장음표시 사용
281쪽
a. Loco Solis ad Merissianum adducto indi- eem circuli Horarii Meridiano assixi in horam duodecimam dirige: 3, Tum Loco Solis ad Horigontem ortivum adducto iraex ollendet horam orius & simul mediam noctis longitudinem: 4. Eodem loco Solis ad Horigontem occiduinum applicato, index horarius horam occasus&mediam diei longitudinem indicabit. Definitio a M. 3. AZimuthum est arcus Horirontis I A aut A L qui circulum verticalem stellae aut Solis Λ. BC ac meridianum loci I CL interjacet. Distantia vero ortus solaris, a puncto stricto ortus 3 dicitur a litudo ortiva: &distantia occasus a puncto stricto occasus amplitudo occidua. Corollarium. 4. Amplitudinem igitur ortivam simul cum ascensione obliqua, & occiduam cum descensione obliqua N. I. reperis. Problema I I. s. nata elevatione poli &loco Solis , έ - dem altitudinem singulis horis assignare.
Resolutio. I. Globum ut supra N. a collocatum
verte, ut index horam datam ostendat.
ac in globi Zenit h. id eri in gradu Meridiant
'o ab Horigonte N. I 4.) amge quadranti maltitudinis, eumque verte, donec locum Solis in Eccliptisa secet. ι3. Aloco sectionis gradus quadrantis nume'
282쪽
α adaequatorem usque,& is is altitudinem inis enisti. Problema Ia. s. Data elevatione Poli, loco solis, ejusquia1titudine, horam diei indagare. Resolutio. G Lobo collocato ac assixo quadrante altitu
dinum, globum & quadrantem tamdiu ia , verte, donec quadrans locum solis secet; tum index horarius horam quaestam indicabit.
ντ. Si solis loco stellam eligas, horam noctis indagare poteAs. Definitio as. 8. . Distantia duarum stellarum est arcus ei culi inter illarum centra comprehensi. Problema I 3. ' IN. Distantiam duarum stellarum E F metiri. σResolutio. Octantem, sextantem, aut quadrandem cirisculi ABC regula & doptris DC instructum in stellas illas dirige ut fig. ostendit, tum ' , que arcus D C stellarum ab invicem dillanistiam indicat. . Definitio a 6.8o.Si per Polos Ecclipticae Λ D & centrum stelis ialae B circulus A B C D circa mundi globum de- scribatur, arcus hujus circuli B. C stellam B in Iter &Lcelipticam FE comprehensus 'lia la-
283쪽
titudo dicitur: arcus autem Ecclipticae ab initio. arietis usque ad punctum C, quo praefatuS cir
culus A B C D Εcclipticam secat longitudo steliad
g L Stillae latitudinem & longitudinem in
Resolutio.. OUadrantem altitudinis assim PoloEccIὐ-ticae , ita ut stellae centrum transeat , sicque in eo gradus latitudiniS nUmerare poteriri Idem secat gradum longitudinis in Eccliptica. Hinc etiam patet, quod data latitudine stellarum, & longitudine in globo secundum justam proportionem delineari potuerint. Scholion I. 32. Circa numerum & discrimina stellarum nihil amrmari potest, nisi quantum ad speciem. Vetexes Astronomii Ioa et e locis citra AEquatorem constitutis observarunt;quarum 48 Consteia lationes seu asteri mos, seuDuras distinxere; sexque discrimina quantum ad apparentem earum magnitudinem inter eaS statuerunt: adeo, ut quindecim dicantur primae magnitudinis scilicet Sirius. Arnurus, Capella &e. plures sint siecνη magnitudinis; ut1tella potaris ,stella plavstri majoris plures adhuc tertiae,quarte, quinta, & tandem siexcta magnitudinis, quae nebulose Vocantur , quales sunt eae, ex quibus constat Praesepe in
Ex his 48 Constellationibus numerantur 2 3 Sestontrionales, ra in Lodiaeo,& i s Australes.
284쪽
Prima Septentrionalium est Ursa minor, seu Cynosura. cujus extrema stella prope Polum dicitur Stella Polaris. Secunda est insa major, seu Helice, quae 28 stellas continet: quarum 7 magis, conspicuae vocantur Septentrio lauPlaustrum m
jus i nam in Ursa minore est Plausitam minus. Ἀμ- tia est Draco Custos Hesperidum. Quarta est Bootes, seu Bubulcus, seu Arctophylax; in quo conspicua est stella primae magnitudinis, quae Arct rus dicitur.. Quinta est Serpens Abstulapi, Sexincta est Serpentarius seu Ophiuchus, seu 2 culapius.
