장음표시 사용
261쪽
Problema σ. g. Laternam magicam construere.
Re lutio. I, DAretur Iucerna ipsa, ut Fig. demonstrat, , x ex ferri laminis. ita ut latitudo 6, ahitudo 7, & iongitudo 2 circiter digitos contineat.
2. Speculum concautim cujus diameter concavitatis 6, diameter autem latitudinis
non nisi s digitos .adaequet in posteriore lucernae parte colἰocetur, in ejusque foco lamin
3. Speculo huic e diametro opponatur tu hus duplex , quorum extimus sit mobilis ; tubifixi latitudo I digitos, riviusque longitudox a non excedat, mobilis autem immittitur immobili. 4. His tubis adaptentur vitra, quorum intimum sit ex parte una 3 digitorum, ex altera parte imagini obversa I, aut a pedum: extimum eX utraque parta Io, Ia, aut Is digitorum. s. per erenam immittuntur imagines lente majori paulo minores , coloribus quantum fieri potest, trans parentibus in vitro depictae. Inversie autem immittuntur imagines, ut rectae appareant in muro dealbato lucernae obverso. Ubi repraesentantur in magnitudine naturali, id est, quae non imaginibus competeret, sed rebus ipsis naturalibuS.
Eodem modo hic se res habet, ae in Obicina camera, quod autem in laterna magic
262쪽
imagines refraEfae , inque muro repraesentatae appareant maximae, quamvis parva sit illorum . origo, secus ac in camera obscura, inde est, quod in incerna mag ea res sint lenti repraesentanti proximae: econtra vero in camera OhS-
cura Opt. N. Is, Thererem Τ. x per polyedron res toties videtur, quot sunt in vitro distinctae superficies.
ΑΒ obiecto A in omnes polyedri superficies
. ΕΒ, BC, CD incidunt radii, qui cuniversus oculum F refringuntur ; hinc non tantum mediante radio A F videt objectum in A, sed etiam mediante radio D F & Ε F in a & a, proindeque toties , quot polyedron habet superii ies, Q E. D. . Soholim. o. Ut rem ipsam digito tangas, nec vana imagine deludari3 , per polyedron digitus
verius omneS imagines extensus. RppMori debet. .
263쪽
De mundo inflars aerae considerato.
Astronomia sive Cosmographia est scientia
mundi, corporumque in eo contento
Suesion. a. Astronomia in duas dividitur partes, qua
rum prima, quae mundum considerat, ut se sensibus nostris exhibet, verica dicitur: pars altera , quae specialia quaedam corpora, eorumque motus explicat, vocatur Theorica.
observatio I. 3. Dum noctu stellatum aspicis caelum, stellae Omnes aequaliter a terra distare videntur. Seh
264쪽
i Scholion. - 4. Noli tamen concludere stellas omnes rei qualiter a terra distare , cum non ignores ,
t quandoque res iuxta se positas videri, qua tamen maxime ab invicem distam. Opt.
rogarium I . inde mundus videtur esse globus conca vus, in cujus superficie concava stellae , nos. tque in tentro constituti sumus. Corollarium I. ctim prima Astronomiae pars mundum, duntaxat spectet, ut se sensibus exhibet, ton-sdetari potest ut globus concavus.. Corollarium s. '. Cum in mundi eentro constituatis, non nisi unam illius partem mediam sive unum heia misphaerium simul videre poteris. Λlterum Tigitur hemisphaerium oeulis subducitur. Observatio a. ρη. Oculis in stellatum talum intentis stellatum situm respectu invieem advertes semper immutatum. ' Respectu terrae vero hic situs continuo mutatur . ita ut quae prius vertici nostro imminebant, intra horae spacium ab eo multum recesserint, aliaeque iis successerint Oecasum versus prius visae subtrahuntur oculis nostris, ac versus Ortum novae continuo apparent.
265쪽
Corollarium. . . Cum in eodem terrae loeo remaneas, stellae circa illum moveri videntur. Eas igitur, quidquid sit de veritate hujus phaenomeni, circa terram moveri supponamus.
Definitio a. I io. Globus caelestis est globus ex aere aut a charta paratus, in quo collocantur stellae juxta proportionem distantiae in caelo apparentis. In eodem varii describuntur circuli, quos inmundi superficie concava concipi oportet; hine in figura extenduntur lineae ultra globum , ui his quae de stellarum motu dicuntur, facilius devimonstrari possint. Definitio ri . I I. Puncta A. B. cirea quae immota univem y mundi machina volvi concipitur, Poli mindis vocantur, & quidem A Polus arcticκs, B vero
ret. Linea recta A B ab uno polo in alterum ducta dicitur Axis mundi.
De nitio s. x3. AEquator est cireuius Ε F in globi eaelestis superficie descriptus, & 9o' ubique ab utroque Polo distans.
