장음표시 사용
271쪽
prope Horizontem occiduum, quae in obse vatione prima longius ab illo versus ortum distabant: &ante Solis ortum quasdam in Hori-aonte ortivo deprehendes stellas, quae a principio observationis minime comparebant. Anno autem elapso easdem in HoriZonte Oxtivo &occiduo videbis stellas, quas omnium prim observaveras.
Coro arium. Sol igitur intra anni spatium ab oceata in ortum.circa terram gyrare Videtur. Observatio' s.
36. Praeter Solem & Lunam s aliae reperta intur stellae, quae situm suum mutant respectu fixarum, ad easque aecedunt, quae priuS oristum versus ab iis distabant. Nominantur auistem Satvrηlis, Iupiter, Mars, Rous, & Mercurius , hisque caracteribus insigniuntur h, , Sol vero & Luna hisce: S c. Saturnus intra triginta, Iupiter intra duodecim -& Mars intra duos circiter annoS circulum suum complent. Venus & Mercurius una cum Sole anno indigent uno ad periodum suam conficiendam.
Definitio Ι2.37. Motus qui inter 24 Horas ab ortu in occasum fieri videtur, dicitur motus communis: alter autem, qui ab occasu in ortum diverso temporis spatio perficitur, motus proprias. i
272쪽
- finitio II. 38. Semita, quam Sol motu proprio peris currere videtur , dieitur Eccliptica: cumque Gol bis quotannis . Equatorem ingrediatur, ac uno anni dimidio supra, altero dimidio infra Tquatorem cernatur, Eccliptica concipitur eae circulus in coeli superficie descriptus GH aEquatorem his ad ansulo. obliquos
Mhuisn 39. Eccliptica quidem iii ago distribuitur scut omnis alius circulus ; verum in illa numerantur graduS interrupta serie. Dividitur nempe in Ia partes, quae & Iasignac Isia dicuntur, quorum quodvis ab astro sibi olim proximo sequentitas nominibus fuere donata; rSunt Aries, Taurus, Gemini, Ca tar, Leo, Virgo, es Libraque, Scorpius, Arcitenens Cuper, mpho ra, Pisces. Λc his caracteribus exprimunis
Cia, Signum quqexi, 3O continet gradug. Definitio TU. 4o. Stellae, quae aequiliter semper ab invi-sem distant, Stesia lxae: quae vero mutant fiunt μὴ netae nominantur.
I. Quoniam reliqui planetae extra Reclipticana moveri deprehenduntur, ac modo supra illam versus Polum Arcticum, modo in
273쪽
Ifra v ςrsus Antarcticum, ac proindς eo modo Ecclipticam set ni, qu*modo Sol Aquatorem; ex utraque parte Ecclipticae describuntur circuli paralleli ad distantiam jo graduum. In hoc spatio quod odii m dicitur, ae 4n I signa caelestia . aeque ac xccliptica, dividitur 3 omneS Planetae moventuti
Definitio I , i42. Per initium Cancri & Capricorni duo describuntur circuli AE quatori paralleli MN OP qui Tropici dicuntur, quidςm M N Tr picres Cancri, alter o P Π0picus, capricomi. HOS.circulos scit oestryt naotq div rno in i gressu Cancri , SCapricornu
ficialibus utpote mobilibus jure forent omi tendi. Ad majorem ignaen illorum cum globis terrestribus, ubi hi circuli necessario deseribendi conformitatEm , in caelestibus paria
274쪽
D circa mundi globum oefriptus circulus ver titalis vocaturi Definitio Isti s. stellae altitudo est arcuS circuli vertiea. .
Iis Α Β inter stellam A & Horizontem l L com
ψ .Stellae igitur altitudo meridiana est arcus I Meridiani Lo intra centrum stellae O &Hori- , Rontem L. comprehensus.
4t. Dum sol in AEquatore oritur. M. 28. si tempus integrum quod occasum inter & oristum intercedit, jum holologii ope obseruves, eundem horiS integris supra Horigo tem nostrum luxisse eomperies. Stellae pariter , quae in &quatore oriuntur, duodecim horis integris supra HotiZontem videntur.
'. Respectu igitur Solis & fixarum Hori. I
ston verus I L& appamns conveniunt; proin- x deque sentidiameter terrae, imo totus diameis Ater, sicque tota terra, respectu distantiae Solis ΦS fixarum a terra , ut insensibile punctum re
275쪽
Corollarium 2.so. Quod si ergo Solem aut stellas sxas. aut planetam sole non inferiorem e terrae suis perficie observes, idem est, ae si e terrae cen aro observasses.
pretiema a. 3I. Altitudinem stellae metiri. Resolutio. I ' Undrantem ABD se eolloca ut linea AI D sit horigontalis , tumque versuS stel- 4 lam F dirige, eamque dioptris mobilibus A Ce . inquire, ac stellae altitudinem in gradibus qui, drantis invenisti. Demonstratio.