Septima est Corona borealis, seu corona Ariadnes. ,
Octava Vultur cadens, quae et i/m lira dicitur, &habetstellam primae magnitudinis quae lucida I3- era vocatur. Nona est Hercules pede premens ea.
put dracon s. Decima Delphinus Servator Ori. Onis. Undecima Sagitta seu telum. Duodecima Aquila seu vultur volans, ubi stella est primae 'magnitudinis. Huic jabjicitur Antinous. Deciis ma tertia est Ognus seu olor. Decima quarta Pegasus seu equus majori Decima quinta Equus minor . sive hinnulus . Decima sexta CepheusMaritus Camiopeae. Decima septima Chsopeo. Decima octava Andromeda filia Cephei,& Cassiopear, in qua duae sunt stellae secundae magnitudinis magis conspicuae; altera dicitur umbilicus Androis .medae. altera lucida pedis Andromedae. Decima nona est triangulum boreale, seu Deltoton Vige
sima Persi lis maritus Andromedae. . Vigessama
prima Auriga seu Eristonius, in eujus altero huin mero lucida est stella, quae Capella dic itur; juxta' que ipum tres aliae minores in trianguli istosce. Iis formam dispositae, uuae dicuntur Badi. com
285쪽
- Constellationes seu signa Zodiaci sunt numero duodeeim. Primum signum est Aries. Secundum est Taurus, in quo tum Plejades. sive Pκllina
ria. tum mades si ve Succula reperiuntur cum Una stella primae magnitudinis, quae oculas tauri, arabice Aldebaran vocatur. Τertium Gemini.
Quartum Cancer; in quo pro prim fulgor sub
albicanS cernitur, cujus ex utraque parte sunt Aselli, alter Borealis, alter Australis. Quintum Leo in quo duae stellae primae magnitudiniS nem ' pe cor Se calida Leonis: in extremo autem caudae curvamine coma Berenices statuitur. Sextum
yetrgo, in qua una est stella primae magitudinS , quae Vindemiatrix appellaturi Septimum Libra. Oct v um scorpio cujus cor est stella primae magnitudinis. Nonum Sagitarius, sive incitenens, teri Centaurus, sive Chiron. Decimum Caper sive Cain pricornus. Undecimum Aquarius sive Amphora. Duodecimum Pisces, qui nodo inter se ligantur. Constellationum meridionalium prima est citus, sive balena. Secunda Orion, ubi duae sunt. stellae primae magnitudinis; altera rubens in humero, quae Bellatrix dicitur: altera caerulea in ' pede. Praeterea extat meo Balteus, sive cingulum tribus constanS stellis quae cum duabus aliis inis, fra positis rini lormam exhibent, Tertia Fluvius Eridanus. Qsarta Lepus. Quinta Canis major, in cujus ore stella exstat omnium fulgentillisma, quae vocatur Sirius, ad quam, ubi Sol accedit, dies facit Caniculares. Sexta Canis in or sive . Proc οπ. Mutantecanis. Septima Ddra. Oetava Navis Argo. Nona Crater sive patera, sive urna.
286쪽
oecima Corvus. Undecima centaurus: Duoderici ma LNus. Decima tertia Thuribulum. seu ara.
Decima quarta Corona Australis. Decima quinta Piscis Australis. Nuperis autem navigationibus in Austrum fletectae sunt itellae Priscis incognitae, quae ad duodecim Constellationes sunt redactae : suntque Phaenis, Grus, Indus, Paνο, Pica, H drus, Oorado. Columba Noemi. Chamaeleon, Musa, Triangulum Austrinum .sis Indica. Scholion a 83. Stellae quae inconstellationum interstitiis relictae,ac ideo informes ab Antiquis dictae,m agna ex parte in certaS constellationes novis no ominibus donuas a recentioribus Altronomis sunt redactae. Εjusmodi constellationes sunt Mutum Sobiescanum, Sextans, Monocerbs, Cameia spardalus, Robur Caroli, Triaηgvlam minas, Lacer- ta, orier & aliae plures. S lion 3. ' . c84.. Constellationibus annumeratur salaxia , quae per Calliopeam, Perseum, Aurigam,pedes
Geminorum, Orionem, caudam cani S majoris, . Navem, pedes Centauri, Aram, caudam-Scorpionis, pedem Ophiuchi, arcum Sagittarii, &Cygnum transit. Adhibitis tubis Astronomi- eis tandem compertum est, quod Galaxi a meris constet i ellulis ; ut Democritus apud Pluta chum l. 3 de placit. Philos. bene autumavit. Item
quod stellae nebulosae sint plurium ite lularum congeries, quem dinodum Galli laeus in stella nebulosa Cancri ope teloscopii 36 observavit
287쪽
Idem in parva Orionis parte 4cio numeravit stellulas. In Orione autem integro Antonius Maria Schyrius te lescopio Hollandico ao . stellas numeravit Seholion. M . Quod stellae suam mutent longitudinem
iri victe demonstravit Ptolomaeus ex comparati one observationum propriarum cum observati onibus praecipue Hipparchi , qui tribus ante ipsum saeculis vixit. Iuxta illius computum fixae intra ioci annos non ni si gradum unum conficiebant. Verum postquam accuratios stellariam ethot is observari coepit, fixae o. ab ariete quotannis recedunt; proindeque gradum integrum. intra To annos motu proprio complent. , Problema IX. 86. Hscensionem &descensionem stellae obliquam invenire, una & tempus, quo supra horizontem stella videtur.
