장음표시 사용
131쪽
Hominum pectius n turae liquid semper molientis officinam appellari posse, nisi vos aliter sentitis , existimo. ibi nunqualm illa torpescit otio, aut per desidiam feriatur , sed mortalium animos versat, atque agit arbitrio suo, illosque
ad omnem fortunae habitum format. Perturbationes modo consopitas exsuscitat , modo saeuientes demulcet, modo homines moerore contabescentes allidit, atque prosternit. Vbi vero quid intra proscentum egerit diducto sipario semel aperire constituit, linguam aduocat, quae tanqu m in scaena RQsciu , ex arte pronunciqi ueita discite sensit Horatius: Format enim natu prim nos intus ad omnem
Post eri animi motus interprete Ingua si ergo interpretem agit lingvadum loquitur,
ut cum Horatio Lucretius,Tullius, Lactantius, Prudentis, atque Nemesius arbitrantur, scaenam op imgeniositu implabit, FD. e a tim. M- canos pectoris motus interpretabitur. Hoc autem num aliud, oro vos,esit,quam de animi pet-
turbationibus ex sermone conijcere ZQuod sinomen illud interpretis ita libet inseterprςtari, ut legatum, siue intςinuncium signi-
132쪽
scet; neque ab usitata veterum Latinorum notione discedemus, qui Mercurium Diuorum interpretem appellant , & linguae beneficio patere
nobis loquentum animos intelligemus, quod nostrae dissertationis argumentum est.Rem ergo percipite graui, & accurata Philonis Iudaei com- tibi. mentatione dignissimam. Cum ludaeorum po- Μοyc. α puluili sub aceruo AEgyptij regis impEnb coma - deier. insid. bescentem , in libertatem asserere decreuisset
Deus, Moysem ab alijs seuocatum tantisper in montem,& prodigiorum potestate dor tum, Principem ranti imposuit, & captiuolunt, vindicem statuit.Causatus ille oris infantiam,atque debilitatem, imperium a Deo sponte delatum modeste declinat; verum vj ratum esset, quia diuinitusiancitum erat, Aaronem Moysis fia- tremita Deus in imperii societatem adsciuit ut fratris ore Moyses populum ae principes allo
queretur; caeterum principatus ratio uni tantum
Moysiconstaret. Loquere aa pone veriba meain ore eis , ego ero in ore tuo.incire
illius. In domestico humani adimi pilhcipatumens, veluti diuina pars hominis , in solio collocatui, quae quoniam alieno benescio indiget, ut sapienter cogitata foras derivet, linguam isti Deus interpretem esse voluit, cuius praesidio, &veluti legatione , cordis arcana, quae prodere
133쪽
no olerat ipse per sese, late ad homines emanarent, & plura quidem, eaque egregia prosequitur Philo, quae ego libenter omitto, nedum
Auditorum curiositatem exacuo, aures impru-' denter obtundam. . .
i i me coniectu exoratione siue si A.
OS humanum domicilium gratiarum a Da
mascio iure vocatum, si cum caeteris hominum membris diligenter conferatur, tantam esse illius dignitatem, atque praestantiam statuent plerit sapientum, nulla ut cum eo corporis pars componi posse videatur.nimirum quemadmodum loci sublimitate reliquis praestat, ita nobilitate muneris credituromnibus antecellere.Hinc non magis vemaste,quam vere ab Apu-εροὶ π''-leio, Animi vestibulum appellatur, orationis ianua, cogitationum comitium pars hominis loco celsa,visu prompta,vsu foecunda i sincus'. ut luculentius dicitur ab Ambrosio, adll tum inoni dis utationis, aula verborum,promptuarium voluntatis. Haec utem omnia oris elogia quamuis per se magnifica . tque in speciem ampla, illo tamen unico c5tinentur, quod quemadmodum
134쪽
quemadmodum intelligentiae dignitate propius
ad beatas mentes accedimus, ita longius a brutis animantibus oris beneficio recedimus. Climcnim sermo peculiaris naturae humanae caraetersit, quo segregatur a belluis, os utique sernionis opifex, artifex eloquentiae iure primum inter caetera membra locum sibi in corpore vindicabit. Verum ego durismo, ut arbitror, ore esse non credar, si primas ori partes eripuero, & manus exultanti contumacius iniecero. Aio igitur manus hominis plurimum de oris dignitate de- a ,
trahere, illudque ab humani corporis principatu deijcere: Et multa quidem eaque selecta a viris doctissimis congeruntur eorum ego aliquem
inter vos sedentem, atque humaninime audiem rem video, cum audire potius docentem oporteret ) multa inquam commemorantur , e penitissimis eruditionis tum sacrae, tum prophanae thesauris eruta, quae volens, ac libens praetermit-
to. Illud tamen sine piaculo praeterire non posisum, quq da Nisseno Gregorio, maximo magni Ni .