SI eeotrum quadrantis A eollocatum esset laeentro terrae M arcus C D tot contineret gradus, quot arcus E F Geom. imb Jam autem respectu fixarum idem est, sive e centro terrae M sive e superficie illius A observatio. nes instituas N. so. arcus igitur C D etiam in casu dato tot continet gradus, quo E R A
Graearium. Ut altitudinem stellae meridianam inis venias , quadrantem B A D in linea meridiana ad angulos rectos erige, sicque dioptris facile invenies altitudinem quaesitam. I, Thestis
276쪽
s3.' Altitudo AEquatoris EI una cum altitudine Poli ALso eonstituit. Demonstratio. .
Problema g. 4. Altitudinem Poli in dato loco indagare. Resolutio. ΝOcte hyemali duodecim horas excedente, ut stella Polaris bis in Meridiano ternatur, semel supra Polum in G,& semel infra ilialum in I N. χχ. metire N. D. altitudinem majorem L G aeque ac minorem Ll, minore minque a majore subtrahe. Ressiduuin I G in partes aequales divide, & habebis diltinitam l Hstellae polaris a Polo ipso: hanc adde altitudini minori Ll,& prodibit L H altitudo poli quaesita. Exempli gratia. Altitudo Poli Lilabonae lic fuit
277쪽
Problema .s s. stellam in Meridiano observare. Resolut1o. I r. N linea Meridiana Α D erige angulum rectum E BC per filum perpendicularc
C tegatur: sicque oculus una cum duobus filis est in Meridiano. Quamprimum itaque fit sella aliqua per duo fila E B & EC oculo tuo subducitur, & illa erit in Meridiano.
I s6. Arcus M N circuli L M N o C per stelialam M S mundi Polos C D descripti , quia arcus stellam M & AEquatorem N interjacet , stellae declinatio vocatur: subaudi ab .aequae
π. stellae declinationem invenire. Resolutio. I. 4Etire altitudinem stellae M meridia.
a. Inter altitudinem inventam & AEquatoria N altitudinem N. s 3.) per subtractionem minoris a majore , inquire differentiam. Haec est declinatio quaesita. SPholion.sI . in globo artiseiali adducitur stella sub Meridianum aeneum, in eoque numerantve
278쪽
gradus stellam inter & aequatorem. Inventus graduum numerus declinationem indicati, Corogarium I. I 39. Si antiquorum Astronomorum observa. tiones cum observationibus mecentiorum compares, fixarum declinationem mutabrielR deprehendeS. Corogarium a. ' .
. Si nota vel data sit declinatio sel a , ejusque altitudo Meridiana N. 47. ) altitudinem aequatoris N. 36. proindeque & Poli altitudinem inde eruere poter S N. 13.
SI. Maximam Ecclipticae declinationem in
Resolutio. 'Clrea solstitium aestivum, sive ingressiamsolis in Cancrum diebus aliquot invicem succedentibus Solis ali tudinem Meridianam
a. Ab altitudine maxima subtrahe ahitudinem IEquatoris: residuum indicat maximam Ecclipticae declinationem N.s6. sive angulum quem Eccliptica eum AEquatore constituit, aut obita luitatem Ecclipticae.. Scholim tica. Astronomis modernis maximam Eeclip- tuae declinationem a ' go acceptare placuit. Soholion a.
63. Declinationem cujusvis puncti Ecelipticae modo supra N. s8o praescripto facile invenies. Haiar.Gordou Phil.GL 1 cois
279쪽
ε . Si Borealem Ecclipticae declinationem ab altitudine So 'is meridiana subtrahas ; residua erit altitudo AEquatoris N. . indeque est ludo Poli assignari potest. N. 13. Declinatio Australss additur. Coro arium a. . ss. Data Solis declinatione , & AEquatoris' altitudine, facile erui potest altitudo Solis meridiana i si altitudini jquatoris declinationem Boreale in addas, aut eidem subtrahas Australem, Problema 7.ε6. Data AEquatoris altitudine, et astitudine Solis meridiana , locum Solis in Eccliptica assignaIe. Resolutio. IN Meridiano aeneo numera gradus declina tionis aut Borealis aut Australis, globumque verte donec aliquis Ecclipticae gradus ultimo declination s gradu j respondeat. Hic est locus Solis in Eccliplica.
s . Prectu m AEquatoris , quod cum Sola aut stella Metidianum traniit Ascisio recta nomina
Rectam solis ascensionem invenire. Resolutio. Loco solis inge cliptica ad Meridianum adis ducto, gradus AEquatoris quaesitus erit pariter sub meridiano.
280쪽
Desinitio a a. ' ss. Obliqua sellae ascensio est punctum AEάγ quatoris. quod una cum sella orituro chliqua vero descensio est punctum AEquati ris , quod eum stella occidit. Definitio 23. o. Disserentia ascensionalis est differentia inter ascensionemremm & obliquam. Differentia vero descensionalis est differentia interutramque descensionem. Problema p. r. Data Poli altitudine sive elevatione ac loco Solis, ascentonem & descensionem ejus obliquam indagare.
Re latio. Polo globi artificialis ad altitudinem debi
tam supra HoriZontem elevato locum Sois is in Eccliptica Horigonti ortivo applica, & hais hebis simul ascensionem obliquam : eodem loco Solis ad Horizontem occiduum adducto vide . his in AEquatore obliquam descensionem. . Problema I O. a. Data elevatione Poli S loco Solis in Eecliptica, longitudinem diei ac noctis una cum
tempore ortus & occasus invenire.. Resolatio.