud Horatium,
' hoc est amantium inore fracte, ac tremule scaurum nominat ; quae loquendi nequitia Vtinam a fornicibus aliquando in domos ingenuas non irreperet. cum puerilis quidem, ad argutias illius aetatulae prouocandas, balbutire vir grauissimus Ioannes Chrysostomus, illiberalis, & fracti animi non putat indicium : sed . n. M. sis. uuid cum balbaseris annos verbapalato; .
νess. si ,: Rancidulum quiddam balba de re locum Pan non comicam Thaidem, vel Matthacem, vel Glyceram tenella voce imitaris 3 Atque haec vocum imitatio, quam festiuus nobis Lucianii genius, in praeceptis Rhetorum reliquit, Helenae factum mihi reuocat in memoriam, quod fingitur ab Homero. Equus ille fatalis, odio po- tilis, quam ingenio Palladis fabrefactus, consti- terat armatis, atque armis grauis: ad caecas uteri latebras explorandas deligitur Helena; quae
Q 1rix quoniam principes in Graecorum exercitu prodenouerat, ut eorum aliquem extra equi viscera
pelliceret,uxorum voces admirabili flexibilitate mentitur; ac prope fuit, ut dolus hac arte detege- retur. Voluptas Helena est, quae varia vocum imitatione,
118쪽
imitatione, hoc est diuersis sensuum illecebris mortalium animis lenocinatur, ut perdat', nisi aures canorae fiaudis blandimenta reijciant: ex quo illud etiam intelligendum est, molles, &i effaeminatas voces non loquentis modo intem- perantiam prodere, sed au1entium etiam temperantiam labefactare. Quoniam vero Aurora, licet sol ipsa non sit, . plurimum tamen de sole trahi illiusque dici po- test imago potius, quam praenuncia , ita vox
etiam, quae sermonem antecedit, sermonis e primit caraeterem ue postquam de voce , quod . opportunum visum est, in medium'rotulimus, i de sermone deinde pauca dicemus ; cum multa, quae in sermonem cadunt, ex disputatione de
voce percipi possint. Ita etiam in Ioannem, qui
vox fiterat diuinum Verbum antecedens, ego mox clamantis, tam multa diuini Verbi orna- menta confluxerant, ut de eo dubitatum sit a plerisque vox ne esset, an Verbum. De coniectura ex Sermone. DissERTATIO NONA.
ΙNT ZR multa, eaque praeclara diuinationis genera, quibus Tiresias, atque Melampus in
119쪽
ioc Α v c. M As c A RD Iius affectatae diuinitatis a posteris rapiuntur, illud maiori certe admiratione, quam fide a veteribus memoratur, quod animates inter se colloquentes intelligere putabantur. Nullas hic fati dicas aues e Dodonaea quercu fundentes oracula ; canem nullum in Agypto latrantem ; nullum ex Vlyssis si ijs circaeo veneficio brutescentem , nullum rudentem in asino Lucianum, aut Apuleium nominabo.Illas ego animantium voces, quas unicuique tam varias amoenissimum
naturae deliciantis ingenium adscripsit, illas in quam familiares olim vatibus fuisse lego , ac
prope vernaculas ; ut nullibi unquam vel rugiret leo, vel lupus ulularet, vel baritiet Elephantus, vel equus hinniret, Vel crocitaret coruus, vel turtur gemeret, vel ex minutioribus avicula minuriret, quin lepidissimi bestiarum interpretes, patrio sermone sonos, quos acceperant,redderent , perinde quasi Graeca Latinis , Latina Graecis inuerterent. Hinc AEneas Harpyarum prodigio territus, Elenum de suo in Italiam aduentu sciscitatus,
Troiugena interpres Diuum , qui numina Phoebi, cui tripoda , Θ lauros, qui sidera sentis, Et molucrum linguas, sprapetis omina pense. Et in diuini operis decimo.
120쪽
Certim ille hominui diuumque interpres Cui pecudum fibra, cali cui idera parent , Et lingua volucrum,s fulminis ignes. Hoc autem ad oscines aues referri non posse, quae auspicium canentes faciunt, ex Augurum disciplina ut auctor est Festus,) Pacuvianum illud in Chryse, ab ipso M.Tullio in libris de Di- cie. ait, i.
urnatione laudatum magnifice testatur,
Nam istu, qui linguam auium intelligunt, Plusique ex alieno iecore sapiunt,quam ex sevo, Magis auriendum,quam ausinania censeo. Hinc alitum colloquia apud Plinium,aifatus in Statij Thebaide,&eiusdem generis pleraque ab erudito Virgilij Scholiaste, in Graecis praesertim
Apollonius Thimaeus, impostor ille daemo- vide Lnum contubernio nobilis, & supra Christi di- ss e Tuinitatem, ab infanis elatus, cum siue hirundi- eii e. tem nem , siue passerem in hoc enim a Porphyrio setiuei dissentiunt Eunapius, atque Philostratus) mi-ta ''iri ianurientem audisset socijs serio, ac sancte dixit, commoneri voce illa reliquas volucres de aselli casu, qui frumento onustus ante Urbis portam 'incautus offenderat. O tuam Thianaee diuinae proximam potestatem , qui asinum concidisse passerculo docente didicistis An tanti erat loquendi te, atque intelligendi vim cum bellula