Basilij fratre, in libro de hominis opificio traditur, & egregie facit ad rem, de qua disputo ; nisi
manus in corpore extitissent, ipsam etiam vincem articulatam quodammodo non fuisse futuram. Quod si uni tantum homini, animalium prudentissimo , manus natura concessit, ut Ga-
135쪽
να .e ' Plutarchum, Anaxagoras, hoc ideo Nissem opi-dediit ani- nione factum est, ut earum opera expeditior in nobis sermonis usus efforesceret ; neque enim inter agendum supinae, ac desides feriantur, aut loquentem adiuuant tantum, sed loquiantur
ter is i quando poscimus, ut ait Chin-
t tilianas, pollicemur, vommus, supplicamus, . abominamur, ijs gaudium, tristitiam dubitationem, copiam, tempus, ostendimus. Hinc ap-Gitia. posite apud Calliodorum Italiae Rex Theodoricus mutam appellat musicam, quae ore clauso manibus loquitur.
Sed dissidium ego membrorum, quod olim in Sacro monte Menenij Agrippae sapientia conquieuit, rursus imprudenter exulcero , dum litem inter os, ac manum sero , manus orisque . concordia , naturae le*bus iam diremptam. Conspirante m nobiles hae humassi corporis partes, ani que communem operam locant, ad remis a cordis sensa communicanda; dc os quidem administra utitur lingua, manus vero calamum adhibet mentis interpretem , sed in dispari utriusque munere, par est, aut eadem pΟ-tius utriusque consensio; ut si quis calamum linguam manus appellet, linguam vero oris .cal mum dicat, ae sapientum virorum non sit opi-
136쪽
.nione discessurus. Neque hic ego linguosos digitos, manusque loquacissimas apud Cassiodo-
rum, ac Cyprianum commemoro, haec enim ad gestum referenda esse non ambigo ;sed Ho- Homerii x
meri sententiam atque AEgyptiorum documenta perpendo ue ille enim penisata, siue alata oris verba, ut oti calamum adscriberet, nominauit , hi ver ὁ sermonem innuentes, linguam subtiisseque manum pingere soliti sunt, ut Horus Apollo memoriae prodidit, utriamque autem elegantissime diuinus Psaltes copul auit clim cecinit,
Lingua mea calamus 'da velociter scribentis.
Quibus ita constitutis, quis mihi non iure succenseat, si oris iap profligata quaestione, non anquiram de manu ue & quod de verborum coniectura ad perturbationes pernoscendas opportune constitni, de styli praeiudicio non exquiram ZHodiernae igitur dissertationis argumentum sit, utrum scribentium stylus latentes animi pertur- bationes prodere possit. quo in argumento, Vt clarius, utiliusque versemur, illud initio cum 'Clemente Alexandrino arbitror statuendum ue clam At perinde literatorum monumenta animae partus milvocari posse, ac filij, qui e parentibus procreantur. Hinc de libro furto surrepto, tanquam de filio latenter abducto Petrus Damianus sancti-lii, M
137쪽
ii A v c. M A s et A R D Imonia, & eloquentri clarus ingemiscit, atque . conqueritur ue Tulislibrum meum ' velut suum unicum minis Qterinae dulcedinis amplectebar. Cum enim humana mens , IeIum quas intelligit, induit simulachra, tunc verbum, quod ab ipsa nominatur, concipere a philosophantibus dicitur.Foetum vero tunc potissimum excludit,ac parit,cum maximos inter studiorum angores lucubrationes enititur: quae ut originem suam cum fide repraesentent, eas menti quam simillimas nasci necesse est. Quoniam autem infinita propemodum ingeniorum variet', Ie- condito Platonis commento fidem aestiuit, qui animarum alias auro, argento alias, syro, plum' boque conflabat, inde etiam varia omnino sunt,& inter se quandoque pugnantia , styli , atquzelocutionis genera, quorum unumquodque de
ingenio suo plurimum trahit:& quia non potesteia alius ingenio, alius animo color, Ut grauis autor Seneca disputat, inde necessarib conscitur , ut scribentis Stylus clictantis animi similitudinem exprimat. Lapidem se Megaris vicisse, testaturin Atticis Pausanias, qui calcylo vel imprudenter limis modulate resonaret, fidium
concentum,aut aemularetur, aut vinceret: Apoblinis id beneficio factium putat, qui cum cytha' 'ram ibi deposuisset, lapis effcaci fidium conta -
138쪽
ROMANAE DIssERTATIONES. sis ietii sonum imbibit, portune reddendum.mu- sicum sane miraculum, quod fabulosum Ouidit Quia Mo
testimonium comprobauit. lib. s. init.