. Re lutio. Polo ad altitudinem debitam elevato.stellam
Horigonti ortivo & occiduo applica, sicque ascensionem & descensionem obliquam videbis. Simulque horam ortus & occasus, pr indeque tempus, quo stella in Horimnte appa.ret : si illa exiliente in Horigonte ortivo indiscem horarii in horam ortus dirigas. Problema Io.. 87. Dato loco S Ilis in Ecc latica tempus invenire, quo stella culminat . iive meridianum attingit, simulque horam ortus & occasus stellae. . Reso-
288쪽
Resolutio. . GLobo&indice in horam Iet collocato N. a. stes iam ad Meridianum adducito, sicque index horam culminationis indicat . idem horam ortus stellae monstrabit, si Horigonti ortativo.& occasus horam, si horizonti occiduo applicetur stella Scholion.
ridianum transit, stellaead Meridianum geneum adducta reperis. Eadem autem globo rite collocato ad Hori Zon te uxortisum & occiduum adducta, gradum Ecclipticae reperis L qui simul cum stella oritur & occidit. Corollarium.. ' . 89. Cum igitur ex Ephemeridibus sive Ca endario. Quod HoriZonti ligneo appingi solet, scire possis quo tempore Sol in hoc Ecclipticae gradu vesse iuris cie S. pariter qua die Sol & stella data simul culminent: qua die simul oriantur&occidant: quaque die stella oriatur,dum Solo
indagareἀResoluta o. ΡOlo ad debitam altitudinem elevato globum verte, & mox videbis an stella supra Horizontem appareat, proindeque an sub daia Poli
289쪽
Pyoblema . s. stellam in Meridiano observare. Resolucio.' .
I. N linea Meridiana A D erige angulum I rectum E BC per filum perpendiculare E B & filum aliud Ε C. 2. Oculum filo Ε B ita appliea, ut E B ab RC tegatur: sicque oculus una cum duobus filis est in Meridiano. Quamprimum itaque &sella aliqua per duo fila E B & ΕC oculo tuo subducitur, & illa erit in Meridiano.
16. Attus M N circuli L M N O C per stet. lam M & mundi Polos C D descripti, qui
arcus stellam M & PEquatorem N interjacet , stellae declinatio vocatur: subaudi ab AEquae
Problema s. 1 . stellae declinationem invenire., P Resolutio.
r. Λ 4 Etire altitudinem stellae M meridia.
a. Inter altitudinem inventam & AEquatoris N altitudinem N. 33.) per iubtractionem minoris a majore , inquire differentiam. Haec est declinatio quaesita.
290쪽
xautis 1 ellam inter & aequatorem. Inventus νraclia iam numerus declinationem indicati, Corogarium Ι. s. Si antiquorum Astronomorum observa tiones cum observationibus Recenti orum compares, fixarum declinationem mutabrien deprehendericisostarium a.
ω. Si nota vel data sit declinatio sellae, ejus. que altitudo Meridiana N. 47. ) altitudinem aequatoris N. s6. proindeque & Poli altitudi-riem inde eruere poter s N.- Problema 6 I. Maximam Ecclipticae declinationem i
Resolutio. 'Clrea solstitium aestivum, sive ingressum solis in Cancrum diebus aliquot invicem succedentibus Solis ali tudinem Meridianam
a. Ab altitudine maxima subtrahe ahitudinem AEquatoris: residuum indicat maximam Ecclipticae declinationem N.s6. sive angulum quem Eccliptica eum AEquatore constituit, aut obliis quitatem Ecclipticae.. Scholis 1 αεχ. Astronomis modernis maximam Eecliptica declinationem a ' 3o acceptare placuit. scholion a. 63. Declinationem cujusvis puncti Ecelipticae modo supra N. s 8. praescripto facile invenies. Rasi .Gordoll