266쪽
. Definitio G. I 4. Punctum C superficiei caIestis vertici nostro imminens dicitur innith. Punctum vero D ejusdem sup rficiei e diametro oppositum Nadir vocatur. Utrumque 9o'-ΗOri .
tabilia; quoties enim situm nostrum mutamus, toties aliud punctum'vertici nostro imminet. Eloniam vero caeli .ambitus respectu terrae nostrae maximus est, mutatio exigua suuS nostri non . advertitur , ideoque integrael urbi quamVis maximae unum attribuimus Lenith dc
36. Meridianus .est circulus A C EG IBDF H L qui per duos Polos A B ae Zeniih C &
Nadir D in caeli superficie describitur. . Linea quavis in terrae superficie descripta ι quae huic circulo correspondet , Linea Meridiana dicitur.
udmodum uni urbi unicum duntaxat Zenith attribuitur, ita & unus Meridianus. In globis tificiat thus ex aere poratur Meridianus, ac in qqatuor M drante , quo Tum unusquiSque 'o' continet gradus dividitur, ac in eo globus mobili. in suis Polis sus-
267쪽
Definitio I. IL Horigon verus est circulus I L in eaεIi perficie conceptus ubique 'o' a Zenith C distans . Scholion
I p. In globis artificialibus Horigon e ligna latiore paratur, ae sustentaculo affigitur, ita ut globus cum suo Meridiano elevari ac depri
m pro lubitu possit, sicque Poli qlevatio deis
a Io. Hortyon apparens est circulus. Qui terminat partem globi caelςstis , quam in terrat superficie constituti videre possumus.
et r. Dum stella in Horizonte nostro vidiatur, quae prius in eodem non fuit visa , oriri dicitur : dum autem stella in Hordionte prius visa conspictui subtrahitur, dicitur occidere. Locus , ubi primo videntur stellae, ortus diei- vr; ubi oculis subtrahuntur, occasus: speciali autem ortus & occasus nomine gaudent duo puncta Hori/ontis opposita 'o gradibus a meriis diano distantia. Si ortum dextera, .Occasum, sinistra respiciat , in linea meridiana facies septentrionem resipiciet, ac dorsum Obverteritur meridiei. Dicta quatuor Horizontis pud ea Plage mundi appellantur.
ag. Circulua diurnus ille dieitur, Fem stri-
268쪽
assia quotidie circa terram gyrando in caeli suis
ἡ perficie describit. ' . et . Problema I. νi 2I. Lineam meridianam invenire.
Resolutio. ' : r. FN superficie Horizontali varios ex eois. l. dem centro C describe circulos. 2. In centro stylum erige perpendicularem' aut 8 circiter digitorum circulis nempe proportionatum , ej-que umbram observa ab hora nona antemeridiana ad undecimam Usque , ac ab hora prima pomeridi na usque adtςrtiam ς diligenter notans puncta DE, FG. Η I, circulorum, ubi ante & post meridiem. in iis umbra desiit. .. 3. Arcu. D Ε, FG. rit in aequales partes divide in L, M, B , ac ecentro C per puncta L, M, B duc lineam A B quae si recta tuerit, limeam Meridianam invenisti.
OUoniam stylus in centro erectus est, Umbrae in eodem circulo teresinatae sunt ae . qualis longitudinis Geom. N. I 8. hinc soleandem habuit altitudinem. utriusque umbrae projectae tempore; proindeque aequaliter distabat a meridiano, umbra vero soli semper
269쪽
24. Plures describuntur circuli majoris certitudinis ergo. Quoniam vero ditanti um brae exactesime observari nequit. ae linea tamen meridiana observationum Astronomica rum caput est, aliis modis accuratioribus in dagatur. O ' Cprostarium. Ο Linea Meridianum. ad angulos r*ctoasaeanS, &in aequatore terminata punctum Oz. tus & occalus indicat ; aci ea ortus S Occa
si Linea Meridiana semel rite determina4ra,clum umbra styli in ea erecti illam tegit, in alioriun stylorum ubicunque' erectorum um hris duo puncta notes; & per ea lineam Meri dianam ibi quoque determinaret potes. Ahobou 2 . Linea Meridiana horologiorum dia
rectrix est , quoniam semper meridies est . qu0ties. illam umbra styli tegit c N. 23 ὶ
, , Co ostiarium. I. - Dum umbra solis lineam ortus & ocea- ,
sus tegit; Hl oritur in so ortus punctO., ct ia,
29. Umbra styli Meridiana non est semispor ejusdem lonsitudihist sed certo temporς
270쪽
crescit, ac rursuε certo tempore decrescit. Soligitur nune magis, nune minus supra Hori-gontem asstenditi. quod ad oculum quoquo
. Corollarium 1 3o. Si ergo Sol circa terram gyrat , illius circuli diurni non erunt AEquatori paraucii , sed spirales
3 3. Idem de Lunae circulis diurnis dicendum, . eum similis umbrae vicissimado observetur in Luna.
32. Si noctu stellas fixas notes, penes quas 'lunam Observas , nocteque proxima eandem observationem repetas, penes alias stellas magis ortum versus illam deprehendes, ac eIapsiaciret ter a7 diebus penes easdem stellas, quas. observaveras primo, lunam videbis. Corollarium. M. . Luna itaque intra ar dies erelam inteis grum percurrere viditur. Hine modo cum Sole oritur: modo oritur, euin ille occidit: modo occidit, eum ille oritur.
Observatio 4.. 34. Paulo post Solis oleasum, vel ante ortum observa stillas ad HoriZontem sitas. Hanc observationem fi saepius repetas ; post Solis occasum advertes, stellas in Horigonle , vel