. turru erat vocessim addita muris, In quibus auratam proles Latonia fertur
Deposuisse lyram cisaxo sonin eius inhaesit.
Ingeniosus fortasse, sine dubio verius scripto-ium lucubrationibus eorum animos adhaeresce- Ie ratione , usuque decretum sanciente dicemussacreet proinde ab styli conditionibus de auctoris moribus non insipienter coni,i Posse. Hoc nimirum indicionagitiosbs Arrij mores S, crosanctus Nicenorum Patrum consessus deprehendit , iusteque compesculi. Cum enim impudentissimus nouos dramatum concinnator, de rebus religionisnostrae grauissimis disputationem instilliidet,Thaliam sic Eium Conuiuium suum,siue Crapulam inscripsit) Sotadico dicendi genere dehonestauit ue cuius styli inuerecundam prorsus impuritatem tam acriter insectatus est, cum caeteris Athanasius at iustissima tanti consessus stactione Anij volumina proscripta sint. rem e Nicenae synodi actis repetitam fuse persequitur Baronius Cardinalis in Annalibus aliori
mortalitate dignitimis. tom 3 ad
Mihi sane scriptorum monumenta diligentius volutanti, species illa ingenij latentis oculis
139쪽
ris A v c. M a s c AR D iobuersatur, quae tape a contemplatione operis ad opificis animum perscrutandum incogitanter abducit. Adeste quaeso animis, si placet, Auditores , dc quoniam teneram anni pubertatem Maius explicauit , in collem molliter intuinescentemsecedamus,Sicularum AEthnamVirginum curas, florum praedatrices obseruaturi. quam magno res molimine a Claudianodesciis bitur 3 post multa tandem, , , II baculia D sis in . lInierit violis: hanc mollis amaraci ornat, .
Hac graditusellata rosis hac alba ligustris.& ne degeneres tantum puellas in id studium
fluat ante alias auido more legendi Frugifera ster v Qe nunQv mine textos Ridentes calathossolis abesidia implat, nesciat flores, seseque ignara coronat. Quid hic agis Proserpina dum flores decerpis,
flos ipsa iamjam a Plutone decerpendus 3 tam operose coronam capiti plectis, diurnum decus, . atque inter ipsas plinentis manias immoriens 3 nimirum puellam coronaimento se prodit, nullis adhuc grauioribus curis obnoxiam, nihil de matris lacrymis, frugib que sellicitam, & ab imminenti sibi discrimine securam potius,quam tutam. non longius abibo. Egregius morum
140쪽
formator Plutarchus, cum Virgini,s illis scri- Uutare, deptorem comparat, cuius dicti inca, minuti lu- 'sus, digressiones ineptae, affectatae rerum deseriptiones, nullum sine epitheto nomen , sputida periodorum rotundatio , pictur)ta elocutionis,cies , sine succo, sine sanguine ue ac propterea subito interitura. quae Omnia animum arguunt levem, inconsultum , subsultantem, vanis rerumim ginibus addictiam, sormae, quam famae amantiorem ; quippe Helenam, quam bonam fingere se posse desperat, usque ad fastidium or- nat. Sed leuia tantum persequitur, in mollia hactenus non prolabitur. apudHomerum Vlysses a Melantio deridetur, atque adeo impudentilis-
me verberatur, quod Parisfrusta petens, non ensesintque lebetes. Humes.' ipsa emendicandi vilitate humilis, abiectique animi mendicitatem patefaciat; quid de scriptore illo censebimus, qui elocutionem e triuijs compotabilibus, ut cum Apuleio loquar, mu-
tuatur; metaphoras e carnificis manu extorquet,
hylo suo iugulandas ; imagines a popinis ue a t- strinis adagia; decorum amulionibus ue a capra-rijsvibanitatem petit 3 qui si poeticam maiestatem velit attingere, illam pedestri, ac plane vulgari loquendi genere deprimit .; in inueniendo olidus , in rerum ordine pertui batus , confusus